Kalawanging pang-ahit

KALAWANGING PANG-AHIT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

kanina, huli ko nang ginamit
ang dalang kalawanging pang-ahit
iyon kasi ang aking nabitbit
ang pagbili ng bago'y nawaglit

sa palagay ko'y isang taon din
na ito'y nanilbihan sa akin
subalit ito na'y kalawangin
at sa basurahan na ilibing

inahit ko ang bigote't balbas
hindi upang magmukhang matikas
kundi ang mukha'y umaliwalas
maging kaaya-aya ang bukas

marahan, at baka masugatan
tetano na ang katapat niyan
unang gagawin kinabukasan
bibili ng bago sa tindahan

Nang magtalumpati si Kasamang Benny

NANG MAGTALUMPATI SI KASAMANG BENNY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

nang magtalumpati si Ka Benny
sa galit ay nanggagalaiti
ang tinig niya'y nakaririndi
sapagkat ang sheriff daw ng DOLE
ay talagang inutil, walang silbi

ani Ka Bennie, panalo sila
sa kanilang laban sa pabrika
ngunit sheriff takot mangumpiska
ng mga iiliting makina
ayaw gumalaw, sayang ang tsapa

nagkakaisang mahigpit ngayon
ang Marketlink Asgard Labor Union
di patatalo sa labang iyon
kung hindi'y magpapartisipasyon
na sila sa isang rebolusyon

Ang bilin ng namayapang lider

ANG BILIN NG NAMAYAPANG LIDER
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

sistema'y baguhin, manggagawa'y organisahin
sa namayapang lider, iyan ang naiwang bilin
mabigat na tungkulin sa pagpapalakas natin
kaybigat man, pananagutan itong dapat gawin
kung nais magtagumpay sa ating mga layunin

pagkakaisahin natin ang uring manggagawa
oorganisahin silang hukbong mapagpalaya
gagampanan nila'y malaking papel at adhika
upang daluhungin na ang kapitalismong sigwa
bulok na sistema'y palitan, obrero'y lumaya

Sa bulok sumama

SA BULOK SUMAMA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

iniwan ka rin niya't sa bulok sumama
pagkat may prinsipyo ka ngunit walang pera
samantalang sa bulok siya'y parang reyna
na mga luho't layaw ay natatamasa

parang pulitika din minsan ang pag-ibig
hindi lamang puso ang iyong kinakabig
kundi may pambigas ba, pantiyan, pambibig
bago mo siya kulungin sa iyong bisig

Bulok ang sistema at trapo

BULOK ANG SISTEMA AT TRAPO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

huwag patulog-tulog sa pansitan
baka lumobo lang ang iyong tiyan
dapat magmasid-masid, makiramdam
kailangang magsuri, makialam

kapansin-pansin ang kayraming gulo
burgesya'y minamata ang obrero
mapagsamantala pa rin ang trapo
tao'y di nakikipagkapwa-tao

pag sa pagsusuri'y iyong nakita
umiiral ay bulok na sistema
aba'y huwag tumunganga, kilos na
mali’y iwasto, sagipin ang masa

ang tanong na lang, paano gagawin
ang tila kaylalaking suliranin
mahalaga'y huwag basta humimbing
kundi manatiling listo at gising

Ningas-kugon silang mga salawá

NINGAS-KUGON SILANG MGA SALAWÁ
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

kaygaling sa pagpaplano ngunit salawá pala
ang pinamumunuan nila'y ito ang napuna
kayraming tungkulin sa balikat, kayraming tsapa
sa dulo'y di nagawa ang trabahong tangan nila

anang nagplano, diyan at doon akong bahala
pati na rito nang magandang resulta'y mapala
nang matapos ang taon, nakamit ba ang adhika
nang magtasa'y nakitang wala rin palang nagawa

anong nangyari sa proyekto, kayrami ng gastos
tila nalugi pa sila nang pinansya’y tinuos
di mabatid bakit asam na resulta'y kinapos
kasalanan bang umako nang di kayang matapos

iyan ang nangyayari pag salawá ang gumanap
ng mga tungkuling di pala magampanang ganap
sayang ang panahon, talino, pera, pagsisikap
saan na kaya patutungo ang pinapangarap

* SALAWÁ - may ugaling umaakò ng maraming tungkulin ngunit walang nagagawâ (mula sa UP Diksyunaryong Filipino, pahina 1086)
* NINGAS-KUGON - gawain o proyektong hindi nagtatagal; sa simula lamang masikhay o masipag o pagnanais na panandalian (UPDF, p. 821)

Bawal ang salawáy!

BAWAL ANG SALAWÁY!
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

makuha ka sa tingin, bawal ang salawáy!
nakita nang punô, sisiksik pa't sasakay
dapat sa sasakyan ay lagi lang alalay
pagkat mapanganib pag napunô ngang tunay

Lunes na Lunes ay bakit nagmamadali
o nahirati nang laging tinatanghali
nakipagsiksikan na't nagbakasakali
na trabaho'y marating tuhod ma'y mabali

paano kung dahil siksikan ay pumutok
ang gulong at mga pasahero'y malugmok
paano kung isa sa kanila'y matigok
dahil sistema sa transportasyon ay bulok

dapat nating tandaan, HUWAG KANG PASAWÁY!
dahil pag nadisgrasya'y sinong aagapay
tandaang may nagmamahal na naghihintay
kaya mag-ingat pagkat BAWAL ANG SALAWÁY!

* SALAWÁY - ayon sa UP Diksyunaryong Filipino, pahina 1086, ang SALAWÁY ay 1: punung-puno ng sakay, 2: halos pumutok dahil sa labis na karga o laman

Sa pulong ng Kamalaysayan, Hulyo 3, 2016

SA PULONG NG KAMALAYSAYAN, HULYO 3, 2016
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

mahalaga sa atin ang bawat sandali
upang makalayo sa dadamhing pighati
mahalaga sa atin bawat nakalipas
upang maiwasto ang tatahaking landas

ginunita'y pagkawala ng pasimuno
at tagapagsalaysay ng ating ninuno
na pawang mga bayani ng himagsikan
ng mga mabubunying anak ng silangan

limang taon na lang at patungo na tayo
sa panglimandaang taong anibersaryo
ng pananakop ng dayo sa ating bayan
limang siglong piit sa kulturang kanluran

tayo'y dakilang lahi bago ang pagsakop
espada'y ginamit at tayo’y sinalikop
pinaluhod at pinapikit nila tayo
pagdilat, lupa'y pag-aari na ng dayo

ang libingan ng bayani'y saan hahantong
kung ililibing ang dahilan ng linggatong
at nangawala at nasaktan, may hinuli
nakibaka, nagsakripisyo hanggang huli

kayraming pook na sa ilog pinangalan
may tangkilikan, dugtungan ng kalooban
sa gagawing museyo'y magpapasinaya
sa anibersaryong pilak ay maghahanda

dapat ilathala anumang nasaliksik
kasaysayang paksa sa eskwela'y ibalik
ibabangon ng Kamalaysayan ang dangal
habang historya sa taumbayan ikintal

Hustisya para kay Ate Glo Capitan!

HUSTISYA PARA KAY ATE GLO CAPITAN!
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

nabasa ko ang balita, di ko siya kilala
ngunit nakaliligalig ang nangyari sa kanya
aktibo siyang kumilos para sa climate justice
coal stockpile sa lugar nila'y nais mapaalis

coal ay batid niyang isa sa mga pangunahing
malaking nakaambag sa pangkalikasang krimen
hustisya sa klima ang mayor nilang panawagan
hustisyang pangklima ang adhika nilang makamtan

hangarin ng pagkilos na pinangunahan niya
coal stockpile malapit sa nayon nila'y masara
marangal na adhika para sa kinabukasan
ng nayon nila, ng madla, para sa kalikasan

limampu't pito ang edad, walang awang binaril
ngunit sa kanyang adhika'y walang makapipigil
sa kinabagsakang lupang binahiran ng dugo
tiyak maraming susulpot na tulad ni Ate Glo

magpapatuloy ang laban sa coal, magpapatuloy
at kaisa akong ang laban niya'y itutuloy
ang hiyaw ngayon nitong aming diwa't kalooban
hustisya! hustisya para kay Ate Glo Capitan!

(ang tula ay batay sa ulat ng Philippine Movement for Climate Justice)

FILIPINA ANTI COAL ACTIVIST KILLED. Her name is Gloria Capitan, Ate Glo to people close to her. She was a very nice person, always with a smile. At 57 years old she was very active in the fight against coal, and led their village last year in a series of mass actions and petitions calling for a permanent closure of a coal stockpile near their village. Her life was cut short last night, July 1, by a bullet from motorcycle-riding gunmen. If this is an attempt to silence other anti-coal activists like her, then they are mistaken. On the ground where Ate Glo's body fell, where the blood from her body flowed, more anti-coal activists will sprout. Instead of silencing us, it will only strengthen our conviction that this evil menace which is coal must end. And we will persevere in this fight and see to it that our children and the children of our children will be free from it. ~ Philippine Movement for Climate Justice

Mabuhay ka, O, aktibista, tunay kang dakila

Mabuhay ka, O, aktibista, tunay kang dakila
Ang mga sakripisyo't ambag mo'y di mawawala
Luha, pawis, dugo'y alay sa laban ng paggawa
At uring obrero'y ating pagkaisahing sadya
Sapagkat manggagawa ang hukbong mapagpalaya
Ang dakilang proletaryo'y panday ng puso't diwa
Kung magkakaisang tunay ang uring manggagawa
Itong uring kapitalista'y tiyak na luluha
Tunay na pagbabago'y sadyang kakamtin ng madla.

- gregbituinjr.

Napakapayak na hiling ng manggagawa

NAPAKAPAYAK NA HILING NG MANGGAGAWA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

gawing regular ang mga kontraktwal
hiling iyan ng mga manggagawa
sa bago nang gobyernong umiiral
upang trabaho nila'y di mawala

iyang kontraktwalisasyon ay salot
pagkat di maregular sa trabaho
walang kasiguraduhan ang dulot
kaya di rin maregular ang sweldo

tiyak maayos nang mapaaandar
ng obrero ang ekonomya ngayon
kung sandaang porsyento na'y regular
at kung wala nang kontraktwalisasyon

obrero'y napakapayak ng hiling
kontraktwalisasyon na'y tanggalin

(ang litrato'y kuha sa DOLE sa unang araw ng administrasyong Duterte)

Isa man akong simpleng bubuyog

ISA MAN AKONG SIMPLENG BUBUYOG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

halimbawa ko ng tulang ismayling:

LALAKI

isa man akong simpleng bubuyog
abot langit ang aking pag-irog
sa iyo, rosas na maalindog
iwing puso'y sa iyo nahulog

rosas kang may nektar na malagkit
na nais tikmang paulit-ulit
bagay tayo, rosas kong kayrikit
paumanhin kung ako'y makulit

BABAE

kung bubuyog ka ng aking puso
salamat po sa iyong pagsuyo
ngunit ang pahayag mo'y kaylabo
pagkat sa nektar ko nakaturo

libog lang kaya ang iyong dama
pagkat nektar agad ang napuna
totoo ba ang iyong pagsinta
o nahihibang ka lang talaga

* ismayling = tradisyunal na tula na kinatatampukan ng isang babae at lalaki na nagsasagutan sa paraang mapanudyo at nagpapatawa, ayon sa UP Diksyunaryong Filipino, pahina 520

Sakaling may nagbabadyang daluyong

SAKALING MAY NAGBABADYANG DALUYONG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

tahimik ang paligid, animo'y payapa
di madalumat kung ano ang nagbabadya
paparating kaya ang delubyo ng luha
na sadyang kaysakit pag sa puso tumama

tanging huni ng ibon yaong naglalambing
nais ko munang makatulog ng mahimbing
sa pangangarap kayrami kong nararating
na di ko mapuntahan kapag ako'y gising

naglipana sa lungsod ang laksang ulupong
at sakali mang may nagbabadyang daluyong
maging handa sa anumang sigwa't linggatong
sa pagsagupa’y isipin saan hahantong

Ang masamang pulitiko'y katulad ng hunyango

ang masamang pulitiko'y katulad ng hunyango
papalit-palit ng kulay kung saan mapadako
kung saan kikita ng limpak ay doon tutungo
kahit manloko ng kapwa alang-alang sa tubo

ang masamang pulitiko'y mga trapo ng bayan
mga trapong ang tingin sa maralita'y basahan
ang tanong: nasaan na ang totoong lingkodbayan
na magsisilbi ng taospuso sa sambayanan

ang mga trapo'y katulad din ng kapitalista
mismong likasyaman ng bansa ang ibinebenta
kahit maghirap ang lumad tulad sa pagmimina
pinagtutubuan malugmok mang lalo ang masa

iyang mga trapo'y tunay na walang kwentang lingkod
lagi na lamang sa kaban ng bayan nakatanghod
baka ang masa sa galit sa kanila'y sumugod
sipain iyang mga trapo't sa putik ingudngod

- gregbituinjr.

Pag musmos na ang nakikipaglaban

pag musmos na ang nakikipaglaban
para sa kanyang angking karapatan
poot na'y namuo sa kalooban
baka lumaking rebeldeng tuluyan

pag nakibaka na ang mga paslit
unawa nilang pamilya'y ginipit
ng mga elitistang anong lupit
kaya puso nila'y puno ng galit

dapat habang bata sila'y turuang
pag-aralang mabuti ang lipunan
bakit may pinagpalang mayayaman
at kayraming sadlak sa karukhaan

pag lumalaban na ang mga musmos
pangarap nilang mabago nang lubos
ang buhay na sadyang kalunos-lunos
rebolusyon ba ang dito'y tatapos

- gregbituinjr.

Sa pagpihit ng sitwasyon

SA PAGPIHIT NG SITWASYON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taudtod

anong dapat nating gawin sa ganitong sitwasyon
tanong nitong kabataang mapagsuri't may layon
pulos katiwalian sa daang matuwid noon
pulos pagpaslang sa mga sangkot sa droga ngayon

bakit kayrami ng ahas sa gobyernong patapon
gaano ba kahanda sa pagpihit ng sitwasyon
bakit kayraming kabataang sa droga nagumon
bakit tumindi ang pagitan ng wala't mayroon

sa nagbabagong kalagayan, kayrami ng tanong
marami sa madla sa sarili'y bubulong-bulong
kung sa mga problema gobyerno'y urong-sulong
ang taumbayan ba'y kanino na dapat magsuplong

nahaharap itong bayan sa panibagong hamon
uring manggagawa ba'y aasahan pang bumangon

Pag-igib ng Pag-ibig

PAG-IGIB NG PAG-IBIG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

paano nga ba iniigib ang pag-ibig
na yaong sinasalok ay di pawang luha
naririnig ba ng kapwa puso ang pintig
o patak ng pagsamong tila tumutula

paano nga ba sinasalok ang pagsinta
sa balon ng pusong sa pag-ibig ay tigib
huwag lang magsaboy ng tubig sa harana
ay patuloy na magsisipag sa pag-igib

marahil pagsalok ay maraming paraan
balon man gaano kalayo'y tatahakin
kahit mapagod sa baku-bako mang daan
sa ngalan ng pag-ibig, lahat ay gagawin

Ang kapitalista'y katulad ng mga buwaya

ang kapitalista'y katulad ng mga buwaya
napapaluha sa pagsagpang sa mga biktima
luha'y di tanda ng pagsisisi kundi ligaya
sa malaking tubo mula sa pagsasamantala

ang kapitalista'y katulad din ng mga linta
sinisipsip ang lakas-paggawa ng manggagawa
tinitiyak na obrero'y may kapalit na dukha
na lakas-paggawa'y di rin mababayarang tama

- gregbituinjr.

Magsisipag

MAGSISIPAG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taudtod

kayrami muli nilang mga magsisipagtapos
maghahanap ng trabaho't sa dunong na'y di kapos
sa laot ng buhay ay sasagasa na sa aagos
ang makatapos sa kolehiyo'y may bagong puntos
upang bakasakaling karukhaan na'y matapos

kadalasan sa barkada'y magsisipag-inuman
baka sulirani'y mahanapan ng kalutasan
sa alak manghihiram muna ng kapayapaan
lango man sa luho yaong naghahari-harian
dukha’y nagsasaya rin sa gitna ng karukhaan

sakaling sa payapang ilog magsisipaglangoy
damhin natin ang lamig na sa puso'y umuugoy
at baka manariwa ang balat na nanguluntoy
at kung sa pagtingala'y may makita tayong banoy
isiping may pag-asa't tugon sa bawat panaghoy

sa bulok na burgesya, tayo'y magsisipaglaban
upang mapangyurak na sistema nila'y palitan
sapagkat nilalabag ang batayang karapatan
ng bawat indibidwal, ng masa, ng taumbayan
lalaban tayo't di basta magsisipagtakbuhan

upang tamuhin ang pag-unlad ako'y magsisipag
magbabanat ng buto, habang walang nilalabag
sa lipunang ito'y mahirap maging pipi't bulag
kaya kadalasan kailangan mo ring pumalag
ngunit ingat sinong hunyango ang dapat ibunyag

Kahit isa lang ay di dapat matortyur

KAHIT ISA LANG AY DI DAPAT MATORTYUR
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

"Not One More Victim: End Torture Now!" ~ nakasulat sa puting t-shirt ng BRAT (Basta Run Against Torture)

kahit isang tao ma'y di dapat pang madagdagan
ang nabiktima ng tortyur sa mga bilangguan
ang karumal-dumal na gawaing ito'y wakasan
ang pagtortyur sa isa mang tao'y dapat tigilan

kahit isa lang, bawat tao'y sadyang mahalaga
pag isa ay natortyur, nadagdagan ang biktima
may karapatan lalo't napiit na aktibista
piniit di sa krimen kundi sa prinsipyo niya

ang tortyur ay di na dapat umiral sa mga estado
upang parusahan yaong kumakalaban dito
ang tortyur ay krimen pagkat marahas at barbaro
di nababagay sa daigdig na sibilisado

Imahinasyon ng yaman sa dawag

IMAHINASYON NG YAMAN SA DAWAG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

"Real talers have the same existence that the imagined gods have. Has a real taler any existence except in the imagination, if only in the general or rather common imagination of man? Bring paper money into a country where this use of paper is unknown, and everyone will laugh at your subjective imagination." ~ Marx, Doctoral Thesis, Appendix (1841)

animo'y diyus-diyusan ang mayayaman
doon sa tinatawag nilang kalunsuran
sinasamba't may salapi sa kalakalan
salaping papel sa altar ng kaluhuan
putik naman sa pedestal ng karukhaan

ngunit sa tirahan ng mga katutubo
utak sa kaiisip ay tiyak durugo
kung salapi'y paano gastusin sa luho
tanging silbi lang niyon nang di masiphayo
ay pamparikit ng apoy sa pagluluto

ang masalapi ay pagtatawanan lamang
kung sa gubat ay wala siyang kapalitan
maliban kung ang gubat ay gawing trosohan
upang maibenta sa santong kalunsuran
ng mga banal na hayok sa tubo’t yaman

anong silbi ng salaping papel sa dawag
doon ang kapitalismo na'y nalalansag
sa gubat, makipagkapwa'y lantad at hayag
balakid doon ang salaping lumalabag
sa pagpapakataong mahalaga't bunyag

Ang pagpaslang sa agilang si Pamana, Agosto 19, 2015

ANG PAGPASLANG SA AGILANG SI PAMANA, AGOSTO 19, 2015

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

tatlong taong gulang na ang agilang si Pamana

nang siya'y matagpuang may tama ng bala

sa gubat ay walang awang binaril siya

at sa agilang ito'y wala pang hustisya

agilang si Pamana'y pamana ng lahi

di dapat inuubos ang kanilang uri

sa kanila'y ilan na lang ang nalalabi

lahi nila'y mapreserba ang aming mithi

di dapat nangyaring napaslang si Pamana

di dapat mangyaring mapaslang ang pamana

ng lahi, ipagtanggol ang ating kultura,

ang kalikasan, espesye, wika, historya

* Ang tulang ito'y nirebisang tula mula sa orihinal na nasulat ng may-akda noong Agosto 19, 2015, na may anim na saknong, 24 na taludtod. Ang pagrebisang ito'y bilang paghahanda sa pagtula sa isang konsyertong pangkalikasan sa Conspiracy Bar nitong Hunyo 24, 2016. Tinula ito ng inyong lingkod sa pagitan ng pag-awit ni Joey Ayala ng awitin niyang pinamagatang "Agila".

* Ayon sa mga ulat, ang agilang si Pamana, 3 tatlong gulang, ay natagpuang wala nang buhay at may tama ng bala, pinaslang siya sa kagubatan ng Davao Oriental, Agosto 19, 2015.

Ang magsunog ng kilay

ANG MAGSUNOG NG KILAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

bakit ba kailangang magsunog ng kilay
mga turo ng guro'y unawaing tunay
pagkat nais ng gurong tayo'y magtagumpay
at ating matamo ang pangarap sa buhay

magsunog ng kilay gaano man kahirap
ito ang pag-asang makaalpas sa hirap
ito ang pag-asa ng mga mahihirap
lalo na ng ama't inang hirap na hirap

upang maitaguyod ang kanilang supling
bakasakaling kami'y maging magagaling
sa larangang nais yapusin at marating
at mapahusay ang pagkalabit sa bagting

pag magsunog ng kilay gabi ma'y maunos
ay pag-alpas sa buhay na kalunos-lunos
upang kahit dukha ma'y di maging busabos
at hirap na minana'y tuluyang matapos

Pag masisipag ang mga guro

PAG MASISIPAG ANG MGA GURO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

pag masisipag ang mga guro
natututo ang maraming bata
nababatid na sa bawat turo
ay pag-alpas sa pagkadalita

pagkat inihahanda ay bukas
na tigib ng pagkasalimuot
sa bawat turo ay mababakas
paanong salubungin ang agos

pag ang mga guro'y masisipag
mga bata'y mayroong pag-asa
estudyante'y di nagiging bulag
sa pagharap sa unos at dusa

sa gurong kaysisipag, salamat
pag di kami nag-aral mabuti
sa sarili lang dapat isumbat
nasa huli raw ang pagsisisi

Kung maiigib lang ang katarungan

KUNG MAIIGIB LANG ANG KATARUNGAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

kung maiigib lang ang kay-ilap na katarungan
baka nagtatampisaw na sa hustisya ang bayan
ngunit saang ilog, lawa o balon ang igiban
upang kamtin ng bayan ang hustisyang inaasam

ngunit masalok ito ng bayan ay di madali
lalo't kapangyarihan at kasakiman ang sanhi
dapat tahakin ang dagat ng katarungang mithi
uhaw ang bayan, hustisya’y dapat nang ipagwagi

kung ang katarungan ay madali lamang maigib
maiiwasan ang pang-aapi saanmang liblib
hustisya'y iiral, sa lungsod man, bundok o yungib
at daigdig na ito sa pag-ibig matitigib

Soneto sa ulan

SONETO SA ULAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
6 pantig bawat taludtod

di pa makalabas
ulan ay kaylakas
dama bawat hampas
na tila kayrahas
lakas ng ampiyas
ay ramdam ko't watas
bubong ba'y tatagas?
tubig ba'y tataas?
landas na'y madulas
baka madupilas
kapote mang kupas
ay baka tumagas
sa bota kong butas
di na makalabas

Ang magtampisaw sa luho

ANG MAGTAMPISAW SA LUHO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

makasarili nga ba ang magtampisaw sa luho
habang yaong iba'y sa karukhaan nagdurugo
maligo ba sa pabango ng luho'y bumabaho
tulad ng kaasalan ng mga tusong hunyango

noon pa'y naganap sa loob at labas ng bayan
yumayaman lalo ang may-ari ng kayamanan
habang dukhang walang pag-aari'y nahihirapan
ganyan noon at ganyan pa rin sa kasalukuyan

paano natin babaguhin ang lipunang sawi
bagong sistema ba'y atin nang maipagwawagi
dulot ng pagbabakasakaling ito'y pighati
kung manggagawa'y hiwalay pa rin sa kanyang uri

di na dapat ang iilan sa luho'y magtampisaw
kapitalismo'y tuluyang tigpasin ng balaraw
upang bulok na sistema'y tuluyan nang malusaw
organisahin ang obrerong sa hustisya'y uhaw

Ang pag-aaral ay paghahanda

ANG PAG-AARAL AY PAGHAHANDA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

doon sa dampa, mag-anak ay maagang gumising
inatupag agad ng ama anong lulutuin
kung walang panggatong, kahoy na'y agad sisibakin
at doon sa tungko ay magluluto ng sinaing
ama'y naghahanda upang pamilya'y makakain

katulad din sa pag-aaral, gigising ang bata
maliligo, magbibihis, ang bata'y maghahanda
titingnan ang gawaingbahay kung kanyang nagawa
anong mga aralin ang naitanim sa diwa
kung malayo ang paaralan, lalakad ng kusa

ngunit di lahat ay sa paaralan natututo
kundi sa pakikisalamuha sa kapwa tao
sa kapamilya, sa pamayanan, sa kababaryo
sa kabarkada, lalo sa lipunan at gobyerno
habang tayo'y lumalaki, lumalago rin tayo

ang pag-aaral ay paghahanda para sa bukas
anumang paksa, lipunan o etika'y mawatas
upang hinaharap ay di masayang o mawaldas
upang maging handa sa pagtahak sa tamang landas
upang kamtin ang isang lipunang pantay at patas

Mahirap mang mag-aral

MAHIRAP MANG MAG-ARAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

mahirap mag-aral, dama ng mga kabataan
subalit mas mahirap ang walang pinag-aralan
isang prinsipyo itong dapat nilang matanganan
nang maging matatag ang kanilang kinabukasan

kaya maraming salamat sa aming mga guro
na alay sa bukas ang mga araling tinuro
kung wala ang guro'y anong bukas kundi siphayo
ang kakaharapin ng madla, bukas ay guguho

mahirap mag-aral, ngunit ating pakatandaan
anumang tagumpay ay sadyang pinagsisikapan
mahirap mag-aral, subalit kung pagninilayan
aba’y lalong mahirap pag walang pinag-aralan

Kung matututo ang mga bata

KUNG MATUTUTO ANG MGA BATA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

kung ang mga bata'y tunay na natututo
isang adhikang kaysarap sa pakiramdam
tila baga titino na ang mundong ito
isang alalahaning nawa ay maparam

ngunit di lang sa paaralan natututo
kundi sa impuwensya rin ng kaligiran
barkada ba'y matitino o basag-ulo
anong natutunan ng bata sa lipunan

kung maging inspirasyon ng bata ang guro
inspirasyon din yaong bubuklating aklat
mga aral doong di makasisiphayo
bagkus sa kanyang diwa'y makapagmumulat

kung matututo sa guro ang mga bata
ay natupad nila ang adhikang dakila