Muling pagbabasa

MULING PAGBABASA

nais kong magbasa-basa, matapos ang halalan

kahit mag-isa, basahin muli ang kasaysayan

di lang kabisaduhin kundi ang maunawaan

bakit ganito o ganyan ang naganap sa bayan

historical revisionism ba'y papalaot na?

babaguhin ba ang kasaysayan para sa kanila?

iwawaksi ba ang totoong naganap sa Edsa?

at ipagmamalaki'y Golden Age ng diktadura?

dapat paghandaan ang mga labanang susunod

pag-isipang mabuti, di basta sugod ng sugod

dapat batid lumangoy, sumisid, nang di malunod

sa sagupaang ang kaalaman ang bala't buod

tara, muli tang magbasa ng ating kasaysayan,

panitikang proletaryo't aralin ang lipunan

bakit laksa'y mahihirap, sandakot ang mayaman

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

- gregoriovbituinjr.

05.13.2022

Huwag makalimot

HUWAG MAKALIMOT

binagsak ng taumbayan ang diktadura noon

huwag tayong makalimot sa kasaysayang iyon

pinalaya ang bayan sa bangungot ng kahapon

muli nating gawin sa kasalukuyang panahon

huwag nating hayaang baguhin ang nakaraan

na rerebisahin nila ang ating kasaysayan

mga aral ng historya'y muli nating balikan

at ating labanan ang mga kasinungalingan

tuloy ang laban, di tayo basta magpapahinga

ating lalabanan ang pagrebisa ng historya

upang katotohanan ay di  mawawasak nila

upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya

huli na ito, buhay ko na'y aking gugugulin

para sa manggagawa, upang tagumpay ay kamtin

para sa makataong lipunang pangarap man din

para sa katotohanan, ipaglalaban natin

- gregoriovbituinjr.

05.11.2022

* ang litrato'y selfie ng makatang gala sa Bantayog ng mga Bayani noong 02.25.2022, ika-36 na anibersaryo ng unang pag-aalsang Edsa

Tula sa mutya

TULA SA MUTYA

ako'y tumutula para sa natatanging mutya

niring aking buhay, para sa magandang diwata

buhay ko ang aking kabiyak, ang buhay ko'y tula

di alintana anumang rumaragasang sigwa

basta kaming dalawa'y tigib sa pagmamahalan

lahat ay gagawin sa ngalan ng pag-iibigan

para kaming asukal sa tamis, tulad ng langgam

na ang pagsusuyuan ay tila ba walang param

ang anumang problema'y pinag-uusapan namin

mga napagdesisyunan ay huwag daramdamin

kinabukasan ng mga bata ang iisipin

kinabukasan naming pinagninilayan pa rin

maraming salamat, Libay, tula mang ito'y munti

kinatha dahil sa iwing puso'y namamalagi

upang bigkasin, bawat salita ay piling-pili

pagkat ikaw ang nasa puso ko't ipinagwagi

- gregoriovbituinjr.

04.17.2022

* tulang binigkas sa pagtitipong dinaluhan namin ni misis

Boto

BOTO

pinagmamalaki kong lubos

di ko ibinoto si Marcos

kahit sa buhay ako'y kapos

prinsipyo'y tinanganang taos

may pag-asa pa rin ang bukas

di man ito magkulay rosas

sa puso't diwa'y mababakas

binoto ko'y lipunang patas

oo, tapos na ang halalan

tumatak: Manggagawa Naman

di man nanalo si De Guzman

pagboto'y isang karangalan

tandaan n'yong pluma ko'y sigwa

lumaban sa trapo't kuhila

ibinoto ko'y manggagawa

at ang dignidad ng paggawa

di pa tapos ang laban, di pa

tuloy pa sa pakikibaka

tungong panlipunang hustisya

tungong pagbago ng sistema

- gregoriovbituinjr.

05.10.2022

(sa anibersaryo ng pagpaslang kay Gat Andres Bonifacio)

Plataporma

PLATAPORMA NG ATING MGA KANDIDATO

minsan, isang hamon ang pagsusulat ng plataporma

ng patula, lalo na sa pantigang labinlima

upang maisagawa ito'y talagang binasa

ang plataporma ng ating kandidatong talaga

hinabi ang mga salita habang nakatitig

sa mga patay na letrang bubuhayin ng tinig

ng pasulat, ng pabigkas, ng pagkakapit-bisig

upang mabatid ng bayan ang isyu't ating tindig

disente't abot-kayang pabahay sa mamamayan

sapat na panlipunang serbisyong pangkalusugan

pagbaka sa diskriminasyon sa kababaihan

may kumprehensibo't sustenableng City Land Use Plan

abot-kaya ang presyo ng pangunahing bilihin

suporta sa mga kababaihan, single parent

suporta sa may kapansanan at senior citizen

murang tubig at kuryente sa mamamayan natin

buwagin ang mga manpower agencies na iyon

upang tiyak na matigil ang kontraktwalisasyon

buwagin ang liberalisasyon, deregulasyon

at pribatisasyon na dulot ng globalisasyon

tunay na security of tenure law ay gawin na

proteksyon sa unyon, karapatang mag-organisa

public protection guarantee sa mayorya ng masa

gobyerno ang magbibigay ng trabaho sa kanila

tuluyan nang tatanggalin iyang Regional Wage Board

upang obrero'y makatanggap ng pantay na sahod

sa lahat ng probinsya kapantay sa punong lungsod

sevenfifty national living wage ang isusunod

sa mga magsasaka'y ipamahagi ang lupa

sahod na nakabubuhay sa mga manggagawa

wealth tax sa mga bilyonaryo ay marapat lang nga

tapyasin ang yaman nila't makatulong sa madla

dapat ding i-repeal na ang Rice Tariffication Law

murang bigas, kita ng magsasaka'y masiguro

i-repeal din ang mapangyurak na Anti-Terror Law

at matiyak na karapatan ay nirerespeto

fossil-fuel phase out with just transition ay gagawin

upang krisis sa klima't kalikasan ay pigilin

upang magmura ang kuryenteng ginagamit natin

renewable energy, tulad ng solar, gamitin

ang SOGIE protection bill ay dapat maisabatas

gawing legal ang diborsyo sa bansang Pilipinas

idekriminalisa ang aborsyon, isabatas

ayusin din ang mga batas na kayraming butas

itigil ng limang taon ang pagbabayad-utang

upang gamitin ang pondo sa kagalingang bayan

Automatic Appropriation Law, i-repeal naman

mag-impose ng wealth tax sa limangdaang mayayaman

tuluyan nang i-repeal ang Oil Deregulation Law

gobyerno na ang magtakda ng presyo ng petrolyo

pagbawal sa dinastiya'y gawan ng enabling law

sa korte, appointing power alisin sa pangulo

ibalik, sadyang kahulugan ng party-list system

at bilang nito sa Kongreso'y dapat paramihin

pagkapantay ng kasarian ay palaganapin

magpatupad ng proce control sa presyo ng pagkain

ah, kayraming dapat gawin upang sistemang bulok

ng naghaharing uri't kapitalismo'y mauk-ok

ayon sa isang awit, dukha'y ilagay sa tuktok

subukan ang manggagawa't bayan ay di malugmok

- gregoriovbituinjr.

04.27.2022

* Unang nalathala sa aklat na 101 Red Poetry para kina Ka Leody, Walden, at sa kanilang line-up, mp. 96-97

Dalawang aklat ng tula

DALAWANG AKLAT NG TULA

100 Pink Poems para kay Leni, ng 67 makata

101 Red Poetry para kina Ka Leody, Walden, at sa kanilang line-up, ng 6 na makata

dalawa itong magkaibang aklat ng tula

katha ng mga hinahangaan kong makata

marami man sa kanila'y nasa toreng garing

ilan nama'y dukha't manggagawa ang kapiling

tinatahak man nila'y magkakaibang landas

ay magkakampi sa asam na magandang bukas

kathang mula sa puso, nangangarap ng wagas

ng isang lipunang pamamalakad ay patas

di lipunan ng bilyonaryo't trapong kuhila

di bayang kapitalistang sa tubo sugapa

kundi bansang matitino ang namamahala

at marahil, gobyerno ng uring manggagawa

magkaiba man, may respeto sa bawat isa

may rosas ang bukas, mayroong tunay na pula

di dilim ng diktador, di kawalang pag-asa

kundi liwanag sa dilim, may bagong umaga

pagpupugay sa mga makatang naririto

iba'y idolo ko, ilan ay kaibigan ko

magkaiba man ng kulay, nagkatagpo tayo

sa panahong hanap nati'y matinong pangulo

- gregoriovbituinjr.

05.03.2022

Pagkatha

PAGKATHA

katatapos lamang ng Araw ng Paggawa

ngunit nagpasyang tumigil munang tumula

upang ipahinga ang katawan at diwa

sa mga landasing dinaanan ng sigwa

ah, wala munang tula sa buwan ng Mayo

magsisimula muling kumatha sa Hunyo

ngunit baka di matupad ang planong ito

pag Musa ng Panitik muli'y pumarito

payak na salita sa mutyang tinatangi

piling mga kataga sa bawat kong mithi

sa mga isyung pambayan, ano ang sanhi

maging handa't talasan din ang pagsusuri

hintay kong lagi ang bulong ng guniguni

tila sa balintataw ay may hinahabi

langay-langayan akong di maisantabi

pagkat sa uring manggagawa nagsisilbi

mabuhay ang mga katagang nasa isip

pagpugay sa mga salitang di malirip

wala man sa toreng garing ay masasagip

din ang makatang parikala'y halukipkip

- gregoriovbituinjr.

05.02.2022

Pagsagip

PAGSAGIP

tila ba tayo'y muling nabigo
pag nahalal ay trapong hunyango
tila ba pangarap ay gumuho
pagkat trapo muli ang naupo

wala na bang iba? tanong nila
sino bang sisisihin ng masa?
kaya naboto'y binoto nila!
anong aral dito'y makukuha?

may tumatakbong lider-obrero
upang mamuno bilang Pangulo
gusto kaya ng tao'y di trapo?
o gusto'y bata ng bilyonaryo?

tumakbo ang lider-manggagawa
may dalang plataporma't adhika
para sa nakararaming dukha
platapormang pantulong sa madla

sana'y masagip ang bayang sawi
laban sa bulok na naghahari
subukan naman di trapo kundi
lider-manggagawa'y ipagwagi

- gregoriovbituinjr.
04.26.2022

No to UniThieves!

NO TO UNITHIEVES!

ayoko sa pagkakaisa ng mandarambong
ayoko sa pagkakaisa ng sinungaling
ayoko sa pagkakaisa ng magnanakaw
ayoko sa pagkakaisa ng mga praning

ayokong iisahan tayo ng mandarambong
ayokong iisahan tayo ng sinungaling
ayokong iisahan tayo ng magnanakaw
ayokong iisahan tayo ng mga praning

kawawa lang ang bayan sa mga mandarambong
kawawa ang bayan sa pinunong sinungaling
huwag nating iboto ang mga magnanakaw
na pag sila'y nanalo, matutuwa ang praning

huwag nating hayaang bayan ay mapahamak
sa kandidatong mandarambong at sinungaling
na sarili lamang ang laging laman ng utak
huwag tayong padaya sa mga trapo't praning

No to UniThieves! Huwag naman sa mandarambong!
No to UniThieves! Huwag naman sa sinungaling!
No to UniThieves! Huwag naman sa magnanakaw!
Mayroon naman diyang matino't magagaling!

- gregoriovbituinjr.
04.26.2023

Kalat ng istiker

KALAT NG ISTIKER

mga tinanggal na papel
mula sa laksang istiker
kalat matapos magpaskil
sa mga poste at pader

mga basurang tinipon
na di sa daan tinapon
kung tutuusin, repleksyon
nitong kandidato ngayon

mabuting pamamahala
ay tatak ng manggagawa
na may magandang adhika
sa kalikasan at madla

pulos papel sa halalan
kalat ng pinagdikitan
ang bag muna'y basurahan
responsable ako riyan

habang tuloy sa pagdikit
istiker ay pinapagkit
nang madla'y makitang pilit
kandidato nating giit

pag basurahan nakita
saka sa bag tanggalin na
ang natipon kong basura
ganyan, munti kong sistema

- gregoriovbituinjr.
04.26.2022

Pagtatak

PAGTATAK

pitong tshirt yaong tinatakan
pagawang silkscreen na'y bininyagan
anong ganda ng kinalabasan
pulang letra'y tatak sa likuran

dahil harap ay Luke Espiritu
na itim naman ang tatak nito
itinatak natin ang numero't
pangalan ng ating kandidato

tila polyester ang tela niyon
telang plastik pag kinapa iyon
di gaya ng koton nang hinagod
pintura'y di bumakat sa likod

silkscreen na iyon ay pinagawa
bilang ambag sa ating adhika
na ipanalo ang manggagawà
at ang plataporma nilang akda

halina't kayo'y magpatatak din
nasa opis ang gamit na silkscreen
tshirt sa inyo, hagod sa akin
libre lang, tshirt na'y inyong dalhin

- gregoriovbituinjr.
04.26.2022

It's my time, huwag kang bastos

IT'S MY TIME, HUWAG KANG BASTOS

napuruhan ni Attorney ang dalawa pang attorney
"It's my time, huwag kang bastos!" sa isa'y kanyang sinabi
nakita iyon ng taumbayan sa isang debate
na balitaktakan ay maaanghang at matitindi
naupakan ni Espiritu sina Gadon at Roque

di pa tapos magsalita si Attorney Espiritu
ay sumabat na si Gadon na tingin sa iba'y bobo
si Gadon na tingin sa sarili'y magaling at bibo
siyang mahilig magmura sa tao ng tanginamo
ay napatahimik ng mahusay na lider-obrero

bukod kay suspended lawyer Gadon na kilalang bastos
may Isa pang abogadong sa debate'y nakatuos
kay Roque, "And now you're singing Aleluya and praise Marcos"
si Attorney Espiritu'y matindi ring bumatikos
napanganga ang madla't siya'y hinangaan ng lubos

dalawang pro-Marcos ay nagkaroon ng katapat na
sa panayam kay Espiritu ng C.N.N., si Pia
Hontiveros, bilang ng like sa twitter n'ya'y tumaas pa
komento'y bakit "huwag kang bastos, singing Aleluya"
"We have to expose these people for their lies," anya kay Pia

sana si Ka Luke Espiritu sa Senado'y maupo
nang maisakatuparan ang kanyang ipinangako
bilang na ang araw ng manpower agencies, ay, opo
dapat parasayt o lintang ahensyang ito'y maglaho
walang ambag sa produksyon, sa obrero:y sipsip-dugo

- gregoriovbituinjr.
04.25.2022

Istikering sa Manda

ISTIKERING SA MANDA

nagdidikit pa rin ng istiker sa Mandaluyong
pag may bakanteng poste't pader, didikitan iyon
mga naiwang lider ay di basta makasulong
dahil matatanda't halos kaedaran ni Ninong

ngunit handa pa ring tumulong, ituloy ang laban
ng namayapang matanda't kami'y narito naman
para sa katiyakan nila sa paninirahan
nag-usap-usap dahil sa darating na botohan

may iilang nakuhang dapat ikabit na poster
subalit mas marami ang mga dalang istiker
naghahanap ng poste't mga didikitang pader
basta tanghali o hapon, dikit lang ng istiker

dalawang klaseng istiker ang sa bag ay dala ko
ang national minimum wage na sevenfifty peso
at kandidato sa Senado, Ka Luke Espiritu
isyu't lider-manggagawang nais maipanalo

kayrami ng istiker na kailangang maubos
at mauubos lamang iyon kung tayo'y kikilos
may kasama man o mag-isa ay gawin nang lubos
maging alisto lang pag may kalabang mangangalos

- gregoriovbituinjr.
04.23.2022

Oplan Dikit sa Cubao

OPLAN DIKIT SA CUBAO

nagsagawa ako ng solong Oplan Dikit

ng mga istiker sa kalsadang malapit

sa inuuwian, katawan na'y pinilit

lalo't kayraming istiker na ipapagkit

dalawang klaseng istiker ang mga ito

isa'y minimum wage na sevenfifty peso

across the board sa lahat ng rehiyon dito

at Attorney Luke Espiritu sa Senado

talagang dapat ang mga ito'y maubos

mauubos ito kung talagang kikilos

upang kandidato'y ikampanya ng taos

sa puso upang sila'y ipanalong lubos

habang naglalakad-lakad dito sa Cubao

solo-solong nagdidikit, kayod-kalabaw

ambag upang sila'y maipagwaging tunay

at makapwesto sila'y maganda nang pakay

- gregoriovbituinjr.

04.22.2022

Sa pamamaril kina Ka Leody

SA PAMAMARIL KINA KA LEODY

nakabibigla ang mga naganap
habang sila ay nakikipag-usap
sa mga katutubo't nagsisikap
malutas ang isyung kinakaharap
ngunit buhay nila'y puntiryang ganap

pinagbabaril sina Ka Leody
ng kung sinong di pa natin masabi
natamaan ay ang kanyang katabi
kung nagawa sa magpe-presidente
lalong magagawa sa masang api

ayon sa ulat ay nangyari iyon
sa Barangay Butong, Quezon, Bukidnon
sa tribu ng Manobo-Pulangiyon
lima ang sugatan sa mga iyon
buti't walang namatay sa naroon

pinagtangkaan ang kanilang buhay
ng kung sinong mga nais mang-agaw
ng lupang ninunong talagang pakay
bago iyon ay niralihang tunay
ang minahan, isyu iyong lumitaw

walang negosasyon, sadyang madugo
pag patungkol na sa lupang ninuno
na nais maagaw sa katutubo
isyung dapat ngang malutas ng buo
buti't walang namatay, salamat po

ingat kayo diyan, mga kasama
sa patuloy ninyong pangangampanya
sana, biktima'y kamtin ang hustisya
sinumang maysala'y mapanagot pa
isyu'y mapag-usapan, malutas na

- gregoriovbituinjr.
04.20.2022

* mga litrato mula sa fb

Sa tugmaan

SA TUGMAAN

dahil salita'y kapwa nagtatapos sa titik "o"

akala'y tugmâ ang salitang dugô at berdugo

ang isa'y walang impit, isa'y may impit sa dulo

dinggin mo't sadyang tugmâ ang berdugo at pangulo

ang kapitalista at manggagawà ay di tugmâ

kahit ang Duterte at butetè ay di rin tugmâ

una'y walang impit, ang ikalawa'y may impit nga

tingni, ang dambuhalà at manggagawà ay tugmâ

mag-ingat sa gamit ng may impit at walang impit

sa tula, baka punahin kita'y biglang maumid

pag nag-istrikto pa, salita'y lalagyan ng tuldik

nang masabing tugmâ ang mga salitang ginamit

magkatugmâ ang may impit pag dulo ay patinig

tugmâ naman ang walang impit pag nagpantig-pantig

sa sariling wika'y may panuntunan ang katinig

may katinig na malakas, may mahinang katinig

nagtugmâ ang katinig pag dulo'y nagtatapos sa

katinig na malakas na b, k, d, g, p, s, t

na di naman tugmâ sa salitang pag dulo'y nasa

katinig na mahinà na l, m, n, ng, r, w, y

sa Florante at Laura'y aralin mo ang tugmaan

pati sa Ibong Adarna at Sa Dakong Silangan

at kapansin-pansin sa pagtulâ ang panuntunan

ng tugmaang kahit makata'y dapat pag-aralan

- gregoriovbituinjr.

04.17.2022

Yosibrick

YOSIBRICK

patuloy pa ring nagyo-yosibrick
laban sa mga upos at plastik
ginagawa itong matalisik
sa problema'y di patumpik-tumpik

nag-ecobrick na, nag-yosibrick pa
upos sa laot naglutangan na
dapat nang malutas ang problema
sa upos at plastik na basura

yosibrick ang isang ambag namin
masolusyonan ang suliranin
sa mga basurang likha natin
may magawa tayo ang layunin

di ako nagyoyosi, ikaw ba?
simpleng bagay laban sa basura
nagtitipon ng kalat ng iba
tulong paglutas sa upos nila

tara, tayo nama'y mag-yosibrick
gawin laban sa upos at plastik
mata nati'y di naman titirik
di man maubos, upos at plastik

- gregoriovbituinjr.
04.16.2022

Pantatak

 PANTATAK

silkscreen o pantatak sa tshirt ay ipinagawa
ng maralita upang sa opis magtatak sadya
na ambag sa kandidato ng uring manggagawa
nang makilala sila't magkapag-asa ang madla

pag-asang di makita sa nagdaang mga trapo
na laging ipinapako ang pangako sa tao
sistemang neoliberal ay patuloy pang todo
na imbes magserbisyo, una lagi ang negosyo

simpleng ambag ng mga maralita ang pantatak
ng tshirt, kahit dukha'y patuloy na hinahamak
minamata ng matapobre, gapang na sa lusak
dukhang masipag ngunit gutom, sigat na'y nag-antak

magdala ng pulang tshirt, pantatak sagot namin
ganyan ang maralitang sama-sama sa layunin
sa mumunting kakayahan nag-aambagan pa rin
upang ipagwagi ang mga kandidato natin

- gregoriovbituinjr.
04.16.2022

Paglilingkod

PAGLILINGKOD

isyu ng bayan ang talagang dapat salalayan
ng paglilingkod para sa kapakanan ng tanan
bakit di isyu ng trapo't elitistang gahaman?
dahil di negosyo ang maglingkod sa sambayanan

mabuting pamamahala, trabaho, edukasyon
pantay na sahod ng manggagawa sa buong nasyon
kalusugan at karapatan, pangunahing layon
pag kamtin, balang araw, kami sa inyo'y lilingon

di lang usapin ang pagbangon ng agrikultura
kundi kagalingan din ng buhay ng magsasaka
at ng manggagawang nagpaunlad ng ekonomya
ng bayan, nawa'y kamtin ang panlipunang hustisya

O, Kandidato, sa Kongreso man o sa Senado
gobernador o meyor ng lungsod o probinsya n'yo
sa sambayanan sana'y maglingkod kayong totoo
di sa kapitalista, di sa elitista't trapo

kung sakaling kayo'y manalo, gawin ang marapat
sa mamamayan kayo'y magsilbing tunay at tapat
di para sa interes ng ilan kundi ng lahat
dahil diyan kami sa inyo'y magpapasalamat

- gregoriovbituinjr.
04.15.2022

Leyon

LEYON

minsan, katulad ko'y umaangil na leyon
sa harapan ng sumisingasing na dragon
kung lumaban, nag-iisip ng mahinahon
upang bayan ay makasama sa pagbangon

haharapin anumang dumatal na sigwa
at paghahandaan ang darating na digma
kakabakahin ang trapo't tusong kuhila
na sa bayan ay mang-aapi't kakawawa

habang sinusuri ang sistemang gahaman
bakit laksa'y dukha, mayaman ay iilan
pinagpala lang ba'y iilan sa lipunan?
aba'y dapat baguhin ang sistemang ganyan!

itayo ang isang lipunang makatao
para sa lahat, dukha man sila't obrero
lingkod bayan ay di sa trapo magserbisyo
kundi sa sambayanan, karaniwang tao

buhay ko na'y inalay para sa pangarap
lipunang patas, di lipunang mapagpanggap
baguhin ang sistema't iahon sa hirap
ang madla't sama tayong kumilos ng ganap

dignidad ng tao ang siyang pangunahin
upang panlipunang hustisya'y ating kamtin
ang dignidad ng paggawa'y iangat natin
ito'y sadyang pangarap na dapat tuparin

- gregoriovbituinjr.
04.15.2022

Nilay

NILAY

nang minsang naglakbay sa kaparangan ng salita

yaring diwa'y nagkatiyap ang atas at adhika

tungo sa lipunang patas at makamanggagawa

di na kalunos-lunos ang kalagayan ng dukha

minsan nga'y di makahuma pag nawatas ang nilay

sa paglusong sa bahang basura'y natutugaygay

para bang nasa karagatan ng lumot ng lumbay

o kaya'y nililipad sa hangin ang diwang tunay

payak na pangarap upang umahon sa kahapon

habang mga ibon sa punong mangga humahapon

nilay mula bukangliwayway hanggang dapithapon

habang binabasa'y digmaan ng bayan at Hapon

patuloy kong pinaglalaban ang malayang bukas

nakikibaka para sa isang lipunang patas

iyon man sa buhay na ito'y matupad ng wagas

ay masaya na ako sa misyong sa akin atas

- gregoriovbituinjr.

04.15.2022

KaLeWa

KALEWA

isang lider-manggagawa, KA LEody de Guzman

at WAlden Bello, propesor, aktibistang palaban

mahuhusay na lider, pambato ng sambayanan

silang ating kasangga, ipanalo sa halalan

di makakanan, KaLeWa - Ka Leody at Walden

na bagong pulitika naman ang dala sa atin

di trapo, di elitista, sila'y kauri natin

sistemang pantay, lipunang patas ang adhikain

baguhin ang sistemang bulok ang kanilang misyon

makakanang sistemang diktador, tapusin ngayon

kamtin ang hustisyang panlipunan ang nilalayon

wawakasan din ang salot na kontraktwalisasyon

wawakasan pati neoliberal na sistema

kung saan patuloy na bundat ang kapitalista

habang pahirap ng pahirap ang buhay ng masa

misyon ng KaLeWa ay dapat matupad talaga

para sa uri, para sa bayan, para sa bansa

para sa magsasaka, manininda, manggagawa

para sa kababaihan, kabataan, at dukha

tara, ating ipanalo ang tandem na KaLeWa

- gregoriovbituinjr.

04.16.2022

Ka Walden

KA WALDEN

numero dos si Ka Walden Bello

para sa pagka-Bise Pangulo

propesor, magaling, matalino

aktibista, palabang totoo

ah, kailangan siya ng bayan

adhika'y baguhin ang lipunan

walang mahirap, walang mayaman

sebisyo'y panlahat, di sa ilan

librong isinulat na'y kayrami

isyung pandaigdig, may sinabi

iba't takot makipag-debate

sa kanya, katwira'y matitindi

sa mali'y matinding bumatikos

di basta sumasama sa agos

kilala rin siyang anti-Marcos

siya ang kasangga nating lubos

ating kandidato, si Ka Walden

sa kanya, ang karapatan natin

ay ipinaglalabang mariin

tara, siya'y ipanalo natin

- gregoriovbituinjr.

04.14.2022

Kalbaryo ng pagmamahal

KALBARYO NG PAGMAMAHAL

mahal na araw, mahal na kuryente, pagmamahal

ng pangunahing bilihin, talagang nagmamahal

tila ba bulsa't sikmura ng masa'y binubuntal

ng matinding dagok ng kapitalistang garapal

ah, patuloy ang kalbaryong ito ng maralita,

ng konsyumer, ng mababang sahod na manggagawa

pagmamahalang ito'y di maipagkakaila

sa bawat konsyumer ng kuryente'y kasumpa-sumpa

doon sa tapat ng Meralco'y kayraming lumahok

sa Kalbaryo ng mga Konsyumer, kaytinding dagok

na pasan-pasan na talagang nakapagpalugmok

sa buhay ng masang ang ginhawa'y di na maarok

O, Meralco, hanggang kailan mo pahihihirapan

sa mahal mong kuryente ang kawawang mamamayan

O, mamamayan, magkapitbisig tayo't labanan

ang ganitong kasakiman sa tubo ng iilan

- gregoriovbituinjr.

04.14.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa tapat ng tanggapan ng Meralco sa Ortigas, 04.13.2022

Di nagbabakasyon ang pagtula

DI NAGBABAKASYON ANG PAGTULA

di nagbabakasyon ang pagtula

ito ang aking munting panata

sa bayang irog, sa buong madla

patuloy lang akong kumakatha

kayraming paksang dapat isulat

mga isyung dapat pang masulat

ang makata'y di dapat malingat

sa layon niyang makapagmulat

basta sa pagkatha'y patuloy lang

kahit na minsan ay naglilibang

ibubulgar ang hunyango't hunghang

sinong tuso't trapong mapanlamang

tungong asam na lipunang patas

na bawat isa'y pumaparehas

sa pagninilay ko'y nakakatas

ang panlipunang hustisyang atas

di nagbabakasyon ang pagtula

patuloy lang ang nilay at katha

alay ko sa dukha't manggagawa

pagkat ito'y adhikang dakila

- gregoriovbituinjr.

04.14.2022

Hibik sa Meralco

HIBIK SA MERALCO

aba'y kaytindi't mayroon na namang dagdag-singil

ang Meralco, aray ko po, ngayong buwan ng Abril

kada kilowatt-hour, higit limampung sentimo

kaya mamamayan talaga'y napapa-aray ko

di magkandaugaga, kaybaba naman ng sahod

kulang na lang yata'y magmakaawa't manikluhod

huwag kayong ganyan, dupang kayong kapitalista

bundat na kayo'y pinahihirapan pa ang masa

kandakuba na para may pambayad lang sa inyo

e, di naman tumataas ang sahod ng obrero

O, Meralco, babaan n'yo ang singil sa kuryente

parang masa'y lagi na lang ninyong sinasalbahe

O, mamamayan, galit nati'y ipakita naman

at ganyang bulok na sistema'y dapat nang palitan

- gregoriovbituinjr.

04.13.2022

* isyu batay sa balita sa Inquirer na may pamagat na:

Meralco rate hike in April biggest so far this year

https://newsinfo.inquirer.net/1581695/meralco-rate-hike-in-april-biggest-so-far-this-year

Huwag magpabudol sa mandarambong

HUWAG MAGPABUDOL SA MANDARAMBONG

huwag hayaan sa kamay ng mandarambong

ang kinabukasan ng ating mga anak

pakatandaan natin kung nais isulong

ang magandang bukas ng ating mga anak

Budol-Budol Muli? aba'y maawa kayo

sa kakarampot na ayudang ibibigay

limang kilong bigas o limang daang piso

boto n'yo'y sa mandarambong pa iaalay

pera'y tanggapin ngunit iboto ang tama

para sa kaaya-ayang kinabukasan

huwag padala sa pangako ng kuhila

na paulit-ulit lamang tuwing halalan

ang pagboto sa trapo'y punong walang lilim

kahirapan ng bayan ay di nilulutas

pagboto sa mandarambong, kapara'y lagim

huwag magpabudol sa mga talipandas

tama na, sobra na ang mga trapong salot

huwag hayaan sa kamay ng mandarambong

ang bukas ng mga anak, nakakatakot

kung mabubudol muli ng mga ulupong

- gregoriovbituinjr.

04.13.2022

Sa Pulang Araw ng Paggawa

SA PULANG ARAW NG PAGGAWA

dalawang linggo pa ang Pulang Araw ng Paggawa

halina't papulahin itong araw na dakila

pula nating kamiseta ay atin nang ihanda

pulang araw na ito'y ipagdiwang nating sadya

ang Mayo Uno'y pulang araw na makasaysayan

kung saan manggagawa'y nagkaisang ipaglaban

ang paggawang otso-oras sa mga bayan-bayan

at pangarap na ito'y naipagwaging tuluyan

dati'y labing-anim na oras o katorse oras

dose oras na paggawa, na nakitang di patas

tulog lang ang pahinga, wala kasi noong batas

hinggil sa pagtatrabaho kung hanggang ilang oras

sa Haymarket Square, malaking rali sa Chicago

Mayo Uno nang simulan upang maipanalo

ang walong oras na paggawang nais ng obrero

hanggang hiling na otso-oras ay maipanalo

kaya pag Mayo Uno, manggagawa'y nakapula

dahil sa panalong dakila'y naging tradisyon na

sa Pulang Araw ng Paggawa, halina't magpula

kasaysayan itong dapat nating ipaalala

- gregoriovbituinjr.

04.12.2022

Panayam hinggil sa pagsasalin

PANAYAM HINGGIL SA PAGSASALIN

Pito silang mag-aaral ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (PLM) sa kursong Hospitality Management na nag-aaral hinggil sa Tourism ang aking nakasalamuha kaninang umaga, Abril 11, 2022. Layunin nilang kapanayamin ako hinggil sa gawaing pagsasalin o pag-translate ng English tungo sa wikang Filipino. 

Nagkita kami sa harapan ng PLM sa ganap na ikasampu ng umaga, at naghanap ng lugar kung saan kami magkakausap. Nais nilang sa isang kainan upang may mga upuan, hanggang makita namin ang isang plasa na may mga upuan, sa Memorare - Manila 1945, sa loob pa rin ng Intramuros. Sabi ko'y kabisado ko ang Intramuros dahil sa lugar na iyon ako nag-high school.

Isang tula ni Robert Frost ang may tatlong magkakaibang salin ang kanilang ipinabasa sa akin upang magbigay ako ng komento. Ang tula ay The Road Not Taken. Pinakita ko naman sa kanila ang sarili kong salin ng The Road Not Taken, pati ang pagkasalin ko ng ilang tula ng mga makatang sina Shakespeare, Petrarch, Poe, Marx, Nick Joaquin, Pablo Neruda, at iba pa. Subalit mas tumutok ang talakayan hinggil sa tatlong magkakaibang salin ng tula ni Robert Frost.

Maganda ang naging talakayan. Marami silang tanong na sinagot ko naman. Pinuna ko rin ang ilang maling pagkakasalin ng tula, tulad ng "both" na sa isang salin ay "isa", hindi kapwa o pareho. Nagbigay rin ako ng ilang payo sa gawaing pagsasalin, tulad ng kung tula iyon, basahing maigi dahil minsan ay literal tayong nagsasalin, subalit dapat unawain natin na magkakaiba tayo ng lengguwahe, ang wikang Ingles at Filipino. Naitanong din nila kung paano natin matitiyak na tama ang salin ng Ingles mula sa wikang Italyano, tulad ng salin ng tula ng Italyanong makatang si Petrarch sa Ingles na isinalin ko sa wikang Filipino. Kumbaga, ako ang pangatlong salin, subalit hindi mula sa orihinal na wikang Italyano kundi mula na sa salin din sa Ingles.

Itinuro ko rin sa kanila ang tugma't sukat sa wikang Filipino, kaya ang pagkakasalin ko ng The Road Not Taken ay tiniyak kong labing-anim na pantig bawat taludtod. Iyon ang hindi raw nila napansin, ang tugma't sukat, dahil marahil hindi pa naman nila napag-aralan iyon. Natutunan ko nga lang iyon sa isang espesyal na kurso labas sa eskwelahan, sa poetry clinic ni Rio Alma, sa LIRA (Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo). Kaya ibinahagi ko ang ilang kaalaman sa pagsusulat ng may tugma't sukat at pagsasalin na ginagamit din ang tugma't sukat.

Sa ganang akin naman, personal kong pagninilay, muling nabuhay ang interes ko sa pagsasalin, at ang mga nabinbin kong proyektong salin ay nais kong ipagpatuloy. At mismong ako'y nakita kong dapat kong rebyuhin ang aking mga isinalin, dahil may nakita rin akong tingin ko'y maling salin, tulad ng wood, na di lang kahoy, kundi kakahuyan o kagubatan, depende sa iyong pagkaunawa sa mismong taludtod, o sa tula. 

Nakita rin nila ang sticker ni Ka Leody de Guzman na nakakabit sa aking folder ng mga tula, kaya sinabi nilang kilala nila si Ka Leody, kaya binigyan ko sila ng sticker nina Ka Leody at Atty. Luke Espiritu. Kilala rin daw nila si Atty. Luke, kaya nagpakuha rin kami ng picture sa tarp ni Ka Leody habang tangan naman nila ang sticker na Atty. Luke Espiritu.

Bago kami umalis ay ibinigay ko sa kanila ang kopya ng salin ko ng Invictus ni Hensley, salin ko ng limang haiku ng Japanese poet na si Matsuo Basho, at iba pa. At naghiwa-hiwalay na kami sa tapat ng aking alma mater, habang patungo naman sila sa isa pang taong nais din nilang kapanayamin, na nasa Sampaloc, Maynila.

Taospusong pasasalamat kina Aivee Jen, Elijah Christopher, Rea Jean, Camille, Sarah, Matthew James, at JM. Nawa'y makapasa kayo sa inyong kurso, maka-graduate with honors at maging ganap na manggagawa sa turismo. Dahil dito ay naigawa ko sila ng munting tula.

PASASALAMAT

sa inyo ako'y taospusong nagpapasalamat

kayong mga estudyante'y nakadaupangpalad

dahil napili ninyong imbitahan akong sukat

upang aral sa pagsasalin, aking mailahad

ang talakayan natin ay malusog at maganda

bagamat halos isang oras lang iyon kanina

kaysarap ng pagtatalakay sa inyo talaga

tila ako'y talagang guro, at guro ng masa

kayo'y inspirasyon upang ituloy ang gawain

ng pagsasalin ng pampanitikang babasahin

nawa nakapagbigay ako ng payo't gabay din

upang makapasa kayo sa kurso n'yo't aralin

at muli, ako'y nagpapasalamat ngang totoo

kung may tanong sa pagsalin o tula, handa ako

sinumang estudyante ang makatalakayan ko

ay buong puso kong sasagutin ang mga ito

- gregoriovbituinjr.

04.11.2022

Pagkilos

PAGKILOS

ako'y narito lang, / hinahamong muli

ng ilang pulutong / sa pagmamadali

paano na lamang / kapag hati-hati

mas maigi sana / yaong bati-bati

sinisilip namin / ang mga katwiran

bakit mga trapo / ay dapat labanan

upang di manalo / ang mga kawatan

dahil sa kanila'y / kawawa ang bayan

ninanais namin / at inaadhika

na maipagwagi'y / lider-manggagawa

kailan pa kaya / kundi ngayon na nga

tuloy ang pagkilos / naming maglulupa

ako'y narito mang / katawan ay pagod

mga kalamnan ma'y / laging hinahagod

ang bawat gawain / ay sadyang may lugod

aming kinakaya / kaya sumusugod

- gregoriovbituinjr.

04.11.2022