Sa Taon ng Baboy 2019

paano na't dumatal muli ang taon ng baboy
buhay kaya ng dukha'y patuloy na mabababoy
kayraming pinaslang, kinulong ang tambay, palaboy
binaboy ang proseso't hustisya, dukha'y nanaghoy

sa taon ng baboy, kumusta ang buhay ng madla
mga maralita ba'y may pag-asang guminhawa
may wastong proseso't tamang paglilitis na kaya
upang dukha'y di na matotokhang at makawawa

sa taon ng baboy, dangal ng tao'y irespeto
may dignidad bawat mamamayan sa bansang ito
katarungan para sa pinaslang nawa'y matamo
huwag sanang mababoy ang karapatang pantao

magbigkis-bigkis at dapat tayong magkapitbisig
laban sa mga inhustisyang dulot ay ligalig
sa taon ng baboy, ipakita ang ating tindig
mga bumaboy sa hustisya'y dapat lang mausig

- gregbituinjr.

Batian namin ni misis

Si misis: HAPPY?
Sagot ko: NEW YEAR!

Si misis: REALLY!
Ako: Yap! APIR!

Bagong Taon, Lumang Sistema

BAGONG TAON, LUMANG SISTEMA

panibagong petsa na naman ang papalit ngayon
tulad ng kalendaryong nagpapalit taun-taon
bulok pa rin ang sistema't dapat magrebolusyon
pagkat petsa lang ang nagbabago sa Bagong Taon

lumang sistema, Bagong Taon, iyan ang totoo
ang kalagayan ng masa'y di pa rin nagbabago
manggagawa'y kontraktwal pa rin, mababa ang sweldo
uring obrero'y alipin pa ng kapitalismo

ang Bagong Taon pa'y sinasalubong ng paputok
tila katatagan ng bawat isa'y sinusubok
animo'y digma, nagpuputukan, nakikihamok
kayraming putok na kamay nang lumipas ang usok

Bagong Taon, lumang sistema, ang katotohanan
elitista pa rin itong naghahari-harian
kailangan pa rin nating maghimagsik, lumaban
upang itayo ang isang makataong lipunan

- gregbituinjr.

Sinong mananagot?

SINONG MANANAGOT?

sasagutin ba ng mga kumpanya ng paputok
ang gastos sa ospital ng naputukan mong anak
may nagdemanda na ba't sa ganyang kaso'y tumutok
kahit batid nating ang produkto nila'y pahamak

mga kumpanya ba ng paputok ang mananagot
pag sa paputok, daliri ng anak mo'y nagkalat
sa maling kulturang magpaputok, tayo ba'y sangkot
ano tayo pag kamay ng anak na'y sumambulat

gastos pa rin ng magulang ang pagpapaospital
kumpanya ng paputok ay wala man lang inambag
paputok na ito'y negosyo lang ng nangapital
kumpanya'y kumita ngayon, bukas buhay mo'y hungkag

kumpanya ng paputok lang ang kumita't panalo
tayong may anak na naputukan ang laging talo

- gregbituinjr.

Salubunging buong saya ang Bagong Taon

SALUBUNGING BUONG SAYA ANG BAGONG TAON

itong lansangan ay muling pupunuin ng usok
dahil sa Bagong Taon maraming magpapaputok
sinong malalagasan ng daliri't malulugmok
ilang kamay ang mapuputukan, iyo bang arok

habang masamang espiritu'y nais daw itaboy
mga bata'y hinahayaang magpalaboy-laboy
paputok ng paputok hanggang dugo'y magsidaloy
wala na palang daliri ang anak niyang totoy

at may mga gago pang nagpapaputok ng baril
kaysaya habang may buhay pala silang nakitil
mga siraulong tulad nila'y dapat masupil
habang awtoridad ay nagmimistulang inutil

Bagong Taon ay salubunging walang karahasan
di digmaan ang Bagong Taon kundi kasayahan

- gregbituinjr.

Ilan pa bang bata ang mawawalan ng daliri?

ilan pa bang bata ang mawawalan ng daliri?
dahil matatanda'y ginagaya sa kulturang mali
pawang naniniwala at nagbabakasakali
na masamang espiritu'y mapalayas ng dagli
kahit na maraming buhay ang masira't masawi

mabuting gamitin na lamang natin ay torotot
o kaya'y kaldero'y paingayin ng walang takot
o pito na ang hipan, ligtas saanman sumuot
mabuti nang mag-ingat kahit saan pumalaot
mahirap nang maputulan ng daliri, kaylungkot

- gregbituinjr.

Huwag magpapaputok, manorotot na lang

manorotot na lang, huwag magpapaputok
ang Bagong Taon ay bagong pakikihamok
tamang pagpapasiya'y ngayon masusubok
kung tayo'y magtatagumpay o malulugok

huwag magpapaputok, manorotot na lang
kahit Bagong Taon, kayraming salanggapang
minsan ang paputok, buhay ang inuutang
napuputol madalas ay daliri lamang

papayag ka bang ikaw o mahal sa buhay
ay masasabugan sa daliri o kamay
dahil lang sa hangad na salubunging tunay
ang Bagong Taon ng sangkatutak na ingay

dapat nating baguhin ang maling kultura
nang pamilya'y maingatan at mapasaya
huwag magpaputok, torotot ay sapat na
Bagong Taon ay salubunging may pag-asa

- gregbituinjr.

Soneto alay kay Sir Cirilo F. Bautista

SONETO ALAY KAY SIR CIRILO F. BAUTISTA, 
PAMBANSANG ALAGAD NG SINING SA PANITIKAN

Cirilo Bautista, pambansang alagad ng sining
Idolo ka sa panitikan, kayhusay, kaygaling
Ramdam namin ang mga katha mong may suyo't lambing
Ikaw yaong sa panulat ng marami'y gumising.

Laking Sampaloc, Maynila, mahusay na makata
O, Cirilo, inidolo ka sa bawat mong likha
Baguio'y tinirahan din, naging guro sa pagkatha
Ang kolum sa Panorama'y kinagiliwang sadya.

Umpisa pa lang, akda mo'y nakapagpapaisip
Tulad ng Kirot ng Kataga, di agad malirip
Isinaaklat na katha mo'y ginto ang kalakip
Sugat ng Salita pag ninamnam, may nahahagip.

Tunay kang alagad ng sining, Cirilo Bautista!
Ang mga lakang akda mo sa bayan na'y pamana.

- gregbituinjr.

* Cirilo F. Bautista (July 9, 1941 - May 6, 2018), Philippines' National Artist for Literature 2014

Soneto alay kay Binibining Catriona Gray, Miss Universe 2018

litrato mula sa google

SONETO ALAY KAY BINIBINING CATRIONA GRAY, MISS UNIVERSE 2018

Bagong Miss Universe ang nagningning sa daigdigan
Binibining Catriona Gray ang musa ng bayan
Catriona, isa nang alamat sa kagandahan
At nagdala sa bansa ng mabunying karangalan.

Tigib ng galak ang bayang puno ng suliranin
Rinig ang hiyawan nang manalo ang mutyang ningning
Ipinakita mo'y di lamang ganda kundi galing
O, Catriona, huwaran ka't tunay na bituin!

Nawa'y magpatuloy ka't harapin ang bagong hamon
Ang iyong pagkapanalo sa bansa'y nagpabangon
Gumuhit ka ng isang bagong kasaysayan ngayon
Ramdam ng bayan, idolo't tunay kang inspirasyon!

Ang ambag mo sa dangal ng bansa'y di malilimot
Yinapos ka na ng bayan sa dangal mong dinulot.

- gregbituinjr.

Tayo'y mga manlalakbay

TAYO'Y MGA MANLALAKBAY

sa daigdig na ito, tayo'y mga manlalakbay
nakikita ang laksang suliraning kaagapay
may iilang sa yaman ay nagtatamasang tunay
habang mayoryang dalita'y sa hirap nakaratay

ano ba't paikot-ikot lang ang buhay na ito?
na kain, tulog, trabaho, kain, tulog, trabaho?
ganito na lang ba ang buhay hanggang magretiro?
habang sa bansa'y naghahari ang burgesya't tuso

ganito ba ang daigdig na nilalakbay natin?
laksa'y walang pakialam, anuman ang palarin?
burgesya lang ang natutuwa't kain lang ng kain
bundat na ang tiyan, paglamon ay patuloy pa rin

kaya saludo ako sa lahat ng kumikilos
upang tuluyang mawakasan ang pambubusabos
nais na bulok na sistema'y tuluyang matapos
at mailagay sa tuktok ang manggagawa't kapos

- gregbituinjr.

Sa relokasyon

di ibig sabihing nalipat ka sa relokasyon
tapos na ang problema mo't titira na lang doon
kayraming bayarin, bagong problema'y masusunson
ngunit maganda nang simula't kayo na'y naroon

bagong simula, bagong problema, bagong paglaban
bagong mga bayarin ay paano babayaran?
bagong buhay, bagong hamon, bagong inaasahan
bagong pakikibaka sa bago ninyong tirahan

sa relokasyon, dapat kayong nagkakapitbisig
magtulong-tulong kahit wala pang kuryente't tubig
doon bubuuin ang bagong buhay ninyong ibig
sa problemang kinakaharap, huwag magpalupig

- gregbituinjr.

Pagtagay

painumin mo na ako
ng bote-boteng serbesa
at ako'y magseserbisyo
habang kasama ang masa

magkasama sa pagtagay
habang may pinupulutan
magkasama sa tagumpay
handa sa anumang laban

sila'y ating gigisingin
sa tigib ng gandang sining
nilikha ng anong sinsin
ginawang may paglalambing

kasalukuya't kahapon
ang tinatagay ay luha
ang kinakaharap ngayon
sakripisyo't paghahanda

- gregbituinjr.

Manggagawa, kayo ang punong dapat nang mamuno

manggagawa, magkapitbisig sa pakikibaka
panahon na upang ang buong uri'y magkaisa
dapat na ninyong itatag ang sariling sistema
lipunang makatao, makamasa, sosyalista

pagkat kayo ang lumikha ng yaman ng lipunan
kayo rin ang lumikha ng ekonomya ng bayan
habang pribadong pag-aari'y pribilehiyo lang
ng iilan, ng karampot na burgesya't mayaman

manggagawa, magkaisa kayo't magkapitbisig
ang sistemang kapitalismo'y dapat n'yong malupig
panahon na upang ipakita ang inyong tindig
uring obrero ang dapat mamuno sa daigdig

manggagawa, kayo ang punong dapat nang mamuno
habang kapitalismo'y dahong dapat nang matuyo

- gregbituinjr.

Ginawa ko ring tibuyô ang bote ng alkohol

GINAWA KO RING TIBUYÔ ANG BOTE NG ALKOHOL

kaysa maging basurang plastik, aking inihatol
na gawin ko ring tibuyô ang bote ng alkohol
wala nang laman, sayang, baka sa barya'y bumukol
kahit piso-piso, makakaipon ng panggugol

kailangang mag-ipon, magtipid, huwag magbisyo
dapat sa pagtangan ng salapi, tayo'y matuto
dapat isipin ang kinabukasan natin, mo, ko
bakasakali, nang di tayo maghirap ng husto

halina't bata pa lang, mga anak na'y turuan
magtipon sa tibuyô para sa kinabukasan
mabuti nang may madudukot pag kinailangan
kaysa hanapi'y pilantropo o mauutangan

tara, kahit barya-barya man ay makakapunô
limang piso, sampung piso, isuksok sa tibuyô
ang piso'y magiging libo-libo pag napalagô
unti-unti, sa kahirapan ay makakahangô

- gregbituinjr.

* tibuyô - salitang Tagalog (Batangas) sa salitang Kastilang "alkansya"

Ilang tanong ngayong kapaskuhan

ILANG TANONG NGAYONG KAPASKUHAN
(Hinggil sa mga biktima ng EJK)

ngayong Pasko ba'y may matatanaw silang hustisya?
sa sunod na taon ba'y tuloy ang pakikibaka?
may katarungan ba sa pinaslang na mahal nila?
maibabagsak ba ang mga berdugo't pasista?

karahasan ba'y wala na sa susunod na taon?
pamilya ng mga natokhang ba'y makakabangon?
o sa hinanakit at panlulumo'y mababaon?
o sa salitang "durugista" sila'y ikakahon?

mangyari kayang wala nang dahas at nandarahas?
mangyari kayang wala nang pambababoy sa batas?
mangyari kayang ang problemang ganito'y malutas?
mangyari kayang matigil na ang mga pag-utas?

- gregbituinjr., 25 disyembre 2018

Panawagan ngayong Pasko

PANAWAGAN NGAYONG PASKO

may lambong man ng ulap itong kapaskuhan
hangad ko'y hustisya sa pamilyang tinokhang
kapamilya nila'y basta na lang pinaslang
di nilitis, dinala na kay Kamatayan
ang hiling namin ngayong Pasko: KATARUNGAN!

may hustisya sana sa susunod na Pasko
igalang sana ang karapatang pantao
kung may sala, idaan sa wastong proseso
litisin, kung mapatunayan, kalaboso
ngunit huwag basta pumaslang ng kapwa mo!

- gregbituinjr., 25 disyembre 2018

O, anong sikip na ng lungsod sa kayraming dukha

O, anong sikip na ng lungsod sa kayraming dukha
Mula probinsya'y nagbakasakali sa Maynila
Nagsilayo sa tahanang tadtad ng dusa't digma
Nagsialis doo't baka sa lungsod may mapala.

O, anong sikip ng lungsod sa laksang mahihirap
Habang para sa anak, magulang ay nagsisikap
Buto'y binabanat upang maabot ang pangarap
Ngunit pawang dusa't siphayo yaong nalalasap.

O, anong saklap ng buhay sa maningning na lungsod
Anuma'y papasukin kahit butas ng alulod
Kayod ng kayod kahit puwet ng iba'y mahimod
Wala bang mayamang may salaping ipamumudmod?

Sakaling sila'y uuwi sa kanilang probinsya
Baka doon muling mabuo ang pangarap nila
Kung sa sikip ng lungsod ay di sila makahinga
Sa lalawigan, may sariwang hanging madarama.

- gregbituinjr.

Nangaroling na 7-anyos, nasagasaan, patay

nangaroling ang batang may edad na pitong taon
nais makaipon nang may maidagdag sa baon
ang pangarap niya'y naglaho, tuluyang nabaon
pagkat nasagasaan, di na siya nakabangon

nagbilang ng napamaskuhan ang batang nasabi
nang siya'y masagasaan ng sasakyang A.U.V.
sa murang gulang, paslit na ito'y nagpupursigi
ngunit mga magulang niya'y tiyak nagsisisi

pipit na dinagit ng agila sa murang edad
di nakita ang sumibad at siya'y nakaladkad
sa pagtatanod sa lansangan gobyerno ba'y hubad
o ang magulang kaya bata sa sakuna'y lantad

laging sabihan ang mga anak sa pangangaroling
maging alisto baka may sasakyang paparating
tingin sa kanan at kaliwa, baka may humaging
mag-ingat lagi, tiyaking utak ay laging gising

- gregbituinjr.

Inalala ni Priapus sa kanyang tanggapan ang piesta ng Pateros - Salin ng tula ni Eman Lacaba

INALALA NI PRIAPUS SA KANYANG TANGGAPAN ANG PIESTA NG PATEROS

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Napakahalata; ngunit ang nakakaakit na hangin ng kápa

Ay hindi para sa mga umiibig sa mga maninindang nakapuyod,

Ng mga matatandang babaeng sumasayaw sa isang piging.

Sinasabi kong ang mga bangka ay hindi upang kalawangin.

Dapat salaminin, malabo man, ng hapag ng mga butas ng ilong,

Daliri, tiyan, kampana,

Mga panginoong nagsisitakbuhan sa mga lansangan tuwing gabi

Sabihin ang tsismis kay Martha ng Pateros,

Ang makasaysayang hindi matunaw na pagkain ng buwaya

Mula sa paglunok ng mga sinag sa ulo ng rococo.

O ang silid ay kulang sa mantika

At mga lamang-loob.

* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181

* Isinalin ng petsang Disyembre 19, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

PRIAPUS IN HIS OFFICE RECALLS THE PATEROS FIESTA

Too obvious; but the coat-compelling air

Is not for lovers of hairlipped vendors,

Of aged women dancing in a feast.

I say boats are never meant to rust.

Desk should dimly mirror nostrils,

Fingers, bellies, bells,

Gods who race the streets at night

Tell the tale of Martha of Pateros,

The croc's historic indigestion

From swallowing rococo halos.

O the room's in want of lard

And innards.

Emmanuel A.F. Lacaba 

Larawan ng alagad ng sining bilang Pilipino at binata - Salin ng tula ni Eman Lacaba

LARAWAN NG ALAGAD NG SINING BILANG PILIPINO AT BINATA

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Pansamantala akong mamamatay:

Hindi pa ako naghuhubad hanggang sa huling satin;

Hinayaan kong masiyahan ang suot kong salamin sa mata,

Mga sariling larawang nagpapakita ng Latin.

Nakangiting walang anumang hiya ang tula,

Nawawala ang manunugtog at madlang manonood:

Ang tinanggap kong payak na himig at pangalan,

Pati mga mais at bukung-bukong ng magsasaka ay nang-uuyam.

Ang sining ay nasa kanang retina nakasalamin ng tama,

Mga butas ng ilong ng Oriyental ay iginuhit na Oriyental.

Hayaan mo akong mamatay; mga tagahanga, maging magalang:

Sa sandaling ito, ako ay tapat, hubad, at mabait.

* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181

* Isinalin ng petsang Disyembre 19, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

PORTRAIT OF THE ARTIST AS FILIPINO AND A YOUNG MAN

Temporarily I will die:

I haven't stripped to final satin;

I've let my looking glasses satisfy,

Self-portraits flaunt a Latin.

Poetry is smirking lack of shame,

Band and audience disappearing:

My self-accepted rustic tone and name,

And corns and peasant ankles sneering.

Art is right retina mirrored right,

Oriental nostrils drawn Oriental.

Let me die; admirers, be polite:

For once I'm loyal, nude, and moral.

Emmanuel A.F. Lacaba

Tuloy pa rin ang tulaan kahit na walang pulutan

TULOY PA RIN ANG TULAAN KAHIT NA WALANG PULUTAN

tuloy pa rin ang tulaan
kahit na walang pulutan
ganyan nga ang barkadahan
nitong magkakaibigan

atat na manalinghaga
kahit na maraming muta
kahit gumapang sa lupa
tutula kahit tulala

kasama'y kaygandang dilag
tunay kang mapapapitlag
ganda niya'y masisinag
kaya puso ang nabihag

tagay ka muna, pare ko
wala mang pulutan dito
ang dalit ko'y basahin mo
at malalasing kang todo

hik, ako na yata't lasing
baka tanghaliing gising

- gregbituinjr.

Muli, ang pananghalian ko'y ensaymada

Muli, ang pananghalian ko'y ensaymada
Malambot na tinapay at murang-mura pa
Pamatid-gutom, tatlong piso bawat isa
Kinse pesos lang ang lima, nakakagana.

Ang ensaymada'y pansagip sa kagutuman
Lalo't nagtitipid dahil sa kahirapan
Tangan ang diskarte sa abang kalagayan
Lalo't mahaba pa ang susuunging laban.

O, ensaymada, tunay nga kitang kakampi
Ng mga tulad kong tibak, ng masang api
Kaysarap mo maging sa mga binibini
Tama nga ang pasya kong ikaw ang binili.

Pangako ko'y igagawa kita ng tula
Pagkat sagot ka sa puso kong lumuluha
Pagkat tugon ka sa aking pangungulila
O, ensaymada, dakila ka't pinagpala!

- gregbituinjr.

Parabula - salin ng tula ni Eman Lacaba

PARABULA

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

"Magtungo ka sa aking paroroonan," anang hangin sa apoy,

Dahil nasunog ang kanyang daraanan noon,

Nilabanan ng apoy ang kanyang dáting

Kaibigan, at naghunos-dili nang may isinigaw,

"Direksyon ang maaaring mong paroonan, Ako

Pa rin ang ningas, ang kaluwalhatian."

* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181

* Isinalin ng petsang Disyembre 17, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

PARABLE

"Go where I go," said wind to fire,

Having burned his way before,

The fire fought hard his former

Friend, and yielded with the cry,

"Direction you may be, I

Am still the blaze, the glory."

Emmanuel A.F. Lacaba 

Ang anak ng kautusan - Salin ng tula ni Eman Lacaba

ANG ANAK NG KAUTUSAN

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

May mga katahimikang nakatusok sa mga bulsa ng damit

Na nauugnay sa ulan.

Mga nakatuping may gad-ang na blusa sa amaging aparador

Binaybay ba ng mga palaisipan

ang Shema Israel, may mga tunog na tinatawag na katahimikan

Tinatawag na palaisipan na tinatawag na raketa ng tenis:

Adonai elohaynu, naaalala ko ang mga tunog

Ng mga karakter na hindi ko maintindihan,

Binabaybay ang salitang iyong ipinagbabawal.

Ang mga tagasunod na nakaitim ay umalis na upang matulog.

Ang mga baldosang nakapapaso, pinaputok na pagsugod

Sa mga korte ng kwelyo, kutsilyo, bola sa mga kalis.

May mga tunog na tinatawag na katahimikan na tinatawag na mga asawa.

Ang ulan ay gurong rabbi at inuulit ang pangalang

Nangangahulugang isa, ipinaliliwanag ang lahat o wala.

* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181

* Isinalin ng petsang Disyembre 17, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

BAR MIZVAH

There are silences pinned on shirt pockets

Associated with rain.

Folded checkered blouses in musty closets

Are crossword puzzles spelling

Shema Israel, there are sounds called silences

Called puzzles called tennis rackets:

Adonai elohaynu, I remember the sounds

Of characters I don't understand,

Spelling out the word you forbid.

The followers in black have left for bed.

Tiles sear, fired invade

Courts of collars, knives, balls in patens.

There are sounds called silences called wives.

Rain is rabbi and repeats the name

Meaning one, explaining all or nothing.

Emmanuel A.F. Lacaba 

Ang mga banyaga - Salin ng tula ni Eman Lacaba

ANG MGA BANYAGA

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nanatili kami sa mga pook ng dukha sa Washington, D.C.,

Isang Pilipino, isang Denmarko, at dalawang Italyano.

Tatlong gabi kaming bumarik ng bardolino

At pinag-usapan ang mga pelikula, kababaihan, mga armas,

Mga malalaking anghel para sa panganay.

Tinanong kami ng matabang puting panginoong maylupa

At ng kanyang kalaguypng itim tungkol sa pag-ibig. 

Ang lasing na Denmarko naman

Ay umawit ng mga nota mula sa dingding ng mga Juan.

Kagabi lang, kami'y hinigop ng mga nakakabagot na lansangan;

Pasibong sinuri ng Puting Tahanan ang mga tatak

Ng aming mga balat. Yumukod kami sa mga ngipin nito

At bumulong ng panaginip hinggil sa mga bastos na serpiyente,

Ang mga reyunyon at kapatagan sa umaga. Pinanood namin ang gabing

Naghahati, natagpuan ang aming sariling nalulunod

Sa tubig nito. Binalikan ang mga tampiping

Natatakpan ng mababaho't di makatulog na kama,

Nadaanan namin ang isang pinid at madilim na upahang bahay;

Ang mga gitara sa loob ay umaawit ng hanukkah:

Nakatayo kaming giniginaw na parang mga diplomata

Na ibinaba kani-kanila lang ng mga limousine.

* Inilathala ang orihinal na bersyong Ingles sa Philippines Free Press, Disyembre 9, 1967, p.181

* Isinalin ng petsang Disyembre 17, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

THE FOREIGNERS

We stayed in the slums in Washington, D.C.,

A Filipino, Dane, and two Italians.

Three nights we guzzled bardolino

And talked of films, women, armaments,

Giant angels for the first-born.

That fat white landlord and his black mistress

Questioned us on love. The tipsy Dane

Chanted notes from walls of Johns.

The last night, the bored streets sipped us;

The White House studied passively the labels

Of our skins. We squatted on its teeth

And whispered dreams of brazen serpents,

Reunions, and morning planes. We watched the night

Dividing, found ourselves drowning

In its waters. Going back to bags

Concealed by smelly, sleepless beds,

We passed a closed and dark apartment;

Guitars inside sang hanukkah:

We stood cold like diplomats

Dropped off recently by limousines.

Emmanuel A.F. Lacaba 

Ikatlong nominado ng PLM: Atty. Aaron Pedrosa

IKATLONG NOMINADO NG PLM: ATTY. AARON PEDROSA

ikatlong nominado: Attorney Aaron Pedrosa
ng partylist natin, ang Partido Lakas ng Masa
sa grupong Sanlakas, sekretaryo heneral siya
abugadong palaban, tagapagtanggol ng masa

mga laban sa palupa'y kanyang pinakikinggan
sa isyu ng manggagawa'y nakikipagpukpukan
sa isyung climate justice, matatag kung manindigan
magaling ding magtalumpati sa isyu ng bayan

mga isyu't laban ay kanyang ipinapanalo
para sa masa, sa bayan, sa uri't sa obrero
matatag na kasama, magaling na abugado
ikatlong nominado, paupuin sa Kongreso

si Attorney Aaron ng P.L.M., ating kakampi
may paninindigan, may laman bawat sinasabi
sa uri't sa bayan, patuloy siyang magsisilbi
ang P.L.M. pag nanalo, sa masa'y kakandili

- gregbituinjr.

* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, Disyembre 2018, p. 20

Kung tahimik ka sa kabila ng katiwalian

kung tahimik ka sa kabila ng katiwalian
ay ano ka? walang pakialam na mamamayan?
nakikita mo na'y binabalewala mo lamang
nagbubulag-bulagan ka't nagbibingi-bingihan!

pumalag ka, huwag kang matakot na makialam
ipakita mong sa nangyayari'y may pakiramdam
hayaan mo ang sinumang sa iyo'y mang-uuyam
makialam ka't kakamtin din ang hustisyang asam

kung sa katiwaliang nangyayari'y tatahimik
ay ano ka? katulad mo na'y mga taong plastik
dapat nang umimik ngunit di pa rin umiimik
natatakot ka bang makakalaban mo'y mabagsik

aba'y isipin mo ang kinabukasan ng bansa
kahit mga tiwali'y tiyak mong makakabangga
ngunit tulad nila'y mapapalamon din ng lupa
bigyan mo ng pag-asa't tinig ang mga kawawa

- gregbituinjr.

Limahan I

LIMAHAN I
(tulang may limang taludtod,
limang pantig bawat taludtod)
ni Greg Bituin Jr.

I
pag nababalot
ng diwang gusot
bawat hilakbot
ay kumukurot
sa pusong takot

II
nasa'y magwakas
ang bayang butas
puso'y may ningas
laban sa ungas
at talipandas

III
manood na lang
sa pamamaslang
at pagtimbuwang
ganyan malamang
ang mga hunghang

IV
kayong berdugo
ang krimen ninyo
pumaslang kayo
ng ordinaryo
at dukhang tao!

V
pangulong baliw
utak may agiw
dapat magbitiw
bayang magiliw
sa krimen saliw

Sa ngalan ng pag-ibig

"What is done in love is done well." ~ Vincent van Gogh

Anumang ginawa sa ngalan ng pag-ibig
ay sadyang marubdob at marunong tumindig
ay mga nilikhang di basta malulupig
ay puno ng sakripisyong nakaaantig

Anumang ginawa nang buong pagmamahal
ay niloloob na gawaing pagpapagal
ay pagsintang may munting bukid na binungkal
ay alay sa kinabukasang buong ringal

- tulanigregbituinjr.

Ka Sonny Melencio, ikalawang nominado ng PLM

KA SONNY MELENCIO, IKALAWANG NOMINADO NG PLM

ikalawang nominado si Ka Sonny Melencio
sa Partido Lakas ng Masa, matinong partido
ng babae, kabataan, magsasaka, obrero
manininda, aktibista, at karaniwang tao

higit apatnapung dekadang tibak na kaytatag
matindi ang prinsipyong tangan, di basta matibag
si Ka Sonny ay manunulat at mamamahayag
ang "Full Quarter Storm" ngang aklat niya'y nailimbag

siya ang pangulo ng ating P.L.M. partylist
sa bawat isyu, mataktika, kilos ay mabilis
sa bawat pahayag, pagsusulat niya'y makinis
sa bawat rali, prinsipyo'y dama sa kanyang boses

si Ka Sonny, matatag na lider at aktibista
paupuin natin sa Kongreso ang tulad nila
tiyaking ang P.L.M. partylist ay mangunguna
pag naupo sa Kongreso'y magsisilbi sa masa

- gregbituinjr.

* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, Disyembre 2018, p. 20