XAVIER X, VOLTES V, AT MAZINGER Z
Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.
Matapos ang matagumpay na Lunsad-Aklat ng aking librong "Tula't Panawagan para sa Hustisyang Panlipunan" nitong Pebrero 20, 2026, bilang handog sa World Day of Social Justice, nagtungo na ako sa Sine Pop sa Cubao upang manood ng screening na Atin ang People Power. Free Admission ito. Dahil wala pang gagawin sa gabi ay doon na ako tumuloy. Ayokong sayangin ang pagkakataon upang panoorin ang limang maiikling pelikula roon.
Ang limang pelikula ay pinamagatang 1. Silent Spaces (tungkol sa kwento ng isang dating bilanggong pulitikal na tinortur at lumaya matapos ang Pag-aalsang Edsa); 2. Ang Sandata ni Mama (tungkol sa Voltes V, este Xavier X pala); 3. Recipe for Change (tungkol sa isang dating political prisoner na cook sa kulungan); 4. Alingawngaw (tungkol sa salaysay ng mga kabataan sa rali); at 5. Sa Pwesto ni Pistong (tungkol sa amang barbero at anak na aktibista).
Matapos ang mga palabas ay may open forum kung saan isa ako sa nagtaas ng kamay. Tinawag ako at nagsalitâ. Di gumagana ang microphone na ibinigay sa akin. Sabi ng nakaupo sa harap, malakas naman daw ang boses ko, parang nasa rali.
Sabi naman ng moderator, kilala ko iyan si Greg, raliyista iyan at sanay sumigaw sa rali. Ang pwesto ko ay nasa itaas, nasa dulong hanay ng mga upuan. Gayunpaman, kahit walang mike, nagkwento ako nang di sumisigaw. Sabi ko, nagustuhan ko ang pelikulang tungkol kay Xavier X dahil naalala ko ang Voltes V at Mazinger Z, na tinanggal noong panahon ng martial law, bandang 1978 iyon. At noong 1986, nakasama ako ng mga kaibigan ni ama sa simbahan sa pamimigay ng pandesal sa pagtitipon ng mga tao sa Edsa.
Nakatutuwa ang eksena ng batang iniidolo si Xavier X na bayani ng Pilipino, at tumalo sa kapangyarihan ni Drogo sa pamamagitan ng Xavier Sword. Hanggang isang araw, pagkagaling sa paaralan at nakasuot ang bata ng pam-Boy Scout, nagpalit na siya ng pambahay at binuksan ang telebisyon. Wala ang palabas na Xavier X. Nabatid din ng batang wala na ang kanyang mga laruan at t-shirt na Xavier X. Ayon sa kanyang ina, na isang manunulat, lilinisin lang daw niya ang kwarto ng anak at lalabhan ang mga damit.
Sa labas ng bahay, nakita ang bata kasama ang kalarong batang babae, nang dumating na umiiyak ang isa pang kalarong batang lalaki. Umiiyak ito dahil itinapon ng kanyang ina sa basurahan ang kanyang mga laruang Xavier X. Kinuha ng batang bida ang isang laruang Xavier X sa basurahan.
Hanggang mapansin nilang may nasusunog. Pinuntahan nila at nakita nilang sinusunog ng mga sundalo ang mga laruang Xavier X. Itinago ng bata ang napulot niyang Xavier X at baka makita ng mga sundalo at sunugin.
Nasabi ng pangunahing bidang bata sa kanyang sarili, "Ipagtatanggol ko si Xavier X." Umuwi siya ng bahay, hinanap ang kanyang mga laruang Xavier X, hanggang makita niya ang iba't ibang pahayagang Libertas katabi ng makinilya ng kanyang ina. Nabasa ng bata ang isang pahayagan na nagsasabing inatas ni PDado, ang pangulo, na wasakin ang lahat ng mga Xavier X, palabas, laruan, o kasuotan man. Bayolente raw kasi at delikado sa kaisipan ng mga kabataan.
Dumating ang ina, nakita niyang may hawak na Xavier X ang anak at pilit niyang kinukuha. Subalit hindi ibinigay ng bata. Hanggang umiiyak na sinabi ng bata, tatalunin niya ang masasama sa pamamagitan ng Xavier Sword. At ginaya niya si Xavier X. Ikinros ang dalawang kamay at sabay na ibinaba. Natawa na lang ang kanyang ina.
Binasa rin ng kanyang ina sa bata ang isang liham mula sa nakakulong na ama dahil sa martial law. Nang umalis na ang diktador sa Malakanyang, ibinigay ng ina sa bata ang itinago nitong laruang Xavier X, kaya may dalawa nang laruang Xavier X ang bata. Habang may pinarinig pang awiting Xavier X na tumalo sa imperyo ni Drogo.
Ang pamagat ng maikling pelikulang iyon ay "Ang Sandata ni Mama", na dalawa ang ibig sabihin. Ang isa'y ang sinabi sa unang bahagi ng pelikula, na kung may Xavier Sword, ang dalawang hintuturo naman ng ina ang kanyang sandata, na pangiliti sa bata. Ang isa pa'y ang pluma o panulat, o ang makinilyang gamit ng ina sa pagsusulat sa pahayagan, na isa sa mga mosquito press noong panahon ng martial law.
Para sa akin, isa ito sa mga klasikong pelikulang nagpapaalala ng aking kabataan. At sinabi ko rin sa forum na hindi namin tinatawag ang sarili sa popular na katawagang martial law babies bagamat ipinanganak ako noong panahon ni Macoy, kundi tinatawag namin ang sarili na Voltes V Generation.
Bagamat naalala kong magkasabay na linggo nang tinanggal ang Mazinger Z (na pinalalabas tuwing Miyerkules ng ikaanim ng gabi) at ang Voltes V (tuwing Biyernes ng alas-sais ng gabi), mas popular sa kabataan ang Voltes V. Kayâ maraming kabataan tulad ko ang bata pa lang ay namulat na sa panahon ng martial law. Kayâ di kataka-takang marami sa amin ang nasa Edsa noong Unang Pag-aalsang Edsa. Ako naman ay napasama lang noon sa mga kaibigan ni ama sa Holy Name Society kung saan kabilang ako sa Catholic Youth Movement mula 1984. Namigay kami ng pandesal sa Edsa sa pagtitipon ng maraming tao noong Pebrero 1986.
Pag hindi mo batid ang nangyari sa Voltes V noong 1978, baka hindi mo pansinin ang pelikula. Tanda ko pa, nang maganap ang Edsa 1986, agad ipinalabas ang Voltes V noong 1986 din. At noong Pebrero 1987, bumalik ako sa Edsa at nakita kong nakahambalang doon ang maraming tangke de giyera, maraming nagtitinda ng mga parapernalyang nagpapaalala ng Edsa 1986, at marami pang iba, na akala mo'y isang museo ng Pag-aalsang Edsa ang kahabaan ng Edsa.
XAVIER X
isang pelikula / hinggil sa martial law
pag-alalang tunay / ng kabataan ko
pagkat si Xavier X / ang iniidolo
ng bata, bayaning / tumalo kay Drogo
si Xavier X, parang / si Voltes V noon
may Voltes Bazooka, / may Laser Sword iyon
mundo'y ipagtanggol / ang dakilang misyon
subalit tinanggal / ng diktador noon
sa murang isipan / ay isang bayani
at tagapagtanggol / ng mga naapi
iyan si Voltes V / at si Masinger Z
ngayon ay Xavier X / sa bata'y kakampi
nagpupugay ako / sa mga kumathâ
tayo'y pinaglakbay / sa panahong sigwâ
ang kabataan ko'y / naalalang sadyâ
lalo na ang Edsa't / ang Bayang Dakilà
02.21.2026
