ang dagat bang puno ng basura'y nakita nyo na?
anong namasdan nyo, aba'y kayraming plastik, di ba?
nakakadiring pumunta sa dagat ng basura
hoy, baka magkasakit kayo, aba'y kayhirap na!
huwag sanang dumating ang araw na sobrang dami
ng basura sa dagat, wala nang isdang mahuli
tulungan natin ang dagat, mundo, bayan, sarili
gawin natin ang marapat, gaano man kasimple
- gregbituinjr.
- binigkas bilang bahagi ng Group 3 demonstration of modules sa palihan (workshop) sa ikalawang araw ng tatlong araw (Oktubre 4-6, 2018) na Ecobrick Certification Training of Trainors, Daila Farms, Tagaytay City
Biyernes, Oktubre 5, 2018
Kaplastikan
kung galit kang tapunan tayo ng basura
lalo't ginawang basurahan ng Canada
dahil ba sariling bansa na'y mahalaga
gayong sa bahay mo basura'y nagkalat pa
di ba't nais nating malinis ang tahanan
bakit sa paligid ay walang pakialam
di ba't tahanan din natin ang kalikasan
di ba't kalikasa'y marunong ding magdamdam
ituring nating tahanan itong daigdig
lalo't tahanan ay binigkis ng pag-ibig
huwag nating hayaang plastik ang bumikig
sa mga kaplastikan ay huwag padaig
- gregbituinjr.
lalo't ginawang basurahan ng Canada
dahil ba sariling bansa na'y mahalaga
gayong sa bahay mo basura'y nagkalat pa
di ba't nais nating malinis ang tahanan
bakit sa paligid ay walang pakialam
di ba't tahanan din natin ang kalikasan
di ba't kalikasa'y marunong ding magdamdam
ituring nating tahanan itong daigdig
lalo't tahanan ay binigkis ng pag-ibig
huwag nating hayaang plastik ang bumikig
sa mga kaplastikan ay huwag padaig
- gregbituinjr.
Huwebes, Oktubre 4, 2018
Awtobiograpiya - salin ng tula ni Eman Lacaba
AWTOBIOGRAPIYA
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
Katapusan ng linggo ng pag-ulan.
Nagpupumiglas nang magkakapantay ang aking mga palad
sa masinop at malapad na puwitan
ng mga pasimano ng bintanang naampiyasan ng langit
at serbesang bagong hango sa pridyider.
Naisip ko ang mga liham na isusulat ko sa aking yumaong
ama, marahil ay pinapanood niya akong nanonood
ng mga banal na nangyayari:
mula sa mga bubungang lata, mga pilak na kuwerdas ng kalo
ng oksiheno at diatomikong haydroheno;
kidlat na kumikislap sa mga lansangan ng sang-iglap na
Morse code.
Kaya ang mga talukap sa mga mata ay parang mga bisig na nakayakap
sa baywang ng aking hindi pa nakikilalang asawa
at sa mga balikat ng hindi pa isinisilang na anak,
binigkas ko nang pabiro ang katalogo
mula sa Ecclesiastes: may panahon para sa lahat ng bagay,
panahon upang isilang at panahon upang subukang
mamaalam, sa sentro ng mga ugat na namamatay
kasabay ng matinong tunog ng ulan at hangin
sa mga kamay sa tainga na parang mga dede.
Isinara ang katapusan ng linggo ng pag-ulan
ng mga pinid na baskagan ng capiz sa mga mansanas
na mga tubong pansubok na pawang saranggola:
mga animo'y kidlat na sasakyan at maitim na buntot ng mga pedikab.
* kalo - pulley
* ang baskagan ay tumutukoy sa balangkas o frame
* tubong pansubok - test tube
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Enero 11, 1969, p. 13
* Isinalin ng petsang Mayo 9, 2019
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
AUTOBIOGRAPHY
Rain's weekend.
My palms struggled isometrically
with the primly wide buttocks
of window sills made wet by skies and beer
refrigerator-fresh.
I thought of letters I would write my dead
father, maybe watching me watching
divine proceedings:
from roofs of tin, silver pulley strings
of oxygen and diatomic hydrogen;
lightning flashing on the streets a frantic
Morse code.
So lids over eyes like arms around
my still unmet wife's waist and still
unborn son's shoulders,
I recited tongue-in-cheek the catalogue
from Ecclesiastes: a time for everything,
a time to be born and a time to try
dying, in the solar plexus dying
with the sober sound of rain and wind
in hands over ears like breasts.
Rain's weekend
closed capiz panes to apples that
were test tubes that were kites:
lightning cars and dark tails of pedicabs.
Emmanuel Lacaba
Pagpapakilala sa isang seminar
ako'y mandirigma para sa kalikasan
nakikibaka upang mapangalagaan
itong daigdig na dapat pakamahalin
ambag sa kinabukasan ng mundo natin
ako'y makata mula Sampaloc, Maynila
aktibista, manunulat, at manggagawa
ina ko'y Karay-a, ama ko'y Batangenyo
payo'y kalikasa'y alagaang totoo
tawag sa akin, makata ng Balic-Balic
na tula'y umuupak sa utak-tiwarik
Greg Bituin Jr. po, ako'y nagpupugay
sa lahat ng nariritong dumalong tunay
- gregbituinjr.
- binigkas sa pagpapakilanlanan ng mga dumalo sa unang araw ng tatlong araw (Oktubre 4-6, 2018) na Ecobrick Certification Training of Trainors, Daila Farms, Tagaytay City
nakikibaka upang mapangalagaan
itong daigdig na dapat pakamahalin
ambag sa kinabukasan ng mundo natin
ako'y makata mula Sampaloc, Maynila
aktibista, manunulat, at manggagawa
ina ko'y Karay-a, ama ko'y Batangenyo
payo'y kalikasa'y alagaang totoo
tawag sa akin, makata ng Balic-Balic
na tula'y umuupak sa utak-tiwarik
Greg Bituin Jr. po, ako'y nagpupugay
sa lahat ng nariritong dumalong tunay
- gregbituinjr.
- binigkas sa pagpapakilanlanan ng mga dumalo sa unang araw ng tatlong araw (Oktubre 4-6, 2018) na Ecobrick Certification Training of Trainors, Daila Farms, Tagaytay City
Martes, Oktubre 2, 2018
Ayoko ng cake sa kaarawan ko
AYOKO NG CAKE SA KAARAWAN KO
walang cake sa kaarawan ko, sabi ko kay misis
sapat na ang adobo't kanin, walang minatamis
o kaya'y anim na barbekyu't dalawang serbesa
tulad ng hiling ko pag ako'y pinatula nila
kaymahal ng cake upang gawin lang na panghimagas
kaysa mag-cake, aba'y ipambili na lang ng bigas
ang cake na presyo'y apatnaraan limampung piso
ay katumbas ng presyo ng bigas na sampung kilo
bukod pa roon, nakangingilo ang tamis ng cake
hayaang ako'y magdiwang na mag-isang babarik
- gregbituinjr.
walang cake sa kaarawan ko, sabi ko kay misis
sapat na ang adobo't kanin, walang minatamis
o kaya'y anim na barbekyu't dalawang serbesa
tulad ng hiling ko pag ako'y pinatula nila
kaymahal ng cake upang gawin lang na panghimagas
kaysa mag-cake, aba'y ipambili na lang ng bigas
ang cake na presyo'y apatnaraan limampung piso
ay katumbas ng presyo ng bigas na sampung kilo
bukod pa roon, nakangingilo ang tamis ng cake
hayaang ako'y magdiwang na mag-isang babarik
- gregbituinjr.
Sa mga pinaslang sa Tlatelolco, Mexico
SA MGA PINASLANG SA TLATELOLCO, MEXICO
(OKTUBRE 2, 1968)
sa Tlatelolco'y kayraming estudyanteng pinaslang
naganap kasabay ng araw nang ako'y isilang
ang kanilang mga berdugo'y tila mga buwang
karahasan ang ibinigay, sila'y tinimbuwang
estudyanteng nais malayang makapagsalita
hangad na bilanggong pulitikal ay mapalaya
hangad na mga tiwaling opisyal ay mawala
hangad na matinong lipunan ang sinasagawa
estudyanteng nais magkaroon ng karapatan
estudyanteng nais isatinig ang kahilingan
estudyanteng nais magkaroon ng kalayaan
estudyanteng nais matanggal ang katiwalian
subalit sila pa yaong dinilig ng kilabot
pinagbabaril, lupa'y pumula, isang bangungot
limampung taon na yaong nakaraang hilakbot
hanggang ngayon ay dama pa rin ang lagim na dulot
pagkat estudyante'y di pa nabigyan ng hustisya
walang nakulong dahil sa nangyari sa kanila
hanggang ngayon, katarungan ang sigaw ng pamilya
hustisyang kay-ilap ba'y kailan kakamtin nila
- gregbituinjr. 10/02/2018
(OKTUBRE 2, 1968)
sa Tlatelolco'y kayraming estudyanteng pinaslang
naganap kasabay ng araw nang ako'y isilang
ang kanilang mga berdugo'y tila mga buwang
karahasan ang ibinigay, sila'y tinimbuwang
estudyanteng nais malayang makapagsalita
hangad na bilanggong pulitikal ay mapalaya
hangad na mga tiwaling opisyal ay mawala
hangad na matinong lipunan ang sinasagawa
estudyanteng nais magkaroon ng karapatan
estudyanteng nais isatinig ang kahilingan
estudyanteng nais magkaroon ng kalayaan
estudyanteng nais matanggal ang katiwalian
subalit sila pa yaong dinilig ng kilabot
pinagbabaril, lupa'y pumula, isang bangungot
limampung taon na yaong nakaraang hilakbot
hanggang ngayon ay dama pa rin ang lagim na dulot
pagkat estudyante'y di pa nabigyan ng hustisya
walang nakulong dahil sa nangyari sa kanila
hanggang ngayon, katarungan ang sigaw ng pamilya
hustisyang kay-ilap ba'y kailan kakamtin nila
- gregbituinjr. 10/02/2018
Hindi sapat
sa pag-aasawa'y aking nawatas
hindi sapat ang pag-ibig na wagas
kung wala namang pambili ng bigas
sa pag-aasawa'y aking nakuro
hindi sapat ang laging nakasuso
dapat kumayod, magbanat ng buto
sa pag-aasawa'y aking naarok
hindi sapat ang ari'y nakatusok
kung sa pitaka'y walang nakasuksok
sa yugtong ito'y aking naunawa
hindi laging kay misis nakadapa
dapat magbenta ng lakas-paggawa
sa pagpapamilya'y aking natalos
sandata'y hindi laging nakaulos
kung pamilya'y gutom, walang pantustos
sa pagpapamilya'y aking nabatid
hindi sapat ang pagsintang masugid
kung kay misis ay walang sweldong hatid
- gregbituinjr., 10/02/18
hindi sapat ang pag-ibig na wagas
kung wala namang pambili ng bigas
sa pag-aasawa'y aking nakuro
hindi sapat ang laging nakasuso
dapat kumayod, magbanat ng buto
sa pag-aasawa'y aking naarok
hindi sapat ang ari'y nakatusok
kung sa pitaka'y walang nakasuksok
sa yugtong ito'y aking naunawa
hindi laging kay misis nakadapa
dapat magbenta ng lakas-paggawa
sa pagpapamilya'y aking natalos
sandata'y hindi laging nakaulos
kung pamilya'y gutom, walang pantustos
sa pagpapamilya'y aking nabatid
hindi sapat ang pagsintang masugid
kung kay misis ay walang sweldong hatid
- gregbituinjr., 10/02/18
Lunes, Oktubre 1, 2018
Patalastas sa isang liwasan
sa isang malawak na liwasang pasyalan
kailangan pa nila tayong pagsabihan:
"Halina't protektahan ang kapaligiran.
Huwag nating sirain ang mga halaman.
At tayo'y magtapon sa tamang basurahan."
sa taumbayan ay talagang tagubilin
bilin itong kung diwa't puso'y aangkinin
ay magpapaganda nga ng paligid natin
panawagan itong dapat lang balikatin
upang makahingang may malinis na hangin
sa kakilala't kaibigang matitisod
bulungan natin sila sa harap o likod
makiisang buhayin ang gubat sa lungsod
ang gawaing ito kahit nakakapagod
ay gaganda ang paligid, nakalulugod
- gregbituinjr.
kailangan pa nila tayong pagsabihan:
"Halina't protektahan ang kapaligiran.
Huwag nating sirain ang mga halaman.
At tayo'y magtapon sa tamang basurahan."
sa taumbayan ay talagang tagubilin
bilin itong kung diwa't puso'y aangkinin
ay magpapaganda nga ng paligid natin
panawagan itong dapat lang balikatin
upang makahingang may malinis na hangin
sa kakilala't kaibigang matitisod
bulungan natin sila sa harap o likod
makiisang buhayin ang gubat sa lungsod
ang gawaing ito kahit nakakapagod
ay gaganda ang paligid, nakalulugod
- gregbituinjr.
Linggo, Setyembre 30, 2018
Bakit po nila pinatay si Itay?
tanong ng anak, "Bakit po / nila pinatay si Itay?"
nang makitang ama niya'y / duguang nakahandusay
gayong kanina'y tahimik / lamang itong nagninilay
nang may pumasok sa bahay / at ama niya'y binistay
may hikbing tugon ng ina, / "Di ko alam, di ko alam
iyan na ba'y katarungan, / wala silang pakialam
dapat ay nilitis muna / kung sadyang may kasalanan
nang maipagtanggol naman / ang sarili sa hukuman"
"Ano po bang kahulugan / ng katarungan, O, Inay?
kung si Itay hinusgahan / na lang ng kung sinong kamay?"
"Ama mo'y may karapatang / magtanggol at magsalaysay
kung may nagawa ngang sala / ay ipagsakdal kung tunay."
"Dapat dumaan sa tamang / proseso, anak, due process
may dudulugan kang batas, / dadaan sa paglilitis
at di agad parusahan / ng kung sinumang herodes
sa hukuman ang pasiya," / anang inang tumatangis.
"Ngunit ang nangyari, anak, / basta lang siya binaril
extrajudicial killing daw, / isang klaseng paniniil."
"Inay, hustisya kay Itay," / tinig niya'y gumagaril
"Parusahan ang pumatay / at nag-utos ng pagkitil."
- gregbituinjr.
nang makitang ama niya'y / duguang nakahandusay
gayong kanina'y tahimik / lamang itong nagninilay
nang may pumasok sa bahay / at ama niya'y binistaymay hikbing tugon ng ina, / "Di ko alam, di ko alam
iyan na ba'y katarungan, / wala silang pakialam
dapat ay nilitis muna / kung sadyang may kasalanan
nang maipagtanggol naman / ang sarili sa hukuman"
"Ano po bang kahulugan / ng katarungan, O, Inay?
kung si Itay hinusgahan / na lang ng kung sinong kamay?"
"Ama mo'y may karapatang / magtanggol at magsalaysay
kung may nagawa ngang sala / ay ipagsakdal kung tunay."
"Dapat dumaan sa tamang / proseso, anak, due process
may dudulugan kang batas, / dadaan sa paglilitis
at di agad parusahan / ng kung sinumang herodes
sa hukuman ang pasiya," / anang inang tumatangis.
"Ngunit ang nangyari, anak, / basta lang siya binaril
extrajudicial killing daw, / isang klaseng paniniil."
"Inay, hustisya kay Itay," / tinig niya'y gumagaril
"Parusahan ang pumatay / at nag-utos ng pagkitil."
- gregbituinjr.
Sabado, Setyembre 29, 2018
Huwag paslangin ang kapaligiran!
"Huwag paslangin ang kapaligiran!"
Ito'y isang seryosong panawagan.
May karapatan din ang kalikasan
na ito'y huwag sirain ninuman.
Ingatan natin ang kapaligiran
at mapanira'y duruging tuluyan!
Dapat magkaisa ang buong bayan
upang ating mundo'y maprotektahan!
- tula't litrato ni gregbituinjr.
(Kuha sa paglulunsad ng kampanyang "Rights of Nature" sa Arroceros Forest Park sa Maynila, Setyembre 29, 2018.
Ito'y isang seryosong panawagan.
May karapatan din ang kalikasan
na ito'y huwag sirain ninuman.
Ingatan natin ang kapaligiran
at mapanira'y duruging tuluyan!
Dapat magkaisa ang buong bayan
upang ating mundo'y maprotektahan!
- tula't litrato ni gregbituinjr.
(Kuha sa paglulunsad ng kampanyang "Rights of Nature" sa Arroceros Forest Park sa Maynila, Setyembre 29, 2018.
Biyernes, Setyembre 28, 2018
Pagbati kay Ms. Joan Carling
Lifetime achievement award ang alay kay Joan Carling
Na ang gobyerno sa kanya'y terorista ang turing
Champion of the Earth Award sa tulad niyang magiting
Pangangalaga sa kalikasa'y sadyang masining
Sa karapatan ng katutubo'y doon kumiling
Pinagtanggol ang kalikasan, ang puno, ang lupa
Katutubo'y di hinayaang magdusa't lumuha
Laban sa mga mapag-imbot, mga dambuhala
Aktibistang tunay, congrats po sa iyong nagawa
Mabuhay ka, Ms. Joan Carling, tunay kang dakila
- gregbituinjr.
* mula sa ulat ng ABS-CBN na may pamagat na "Activist tagged 'rebel' by Philippine gov't wins UN award", Setyembre 27, 2018
- mula sa kawing na https://news.abs-cbn.com/news/09/27/18/activist-tagged-rebel-by-philippine-govt-wins-un-award
Na ang gobyerno sa kanya'y terorista ang turing
Champion of the Earth Award sa tulad niyang magiting
Pangangalaga sa kalikasa'y sadyang masining
Sa karapatan ng katutubo'y doon kumiling
Pinagtanggol ang kalikasan, ang puno, ang lupa
Katutubo'y di hinayaang magdusa't lumuha
Laban sa mga mapag-imbot, mga dambuhala
Aktibistang tunay, congrats po sa iyong nagawa
Mabuhay ka, Ms. Joan Carling, tunay kang dakila
- gregbituinjr.
* mula sa ulat ng ABS-CBN na may pamagat na "Activist tagged 'rebel' by Philippine gov't wins UN award", Setyembre 27, 2018
- mula sa kawing na https://news.abs-cbn.com/news/09/27/18/activist-tagged-rebel-by-philippine-govt-wins-un-award
Huwebes, Setyembre 27, 2018
Huwag kitang tamarin sa gawaing dakila
huwag kitang tamarin sa gawaing dakila
na para sa bayan at uring manggagawa
huwag makasarili't magdusa't lumuha
gawin ang para sa bukas ng mga bata
gawin ang tama't wala namang mawawala
kalikasa'y dapat laging inaalaga
dalhan ng pag-asa ang kapwa't naulila
diligan ng pag-ibig ang duguang lupa
- gregbituinjr.
na para sa bayan at uring manggagawa
huwag makasarili't magdusa't lumuha
gawin ang para sa bukas ng mga bata
gawin ang tama't wala namang mawawala
kalikasa'y dapat laging inaalaga
dalhan ng pag-asa ang kapwa't naulila
diligan ng pag-ibig ang duguang lupa
- gregbituinjr.
Miyerkules, Setyembre 26, 2018
Ayon sa isang pahayagang Pranses
di ako nakakaunawa ng salitang Pranses
bagamat nakapunta na roon ng isang beses
ngunit madali kong naunawa ang paninikis
nasa Pranses subalit may bahid ng wikang Ingles
sa kanilang dyaryo'y mababasa agad sa kober
"Rodrigo Duterte: Le president serial killer"
na nagsasabing ang pangulo'y kayraming minarder
na animo ginagawa niya'y nag-ala-Hitler
mabigat ang paratang, kung iyon ay paratang man
at mabigat din kung iyon nga ang katotohanan
ang tulad ba niya'y walang galang sa karapatan
at maraming kababayan ang nagtitimbuwangan
iyang dyaryong Pranses ba'y nagsasabi ng totoo
o mas makapagsasabi'y Pilipino't di dayo?
kahiya-hiya sa bansa kung iya'y panggugulo
mas kahiya-hiya sa bayan ang ganyang pangulo
- gregbituinjr.
* Mula sa ulat sa pahayagang Philippine Daily Inquirer na pinamagatang French paper banners Duterte as ‘serial killer president’, Oktubre 9, 2016
mula sa kawing na: http://globalnation.inquirer.net/146418/french-paper-banners-duterte-as-serial-killer-president
bagamat nakapunta na roon ng isang beses
ngunit madali kong naunawa ang paninikis
nasa Pranses subalit may bahid ng wikang Ingles
sa kanilang dyaryo'y mababasa agad sa kober
"Rodrigo Duterte: Le president serial killer"
na nagsasabing ang pangulo'y kayraming minarder
na animo ginagawa niya'y nag-ala-Hitler
mabigat ang paratang, kung iyon ay paratang man
at mabigat din kung iyon nga ang katotohanan
ang tulad ba niya'y walang galang sa karapatan
at maraming kababayan ang nagtitimbuwangan
iyang dyaryong Pranses ba'y nagsasabi ng totoo
o mas makapagsasabi'y Pilipino't di dayo?
kahiya-hiya sa bansa kung iya'y panggugulo
mas kahiya-hiya sa bayan ang ganyang pangulo
- gregbituinjr.
* Mula sa ulat sa pahayagang Philippine Daily Inquirer na pinamagatang French paper banners Duterte as ‘serial killer president’, Oktubre 9, 2016
mula sa kawing na: http://globalnation.inquirer.net/146418/french-paper-banners-duterte-as-serial-killer-president
Martes, Setyembre 25, 2018
Isang sulyap sa kamatayan
ISANG SULYAP SA KAMATAYAN
(batay sa isang sikat na litrato hinggil sa EJK)
hindi siya pinaslang dahil siya'y pasahero
na nilabag yaong babala sa batas-trapiko
gaya ng pinahihiwatig doon sa litrato
na yakap ng babae ang duguang mahal nito
sa lansangan ba ang tulad niya'y isang balakid?
siya ba'y itinumba dahil sa maling pagtawid
o maling pagbaba o pagsakay? bakit hinatid
sa kamatayan ng kung sinong sukab na di batid?
kung may sala sa batas, bakit di muna nilitis?
bakit ang tulad niya'y tiniris na parang ipis?
nasaan ang proseso't di ginalang ang due process?
bakit sa kapangyarihan sila'y nagmamalabis?
hustisya'y gigil na hiyaw ng kanilang pamilya
anila'y dapat munang nilitis ang mahal nila
kung may pagkakasala nga'y sa piitan magdusa
at huwag basta hatulan ng punglo sa kalsada
- gregbituinjr.
(batay sa isang sikat na litrato hinggil sa EJK)
hindi siya pinaslang dahil siya'y pasahero
na nilabag yaong babala sa batas-trapiko
gaya ng pinahihiwatig doon sa litrato
na yakap ng babae ang duguang mahal nito
sa lansangan ba ang tulad niya'y isang balakid?
siya ba'y itinumba dahil sa maling pagtawid
o maling pagbaba o pagsakay? bakit hinatid
sa kamatayan ng kung sinong sukab na di batid?
kung may sala sa batas, bakit di muna nilitis?
bakit ang tulad niya'y tiniris na parang ipis?
nasaan ang proseso't di ginalang ang due process?
bakit sa kapangyarihan sila'y nagmamalabis?
hustisya'y gigil na hiyaw ng kanilang pamilya
anila'y dapat munang nilitis ang mahal nila
kung may pagkakasala nga'y sa piitan magdusa
at huwag basta hatulan ng punglo sa kalsada
- gregbituinjr.
Lunes, Setyembre 24, 2018
Nakaratay ang kalikasan
Ang kalikasan
sa karamdaman
ay naparatay.
May kagagawan
ay mapag-imbot
sa gandang taglay
nitong daigdig
na pilit sinira
ng mga sakim.
Kaya ialay
natin ang lakas,
isip, sarili,
upang ingatan
ang kalikasang
dugtong ng buhay.
Poprotektahan
ito upang di
masirang tunay.
- gregbituinjr.
sa karamdaman
ay naparatay.
May kagagawan
ay mapag-imbot
sa gandang taglay
nitong daigdig
na pilit sinira
ng mga sakim.
Kaya ialay
natin ang lakas,
isip, sarili,
upang ingatan
ang kalikasang
dugtong ng buhay.
Poprotektahan
ito upang di
masirang tunay.
- gregbituinjr.
Linggo, Setyembre 23, 2018
Mga ligaw na tanim
MGA LIGAW NA TANIM
Maraming naglipanang ligaw na tanim sa syudad
Gayong tanim ay doon sa semento nakalantad
Animo'y sinaka itong sadya't namumukadkad
Ligaw man silang mga tanim na napadpad dito
Imburnal man ay natirahan ding nilang totoo
Gagawin lahat kahit buhay man dito'y magulo
Ang tanim mang laking gubat, saan man mapadako
Walisin man ng masamang damo'y kusang tutubo
Ningning ng kapalarang papawiin ang siphayo
Ating masdan, bakit tumubo ang ligaw na tanim
Tinahak ang kagubatan ng lungsod at sinimsim
At tiniyak mabubuhay sila kahit sa dilim
Nakikipagkarerahan sa kay-init mang lungsod
Iniinda ang banas kahit nadarama'y pagod
Makita lang buháy ang pamilya'y nakalulugod
- gregbituinjr.
Maraming naglipanang ligaw na tanim sa syudad
Gayong tanim ay doon sa semento nakalantad
Animo'y sinaka itong sadya't namumukadkad
Ligaw man silang mga tanim na napadpad dito
Imburnal man ay natirahan ding nilang totoo
Gagawin lahat kahit buhay man dito'y magulo
Ang tanim mang laking gubat, saan man mapadako
Walisin man ng masamang damo'y kusang tutubo
Ningning ng kapalarang papawiin ang siphayo
Ating masdan, bakit tumubo ang ligaw na tanim
Tinahak ang kagubatan ng lungsod at sinimsim
At tiniyak mabubuhay sila kahit sa dilim
Nakikipagkarerahan sa kay-init mang lungsod
Iniinda ang banas kahit nadarama'y pagod
Makita lang buháy ang pamilya'y nakalulugod
- gregbituinjr.
Sabado, Setyembre 22, 2018
Sa mga manhid
"This world is dangerous not because of many evil but because of those who do not do anything and just watching while others are suffering." ~ Albert Einstein
SA MGA MANHID
nakatunganga lang, di baleng maraming mamatay
di man lang kumilos at pahalagahan ang bùhay
nakatanghod lang kahit kapwa na'y nakahandusay
ngingisi-ngisi kahit mga dukha'y pinapatay
tuod na animo kalooban nila'y palagay
ang natokhang ay di isang sineng pinanonood
na dapat palakpakan habang iba'y nakatanghod
nakadudurog ang pangil ng buwaya sa tuod
tumatagos din ang kuko ng lawin sa gulugod
sa sariling bayan kayraming sa dugo nalunod
sa kababayang pinapaslang, walang pakiramdam
basta di sila ang ginalaw, walang pakialam
sa karapatang mabuhay ng dukha'y nang-uuyam
tingin pa na tokhang sa dukha'y tama at mainam
ganyang baluktot nilang katwira'y kasuklam-suklam
kayraming inosenteng sa karimlan ibinulid
wala nang paglilitis, ang hininga pa'y pinatid
walang awang pinaslang ng kung sinong di mabatid
katarungan ba'y kilala ng isipang makitid
kung karapatang mabuhay nga'y di dama ng manhid
- gregbituinjr.
SA MGA MANHID
nakatunganga lang, di baleng maraming mamatay
di man lang kumilos at pahalagahan ang bùhay
nakatanghod lang kahit kapwa na'y nakahandusay
ngingisi-ngisi kahit mga dukha'y pinapatay
tuod na animo kalooban nila'y palagay
ang natokhang ay di isang sineng pinanonood
na dapat palakpakan habang iba'y nakatanghod
nakadudurog ang pangil ng buwaya sa tuod
tumatagos din ang kuko ng lawin sa gulugod
sa sariling bayan kayraming sa dugo nalunod
sa kababayang pinapaslang, walang pakiramdam
basta di sila ang ginalaw, walang pakialam
sa karapatang mabuhay ng dukha'y nang-uuyam
tingin pa na tokhang sa dukha'y tama at mainam
ganyang baluktot nilang katwira'y kasuklam-suklam
kayraming inosenteng sa karimlan ibinulid
wala nang paglilitis, ang hininga pa'y pinatid
walang awang pinaslang ng kung sinong di mabatid
katarungan ba'y kilala ng isipang makitid
kung karapatang mabuhay nga'y di dama ng manhid
- gregbituinjr.
Biyernes, Setyembre 21, 2018
Magulang na Nanggulang ng mga Anak
MAGULANG NA NANGGULANG NG MGA ANAK
(mula sa ulat na "Anak 4, 6, 10, at 12, Gamit sa Live Show",
pahayagang Bulgar, Setyembre 21, 2018, p. 2)
kaylulupit ng mga magulang ng mga batang ito
ginagamit sila sa internet para sa live show
katwiran ng inang suspek, siya'y walang trabaho
kaya binugaw ang anak nang kumitang totoo
bata'y edad apat, anim, sampu't labindalawa
anang ulat, malalaswang palabas sila
artista sa operasyon ng walanghiyang ina
walang muwang na pinagkakakitaan na pala
nang dahil sa gutom, mga anak ang pinahamak
magulang pa ang nagsipitas sa mga bulaklak
nang dahil sa hirap, niluray ang mga pinitak
kawalang dangal na di pa madalumat ng anak
nahan na ang liwanag, bakit nawalan ng bait
na upang kumita'y ginamit ang sariling paslit
ginawa nila sa anak ay sadyang anong lupit
walanghiyang magulang ay dapat lamang mapiit
- gregbituinjr.
(mula sa ulat na "Anak 4, 6, 10, at 12, Gamit sa Live Show",
pahayagang Bulgar, Setyembre 21, 2018, p. 2)
kaylulupit ng mga magulang ng mga batang ito
ginagamit sila sa internet para sa live show
katwiran ng inang suspek, siya'y walang trabaho
kaya binugaw ang anak nang kumitang totoo
bata'y edad apat, anim, sampu't labindalawa
anang ulat, malalaswang palabas sila
artista sa operasyon ng walanghiyang ina
walang muwang na pinagkakakitaan na pala
nang dahil sa gutom, mga anak ang pinahamak
magulang pa ang nagsipitas sa mga bulaklak
nang dahil sa hirap, niluray ang mga pinitak
kawalang dangal na di pa madalumat ng anak
nahan na ang liwanag, bakit nawalan ng bait
na upang kumita'y ginamit ang sariling paslit
ginawa nila sa anak ay sadyang anong lupit
walanghiyang magulang ay dapat lamang mapiit
- gregbituinjr.
Huwebes, Setyembre 20, 2018
Pagpapatawaran
matingkad na nagkukulay-dugo ang puso
tatalbog-talbog lang na parang bolang bungo
naroon ang binata sa kanyang pagsuyo
sabik marating ang kanyang pinipintuho
"mahal kita", sabi niya sa iniibig
"galit ako", tugon sa kanyang nang-uusig
pakikipag-ugnayan sa kanya'y kaylamig
dapat nang magkasundo upang magkaniig
may mga sumusugat sa kaibuturan
may mga pagdurugo rin ng kalooban
subalit may daan sa pagpapatawaran
kung mag-uusap lang sila't mag-iibigan
balang araw, makakamit din ang pagsinta
malilipad ang ulap, tulad ng agila
- gregbituinjr.
tatalbog-talbog lang na parang bolang bungo
naroon ang binata sa kanyang pagsuyo
sabik marating ang kanyang pinipintuho
"mahal kita", sabi niya sa iniibig
"galit ako", tugon sa kanyang nang-uusig
pakikipag-ugnayan sa kanya'y kaylamig
dapat nang magkasundo upang magkaniig
may mga sumusugat sa kaibuturan
may mga pagdurugo rin ng kalooban
subalit may daan sa pagpapatawaran
kung mag-uusap lang sila't mag-iibigan
balang araw, makakamit din ang pagsinta
malilipad ang ulap, tulad ng agila
- gregbituinjr.
Miyerkules, Setyembre 19, 2018
Huling tula - salin ng tula ni Eman Lacaba
HULING TULA
(Para kay Linda Faigao)
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
Sapagkat pinagnilayan mo ang sariling pagkawasak
kaya mo na ngayong tiisin ang kawalang-ingat sa bukal
ng mga palaka sa mapanglaw at nagambalang mga damuhan:
sapagkat pinagnilayan mo ang sariling pagkawasak
Sa mga tahanan ng liwanag at paglukso,
ang mga panauhing may mga iris ng palaka ay nagkalat sa mga kahon
mga palaisipang jigsaw na natipon sa loob ng dalawang oras;
Ay, Diyos ko, pinagnilayan nila ang sariling pagkawasak
Ay, tanginang hangin! Hayaang kumapit ang mga linta
ng ating mga pandama sa mga maruruming hardin at lawa;
lumulukso, patango-tango sa mga nawawalang matang tubig.
Ay, sapagkat pinagnilayan natin ang sariling pagkawasak
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Oktubre 19, 1968, p. 35
* Isinalin ng petsang Marso 14, 2019
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
LAST POEM
(For Linda Faigao)
Because you're contemplated self-destruction
you can now afford the recklessness of frogs'
fountains on dark disturbed lawns:
because you've contemplated self-destruction.
In the homes of light and leaping,
guests with irises of toads scatter into boxes
jigsaw puzzles gathered in two hours;
O my God, they've contemplated self-destruction.
O fuck the air! Let the leeches of
our senses cling to scabby gardens and lagoons;
leaping, nod to water's disappearing circles.
O because we've contemplated self-destruction.
Emmanuel F. Lacaba
Ang payapang langgam
ANG PAYAPANG LANGGAM
ako'y isang langgam
doon sa kantina
ang iba pang guyam
ay kasa-kasama
hanap ay matamis
tulad ng asukal
masipag magtiis
kahit sa masukal
nagsisipag kami
at nagtutulungan
sa araw at gabi
walang kapaguran
kami'y walang puknat
sa pagtatrabaho
ngunit mangangagat
pag iyong ginulo
- gregbituinjr.
ako'y isang langgam
doon sa kantina
ang iba pang guyam
ay kasa-kasama
hanap ay matamis
tulad ng asukal
masipag magtiis
kahit sa masukal
nagsisipag kami
at nagtutulungan
sa araw at gabi
walang kapaguran
kami'y walang puknat
sa pagtatrabaho
ngunit mangangagat
pag iyong ginulo
- gregbituinjr.
![]() |
| litrato'y kuha ng makata |
Biyernes, Setyembre 14, 2018
Tula sa ika-25 anibersaryo ng BMP
TULA SA IKA-25 ANIBERSARYO NG BMP
ni Greg Bituin Jr.
- tulang akrostika, binubuo ng 15 pantig bawat taludtod
Pagpupugay sa Anibersaryong Pilak (ika-25) ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP)
Bukluran ng Manggagawang Pilipino - B.M.P.
Unyunismo, sosyalismo, taas-kamao kami
Kapitalismong salot ang kalabang anong tindi
Lulupigin ito kaya kami'y nagpaparami
Upang itayo ang lipunang tunay na may silbi
Rebolusyon ay isang daan tungong pagbabago
At edukasyon ay paraan para sa obrero
Na ang welga'y paaralan na dapat unawa mo
Na pagkakaisa nila'y mahalagang totoo
Gaano man kahirap ay magwawagi rin tayo
Manggagawa, magkaisa, ang aming panawagan
At manggagawa ang magpapalaya nitong bayan
Na kahit na matindi ang mga nararanasan
Ginagawa ang nararapat ng may katapatan
Ginigising ang bayan nang mabago ang lipunan
Ating itataguyod ang kapakanan ng uri
Gulugod ang prinsipyong tangan, layunin at mithi
Atin ding dudurugin ang pribadong pag-aari
Wakasan ang burgesya't elitistang paghahari
At ibabagsak na ang sistemang mapang-aglahi
Nanggugulang lagi itong kapitalistang ulol
Ginugulangan ang masang di marunong tumutol
Pangil ng kapitalismo'y gawin nating mapurol
Ibagsak ang burgesyang may buntot na buhol-buhol
Lupigin ang kapital na asong kahol ng kahol
Igawad ang pamumuno sa uring manggagawa
Pagkaisahin natin ang hukbong mapagpalaya
Isipin natin paano haharapin ang sigwa
Ng kapitalismong nagdulot ng hirap at luha
Organisadong manggagawa ang ating adhika
* Ang tula'y nilikha ika-14 ng Setyembre 2018, kasabay ng pagdiriwang ng ika-25 taon ng BMP.
ni Greg Bituin Jr.
- tulang akrostika, binubuo ng 15 pantig bawat taludtod
Pagpupugay sa Anibersaryong Pilak (ika-25) ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP)
Bukluran ng Manggagawang Pilipino - B.M.P.
Unyunismo, sosyalismo, taas-kamao kami
Kapitalismong salot ang kalabang anong tindi
Lulupigin ito kaya kami'y nagpaparami
Upang itayo ang lipunang tunay na may silbi
Rebolusyon ay isang daan tungong pagbabago
At edukasyon ay paraan para sa obrero
Na ang welga'y paaralan na dapat unawa mo
Na pagkakaisa nila'y mahalagang totoo
Gaano man kahirap ay magwawagi rin tayo
Manggagawa, magkaisa, ang aming panawagan
At manggagawa ang magpapalaya nitong bayan
Na kahit na matindi ang mga nararanasan
Ginagawa ang nararapat ng may katapatan
Ginigising ang bayan nang mabago ang lipunan
Ating itataguyod ang kapakanan ng uri
Gulugod ang prinsipyong tangan, layunin at mithi
Atin ding dudurugin ang pribadong pag-aari
Wakasan ang burgesya't elitistang paghahari
At ibabagsak na ang sistemang mapang-aglahi
Nanggugulang lagi itong kapitalistang ulol
Ginugulangan ang masang di marunong tumutol
Pangil ng kapitalismo'y gawin nating mapurol
Ibagsak ang burgesyang may buntot na buhol-buhol
Lupigin ang kapital na asong kahol ng kahol
Igawad ang pamumuno sa uring manggagawa
Pagkaisahin natin ang hukbong mapagpalaya
Isipin natin paano haharapin ang sigwa
Ng kapitalismong nagdulot ng hirap at luha
Organisadong manggagawa ang ating adhika
* Ang tula'y nilikha ika-14 ng Setyembre 2018, kasabay ng pagdiriwang ng ika-25 taon ng BMP.
LAHAT (Lupa, Araw, Hangin, Ako, Tubig)
LAHAT
13 pantig bawat taludtod
ni gregbituinjr.
L - Lupa
A - Araw
H - Hangin
A - Ako
T - Tubig
LUPA
mula sa lupa, pagkain ay nalilikha
halaman, palay, likas-yamang pinagpala
ito'y tahanan ng bawat buhay sa lupa
dapat pangalagaan, di dapat masira
sakahin at linangin, ingatan ang lupa
ARAW
araw ang dakilang apoy sa kalooban
nagbibigay-sustansya sa mga halaman
nagbibigay din ng init na katamtaman
araw ang bituin ng buong santinakpan
na atin ding gabay sa pusod ng karimlan
HANGIN
narito sa tabi natin, di nakikita
itong hanging karugtong ng ating hininga
ang nitroheno't oksiheno'y nadarama
dapat lagi itong malinis sa tuwina
nang lahat tayo'y mabuhay ng masagana
AKO
ako ay nilikha dito sa santinakpan
upang kapwa nilalang ay pangalagaan
hayop, halaman, gubat, dagat, kalikasan
itataguyod ang kanilang kapakanan
nang lahat tayo sa biyaya'y makinabang
TUBIG
tubig yaong bumubuhay sa mga isda
pandilig ng bukid, pampataba ng lupa
pantighaw din sa uhaw ng irog na mutya
may tubig sa katawan ng bawat nilikha
tubig ay ingatan at mahalagang sadya
LAHAT
lupa, araw, hangin, ako, tubig, ang LAHAT
sa buong daigdig ay sadyang nakakalat
ito'y narito sa atin ng sapat-sapat
pakamahalin ng may buong pag-iingat
marapat lang na ang bawat isa'y mamulat
13 pantig bawat taludtod
ni gregbituinjr.
L - Lupa
A - Araw
H - Hangin
A - Ako
T - Tubig
LUPA
mula sa lupa, pagkain ay nalilikha
halaman, palay, likas-yamang pinagpala
ito'y tahanan ng bawat buhay sa lupa
dapat pangalagaan, di dapat masira
sakahin at linangin, ingatan ang lupa
ARAW
araw ang dakilang apoy sa kalooban
nagbibigay-sustansya sa mga halaman
nagbibigay din ng init na katamtaman
araw ang bituin ng buong santinakpan
na atin ding gabay sa pusod ng karimlan
HANGIN
narito sa tabi natin, di nakikita
itong hanging karugtong ng ating hininga
ang nitroheno't oksiheno'y nadarama
dapat lagi itong malinis sa tuwina
nang lahat tayo'y mabuhay ng masagana
AKO
ako ay nilikha dito sa santinakpan
upang kapwa nilalang ay pangalagaan
hayop, halaman, gubat, dagat, kalikasan
itataguyod ang kanilang kapakanan
nang lahat tayo sa biyaya'y makinabang
TUBIG
tubig yaong bumubuhay sa mga isda
pandilig ng bukid, pampataba ng lupa
pantighaw din sa uhaw ng irog na mutya
may tubig sa katawan ng bawat nilikha
tubig ay ingatan at mahalagang sadya
LAHAT
lupa, araw, hangin, ako, tubig, ang LAHAT
sa buong daigdig ay sadyang nakakalat
ito'y narito sa atin ng sapat-sapat
pakamahalin ng may buong pag-iingat
marapat lang na ang bawat isa'y mamulat
Huwebes, Setyembre 13, 2018
Kung may pera'y gagawa ako ng sariling bahay
kung may pera'y gagawa ako ng sariling bahay
sa isang sabanang masarap magpahingang tunay
sa lindol man, unos o baha'y di basta bibigay
puno ng pagmamahalan at talagang matibay
kakaibang bahay na katatagpuan ng aya
at makakalikasan din pag nakita ng masa
isang tahanang dinulot ng tunay na pagsinta
at tila paraisong walang pagsasamantala
- gregbituinjr.
sa isang sabanang masarap magpahingang tunay
sa lindol man, unos o baha'y di basta bibigay
puno ng pagmamahalan at talagang matibay
kakaibang bahay na katatagpuan ng aya
at makakalikasan din pag nakita ng masa
isang tahanang dinulot ng tunay na pagsinta
at tila paraisong walang pagsasamantala
- gregbituinjr.
Miyerkules, Setyembre 12, 2018
Maliit man o malaki ang durungawan
Inalala ni Priapus sa kanyang tanggapan ang piesta ng Pateros - Salin ng tula ni Eman Lacaba
INALALA NI PRIAPUS SA KANYANG TANGGAPAN ANG PIESTA NG PATEROS
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
Napakahalata; ngunit ang nakakaakit na hangin ng kápa
Ay hindi para sa mga umiibig sa mga maninindang nakapuyod,
Ng mga matatandang babaeng sumasayaw sa isang piging.
Sinasabi kong ang mga bangka ay hindi upang kalawangin.
Dapat salaminin, malabo man, ng hapag ng mga butas ng ilong,
Daliri, tiyan, kampana,
Mga panginoong nagsisitakbuhan sa mga lansangan tuwing gabi
Sabihin ang tsismis kay Martha ng Pateros,
Ang makasaysayang hindi matunaw na pagkain ng buwaya
Mula sa paglunok ng mga sinag sa ulo ng rococo.
O ang silid ay kulang sa mantika
At mga lamang-loob.
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181
* Isinalin ng petsang Disyembre 19, 2018
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
PRIAPUS IN HIS OFFICE RECALLS THE PATEROS FIESTA
Too obvious; but the coat-compelling air
Is not for lovers of hairlipped vendors,
Of aged women dancing in a feast.
I say boats are never meant to rust.
Desk should dimly mirror nostrils,
Fingers, bellies, bells,
Gods who race the streets at night
Tell the tale of Martha of Pateros,
The croc's historic indigestion
From swallowing rococo halos.
O the room's in want of lard
And innards.
Emmanuel A.F. Lacaba
Martes, Setyembre 11, 2018
Hibik ng isang bagong kasal
HIBIK NG ISANG BAGONG KASAL
wala pang trabahong sapat / sa bagong kasal tulad ko
na sadyang makabubuhay / kahit minimum ang sweldo
kaysipag magboluntaryo / sa may samutsaring isyu
at kaysipag ding tumula / wala namang bayad dito
makabubuhay ba naman / ng pamilya itong gawa
na gaano man kasipag / ay mauuwi sa wala
dapat kumayod ng todo / nang isip ay di tulala
magsipag na't magtiyaga / nang pamilya'y di lumuha
may abilidad din naman / subalit walang tumanggap
sa tulad kong aktibistang / masipag at may pangarap
sa isa kong inaplayan / ang sabi ng nakausap
baka tayuan ng unyon / ang opisinang lilingap
mag-buy-and-sell na lang kaya / dapat may pondo kang tangan
mag-konstruksyon na lang kaya / malusog ba ang katawan
magturo ng mathematics / di tapos sa pamantasan
mangolekta ng basura / baka may pagbebentahan
mag-araro na lang kaya / baka may buhay sa bukid
magtanim ng puno't baka / mabuting palad ang hatid
o maging marino't baka / may perlas na masisisid
magpaalila huwag lang / buhay na ito'y mapatid
nag-sekretaryo heneral / ng tatlong organisasyon
dapat pang ayusin ang SEC / nitong samahang may misyon
igalang ang karapatan / bagong lipunan ang bisyon
ngunit wala pa ring sahod / kailan ako aahon
- gregbituinjr.
wala pang trabahong sapat / sa bagong kasal tulad ko
na sadyang makabubuhay / kahit minimum ang sweldo
kaysipag magboluntaryo / sa may samutsaring isyu
at kaysipag ding tumula / wala namang bayad dito
makabubuhay ba naman / ng pamilya itong gawa
na gaano man kasipag / ay mauuwi sa wala
dapat kumayod ng todo / nang isip ay di tulala
magsipag na't magtiyaga / nang pamilya'y di lumuha
may abilidad din naman / subalit walang tumanggap
sa tulad kong aktibistang / masipag at may pangarap
sa isa kong inaplayan / ang sabi ng nakausap
baka tayuan ng unyon / ang opisinang lilingap
mag-buy-and-sell na lang kaya / dapat may pondo kang tangan
mag-konstruksyon na lang kaya / malusog ba ang katawan
magturo ng mathematics / di tapos sa pamantasan
mangolekta ng basura / baka may pagbebentahan
mag-araro na lang kaya / baka may buhay sa bukid
magtanim ng puno't baka / mabuting palad ang hatid
o maging marino't baka / may perlas na masisisid
magpaalila huwag lang / buhay na ito'y mapatid
nag-sekretaryo heneral / ng tatlong organisasyon
dapat pang ayusin ang SEC / nitong samahang may misyon
igalang ang karapatan / bagong lipunan ang bisyon
ngunit wala pa ring sahod / kailan ako aahon
- gregbituinjr.
Linggo, Setyembre 9, 2018
Larawan ng alagad ng sining bilang Pilipino at binata - Salin ng tula ni Eman Lacaba
LARAWAN NG ALAGAD NG SINING BILANG PILIPINO AT BINATA
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
Pansamantala akong mamamatay:
Hindi pa ako naghuhubad hanggang sa huling satin;
Hinayaan kong masiyahan ang suot kong salamin sa mata,
Mga sariling larawang nagpapakita ng Latin.
Nakangiting walang anumang hiya ang tula,
Nawawala ang manunugtog at madlang manonood:
Ang tinanggap kong payak na himig at pangalan,
Pati mga mais at bukung-bukong ng magsasaka ay nang-uuyam.
Ang sining ay nasa kanang retina nakasalamin ng tama,
Mga butas ng ilong ng Oriyental ay iginuhit na Oriyental.
Hayaan mo akong mamatay; mga tagahanga, maging magalang:
Sa sandaling ito, ako ay tapat, hubad, at mabait.
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181
* Isinalin ng petsang Disyembre 19, 2018
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
PORTRAIT OF THE ARTIST AS FILIPINO AND A YOUNG MAN
Temporarily I will die:
I haven't stripped to final satin;
I've let my looking glasses satisfy,
Self-portraits flaunt a Latin.
Poetry is smirking lack of shame,
Band and audience disappearing:
My self-accepted rustic tone and name,
And corns and peasant ankles sneering.
Art is right retina mirrored right,
Oriental nostrils drawn Oriental.
Let me die; admirers, be polite:
For once I'm loyal, nude, and moral.
Emmanuel A.F. Lacaba
Biyernes, Setyembre 7, 2018
Parabula - salin ng tula ni Eman Lacaba
PARABULA
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
"Magtungo ka sa aking paroroonan," anang hangin sa apoy,
Dahil nasunog ang kanyang daraanan noon,
Nilabanan ng apoy ang kanyang dáting
Kaibigan, at naghunos-dili nang may isinigaw,
"Direksyon ang maaaring mong paroonan, Ako
Pa rin ang ningas, ang kaluwalhatian."
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181
* Isinalin ng petsang Disyembre 17, 2018
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
PARABLE
"Go where I go," said wind to fire,
Having burned his way before,
The fire fought hard his former
Friend, and yielded with the cry,
"Direction you may be, I
Am still the blaze, the glory."
Emmanuel A.F. Lacaba
Ang anak ng kautusan - Salin ng tula ni Eman Lacaba
ANG ANAK NG KAUTUSAN
Tula ni Eman Lacaba
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
May mga katahimikang nakatusok sa mga bulsa ng damit
Na nauugnay sa ulan.
Mga nakatuping may gad-ang na blusa sa amaging aparador
Binaybay ba ng mga palaisipan
ang Shema Israel, may mga tunog na tinatawag na katahimikan
Tinatawag na palaisipan na tinatawag na raketa ng tenis:
Adonai elohaynu, naaalala ko ang mga tunog
Ng mga karakter na hindi ko maintindihan,
Binabaybay ang salitang iyong ipinagbabawal.
Ang mga tagasunod na nakaitim ay umalis na upang matulog.
Ang mga baldosang nakapapaso, pinaputok na pagsugod
Sa mga korte ng kwelyo, kutsilyo, bola sa mga kalis.
May mga tunog na tinatawag na katahimikan na tinatawag na mga asawa.
Ang ulan ay gurong rabbi at inuulit ang pangalang
Nangangahulugang isa, ipinaliliwanag ang lahat o wala.
* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181
* Isinalin ng petsang Disyembre 17, 2018
* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.
BAR MIZVAH
There are silences pinned on shirt pockets
Associated with rain.
Folded checkered blouses in musty closets
Are crossword puzzles spelling
Shema Israel, there are sounds called silences
Called puzzles called tennis rackets:
Adonai elohaynu, I remember the sounds
Of characters I don't understand,
Spelling out the word you forbid.
The followers in black have left for bed.
Tiles sear, fired invade
Courts of collars, knives, balls in patens.
There are sounds called silences called wives.
Rain is rabbi and repeats the name
Meaning one, explaining all or nothing.
Emmanuel A.F. Lacaba
Mag-subscribe sa:
Mga Post (Atom)



















