May kontrata tayo sa daigdig

MAY KONTRATA TAYO SA DAIGDIG

may kontrata tayo sa daigdig nating tahanan

habang nasasaisip natin ang kinabukasan

ng ating bayan, ng lipunan, at kapaligiran

habang mga ibon ay nariyang nag-aawitan

may kontrata tayong pangalagaan ang paligid

upang sa basura'y di mangalunod at mabulid

alagaan ang kalikasan, huwag maging manhid

para sa kinabukasan ng lahat ng kapatid

may kontratang huwag gawing basurahan ang mundo

nagbarang plastik sa kanal ang sanhi ng delubyo

ang masamang ugaling tapon doon, tapon dito

o baka masisi pa'y populasyong lumolobo

may kontrata tayong dapat ayusin ang sistema

kundi man baguhin ito ng manggagawa't masa

mga ilog ang pinagtatapunan ng pabrika

na matagal nang ginagawa ng kapitalista

sa usaping climate justice, may Paris Agreement na

sa batas, may Clean Air Act tayo, may Clean Water Act pa

sa matitinding unos, nagiging handa ang masa

dapat nang itigil ang mapanirang pagmimina

may kontrata sa daigdig na di man natititik

ay huwag hayaang magkalat ang upos at plastik

alagaan natin ang kalikasang humihibik

at sa ekolohiya'y huwag magpatumpik-tumpik

- gregoriovbituinjr.

06.05.2021.World Environment Day

Isa pang tula ngayong World Environment Day

ISA PANG TULA NGAYONG WORLD ENVIRONMENT DAY

ngayong World Environment Day, taospusong pagbati!

sa kumikilos para sa pangkalikasang mithi

upang tahanang daigdig ay di namimighati...

laban para sa kapaligira'y maipagwagi

pagbati sa mga Climate Walker kong nakasama

pati rin sa Green Convergence, Alyansa Tigil Mina,

sa Ecowaste Coalition, Greenpeace, at Aksyon Klima, 

Kamayan Forum, at Climate Reality Project pa

sa World Wide Fund for Nature at sa Mother Earth Foundation,

sa Earth Island Institute, Save Philippine Seas, Haribon,

Waves for Water, Green Collective, at Green Thumb Coalition,

sa Green Research, Sagip-Gubat Network, kayrami niyon

sa Philippine Movement for Climate Justice na ang mithi

ay masaayos ang klima't isyu'y maipagwagi

kay misis, sa munti naming diyaryong Diwang Lunti,

ilan lang ang mga iyang sa labi'y namutawi

sa grupo o kaya'y partidong Makakalikasan,

Philippine Ethical Treatment of Animals din naman,

sa Ecobrick, sa Yosibrick project kong sinimulan,

paumanhin po kung may di nabanggit na samahan

ngayong World Environment Day, pagpupugay pong muli

magpatuloy tayo sa makakalikasang mithi

para sa kinabukasan natin, iba pang lahi

para sa kapaligiran, sa inyo'y bumabati

- gregoriovbituinjr.

06.05.2021.World Environment Day

* litratong kuha sa 3rd Philippine Environment Summit na ginanap sa Cagayan de Oro noong Pebrero 2020

Patuloy akong kakatha

patuloy akong gagawa

ng mula sa puso'y tula

magninilay at kakatha

bagamat minsan tulala

at nakalutang sa hangin

kahit ano'y babanggitin

anumang paksa't damdamin

anumang haka't hangarin

basta't magpatuloy lamang

sa paghahanda ng dulang

upang manggang manibalang

ay akin nang matalupan

para sa tangi kong misis

paksa man ay climate justice

o dalitang nagtitiis

sa gutom, hapdi at hapis

sa suporta nyo'y salamat

habambuhay magsusulat

sige lang sa pagmumulat

upang masa'y magdumilat

sa mga katotohanang

nasisira'y kalikasan,

wasak ang kapaligirang

dapat nating alagaan

kaya dapat nagsusuri

nagninilay, naglilimi

na habang namumutawi

sa labi ang bawat mithi

patuloy akong kakatha

ng mula sa puso'y akda

magninilay at tutula

ng pangkalikasang diwa

- gregoriovbituinjr.

06.05.2021

World Environment Day

Tulang handog ngayong World Environment Day

pagmulat nga'y naalala ang petsa't araw ngayon

nag-inat, papungas-pungas, saka biglang bumangon

kumusta ba ang lansangan, ang dagat sa pag-alon?

lulutang-lutang pa rin ba ang upos ng linggatong?

umuusbong ang mga pananim sa pasong plastik

na pinagtiyagaang itanim dahil pandemik

habang patuloy pa rin ang gawaing mag-ekobrik

na ginupit na plastik sa boteng plastik isiksik

anong dapat gawin upang di magbara ang kanal

dahil sa mga basurang itinapon ng hangal

sa kapaligiran man, may matututunang aral

na dapat ding magpakatao'y may magandang asal

mga edukado pa ba ang walang disiplina?

sapagkat tapon dito, tapon doon sa kalsada

kayrami nang lupaing sinira ng pagmimina

ilog pa'y pinagtatapunan ng kapitalista

ayaw nating malunod sa basura ang daigdig

na tahanan ng ninuno, kalaban, kapanalig

sa paglinis ng paligid, tayo'y magkapitbisig

at mga asal-burara ay dapat lang mausig

kayraming batas-pangkalikasan nang pinagtibay

na dapat aralin, basahin, mapagnilay-nilay

at ngayong World Environment Day, halina't magpugay

sa mga sa kalikasan nangangalagang tunay

- gregoriovbituinjr.06.05.2021

Sa kaarawan ni Kasamang Des

SA KAARAWAN NI KASAMANG DES

nakilala ko si kasamang Des sa bansang Pransya

doon sa Climate Pilgrimage nga'y aming nakasama

di mula sa Pilipinas nang makasabay siya

kundi mula sa ibang bansa at nag-aaral pa

gaano man kalayo ay kaytatag sa lakaran

mula Roma hanggang Paris ay kasamang humakbang

upang ikampanyang ang klima'y pansining tuluyan

ng maraming bansa't iba't ibang pamahalaan

tumitindi na ang klima, ang mundo'y umiinit

climate change ay pag-usapan at matugunang pilit

huwag tumaas ang lebel ng tubig kahit saglit

maraming islang lulubog pag patuloy ang init

hanggang Paris Agreement ay tuluyang mapagtibay

saksi kaming naroon sa Paris, may ngiting taglay

sa iyong kaarawan, kasamang Des, pagpupugay

magpatuloy ka sa mabuting adhika, mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

06.04.2021

* Si Desiree Llanos Dee ng Greenpeace ay nasa dulong kaliwa ng litrato katabi ni dating Commissioner Yeb Saño ng Climate Change Commission, habang ako naman ay nasa ikalawa mula sa kanan.

Sa kaarawan ng makatang Danilo C. Diaz

Kayrami mong bugtong na nais naming makatugon

O dapat ba naming sagutan ang katha mong bugtong

Habang pinagdiriwang mo ang kaarawan ngayon

Ay humahapon naman sa puno ang laksang ibon

Habang bugtong mo'y sinusuri, kahit walang sirit

Bawat mong bugtong ay mga kathang sa diwa'y sulit

Bawat tula mo'y may dangal para sa maliliit

Habang naglalantad ng katotohanang kaylupit

Tulad ng sastreng humahabi ng mga salita

Sinusukat muna ang telang tatahiing sadya

Karayom, sinulid, at makina'y inihahanda

Hanggang matahi ang kasuotang nais ng madla

Salamat sa iyong mga tula, makatang Dodie

Nawa sa pagkatha ay patuloy kang manatili

Tulad ng sastreng sadyang kayhusay sa pananahi

Sa kaarawan mo, ako'y naritong bumabati

- gregoriovbituinjr

06.04.2021

Kambal na kampanyang Human Rights at Social Justice

KAMBAL NA KAMPANYANG HUMAN RIGHTS AT SOCIAL JUSTICE

di lamang human rights ang dapat isaalang-alang

kundi social justice ding dapat makamit ng bayan

habang ipinagtatanggol natin ang karapatan

ay ipaglaban din ang katarungang panlipunan

di lang karapatang pantao'y dapat respetuhin

higit sa lahat, mga maysala'y dapat singilin

ang may utang na dugo sa bayan ay panagutin

bu-ang na may atas ng krimen ay dapat singilin

ikampanyang igalang ang karapatang pantao

igalang ang wastong proseso o due process of law

upang marinig ng bayan at ng mga berdugo

upang panlipunang hustisya'y kamtin ding totoo

human rights at social justice nga'y kambal na kampanya

sa Konstitusyon, may probisyong magkasama sila

na dapat mapag-aralan at mabatid ng masa

na dapat ding unawa natin sa pakikibaka

halina't isigaw ang human rights at social justice

at sa mga pagsasamantala'y huwag magtiis

kambal na kampanyang ito'y dapat bigyan ng hugis

nang huminahon ang mga bagang na nagtatagis

- gregoriovbituinjr.06.04.2021

Kung nagkakasabay ang pulong at tungkulin

lahat na yata ng pamamaraan, gagawin ko

upang magampanan ang mga tungkuling totoo

kung sakaling magkasabay-sabay ang pulong nito

dapat pag-isipan kung ang uunahin ko'y sino

lahat na yata ng dahilan ay aking gagawin

upang madaluhan ang pulong na mahalaga rin

kahit isa'y masakit sa loob balewalain

kaya hangga't kaya ay huwag itong pagsabayin

pawang magkasinghalagang dapat kong madaluhan

pagsabayin ang mga pulong ay pakaiwasan

isang aral sa aking dapat kong pakatandaan

isang aral sa lahat na dapat pakatandaan

kaya maraming salamat sa nakakaunawa

sa mga tungkuling ginagampanang matiyaga

pinaghuhusayan kahit anong hirap ang gawa

basta ba walang bibitaw sa dakilang adhika

tinanggap natin ang pwesto kaya gampanang husay

tinanggap itong tungkuling bahagi na ng buhay

punong-puno man ng hamon yaring tungkuling tunay

muli, sa lahat ng nakakaunawa, mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

06.04.2021

Ang makatawag-pansing kasabihan sa dyip

ANG MAKATAWAG-PANSING KASABIHAN SA DYIP

naroon sa likod ng drayber ng dyip na nasakyan

ay may nabasa na namang nakita kong may laman

sinabi'y "Ang umiwas sa away ay karangalan

mangmang ang palaaway" sinabing kasunod naman

aba'y tumpak, karangalan ang umiwas sa kaaway

ngunit napukaw ako sa "mangmang ang palaaway"

tila ba nakaisip nito'y talagang mahusay

o kaya'y patutsada sa nang-aaway na tunay

pinag-isipang mabuti ang kasabihang ito

paano akong may ipinaglalabang prinsipyo

kahinahunan, di galit, ang dapat gawing wasto

sa bawat problema'y maging mahinahong totoo

ah, iyon nga ang susi sa kapayapaang asam

maging mahinahon kung anuman ang pagkukulang

makipagkapwa-tao't karapatan ay igalang

problema'y isiping may katapat na kalutasan

makabagbag-damdamin ang nasabing karatula

huwag daanin sa away ang anumang problema

lalo't dapat umiral ay panlipunang hustisya

salamat po sa nagsulat sa kanyang paalala

- gregoriovbituinjr.

06.03.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa isang dyip niyang nasakyan

Magpatuloy lang

pinagtatawanan ako ng mga pinagpala

pagminuto ko ng pulong ay baka raw patula

ngunit alam kong biro iyon, di minamasama

lalo't lagi naman akong nakatapak sa lupa

basta't aking pinagbubutihin ang bawat gawain

gaano man kabigat bawat atang na tungkulin

sige, magtawa sila, di ko naman pinapansin

basta't ginagawa'y wasto, huwag mamasamain

ganyan lang yata talaga ang buhay ng makata

pasensya kung palabiro ang mga pinagpala

buhay kasi ng makata'y singhirap lang ng daga

na kung di kakayod aba'y lagi nang walang-wala

sige lang, sila naman ay pinagpalang totoo

na pag pumalag ka, aba'y babalikan lang ako

kaya mabuting maging mahinahon, pasensyoso

para walang sakitan ng loob dito sa mundo

maging malikhain ngang sadya, likha lang ng likha

unang nobela'y sinimulan, akda lang ng akda

may adhikain man sa bayan, katha lang ng katha

sa kabila ng naranasan, tula lang ng tula

- gregoriovbituinjr.

Gaano man kalayo

gaano man kalayo ang sinisintang kaniig

ay malapit pa rin pag komunikasyon ay ibig

kaya pangungulila'y di kami kayang malupig

di kayang paghiwalayin ng anumang ligalig

kina Alwina't Aguiluz ay sinong manlulupig?

kina Malakas at Maganda'y sinong mang-uusig?

kina Ibarro't Amihan, sinong makadadaig?

kina Goryo at Libay ay sinong manliligalig?

hangga't iwing mga puso'y patuloy sa pagpintig

anumang lumbay at pagkasawi'y di mananaig

may karamdaman man at patuloy sa panginginig

di magagapi ang dalawang pusong umiibig

dalawang pusong mainit sa gabing anong lamig

dalawang diwang patuloy na nagkakapitbisig

dalawang magkasuyong nagkakaniig sa banig

dalawang sintang may prinsipyo't kapwa tumitindig

pag-uusap ng dalawang puso'y iyo bang dinig?

nakikita mo ba silang parehong kinikilig?

o nadarama mo sa saknong ang bawat pagpintig?

habang sa bawat taludtod, binibilang ang pantig

- gregoriovbituinjr.

Organisador

naalimpungatan akong bumibilis ang pintig

sa bawat kaluskos na animo'y nais mang-usig

at pinakinggan kong muli ang huni ng kuliglig

sinumbong ang kalupitan ng makaisangpanig

at dapat kong mabasang muli ang kanilang kaso

upang pangarap na hustisya'y kanilang matamo

sinumpaang salaysay ay namnamin kung totoo

at ebidensya ng katunggali'y dapat marebyu

di lamang pawang krimen kundi isyung karapatan

na kung sa maralita'y isyu ng paninirahan

na sa obrero, kontraktwalisasyon ay labanan

pati na karahasan laban sa kababaihan

di man abugado, karapatan dapat ay batid

upang luku-lukong awtoridad ay di balakid

sa ating karapatan, para sa bawat kapatid

upang sa dilim, di nila tayo basta ibulid

dapat lang lupigin ang mga mapagsamantala

at ating maitayo ang makataong sistema

tunay na umiiral ang panlipunang hustisya

karapatang pantao'y igalang ng bawat isa

at naalimpungatan akong may bago nang mundo

wala nang upos at plastik na basurang totoo

wala nang tokhang at kaplastikan sa mga tao

at bawat isa'y sadyang nakikipagkapwa-tao

- gregoriovbituinjr.06.02.2021

SIKLAT pala ang Tagalog ng TOOTHPICK

SIKLAT PALA ANG TAGALOG NG TOOTHPICK

siklat pala ang tagalog ng toothpik, ows, talaga?

salitang Ingles na sa atin, may katumbas pala

ito naman ay nadaanan lang ng aking mata

habang sa isang talatinigan, may binabasa

bagamat may iba pang kahulugan iyang siklat

bakod, o biyak sa solido, o tulos ng baklad

o masamang rekord, aking nasaliksik na'y sapat

na toothpick pala'y may sariling salitang katapat

at nagpasyang gawan ng tula ang salitang ito

o kaya naman hinggil dito'y kumatha ng kwento

pagkakain nga'y dapat lagi tayong magsipilyo

kung nasa restoran, siklat ay gamiting totoo

sinusundot ng siklat yaong tinga pagkakain

dama'y maraming nakasingit na alalahanin

ano bang paniklat ang dapat ginagamit natin

upang di masira sa kasusundot itong ngipin

ah, may bagong katawagan na si Kumander Toothpick

pelikula ni Herbert noon, sa takilya'y lintik

ngayon sa tula'y gamiting walang patumpik-tumpik

patunayang sa taal na salita, bansa'y hitik

* siklat - (Sinaunang Tagalog) tinik o palito na pantanggal ng tinga sa ngipin, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 1136

Pag-abang sa pagbabalik ng dating tambayan

PAG-ABANG SA PAGBABALIK NG DATING TAMBAYAN

araw ng kababaihan nang maabo sa sunog 

ang U.P. Shopping Center na naging tambayan noon

at naisulat ko ang aking alaala roon

hinggil sa nakaraang higit dalawampung taon

pagkat doon ko natutunan at nailathala

higit dalawampung aklat ng sanaysay ko't tula

natuto paano mag-bookbind, pulido ang gawa

mula Philcoa hanggang doon, nilalakad pa nga

malapit lang kasi iyon sa pambansang tanggapan

ng aming opisina mula nang ako'y mag-pultaym

lahat ng atas na paseroks, iyon ang puntahan

kaya nakabuo rin ng maraming kaibigan

kahapon nga'y magpapa-seroks sana sa Philcoa

nagpunta akong kay-aga subalit sarado pa

buti't may dyip na pa-U.P. at agad sumakay na

sa tapat ng nasunog na Center, nagpaseroks na

nilakad patungong Commonwealth pagkat wala pang dyip

mahirap magbakay ng dyip lalo't nakakainip

nadaanang ginagawa ang U.P. Shopping Center

magandang balita, ito ang agad kong naisip

may karatula, aking binasa't nilitratuhan

sa susunod pang taon puntiryang matapos iyan

mga paseroksan kaya rito't magbabalikan

ah, pagbabalik ng dating tambayan ay abangan

- gregoriovbituinjr.

06.02.2021

Tigib ng pag-asa ang bagong umaga

nakangiting sumilay ang araw ngayong umaga

kaya kayganda ng gising na tigib ng pag-asa

sumalubong itong tila baga nanghaharana

banas ng panahon ay halos di na alintana

umawit ang mga ibong pumalit sa kuliglig

na kay-iingay talaga kagabing anong lamig

habang nananariwa ang mga danas at tindig

habang pagaling ang balantukang sugat sa bisig

may uusbong pa bang pag-asa sa panahong tokhang

kung saan kayraming ulupong yaong namamaslang

walang due process, di ito batid ng mga halang

wastong proseso ng batas ay di na iginalang

may pag-asa pa't may-atas ay mapapalitan din

bu-ang na may utos ng krimen ay papanagutin

patuloy ang laban, panlipunang hustisya'y kamtin

magpakatao't makipagkapwa'y patnubay natin

kagabi'y malakas ang unos, mag-aalala ka

sa bawat gabing madilim ay may bagong umaga

tanawin natin itong may nakangiting pag-asa

na panlipunang hustisya'y kakamtin din ng masa

- gregoriovbituinjr.

06.02.2021

Habang nagbabakay ng dyip kagabi

HABANG NAGBABAKAY NG DYIP KAGABI

minsan ay balat-kalabaw lang ako sa anuman

kung anu-ano kasi'y naglalaro sa isipan

iba raw ang tinitingnan kaysa tinititigan

habang nagbabakay ng dyip sa malayong lansangan

kaytayog ng lipad ng lawin sa himpapawirin

habang ginagalugad ng tingin ang panginorin

bakit nga ba kayraming proyekto ang nabibinbin

kaya namang matapos ay bakit hindi tapusin

dahil ba maraming sa mundo'y mapagbalatkayo

kaya iba'y nagkukuwari na lang sila'y dungo

upang makaiwas sa anumang tukso't siphayo

na di malaman kung problema'y kaya pang maglaho

No Mask at No Facemask ang nasulat sa karatula

habang sa litrato'y Mask at Face Shield ang nakikita

pag wala ka nito'y di ka pasasakayin nila

may typo error na pala'y bakit pa inilarga

tamad nga ba ang editor na di sapat ang sahod

o kaya pinalathala na'y dahil din sa pagod

nagbabakay ng dyip ay bakit biglang napatanghod

at nakita pa ang typo error na natalisod

maya-maya'y dumating din ang inaasahang dyip

sa kabila ng halos sang-oras na pagkainip

akala ko ngang sa pagkakatayo'y nakaidlip

at humahabi na ng salita sa panaginip

- gregoriovbituinjr.

Walang kalat sa unang araw ng buwan?

tara, simulan natin ang unang araw ng buwan

nang walang kalat, nangangalaga sa kalikasan

ilang araw na lang at Araw ng Kapaligiran

salubungin natin ito ng may kahinahunan

walang kalat na mga basurang upos at plastik

at kung kinakailangan, tayo na'y mag-ecobrick

kabawasan din sa basura ang pagyo-yosibrick

plastik at upos ay isisiksik sa boteng plastik

alam nyo bang World Bicycle Day sa Hunyo ikatlo

World Environment Day na sa ikalima ng Hunyo

at World Food Safety Day naman sa Hunyo ikapito

dagdag pa ang World Oceans Day sa Hunyo ikawalo

unang araw ng buwan ay salubunging maayos

kung saan malinis ang paligid kahit hikahos

sa karagatan ay walang lumulutang na upos

tahanang daigdig ay inaalagaang lubos

- gregoriovbituinjr.

06.01.2021

Soneto sa musa

SONETO SA MUSA

tulad mo'y patak ng ulan

sa aking munting katawan

tulad mo'y init ng araw

sa panahong anong ginaw

tulad mo'y mga kataga

sa dagli, kwento ko't tula

tulad mo'y punong malilim

sa puso kong naninimdim

tulad mo'y isang bulaklak

pag ikaw ay umiindak

tulad mo'y isang diwata

inspirasyon sa pagkatha

musa ka niring panitik

na pluma ko ang katalik

- gregoriovbituinjr.

Okra na naman

OKRA NA NAMAN

sa sikmura ko, ang karne'y di na kayang tanggapin

nakita na akong suka ng suka pagkakain

noon, akala ko, dahil lang sa mamantikain

ang ulam at nagsusuka pag dumami ang kain

ako nga'y tinanong nang mapansin ito ni misis

at nagbiro pa siyang baka ako raw ang buntis

hanggang pinagtapat sa kanya ang di na matiis

kaya raw pala maraming pagkaing napapanis

payo noon ni ina sa teks kong isinagawa

aba'y tigilan ang pagkain ng mamantika

habang si Ate'y nag-teks din at nagpayo ring kusa

na sa kalusugan nga'y huwag nang magpapabaya

subalit natagpuan ko rin ang tanging solusyon

pagkat di isinusuka pag ito ang nilamon

okra, petsay, sitaw, siling lara, ginisang kangkong, 

kamatis, bawang, sibuyas, mustasa, pritong talong

kaya nagpasyang mag-vegetarian at budgetarian

ngayong hapunan, huwag magtaka, okra na naman

na siyang paboritong gulay noong kabataan

kaya tara, sa hapunang ito, ako'y saluhan

- gregoriovbituinjr.

05.31.2021 (World No Tobacco Day)

Ang regalong inuman ni misis

ANG REGALONG INUMAN NI MISIS

binigyan ako ni misis ng lagayan ng tubig

upang kung mauhaw, may mainom, di man malamig

nang sa pagkauhaw ko raw ay di agad manginig

sadyang tunay na kanyang ginawa'y kaibig-ibig

minsan kasi'y nasa initan akong nagbabadya

ang alinsangan, tirik na araw nga'y bubulaga

banas ng panahon sa katawan ko'y humihiwa

mabuting may tubig nang sa init ay nakahanda

animo'y inahing mapag-alaga sa inakay

animo'y diwatang ginagawa'y laging may saysay

isang asawang aking katuwang sa tuwa't lumbay

na bisig niya sa dibdib ko'y kaysarap dumantay

sa regalo mo'y maraming salamat, aking giliw

sa ating pagsasama'y tapat at walang bibitiw

- gregoriovbituinjr.

05.31.2021 (World No Tobacco Day)

Magsulat ng magsulat

patuloy na magsulat ng magsulat ng magsulat

anumang yaong paksa'y isulat at isiwalat

prinsipyong tangan ay isulat upang may mamulat

na sa bawat lathala'y naroon ang pag-iingat

magsulat ng sanaysay, ng nobela, kwento't tula

at patuloy na magsikhay sa pagiging makata

sina Batute't Balagtas ay mga halimbawa

ng makata sa kasaysayan na dinarakila

magsulat upang pangalagaan ang kalikasan

at para sa pangarap na makataong lipunan

magsulat upang makapaglingkod sa sambayanan

at upang panlipunang hustisya'y kamtin ng bayan

nagkalat ang upos at plastik, ano nang gagawin?

upang kalikasan ay mapangalagaan natin

kayraming inosente ang pinaslang ng salarin

atas nga ba ng bu-ang ang isinagawang krimen?

magsulat ng magsulat, magpatuloy sa pagkatha

sa araw at gabi'y ginagawa't inaadhika

na kabulukan din ng sistema ang tinutudla 

prinsipyadong magsusulat para sa aba't madla

- gregoriovbituinjr.05.31.2021 

(World No Tobacco Day)

Nang mawala ang awitan ng mga kuliglig

NANG MAWALA ANG AWITAN NG MGA KULIGLIG

himbing man, dinig ang awitan ng mga kuliglig

tila kaysasaya't walang nadaramang panganib

subalit bigla, dumatal ang unos, nangaligkig

kaylakas ng sipol ng hangin sa gabing malamig

umaga'y iba ang narinig, pagputol ng kahoy

habang pakiramdam ko, mga puno'y nananaghoy

habang katutubo'y patuloy na itinataboy

ng mga tuta ng kapitalistang mapangdenggoy

hinahanap ko'y pag-aawitan ng mga ibon

sabay sa pagkawala ng puno'y nawala iyon

naging maalinsangan na ang bawat kong pagbangon

naging mabanas na ang dating masayang kahapon

ah, paano ba maililigtas ang kagubatan

mula sa tubo't kasakiman ng mga gahaman

upang dibdib ng kagubatan ay pagkakitaan

habang nasisira naman ang gubat na tahanan

sa ngayon, sa tula ko sila maipagtatanggol

gayong di ito solusyon sa kanilang hagulgol

dahil ang pagtatanggol sa kanila'y may ginugugol

panahon, buhay, pawis, dugo, sa kanilang ungol

kaya paumanhin kung ito lang ang magagawa

ngunit pagbubutihin ko ang bawat kong pagkatha

para sa puno, ibon, dagat, kuliglig ang tula

upang maisiwalat ang bawat nilang pagluha

- gregoriovbituinjr.

05.31.2021 (World No Tobacco Day)

Dagat na'y nalulunod sa upos

DAGAT NA'Y NALULUNOD SA UPOS

dagat na'y nalulunod sa upos

sa basurang ito'y lubos-lubos

paano ba ito mauubos

ika nga, labis ay kinakalos

hanggang maisipang mag-yosibrick

na estilo'y para ring ecobrick

di na lang plastik ang isisiksik

kundi upos din sa boteng plastik

baka sa upos, may magawa pa

lalo't binubuo rin ng hibla

barong ay mula hibla ng pinya

lubid ay sa hibla ng abaka

pagyoyosibrik ay simula lang

ng pagtatanggol sa kalikasan

pati sa ating kapaligiran

at sa daigdig nating tahanan

masasamahan ba ninyo ako

sa marangal na gawaing ito

salamat sa pagsuporta ninyo

sa dakilang adhikaing ito

- gregoriovbituinjr.

05.31.2021 (World No Tobacco Day)

Tula ngayong World No Tobacco Day

TULA NGAYONG WORLD NO TOBACCO DAY

ngayong World No Tobacco Day, patuloy ang adhika

ng paggawa ng yosibrick na layon ay dakila

tumulong upang sa upos ay mayroong magawa

upang di ito basurang kakainin ng isda

aba'y tadtad ng upos ang ating kapaligiran

isa sa nangungunang basura sa karagatan

kaya gawaing pagyoyosibrik ay naisipan

upang may maitulong din kay Inang Kalikasan

tulad ng ecobrick na plastik ang isinisiksik

upos naman ng yosi'y ipasok sa boteng plastik

isang layuning ginawang walang patumpik-tumpik

baka masagip pa ang kalikasang humihibik

- gregoriovbituinjr.

05.31.2021

Bukas na'y world No Tobacco Day

BUKAS NA'Y WORLD NO TOBACCO DAY

'Day, bukas na'y world No Tobacco Day, paalala lang

lalo't kayrami kong tanong na dapat matugunan

maraming nagyoyosi, upos nama'y naglutangan

sa sapa, ilog, lawa, at laot ng karagatan

mareresiklo pa ba ang upos na nagsumiksik

sa mga bahura't tangrib? sadyang kahindik-hindik!

lalo kung basurang ito'y magiging microplastic

na kakainin ng mga isdang di makahibik

habang kakainin natin ang mga isdang iyan

at microplastic ay mapupunta sa ating tiyan

dahil sa upos ng yosing tinapon ay kung saan lang

wala bang magawa sa upos ang pamahalaan?

hanggang paunawa lang bang "Bawal Manigarilyo"?

habang sa upos ay walang nagagawa ang tao?

anong gagawin sa upos? pag-isipang totoo!

ang mga hibla ba ng upos ay mareresiklo?

kung nagagawang lubid iyang hibla ng abaka

at kung nagagawang barong iyang hibla ng pinya

sa hibla ng upos baka tayo'y may magawa pa

upang di lang ito maglipana bilang basura

'Day, bukas na'y World No Tobacco Day, anong gagawin?

magdiwang, magprograma, katubigan ba'y linisin?

sapat ba ang magrali basta may tutuligsain?

o may kongkretong aksyon sa upos na dapat gawin?

- gregoriovbituinjr.05.30.2021

* litratong kuha ng makatang gala habang nakasakay sa isang dyip

Samahang Engels at Kalikasan

SAMAHANG ENGELS AT KALIKASAN

nais kong magtatag ng pangkalikasang samahan

na Dialectics of Nature ni Engels ang batayan

papangalanang Samahang Engels at Kalikasan

na tututok sa mga isyu ng kapaligiran

pag-aaralang mabuti ang kanyang buong akda

at isasalin ko rin ito sa sariling wika

upang ito'y madaling maunawaan ng madla

na dagdag sa habangbuhay kong misyon at adhika

mag-organisa pa lang ng samahan ay mahirap

ngunit dapat simulan nang maabot ang pangarap

ngunit dapat magturo't mga dukha'y makausap

at mga aral ni Engels ay maipalaganap

sa Earth Day at World Environment Day, kami'y sasama

sa mga pagkilos para rito'y makikiisa

at itataguyod ang aral ni Engels sa masa

baka makatulong din sa pagbago ng sistema

Dialectics of Nature ni Engels ay gawing gabay

ng bagong samahang may layon at adhikang lantay

sa panahon niya'y di ito nalathalang tunay

kundi ilang taon nang malaon na siyang patay

dapat kumilos upang magtagumpay sa layunin

dagdag pa'y susulat ng pahayag at lathalain

magpapatatak ng tshirt na aming susuutin

ah, Dialectics of Nature ay iyo ring aralin

- gregoriovbituinjr.

05.30.2021

Ang pangarap

nakakagutom ang katarungan

kaya dapat matutong lumaban

upang makamit ang inaasam:

pantay at parehas na lipunan

malupit ang kawalang hustisya

lalo na sa karaniwang masa

sadyang nangwawasak ng pandama

ang dulot ng bulok na sistema

ang mga dukha'y binubusabos

lalo't buhay nga'y kalunos-lunos

sahod ng manggagawa pa'y kapos

tiis-tiis lang, makakaraos

anong dahilan ng mga ito

may tao ba talagang demonyo

o dahil pag-aari'y pribado

kaya maraming hirap sa mundo

ah, kailangan nating magsuri

bakit may burgesya't naghahari

dahil sa pribadong pag-aari

sumulpot ang interes at uri

nakikita na ang kasagutan

bakit sa mundo'y may kahirapan

kung susuriin ang kalagayan

ng pamayanan, bansa't lipunan

pribadong pag-aari'y pawiin

yaman ng lipunan ay tipunin

ipamahaging pantay-pantay din

upang ang lahat ay makakain

kahit isa'y walang maiiwan

kamtin ang hustisyang panlipunan

at ating itatayong tuluyan

ay isang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.05.30.2021

Salamat sa mga unyon

SALAMAT SA MGA UNYON

salamat sa mga unyon

manggagawa'y nagsibangon

nang tuluyang magkaroon

nitong pagbabagong layon

pagkilos nang sama-sama

ay nagawa't kinakaya

upang kamtin naman nila

ang panlipunang hustisya

sahod ay bayarang wasto

walong oras na trabaho

karapatan, unyonismo

katarungan, makatao

ngunit marami pang hamon:

pagkat kontraktwalisasyon

sa obrero'y lumalamon

ang wakasan ito'y misyon

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Sa minsan kong paglalakbay

aking pasya'y lakbayin ang iyong mga pahina

kahit plumang tangan ay halos mawalan ng tinta

sa kalooban ay binibigyan kitang halaga

pagkat batid kong sa iyo'y mayroon pang pag-asa

narito akong mandirigmang sa iyo'y lulusob

halukipkip ang iwing hangaring sadyang marubdob

upang mailabas ang lahat ng nasasaloob

at iyang kinalalagyan mo'y tuluyang makubkob

sa unang kabanata pa lang ay nararahuyo

matiyagang tinatahak ang samutsaring yugto

ang hanap kong maninibasib ay tila naglaho

habang sa paggalugad ay naritong di huminto

ang ikalawang kabanata'y di matapos-tapos

tila ba kung saan ay lagi akong humahangos

upang iwasan lamang ang mga kalunos-lunos

na sa puso'y sumiklab, na sa balat ko'y lumapnos

hanggang tahakin pa ang iba't ibang kabanata

nailagan ang palaso ng bunying mandirigma

ngunit nakaliligalig ang unos at pagbaha

habang mga nasalanta'y sadyang kaawa-awa

- gregoriovbituinjr.05.30.2021

Basyan

BASYAN

may taal palang salita sa suksukan ng pana

na magagamit sa mga sanaysay, kwento't tula

halimbawa, ang kwento ng Aztec na mandirigma

o kwento ni Robinhood o kawal-Spartan pa nga

kung ang tawag sa suksukan ng itak ay kaluban

na laging gamit ng magsasaka sa kabukiran

ang suksukan naman ng mga palaso ay basyan

na ginamit ng mandirigma noong una pa man

bihirang pansinin ang basyan kahit napanood

ang Lord of the Rings, Sacred Arrows, Rambo at Robinhood

dahil di alam ang tawag doon ng inyong lingkod

ngayon, bilang makata'y aking itinataguyod

ito'y sinaunang Tagalog, ayon sa saliksik

sa U.P. Diksiyonaryong Filipino natitik

gawa sa kahoy ang basyan, gamit ng mababagsik

na mandirigma, lalo ng aping nanghihimagsik

salitang taal sa atin ay gamiting totoo

lalo na't nasasaliksik natin ang mga ito

ang salitang basyan ay binabahagi sa inyo

upang magamit na sa ating mga tula't kwento

- gregoriovbituinjr.

* basyan - kaluban o suksukan ng mga palaso na gawa sa kahoy, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 149