Ang Hapon at ang Pulubing Pilipino

ANG HAPON AT ANG PULUBING PILIPINO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

(mula sa komento at kwento ng isang Hapon na tinulungan ng isang pulubi nang maholdap ito, sa balitang "Filipinos urged to observe Philippine Flag Day on May 28" sa yahoo.com, mula sa kawing na http://ph.news.yahoo.com/filipinos-urged-observe-philippine-flag-day-may-28-035615124.html)

minsan sa yahoo ay nagkomento ang isang Hapon

na naninirahan na sa bansa ng sampung taon

dalawang Pinoy umano ang nangholdap sa kanya

bugbog-sarado siya't nilimas pa ang pitaka

tanging naiwan sa kanya'y ang kanyang kasuotan

humingi ng saklolo ngunit walang masulingan

nagpapahatid sa ospital sa tsuper ng taksi

singil ay dalawang libong piso, siya'y tumanggi

dahil wala nang maibigay na ganoong pera

kaya siya'y iniwan nito't bahala na siya

nadismaya ang Hapon na siya pa'y naparito

nang may lumapit na pulubing nais sumaklolo

marungis ang pulubi't sira-sira yaong suot

nakayapak, tila taong grasa't siya'y natakot

lumayo ang Hapon, akala'y muling nanakawan

sinundan siya ng pulubi't siya'y tinulungan

nagtungo sila sa ospital, pati sa pulisya

ngunit pangalan ng pulubi'y di niya nakuha

nang makapahinga ng dalawang araw ang Hapon

kasama'y igan at hinanap ang pulubing iyon

upang pasalamatan at bigyan ng gantimpala

ngunit ito'y tinanggihan ng pulubing kawawa

"paumanhin sa ginawa ng aking kababayan

subalit hindi po lahat ng Pilipino'y ganyan"

"tanging hiling ko lamang, sana'y iyong maikwento

na dukha man, may mabuting puso ang Pilipino"

matapos ito'y lumisan ang pulubing kawawa

hinabol ng Hapon, giniit niya ang pabuya

ngunit muling tumanggi ang pulubing kababayan

umalis na ang Hapon, bumalik ito sa Japan

isang buwan lang, balik-Pilipinas yaong Hapon

pulubi'y hanap, bibigyan daw ng trabaho iyon

ngunit nanlumo ang Hapon sa balitang natanggap

patay na't sinalpok ng bus yaong pulubing hanap

di nalilimutan ng Hapon ang magandang gawa

ng pulubing Pilipino na buhay ay kawawa

kaya ang tanging kahilingan ng pulubing ito

ay kanyang tinupad sa kanyang puso't pagkatao

at sa buong mundo'y kanyang ipinagmamalaki

na sa Pilipinas, kayraming pusong mabubuti

Sinong Nagmamay-ari ng Ginto?

SINONG NAG-AARI NG GINTO?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

sino bang lumusong sa ilalim ng lupa

upang ginto'y hanapin, kanilang kinapa

hindi ba't sila'y yaong mga manggagawa

di mga kapitalistang nakatunganga

minero'y nagsitungo sa kailaliman

upang mahagilap ang ginto sa putikan

kanila ngang nilusong ang kapanganiban

na maaring humantong sa kapahamakan

bawat ginto'y may kumikilatis ng uri

na tiyak na kakampi niyong naghahari

minero ang nagmina, iba ang nag-ari

minerong binabarat sa dapat na salapi

mga may-ari ng ginto'y di nagmimina

proseso mula sa lupa hanggang makina

paggiling, pagkiskis, pagkono at iba pa

tanging manggagawa ang gumawang talaga

ngunit ang pinagtatakhan ng mga tao

nagmamay-ari ng ginto'y di ang minero

walang karapatan ang sinumang obrero

pagkat may-ari'y ang elitistang barbaro

iba ang nagmina, iba ang nagmay-ari

sa sistemang ganito'y obrero ang lugi

manggagawa'y dapat mag-alsa bilang uri

sa pinagpagura'y sila'ng dapat maghati

Ang Silent Spring ni Rachel Carson

ANG SILENT SPRING NI RACHEL CARSON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

tahimik ang tagsibol, pestisidyo'y laganap
sinisira ang pananim at nagpapahirap
si Rachel Carson sa kanyang aklat ay nangusap
sa Silent Spring, dulot ng pestisidyo'y saklap

mula noon, agad namulat ang sambayanan
na dapat pangalagaan ang kapaligiran
umpisa na ng kilusang makakalikasan
sa Amerika'y nagsikilos ang taumbayan

natamaang kaytindi ang mga korporasyon
ng industriyang kemikal sa kanilang hamon
inspirasyon ng taumbayan si Rachel Carson
sa usaping kalikasan ay nagrebolusyon

at malawak na kilusan nag-umpisa rito
hanggang lumaganap sa kamalayan ng tao
na dapat kalikasan ay alagaan ninyo
para sa bukas at buhay ng kayraming tao

27 Mayo 2012, kasabay ng ika-105 kaarawan ni Rachel Carson

Ang buhay nga ba'y isang tula?

ANG BUHAY NGA BA'Y ISANG TULA?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

may nagsabing ang buhay daw ay isang tula

at ako naman ay di agad naniwala

nais kong suriin kung buhay nga ba'y katha

sa ating buhay ba'y tadhana ang lumikha?

paano ba naging tula ang isang buhay?

saknong at taludtod ba'y sino ang naglagay?

sinong kumatha ng kaygagandang tayutay?

sa mga likhang tula'y sino ang nagsikhay?

may isang bathala bang sa tula'y nagsulat?

sa bilang ng pantig, tadhana ba'y nagsukat?

nanaisin ng tutulang mayaman lahat

kung buhay ay tula, bakit may nagsasalat?

ang mismong maykatawan ba yaong kumatha

ng kanilang buhay na isang talinghaga?

di nga nila masulat ang wakas ng tula

iyon pa kayang buhay, kanilang malikha?

depende kung sinong sa buhay ay titingin

kung masalimuot, buhay ay matulain

kung isang hampaslupa, may  tula bang angkin?

at kung mayaman, may tula bang aanihin?

may nabuhay sa mundong siya'y sinusumpa

may bayaning ang buhay ay dinadakila

sadyang ang buhay sa mundo'y matalinghaga

kaya tiyak may buhay na maitutula

Ayuno ng mga Pultaym

AYUNO NG MGA PULTAYM

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

ayuno kahit di Mahal na Araw o Ramadan

at kakain na lang tuwing gabi, walang agahan

dahil walang alawans, wala na ring tanghalian

kumakain ng altanghap, kahit konti'y hapunan

ang masang maralitang aming inoorganisa

ay hindi namin talaga hinihingan ng pera

lalo na't kulang pa iyon sa panghapunan nila

dapat pa nga'y kami ang magbigay sa dukhang masa

ganito ang nangyayari sa tulad naming pultaym

na ayaw gumawa ng anumang katiwalian

nang dahil sa prinsipyo'y ayaw naming magpayaman

pagkat anumang anumalya'y kami ang kalaban

tanong ng ilan, lider nyo ba'y di nireresolba

at di inaalam ang anumang inyong problema

wala kaming itugon, marahil pabaya sila

walang paki sa kalagayan ng mga kasama

sabi nga ng iba, di makakain ang prinsipyo

ngunit mas mahirap kumain kung wala ka nito

kaya patuloy kaming kumikilos para rito

kahit madalas na itong aming pag-aayuno

di ba't kilusang gutom ay pilit naming niyakap

para sa mga pagbabagong ating pinangarap

kaya di kami kakalas gaano man kahirap

mga problema'y maaayos din sa hinaharap

kung may palpak na lider, mapapalitan din sila

ng totoong may pakialam sa mga kasama

pag nangyari ito'y paiiralin ang hustisya

walang lamangan, mababa man o mataas siya

bagamat nag-aayuno ngayon ang mga pultaym

patuloy kaming kikilos sa rali sa lansangan

didiskarte kaming ligal para makakilos lang

at sa aming kapwa'y di pa rin kami manlalamang

Mga Trapo'y Nakakahiya

MGA TRAPO'Y NAKAKAHIYA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

sa bansa'y mga trapo ang namamayagpag

na sariling interes ang inaatupag

gagawa ng batas, silang unang lalabag

kaya pagdating ng krisis, bayan ay hungkag

pagkat mga pinuno'y walang kasing sipag

kaya mga trapong ito'y nakakahiya

kaysisipag na tiwali'y nasisikmura

binubulsa pa nila ang pondo ng bansa

pondong mula dugo't pawis ng manggagawa

ang kapakanan ng bayan ay balewala

kaya dapat lang ibagsak ang mga trapo

at baguhin ang sistema ng bansang ito

ilagay sa pedestal ang dukha't obrero

sweldo'y pantayin sa obrero't pulitiko

hanggang bagong sistema'y tanggapin ng mundo

Thief Justice o Cheap Justice?

THIEF JUSTICE O CHEAP JUSTICE?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

talagang kawawa ang hustisyang pambayan

kung yaong dapat maggawad ng katarungan

ang siya pang unang dito'y magbabaluktot

pag matinding tinamaan, nagpapalusot

siya yaong punong naroon sa mataas

kabisadong paikot-ikutin ang batas

ngunit nagbigay siya ng maling halimbawa

nang umalis bigla matapos magsalita

marangal daw ngunit nagdadangal-dangalan

pilit lulusot kung merong malulusutan

harapin niyang dapat ang nasa ng masa

kung di'y alis na bilang puno ng hustisya

Parabula ng Negosyante

PARABULA NG NEGOSYANTE

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

minsan ay nagplano ang isang negosyante

sa dami ng kanyang salapi'y mabibili

ang anumang ibigin, anumang sinabi

paluluhurin ang mabait at salbahe

maganda raw ang naiisip niyang ito

dahil lilikha siya ng mga trabaho

mabubuhay muli ang bisig ng obrero

ang bayan na'y magiging pugad ng negosyo

magbebenta ng anuman, tingi at buo

kinakalakal ang inyong nais at luho

tanging adhika ng negosyante'y tumubo

at mga karibal sa negosyo'y maglaho

kaya nagbuhos na ng maraming kapital

sa plinano niyang negosyo at kalakal

nagtayo ng pabrika, negosyo'y inaral

manggagawa'y inupahan, bulsa'y kumapal

subalit mali yata ang patakbo niya

pasahod niya sa obrero'y kaybaba na

di pa marunong mamahagi ng biyaya

gayong lumalago naman yaong pabrika

mga kapwa negosyante sa kanya'y lugod

lalo't globalisasyon kanyang sinusunod

habang di binabayaran ng tamang sahod

ang mga obrerong kalabaw kung kumayod

negosyanteng ito'y nais magbuhay-hari

nais pang kamkamin lahat ng pag-aari

nais ding mangibabaw sa lahat ng uri

at sagpangin kahit mga babaeng kiri

tumubo ng tumubo ang negosyo nito

ngunit di nagtagal ang negosyanteng ito

pagkat pinagwelgahan ng mga obrero

kaya biglang bumagsak ang kanyang negosyo

Eleksyon, Mayo 2013

ELEKSYON, MAYO 2013

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

sa susunod na taon ay eleksyon na naman

at pipiling muli ng mang-aapi sa bayan

taumbayan nama'y walang mapagpipilian

sa mga kandidatong elitista't mayaman

na gastos pag nanalo'y babawiin sa bayan

sa bawat eleksyon, anong ating napapala

kung di nakikita ang pagbabagong adhika

kung kandidato'y walang puso sa maralita

kung tumatakbo'y walang awa sa manggagawa

kung trapo'y kampi sa kapitalistang kuhila

naging ama sa iskwater kapag kampanyahan

ang pinandidirihang dukha'y pinupuntahan

ngunit pag nanalo'y naging walang pakialam

di na kilala ang kanilang pinangakuan

kaya dukhang bumoto'y nagiging mukhang ewan

yaong mga trapong may kakayahang magpondo

ng kampanyahan ang kadalasang kandidato

wala ka basta't ikaw'y dukhang nais tumakbo

sa eleksyong susunod trapo'y huwag iboto

kundi totoong lingkod ang dapat maipwesto

Tulungan natin ang ating kilusan

TULUNGAN NATIN ANG ATING KILUSAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

I

halos dalawang dekada sa kilusang masa

nang walang alawans sa huling apat na taon

ngunit dahil sa prinsipyo'y nagpapatuloy pa

para itaguyod ang adhika ng kilusan

upang ang uring manggagawa'y magrebolusyon

at bulok na sistema'y tuluyang mapalitan

II

di natin basta iiwan ang kilusang ito

kung maaari nga'y dito na tayo mamatay

lalo't nasa panahon ng kagipitan tayo

may kalutasan lahat ng ating suliranin

kaya di sagot ang basta ka lang humiwalay

kundi ang bawat problema'y pag-usapan natin

III

kahit tayong mga aktibista'y laging kapos

ang kilusang ito'y pagsikapang itaguyod

dahil atin ito, tulungan na nating lubos

lider nati't kasapi'y magkaisang totoo

bawat problema'y lutasin natin ng malugod

at sino pa bang tutulong dito kundi tayo

Ang Dukhang Manunulat

ANG DUKHANG MANUNULAT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

soneto, 13 pantig bawat taludtod

Dakilang manunulat sa mata ng madla

Ngunit sa sarili'y di ramdam dahil dukha

Kayraming likhang kwento, sanaysay at tula

Ngunit di makabuhay ang mga inakda

Kapitalista'y ayaw itong ilathala

Pagkat madalas na ito'y mga patama

Sa kanilang palakad at pamamahala

Kapitalismo'y kaysama sa mga katha

Pagkat iyon yaong totoo sa may-akda

Nakikita niya iyon sa manggagawa

At sa lumalaking hukbo ng maralita

Di ba't tama lang iyong ikwento't itula?

Gayunpaman patuloy siya sa pagkatha

Katumbas man iyon ng lalong pagkadukha.

Ang Pagkana sa Gubat ng Lungsod

ANG PAGKANA SA GUBAT NG LUNGSOD

pagpupugay kay Ginoong Edgardo M. Reyes (20 Setyembre 1936-15 Mayo 2012), 
manunulat at nobelista

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

siya pala yaong sumulat ng Boy Pana

ng kabataan ko'y pelikula ng siga

ang sabi nga, Indyan pana, kakana-kana

napakahusay ng kwento niyang inakda

tulad namin, may kuko nga ba ang liwanag

sa aming Maynilang buhay ng dukha'y hungkag

babae para mabuhay ay nalalaspag

patibayan sa lungsod, handa kang pumalag

kasama siya sa pag-agos sa disyerto

ng bagong kamalayan, estilo at kwento

Abueg, Mirasol, mga barkada nito

at sina Sikat, Ordoñez, mga idolo

nahan ang bangkeng papel sa dagat ng apoy

ang sabi, sinagip daw ng mga palaboy

manggagawa'y di palupig, hawak ang kahoy

at prinsipyong pinaningas, di maluluoy

dama ko'y di na kagubatan itong lungsod

pag baha sa España, apaw ang alulod

pagtakas sa hirap, kalabaw kung kumayod

bawal sa Maynila ang mahina ang tuhod

Edgardo M. Reyes, batikang manunulat

buhay nitong masa ang mga kwento't ulat

mula sa simpleng piyon, araw ay sumikat

ang masang sumubaybay, ngayon ay namulat

kung sakali mang tayo'y maglaro sa baga

mag-ingat baka apoy ay lumaking bigla

bida sa kanyang mga kwento'y manggagawa

di ang mga mapagsamantalang kuhila

mula Balic-Balic, isang tagay at pugay

sa dakilang panulat ng Maynilang taglay

pamana ni Manong Edgar sa masa'y tunay

salamat sa mga akdang may saya't lumbay

Ang Banlik ng Panatag

ANG BANLIK NG PANATAG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

SHOAL - (showl) n.- banlik, buhanginan; bahura; lugar na mababaw ang tubig; hapila, rompeyolas; v.- bumabaw; pumunta sa mababaw, magkumpol-kumpol, magkawan; n.- pulutong, grupo; kawan (ng isda); kulumpon

pilit inaagaw ng oso sa kalabaw

ang pinangalanang Panatag na kaybabaw

kaya kababayan ngayon ay sumisigaw

ang Panatag ay atin, di sa osong bangaw

bakit inaagaw ang Panatag sa bansa

ng katabing bansang nag-aastang kuhila

dahil ba bayan nila'y lubhang dambuhala

at tayo'y dilis lamang, kayliit na isda

ngunit nais pa natin ng tamang usapan

bago pa ito maging madugong digmaan

dapat maging mahinahon, O, kababayan,

tulad ng Panatag na ating pinangalan

negosasyon ang pangunahing mahalaga

hindi sa digmaan agad ang ating punta

tingnan natin ang sinasabi nilang mapa

baka pag-aari nila'y ang buong Asya

mga bansang sa kanila'y nakapaligid

tulad ng Burma, Laos, Thailand, at Japan

Vietnam, India, Taiwan, Afghanistan

sa lumang mapa'y nakamapa nga ba  iyan?

baka buong Asya'y pag-aari ng Tsina

ngunit noon iyon sa luma nilang mapa

ang Banlik ng Panatag ba'y sadyang kanila

aba'y lumang mapa'y dapat lang ibasura

higit isang siglo na ang nakalilipas

pinatalsik ang mananakop na marahas

naghimagsik itong bayan at nagbalangkas

na maitatag itong bansang Pilipinas

sa nakaraang siglo'y kayraming lumaya

at itinatag ang kani-kanilang bansa

kaya mga lumang mapa'y wala na't wala

mga bagong mapa'y mapa ng paglaya

kaya nang Pilipinas ay maitatag na

sakop ng bansa'y may dalawang daang milya

mula sa pampang ng dagat at mga isla

Banlik ng Panatag ay kasama sa mapa

Tsina'y malaki, sa digma'y dehado tayo

Panatag nga'y pinaulanan na ng barko

maliit mang bansa, tayo ba'y patatalo

huwag, bayan ng bayani ang bansang ito

* Banlik ng Panatag - tinatawag ding Bajo de Masinloc, at sa internasyunal ay Scarborough shoal

Pagbati sa lahat ng ina: Happy Mothers' Day

PAGBATI SA LAHAT NG INA: HAPPY MOTHERS' DAY!
ni Gregorio V. Bituin Jr.

siyam na buwang singkad nila tayong dinala
sa kanilang sinapupunan
ipinanganak tayo't inalagaan nila
at hindi pinababayaan
sa buhay na ito'y unang guro natin sila
tayo'y kanilang tinuruan
sa pagtayo, sa paglakad, at sa abakada
pinatuntong sa paaralan
hanggang paglaki natin ay nariyan si Ina
guro, martir, at superwoman
silang minsan yaong ulo'y pinasasakit pa
dahil sa ating kalokohan
binibigyan natin sila ng mga problema
at tayo'y nakakagalitan
ngunit yao'y dahil tayo'y minamahal nila
kaya't tayo'y pangangaralan
magtapos ng pag-aaral, huwag bumarkada
at mga leksyon ang tutukan
hanggang sa magsipag-asawa't magkapamilya
ang mga ina'y naririyan
nagbibigay ng payo sa mga anak nila
kahit iba na ang tahanan
sa pagsapit ng katandaan ng ating ina
huwag nating kalilimutan
kandiliin at arugain din natin sila
na tayo rin ay naririyan
tayo namang anak ang gagabay sa kanila
sila'y ating pasalamatan
kaya ngayong Mothers' Day, batiin natin sila
at atin silang parangalan
mahal na mahal po namin kayo, aming ina
mabuhay po kayo, O, inang!

Mayo 13, 2012, araw ng Linggo
Sampaloc, Maynila

Si Voltes V at ang Martial Law ni Marcos

This is in support of Human Rights Online's campaign "Never Again to Martial Law! We remember, we inform, we inspire our youth with the truth and lessons of Martial Law." This is a six-months campaign leading to the 40th anniversary of martial law.

http://hronlineph.com/2012/05/11/never-again-to-martial-law-we-remember-we-inform-we-inspire-our-youth-with-the-truth-and-lessons-of-martial-law-rememberml40/

SI VOLTES V AT ANG MARTIAL LAW NI MARCOS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

wala pa akong malay noon sa martial law
di ko nga ito narinig sa aking lolo
marahil dahil noon nga'y bata pa ako
at iba yaong mundo ng kabataan ko

di ko pa alam ang nagaganap sa bansa
palaro-laro lang kami ng tex at sipa
kain, laro, nood, at eskwela lang yata
Voltes V ang paborito ng mga bata

inaabangan namin ito pag Myerkules
Mekanda Robot yata sa araw ng Martes
at Daimos yaong palabas tuwing Huwebes
habang Mazinger Z naman kada Biyernes

Voltes V ang pinakasikat sa kanila
theme song nito'y saulo nami't kinakanta
Tito, Vic at Joey'y ginawang pelikula
mga robot na Voltes V pa'y binebenta

ilang buwan lang nawala sila sa ere
idinamay lahat, Daimos at Mazinger Z
tinanggal daw ito ni Marcos yaong sabi
kaming mga bata nama’y nanggalaiti

mga cartoons na ito'y dahas daw ang dala
Let's revolt daw kasi ang Let's Volt in, sabi pa
na tanda sa Voltes V ng pagkakaisa
natakot ba si Marcos na bata'y mag-alsa?

doon ko nalaman kung ano ang martial law
na sa batang tulad ko'y walang nagkukwento
sumunod ka kung anong gusto ng pangulo
dapat ang buong bayan ay disiplinado

dumaan ang panahon, kami'y naglakihan
yaong parteng iyon ng aming kabataan
na nawala ay di namin nakalimutan
at doon sa Edsa'y nagsisamang tuluyan

sa Edsa nga'y saksi kaming magkababata
Marcos pinatatalsik ng bayang kawawa
hanggang diktador na ito'y nangibang bansa
ang bayan ay nagalak sa natamong laya

marami ang naganap ng taon ding iyon
palasyo'y nilusob, pumalit si Corazon
Voltes V agad binalik sa telebisyon
salamat, salamat sa Edsa Revolution

Pultaym na Kapos

PULTAYM NA KAPOS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

wala kasing alawans ang aktibistang palimos

kaya natutulala lagi sa mga pagkilos

walang bitamina't di makapag-isip ng lubos

at nadidiskartehan pa'y mga kasamang kapos

noong may alawans pa ako'y may napupuhunan

sa paggawa ng aklat na binebenta ko naman

ngunit ang proyekto kong ito'y nawalang tuluyan

pagkat gastusin dito'y wala nang napagkukunan

paano'y wala nang alawans kaming mga pultaym

kumikilos man kami'y sakbibi ng kagutuman

parang ang mga lider nami'y walang pakialam

di man lang matanong kung kami pa ba'y may alawans

ngunit basta may kompyuter, patuloy pa rin ako

sa pagsusulat ng mga sanaysay, tula't kwento

at pamamahagi ng mga nagawang polyeto

kahit tulala't gutom, patuloy ang pagkilos ko

pagkat kung ako'y magmamaktol, may mangyayari ba

wala, pagkat sa prinsipyo lang kami sama-sama

sa pang-araw-araw na diskarte nga'y kanya-kanya

buti't may mga kasamang nakakaunawa pa

kaya tama lang gumawa ng sariling diskarte

upang may panggastos at mapakain ang sarili

magka-alawans na sana nang di manggalaiti

at di naman maisip na prinsipyado kang api

kahit ang kilusang ito'y laging hirap at kapos

di maisip kung paano pultaym ay makaraos

mamatay man sa gutom, patuloy kaming kikilos

laban sa sistemang dahilan ng pagkabusabos

pagkat nagdesisyon tayong tanggapin ang kilusan

niyakap ang adhikain nito't prinsipyong tangan

tanggaping maluwag anupaman ang kalagayan

kahit magdulo pa ito sa ating kamatayan

Sistema o Kamatayan?

SISTEMA O KAMATAYAN?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

I

wala kang kaibigan pag wala kang pera

katotohanan itong di maitatatwa

o di ka kakausapin dahil wala ka na

sa iyo'y ano nang pakinabang pa nila?

mahalaga laging may pera ka sa bulsa

at nang di ka magmistulang kaaba-aba

kahit papaano nasa isip ng iba

munti man bakasakaling makatulong ka

II

may kasama ngang nagpalamon sa sistema

ngayon, busog na busog ang kanyang pamilya

mga dating kasama'y iniwanan niya

gayong mga ito'y kanyang tagasuporta

sa kanya, ang mga kasama'y sukang-suka

naging malapit lang siya sa may kusina

di na nasiyahan sa kalderong nakuha

aba'y buong litson ang nais lapain pa

III

sadya ngang kaylupit ng bulok na sistema

marahang pinapatay ang mga pamilya

pati mga aktibista'y inaasinta

ng mga pasistang alagad ng burgesya

pinipilit tayong tanggapin ang sistema

"sistema o kamatayan" yaong tanong pa

bakit papipiliin ako sa dalawa

gayong nais ko'y kamatayan ng sistema

Gaano man kami kasipag

GAANO MAN KAMI KASIPAG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

pareho kaming nangarap ng bagong sistema

inalay ang buhay sa marangal na layunin

ngunit bakit ngayon kami'y pulos pagdurusa

gumagalaw pa ngunit buhay ay patawirin

gaano man kami kasipag sa pagrarali

nabugbog na ng ilang beses, di pa titigil

sa bawat isyu'y di kami nag-aatubili

kahit kami'y kakarampot, di kami mapigil

gaano man kami kasipag sa pagdidyaryo

at wala ritong nahihitang alawans man lang

patuloy ang katapatan namin sa prinsipyo

kahit yaong iba'y tila walang pakialam

gaano man kami kasipag sa pagpopropaganda

at kahit mumo lang ay masayang tinatanggap

darating ang panahon ng pag-aanalisa

anong nangyari't bakit ganito ang nalasap

saan, paano't ano na ang patutunguhan

ng tulad naming pinipilit pa ang sarili

at ayaw lisanin ang kinagisnang kilusan

na prinsipyo ang tanging maipagmamalaki

di kami titigil hangga't di pa nagwawagi

sa aming mithiing pagkapantay sa lipunan

ngunit kung narito na ang huli kong sandali

maluwag ko nang tatanggapin ang kamatayan

Kahit Bente Pesos na Load, Di Na Makabili

KAHIT BENTE PESOS NA LOAD, 
DI NA MAKABILI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

minsan kayhirap magpultaym, para akong pipi

di makausap ang masa't pinipintakasi

kahit bente pesos na load, di na makabili

dahil walang alawans, wala ring pamasahe

ngunit ito'y di rason upang ako'y magsisi

doon sa opisina'y para akong napiit

tila ba may ketong, parang biglang nagkasakit

para bang sa libingan, ako na'y ibinulid

sitwasyong ganito'y gutom at nakamamanhid

buti't matino pa naman dahil may internet

pultaym na walang alawans, pultaym hanggang ngayon

sa kalagayang ito'y saan na paroroon

ah, gagampanan pa ring husay ang aming misyon

pagkat sinumpaan namin ito mula noon

wala mang pera'y tuloy ang pagrerebolusyon

Pultaym at Pagdiga

PULTAYM AT PAGDIGA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

kami ni Jen ay matagal nang magkakilala

pultaym ako't may trabaho siya sa pabrika

pultaym akong ang pinapangarap lang ay siya

ngunit pultaym na walang alawans, walang pera

kaya paano ko siya mahahatid-sundo

ang kalagayan ko ngayon ay sadyang kaylabo

sa nangyayaring ito, puso ko'y nagdurugo

gayunman, ako'y taong di marunong sumuko

nasa isip ko'y laging paano didiskarte

saan kaya ako kukuha ng pamasahe

bente pesos nga na load ay di ko pa mabili

ngunit nais kong magtagumpay at maging kami

ayokong gamiting tulay ang mga kasama

gusto ko'y diskarte ko lang ang diga sa kanya

tumulong na lang sila paano magkapera

ang tulad kong pultaym upang mapuntahan siya

sa panliligaw, kailangan din ng salapi

di pulos pag-ibig ang sa labi'y mamutawi

dapat tustusan kung nais magtanim ng binhi

mahirap ang walang bigas, di ka mapipili

minsan, nag-aplay ako ng part-taym na trabaho

tagalikha ng krosword sa isang bagong dyaryo

singkwenta pesos nga lamang ngunit tinanggap ko

basta't magkapera lamang at merong panggasto

ngunit umayaw din ang editor bandang huli

nang malaman niyang ako'y laging nasa rali

bigo na naman ako't di muling mapakali

maghahanap muli ng panibagong diskarte

sa mga pultaym, isa ako sa nagsisipag

ngunit buhay ng pultaym ay talaga ngang hungkag

sa pang-araw-araw tila ba walang kalasag

kaya pagdating ng krisis ay pupusag-pusag

Sa Bulaklak ng Blumentritt

SA BULAKLAK NG BLUMENTRITT

mula sa makata ng Balic-Balic

14 pantig bawat taludtod

(pasintabi kay Rizal na kumatha ng tulang 

Sa Mga Bulaklak ng Heidelberg)

akong paruparong lungsod ngayo'y nanunuyo

sa isang bulaklak na tinitibok ng puso

matinik man ang bulaklak na pinipintuho

paruparo akong matiyaga’t di susuko

di man ako kasinggaling ng tusong bubuwit

di man ako kasimbilis ng matuling pipit

di ko man kasinghusay ang ibong mandaragit

aalagaan ko ang Bulaklak ng Blumentritt

nais kong makasama yaring pita ng puso

makaniig sa buhay na sa ligaya'y puno

bagamat sa sinta’y di ko maipangangako

na paraiso’y maibigay, sampu mang luho

ang tangi kong panata'y sipag at pagsisikap

upang dalawa naming abutin ang pangarap

nawa'y di pagkabigo yaring aking malasap

pagkat kamatayan itong higit pa sa hirap

Puso ang dapat lumaki, hindi ulo

PUSO ANG DAPAT LUMAKI, HINDI ULOni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

sa ating mga kampyon, pagpupugay sa inyo
dala nyo'y karangalan sa bansa nating ito
umaasa kaming sa inyong naging panalo
puso yaong lumaki, hindi ang inyong ulo

ipagpatuloy ninyo ang pagbibigay-dangal
sa bayan nating itong kayraming mga hangal
nasa pamahalaan, mataas na pedestal
ngunit pawang kurakot, di maganda ang asal

sa amin ay bayani kayong itinuturing
sa anumang pasiya, puso lagi'y gamitin
at huwag ipagyabang ang anumang narating
maging mapagkumbaba, kayo nga'y kampyon namin

bawat kampyon ay dangal ng bansang nasiphayo
dahil sa kahirapang sadyang nakadudungo
ang bansa'y inangat nyo, maganda ang tinungo
pagkat kayo sa bayan ay talagang may puso

Alawans sa Organisador

ALAWANS SA ORGANISADOR

ni Gregorio V. Bituin Jr.

10 pantig bawat taludtod

organisador yaong taguri

ngunit mistula silang pulubi

lumalaban sa mga tiwali

upang bayan ay di maapi

kaysisipag nila kahit gutom

kumikilos ng walang alawans

tulala na'y di pa umuurong

dahil sa prinsipyo nilang tangan

nakikita nila pag may rali

may perang pambayad sa mga dyip

ngunit sila'y mistulang pulubi

uuwi nang walang halukipkip

tsuper lang ang may kita sa rali

habang uuwing lakad na lamang

ang organisador na pulubi

silang nagpapatuloy ng laban

mga organisador na gutom

at sa araw-araw ay tulala

sa rali lang ba sila'y nagumon?

ngunit wala namang napapala?

prinsipyadong walang kabuhayan

gutom at hirap na nga'y balakid

pwede bang regular na alawans

ibigay na sa ating kapatid?

Kapatid namin si ____

KAPATID NAMIN SI ____
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

(Alay para sa International Day of the Disappeared)

matagal nang nawawala itong aming kapatid
kung nasaan siya ngayo'y nais naming mabatid
kung sakali mang buhay niya'y tuluyang pinatid
nawa ang bangkay niya sa amin ay maihatid

kung aming kapatid sa dilim ng gabi'y nabulid
marapat siyang hanapin, alamin, di malingid
paghanap sa hustisya'y bakit tila may balakid?
ang pintuan ba ng hustisya'y laging nakapinid?

Tularan ang Banig, Di ang Walis

TULARAN ANG BANIG, DI ANG WALIS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

ang tingting ay walang lakas kung nag-iisa

ngunit nakakawalis pag marami sila

ganoon din sa kapatirang sama-sama

ramdam mo ang lakas pagkat nagkakaisa

ngunit di kusa ang pagkakaisang ito

may labas sa kanilang nagbibigkis dito

sa walis ay may taling sumakal ng todo

di magkakaisa pag tali'y kinalag mo

tibay nito'y dahil sa taling gumagapos

may taling sa kanila'y tila bumusabos

pag tali'y nawala, kalag na sila't tapos

wala nang kaisahan ang kanilang ayos

kung may alegoryang dapat nating tularan

bilang tanda ng pagkakaisa ng bayan

piliin na ang banig na may kaisahan

walang taling nagbigkis, hibla'y nagyakapan

mula sa pagkakaayos at pagkaplano

sadyang pinag-aralan ang buong disenyo

bawat hibla nito'y magkayapos ng todo

tulad ng samahang nagkaisang totoo

butasin man ang banig, magkayapos pa rin

di agad masira kanila mang pilitin

pagkakaisa nila'y hirap mong gipitin

bawat banig ay tandang kayhirap buwagin

tulad ito ng samahang ating tinayo

may isang simulain kaya ito'y buo

mahirap man, puno ng sakripisyo't dugo

hanggang dulo, sinumpaa'y di maglalaho

huwag gayahin ang walis, tulara'y banig

na ang bawat hibla'y tunay na magkaniig

unawa ang layon, nagkakaisang tindig

sadyang magkapatid sa ulo, puso't bisig

Di napaslang ang kanilang pangalan

DI NAPASLANG ANG KANILANG PANGALAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

Macliing Dulag, Father Pops Tentorio
Dr. Gerry Ortega, Leonard Co

Cheryl Ananayo, Gensun Agustin
si Father Neri Satur, Armin Marin

Margarito Cabal, Rudy Segovia
Jimmy Liguyon, Frederick Trangia

Manuela Albarillo, Boy Billones
Nicanor Delos Santos, Romy Sanchez

Rogelio Lagaro, Rodel Abraham
Joel Pelayo, Eladio Dasi-an

Jose Doton, Father Allan Caparro
Gil Gujol, Reverend Raul Domingo

mga pangalan ito ng napaslang
ngunit di napapaslang ang pangalan

kayrami na nilang nasa listahan
silang mga martir ng kalikasan

dapat lang natin silang parangalan
bilang bayani ng kapaligiran

napaslang lang ang kanilang katawan
di napaslang ang kanilang pangalan

Kamatayan sa Silverio

KAMATAYAN SA SILVERIO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

(Alay sa mga taga-Silverio Compound, Parañaque City, at sa namatay nilang kapwa maralita, Arnel Leonor Tolentino, 21 taong gulang, na nabaril at napatay sa demolisyon noong Abril 23, 2012, at sa mahigit 30 ilegal na inaresto dahil sa pagtatanggol sa kanilang mga tahanan.)

anong masamang hangin ang kanilang hatid?
bakit sa demolisyon, buhay mo'y pinatid?
sinumang maysala'y dapat lang mabilibid!
at ang katarunga'y makamtan mo, kapatid!

wala ka na bang karapatang magkabahay?
wala na ba kayong karapatang mabuhay?
dahil ba iskwater ka'y dapat nang mabistay?
at sa ulo mo nga'y natamaan kang tunay!

ilan pa bang bahay ang dapat idemolis?
ilan pa bang dukha ang nais mapaalis?
ilan pa ba kayong nais nilang matiris?
kayong araw-gabi'y lagi nang nagtitiis!

pasistang punglo nga ba ang tamang solusyon?
karahasan ba o dapat ay negosasyon?
ang gobyerno ba'y paano dapat tumugon?
lagi na lang bang sagot nila’y demolisyon?

dapat itigil ang mga pakana nila!
lalo ang walang tigil nilang pangmamata!
tao tayong may dignidad, hindi basura!
tao tayong may karapatan sa hustisya!

hustisya sa mga nawalan ng tahanan!
katarungan sa lahat ng mga nasaktan!
wakasan ang demolisyon at karahasan!
nang wala na muling buhay na nasasayang!

- Abril 24, 2012, KPML-NCRR Office, Navotas, Metro Manila

Kasaysayan ng isang punungkahoy

KASAYSAYAN NG ISANG PUNUNGKAHOY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

dati kang mabunga't malagong punungkahoy
mas matanda ka pa sa aking Tiyo Nonoy
dumating ang panahong dahon mo'y naluoy
dating ubod ng yaman, ngayon na'y palaboy

ang laki mo'y di mayakap ng limang tao
ang taas mo'y tila abot ng limang metro
di ka na nagbunga, tuluyan kang nakalbo
anila, wala nang pakinabang sa iyo

walang bunga, walang dahon, anong nangyari
panahong taglagas, kapara mo na'y poste
panahong tag-araw, walang lilim na saksi
tila ka na bangkay sa kadimlan ng gabi

dapat ka nang sibakin, sabi ng iilan
dapat ka lang lagariin, gawing upuan
dapat gawing troso't dalhin sa kalunsuran
limpak ang tubo sa punungkahoy na iyan

ang dating punungkahoy ay naging troso na
sinibak, nilagari, siya'y ibinenta
nakinabang sa kanya ang isang eskwela
doon ay naging lamesa, silya't pisara

sa lupang iniwan ay may tumubong bago
taon ang lilipas upang lumago ito
at magbigay-bunga't lilim sa mga tao
buhay ng punong kahoy sa mundo'y ganito

Bahagi kayo ng aking panulat

BAHAGI KAYO NG AKING PANULAT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

I

Bahagi kayo nitong aking pluma
Bahagi kayo ng puso ko't diwa
Bahagi ng danas, luha't ligaya
Bahagi ng kwento, sanaysay, tula

Sa bawat sulatin, yakap ang prinsipyo
Masaya man o may bahid ng dugo
Sa bawat akda'y nagpapakatao
Habang bira ang ganid at maluho

Sa akda'y anong ipagmamalaki
Lalo na't rebolusyon yaong binhi
Pagbabago, sadyang ito ang silbi
Upang aking kapwa'y di maaglahi

II

Kayo, aking bayan, ang nilalayon
Kayo, aking kapwa, ang rebolusyon

Kayong mga dukha ang aking kwento
Kasama ang maralita't obrero

Ako'y nasa panig ng kabataan
Kasama ng ating kababaihan

Magsasaka, mangingisda, ang masa
Pagkat kayo'y laging aking kasama

Sa lahat ng uri ng tunggalian
Magkasama sa anumang digmaan

III

Bahagi kayo ng aking panulat
Bahagi rin ng aking pagkamulat
Narito kayo kahit ako'y salat
Kaya pagsasama nati'y nagluwat
Mga kasama, maraming salamat

Napapanaginipan ko ang bawat propaganda

NAPAPANAGINIPAN KO ANG BAWAT PROPAGANDA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

napapanaginipan ko ang bawat propaganda

na dapat isulat, ipamahagi, ipabasa

idinidisenyo ito para kaaya-aya

madaling maunawaan ang maganda sa mata

at tagos sa puso ang bawat mensahe sa masa

pluma't kwaderno'y lagi nang katabi sa pag-idlip

bakasakaling masulat agad ang nasa isip

sabi nga, ang bawat karanasan ay halukipkip

sa puso't sa diwa, bagamat di agad malirip

na biglang naglalabasan sa bawat panaginip

tulog man yaong katawan, di tulog ang isipan

kahit sa gitna ng nararamdamang kagutuman

patuloy na nagmamasid sa takbo ng lipunan

pag napukaw isusulat anumang natandaan

taludtod man, parirala't iba pang natuklasan

ngunit sa aking pagbangon at pag-inat ng buto

sa totoo lang limot ko na ang panaginip ko

subalit di nakalimot ang katabing kwaderno

pagkat doon ko natala ang panagimpang ito

na magagamit sa propaganda ng pagbabago

bubuksan ang kwaderno't babasahin yaong tala

baka may mungkahi doon ang uring manggagawa

baka may mabagsik na sinabi ang masang dukha

baka may bagong talinghaga’t gintong parirala

baka may bugtong, saknong, awit, sukat ikaluha

at saka susuriin ang lahat ng naisulat

magagamit ba sa islogan, tula, o pamagat

sa propaganda'y matatalas ba't nakasusugat

salamat sa panaginip at di nakalilingat

patuloy pang nagagawa ang papel na mabigat