Ang mga cactus na parang terra cotta warriors

nilagay sa sanga ng dragonprut ang mga cactus

nahahilera silang animo'y kawal na lubos

animo'y terra cotta warriors ang pagkakaayos

na kung may labanan ay di mo basta mauubos

O, kaygandang pagmasdan ng mga cactus na iyon

sa pabula nga'y mapagsasalita sila roon

na pawang mga mandirigmang naligaw lang doon

di upang lumaban kundi magpahinga't limayon

napakaayos ng kanilang pagkakahilera

bagamat mga cactus ay di naman namumunga

mahal man pag binili'y maganda naman sa mata

animo sa iyong bahay ay may mga bantay ka

mga mandirigmang cactus, huwag munang sumugod

alamin muna anong isyung itinataguyod

karapatan ba ng kapwa'y sasagasaang lugod

kung walang katuturan ay huwag magpakapagod

- gregoriovbituinjr.

* kuha ang mga litrato sa Living Gifts Nursery na hardin ng samutsaring cactus sa Barangay Alno, La Trinidad, Benguet, 10.10.2020

Una lagi ang prinsipyo

una lagi ang prinsipyo kaysa anumang lambing

ito'y napagtanto ko sa kwarantinang dumating

bawal tumambay sa inumang may pagiling-giling

pagkat tibak akong may paninindigang magaling

kahit sa basura'y may prinsipyo ring sinusunod

nabubulok at di nabubulok dapat ibukod

maging pageekobrik ay aking tinataguyod

gawaing pangkalikasa'y isa ring paglilingkod

bilang kawal ng paggawa, una lagi'y prinsipyo

pagkat narito ang buod ng diwa't pagkatao

di raw makakain ang prinsipyong sinasabi ko

ngunit di masarap kumain kung walang prinsipyo

makakain mo ba ang galing sa katiwalian?

masarap ba ang ninakaw mo sa kaban ng bayan?

masarap kumain kung galing sa pinaghirapan

lalo't wala kang inapi't pinagsamantalahan

ito ang niyakap ko bilang tao't aktibista

una ang prinsipyo't tungkulin sa bayan at masa

sa pagsusulat man o tumitinding binabaka

prinsipyo'y di ko tatalikdan kahit may problema

- gregoriovbituinjr.

Magkumot ka

halata ngang di ako sanay magkumot, talaga

kaya laging sinasabi ni misis, "Magkumot ka!"

para kasing nakabalot sa suman itong dama

kaysarap mamaluktot sa maginaw na umaga

sanay kasing matulog sa lungsod na anong banas

na nakahubad pang hihimbing, walang pang-itaas

iba ngayon, sa lugar na maginaw, naninigas

lamig na ninanamnam ng tagalungsod madalas

anong sarap ng lamig, huwag lamang magkasakit

dapat may kayakap din upang madama ang init

kumakatha man sa lamig, ano pang ihihirit?

sumunod lang sa bilin ni misis, huwag makulit

may kasabihang kung walang kumot ay mamaluktot

na may ibang kahulugan man ay mapapakamot;

sa ginaw na ito'y maninigas o manlalambot?

ah, may kumot naman kaya huwag nang mamaluktot

- gregoriovbituinjr.

Basurahan para sa plastik na ieekobrik

may mga basurahan nang para sa nabubulok

panis na pagkain, pinagbalatan ipapasok

basang papel, dahong winalis, huwag magpausok

magsunog ng basura'y mali, dapat mong matarok

may para rin sa di nabubulok na basurahan

styrofoam at gawa sa gomang pinaggamitan

boteng babasagin, sa pagkain pinagbalutan

ibat't ibang uri ng plastik ay ilagay diyan

ngunit may basurang mabebenta't magagamit pa

boteng di pa basag, tuyong karton at papel, lata

aluminum, bakal, at anupang baka mabenta

iyan ang tinatawag na "may pera sa basura"

dapat may basurahang pinagbukod ang plastik

mayroong basurahang para sa single use plastic

ang mungkahi ko namang sa utak ko'y natititik

may basurahan para sa mga ieekobrik

tuyong plastik at boteng plastik ang lalamnin niyon

sa mga eskwelahan ay may karatula doon

tuyong plastik at boteng plastik lang doon itapon

sa mungkahing ito sana'y maraming sumang-ayon

- gregoriovbituinjr.

Pakikipagkaisa sa mga api

nakipagkaisa tayo sa mga inaapi
pagkat tulad nila sa dusa rin tayo sakbibi
lalo't ako'y naiwan sa liblib na di masabi
habang mga salita'y patuloy kong hinahabi

halos madurog bawat kong lunggati sa kawalan
habang nagkakabitak-bitak ang dinaraanan
alagata ang hangad na makataong lipunan
pagkat adhika itong sa puso'y di mapigilan

adaptasyon nang makaangkop sakaling magbaha
mitigasyon nang mabawas ang epekto ng sigwa
Kartilya ng Katipunan ay niyakap kong kusa
lalo't kaginhawahan ng bayan ang diwa't pita

kawal ng paggawang sa api'y nakipagkaisa
lalo sa proletaryo't mga maralitang masa
binabaka ang pang-aapi't pagsasamantala
kumilos upang baguhin ang bulok na sistema

- gregoriovbituinjr.

Kung ako'y isang halaman

ani misis, mahilig siya sa mga halaman

kaya samutsari ang tanim sa kapaligiran

napag-usapan matapos manggaling sa cactusan

samutsari nga ang cactus sa aming napuntahan

kung ako'y isang halaman, na halimbawa'y cactus

na bihira mang makita'y di nagpapabusabos

nabubuhay sa malayong liblib, kahit hikahos

nasa ilang man, matinik akong dapat matalos

kung ako'y isang halamang kapara'y gumamela

mga nektar ng bulaklak ko'y ibibigay ko na

sa paruparo't bubuyog ng libre't anong saya

na kahit munti'y may naitulong din sa kanila

baka mabuting itulad sa talbos ng kamote

na madali lamang patubuin sa tabi-tabi

na lunas sa gutom kung sa kagipitan sakbibi

at maaari pang isahog sa ibang putahe

kung ako'y isang halamang pipitasin ni misis

ang iwing buhay ko'y iaalay nang walang amis

halimbawa ako'y ang kamatis na walang hapis

anong ligayang ang naranasan ko'y anong tamis

- gregoriovbituinjr.

* kuha ang mga litrato sa Living Gifts Nursery na hardin ng samutsaring cactus sa Barangay Alno, La Trinidad, Benguet, 10.10.2020

Pakikipaghamok sa dilim

umuulan, tipak ng bato'y bumagsak sa dibdib
tila ako'y nasa gitna ng madilim na yungib
mga halimaw ay anong bangis kung manibasib
habang inihanda na ang sarili sa panganib

naagnas ang katawan sa dulo ng bahaghari
laksa-laksang tahanan ang tila ba nangayupi
nais kong makaalpas subalit may pasubali
gapiin ang mga halimaw upang di masawi

nadarama kong tila sinusuyo ng kadimlan
patuloy na sinusubok ang aking katatagan
di nila batid na ako'y insurektong palaban
na di payag na pasistang insekto'y makalamang

tinangka ng mga halimaw na ako'y gapiin
kaya pinaghusayan ko ang eskrimahan namin
ayokong basta pagahis upang di alipinin
at patuloy ang labang tila buhawi sa bangin

umuulan, bumagsak sa dibdib ay iniinda
habang nakikipagtunggali sa sabanang putla
pumulandit ang dugong nagkasya sa sampung timba
naghingalo ang halimaw na ngayo'y hinang-hina

- gregoriovbituinjr.

Pag salat sa pag-ibig

minsan, nagdurugo ang pusong salat sa pag-ibig
pagkat walang inibig kaya dama'y  nabibikig
mabuti nang nagmahal kaysa di man lang umibig
kahit magdugo ang pusong nasawi sa pag-ibig

oo, mabuti pang masaktan ang pusong nagmahal
na ang nadaramang kirot animo'y nagpapantal
minsan, mabuti pang sa pag-ibig nagpakahangal
kaysa di umibig at inibig, nagpatiwakal

ako'y ibigin mo, O, diwata kong minumutya
pagkat ikaw ang ibig ko, magbadya man ang sigwa
babatahin ang hirap kahit magdusa't lumuha
na kung mawawala ka'y tiyak kong ipagluluksa

ayos lamang daw magbigay ng tsokolate't rosas
ngunit anila'y mabuting may pambili ng bigas
pagkat di sapat ang pagmamahal, puso'y nag-atas
na dapat nakabubusog din ang pagsintang wagas

- gregoriovbituinjr.

Dalawang nais kong disenyo sa tshirt

dalawang klaseng disenyong nais kong ipagawa

tatak sa tshirt na itinataguyod kong kusa

na sumasalamin sa pagkatao, puso't diwa

baka pag nabasa ng iba'y humanga sa likha

sa tshirt ay nakatatak ang tinahak kong daan

ang isa'y pagiging vegetarian at budgetarian

habang ang isa'y prinsipyong niyakap kong lubusan

na unang taludtod ng Kartilya ng Katipunan

una, "Ang buhay na hindi ginugol sa malaki

at banal na dahilan ay kahoy na walang lilim

kundi man damong makamandag", sa ikalwa'y sabi

ako'y isang vegetarian at budgetarian na rin

dalawang diwa, dalawang tatak ng pagkatao

na kaakibat ng yakap kong adhika't prinsipyo

kung ikaw naman, ipalalagay mo kaya'y ano

sa tshirt na sumasalamin sa personahe mo

- gregoriovbituinjr.

Iekobrik din ang mga cotton bud na plastik

anong gagawin sa mga cotton bud na plastik

ang tumangan sa bulak, ito ba'y ieekobrik

oo naman, bakit hindi, huwag patumpik-tumpik

di ba't sa laot, cotton bud din ay namumutiktik

dapat lang may disiplina kung popokus din dito

baka mandiri sa cotton bud na mapupulot mo

kailangan ng partisipasyon ng mga tao

upang sila na ang magekobrik ng mga ito

tipunin muna ang cotton bud nilang nagamit

at isiksik nila ito sa isang boteng plastik

sa kalaunan, ito'y mapupuno't masisiksik

mabuti na ito kaysa basurahan tumirik

simpleng pakiusap, iekobrik mo ang cotton bud

lalo't plastik ito't lulutang-lutang pa sa dagat

baka kaining isda'y may plastik na nakatambad

iyon pala'y cotton bud mong binalikan kang sukat

- gregoriovbituinjr.

* unang nakita ang litrato ng sea horse mula sa isang seminar na dinaluhan ko noon, at hinanap muli sa internet

Mga tinakdang apakan sa lansangan

isang metrong social distancing ay ginawang tanda

sa daanan, sa bangketa, kainan, talipapa

upang doon tatapak ang tao nang di mahawa

pagkat pag napabahing ang katabi, ay, kawawa

ito na'y ginawang paraan ng social distancing

sa pagpara ng dyip, sa botika kung may bibilhin

kahit manliligaw ng dalaga'y di makatsansing

apakan mo ang bilog ngunit huwag kang babahing

samutsaring bilog, may nakasulat pa sa sahig

iba't ibang disenyo, ingat lang sa mang-uusig

tumalima na lang, sa payak na bilog tumindig

habang sa naka-facemask na dalaga'y nakatitig

lipat agad pag may umabante't nakasakay na

abante pag sa botika'y nakabili na sila

ganyan sa panahon ngayon pagkat may kwarantina

para walang gulo, kailangan ang disiplina

- gregoriovbituinjr.

Anong pipiliin

anong pipiliin ko: inutil ka ngunit buhay

o magsilbi sa bayan ngunit sa COVID mamatay

ikalawa'y pipiliin ko't ito ang patunay

na ako'y naglingkod ng tapat, tinupad ang pakay

pagkat una'y buhay ka nga subalit walang silbi

para ka ring patay, sa kalaunan magsisisi

para kang nabalewala, buhay mo'y sinantabi

ano pang dahilang sa mundo'y magtagal pa rini

mabuti nang may ginagawa ka para sa bayan

at di sa pag-aari mong dulot ng kasakiman

ayokong maging inutil, matulog sa pansitan

mabuti nang mamatay kung inutil lang din naman

mabuti pang maging frontliner, buhay ay di hungkag

kaysa tumahimik at magpalaki lang ng bayag

kung may maitutulong, kumilos ka't ipahayag

sa pagsisilbi sa bayan, puso'y mapapanatag

- gregoriovbituinjr.

Ang bantayog ni Bonifacio sa Ibaloi garden

Munting bantayog na bakal bilang pagpupugay kay Gat Andres Bonifacio na nakasulat sa baybayin, ang lumang paraan ng pagsulat ng Pinoy. Kuha sa Ibaloi garden, tabi ng Burnham park sa Baguio City. Isang tula ang aking kinatha hinggil dito:

Ang bantayog ni Bonifacio sa Ibaloi garden

may munting bantayog para sa bayaning magiting

si Gat Andres Bonifacio'y pinagpugayan man din

sa lungsod ng Baguio, at nasusulat sa baybayin

tabi ng Burnham park, sa loob ng Ibaloi garden

aralin mo ang baybayin upang iyong mabasa

ang naukit doong sa kanya'y pagpapahalaga

sa isang sanaysay niya'y naisulat pa niya

na baybayin ang panitik noong panahong una

matutunghayan mo iyon sa "Ang Dapat Mabatid..."

sanaysay ni Bonifacio't sa historia'y umugit

na bago dumating ang mga Kastila'y ginamit

ng ating ninuno ang baybaying sadyang panitik

minsan nga'y dalawin natin ang bantayog na iyon

at magbigkas ng kinathang tula ng rebolusyon

bilang pagpupugay sa kanyang may dakilang layon

lalo na't huwaran ng di pa natapos na misyon

- gregoriovbituinjr.

Huwag manigarilyo sa C.R.

huwag ka raw manigarilyo doon sa kubeta

at baka may nagbabawas doong may asma pala

maliwanag iyang mababasa sa karatula

kaya igalang ang karapatan sinuman sila

naisip ko lang naman, di ba't ang kubeta'y kulob

walang hangin, pag hinika ka'y baka masubasob

kaya pag-iingat sa kapwa'y gawing kusang loob

marahil gawin natin itong may pagkamarubdob

bakit sa kubeta pa? wala bang ismoking erya?

o baka mas maganda'y huwag manigarilyo pa

upang kapwa'y di na mausukan ng sunog-baga

maliban kung di magyosi'y kapusin ng hininga

bawat isa'y karapatan ang malinis na hangin

ayos lang kahit umutot ngayong may COVID-19

sakaling mapayosi ka'y huwag ka lang babahing

at baka magalit kahit dalagang anong lambing

- gregoriovbituinjr.

Magkano nga ba ang laya?

magkano nga ba ang laya? magkano ba ang laya?

bakit buhay ay binubuwis para sa adhika?

bakit ipinaglalaban ng uring manggagawa

ang makataong lipunang may hustisya sa madla?

ayaw nating tayo'y nasa ilalim ng dayuhan

o maging alipin ng kapitalistang gahaman

ayaw mayurakan ang dangal nati't karapatan

kaya pagsasamantala't pang-aapi'y labanan

magkano ang laya? bakit buhay ay binubuwis?

ina ng mga bayani'y tiyak naghihinagpis

laya'y inaadhika nang sa dusa'y di magtiis

lipunang makatao'y ipaglabang anong tamis

buhay ba'y kabayaran ng paglayang inaasam?

para sa sunod na salinlahi't kinabukasan

ah, alalahanin ang mga bayani ng bayan

na ibinuwis ang buhay para sa kalayaan

- gregoriovbituinjr.

* ang isang litrato'y kuha sa palengke sa Trading Post, at ang isa'y sa isang kainan, sa magkaibang araw, sa La Trinidad, Benguet

* akala ko nang kinunan ko ang unang litrato ay typo error lang, hanggang sa malitratuhan ko ang isa pa, na ayon kay misis, ang luya ay laya, na ang bigkas ay mabilis at walang impit

Makukulay na bahay

makukulay na bahay
ang napagmasdang tunay
makulay ba ang buhay?
ito lang ay nanilay

gigising sa umaga
na puno ng pag-asa
lalo'y may damang saya
laksa man ang problema

damhin ang kalikasan
at ang kapaligiran
mundo'y di basurahan
at dapat alagaan

ako pa rin ay ako
makata ng obrero
bawat tula'y alay ko
sa kapwa ko't sa mundo

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng maykatha sa Km. 3, Brgy. Balili, malapit sa boundary ng La Trinidad, Benguet at Baguio City

Ang Pluto

ANG PLUTO

noon, planetang Pluto'y kabilang sa solar system

sa higit pitumpung taon, ito ang batid natin

ngayon, ang Pluto'y tila sinipa ng anong lagim

tinanggal siya sa planeta sa solar system

Pluto'y natuklasan ni Clyde Tombaugh na astronomo

sa solar system ay dineklarang pangsiyam ito

turo ito sa paaralan, na naabutan ko

at ang solar system pa'y ginawa naming proyekto

pinangalan kay Plutong diyos ng kailaliman

mula sa mungkahi ng labing-isang taong gulang

na batang babaeng si Venetia Burney ng England

at ang kanyang suhestyon ang piniling kainaman

subalit ngayon, isang dwarf planet na lang ang Pluto

wala na siya sa solar system na kilala ko

International Astronomical Union, I.A.U.

ang nagpasiya at terminong planeta'y nabago

gayunman, natuto ako sa kanilang pagsuri

ang alam natin dati'y mababago ring masidhi

tulad ng anuman sa mundo'y ating nilunggati

mababago rin ang sistema't tusong naghahari

- gregoriovbituinjr.

Ang tunay na kahulugan ng pagsisilbi

naramdaman ko sa piling ng masang inaapi
kung anong tunay na kahulugan ng pagsisilbi
sa bayan, sa paglilingkod ialay ang sarili
katuturan ng buhay ay natagpuan ko rini

hungkag ang buhay sa lugar na napakatahimik
di ako bagay doon habang iba'y humihibik
ng panlipunang hustisya't dama'y paghihimagsik
nais ko pa ring magsilbi, sa puso'y natititik

di ko nais aksayahin ang buhay ko sa wala
isa akong frontliner na sa sigwa'y sasagupa
isang tibak akong kasangga'y uring manggagawa
at sekretaryo heneral naman ng maralita

ang nais ko'y ialay ang natitira kong buhay
sa bawat pakikibaka't sa prinsipyo kong taglay
bilang paralegal ng dukha'y nagpapakahusay
kaya mananatiling tibak hanggang sa mamatay

- gregoriovbituinjr.

Ang punong Apitong

itong Apitong pala'y isang katutubong puno

sa bansa, tulad ng nara, buti'y di pa naglaho

kayrami raw noon nito, mura't di manlulumo

ginagamit noon sa mga silya ng maluho

panahon ng Hapon, kilala ang silyang apitong

pati mga lamesa'y yari rin sa kahoy niyon

dingding man at kisame'y apitong din yari noon

apitong din ang bubong bago sasa'y ipapatong

taas nito'y umaabot pa sa limampung metro

na sa tayog ay sadya mong titingalain ito

sampu hanggang dalawampung taon ang tagal nito

kaya dapat talagang pangalagaan din ito

may mga apitong daw sa bundok ng Syera Madre

na sana'y di basta kalbuhin ng mga salbahe

dapat magtanim ng apitong na malaking silbi

pagkat katutubong punong dapat ipagmalaki

- gregoriovbituinjr.

* Ang litrato ay kuha sa aklat na Philippine Native Trees 101, pahina 50.

Paglalagay ng bawang sa piniprito

natatandaan kong turo ng butihin kong ama
na noong kabataan ko'y lagi ring nakikita
naglalagay siya ng bawang pag nagprito siya
ng isda o karne, pagkat magandang pampalasa

tanda ko pa rin ang kanyang tinuro hanggang ngayon
sabi pa niya'y maganda sa kalusugan iyon
sa mga ilang sakit nga raw ay bawang ang tugon
huwag maliitin ang bawang, kumain ka niyon

naglalagay na rin ako ng bawang pag nagprito
at ipinagmamalaki kong kay ama natuto
upang maging malusog, bawang na'y nginangata ko
kahit hilaw, pampalakas resistensya din ito

salamat sa mga turo ng ama kong butihin
bawang ang sagot pag may ubo o sira ang ngipin
magsepilyo lamang matapos mo itong ngatain
nang kaharap o kausap mo'y di agad babahing

- gregoriovbituinjr.

Sa unang anibersaryo ng kamatayan ni Ka Pedring Fadrigon

nabigla kami sa biglaan mong pagpanaw noon

dahil ama ka ng maralita't ng asosasyon

unang anibersaryo ng kamatayan mo ngayon

at ginugunita ka, pangulong Pedring Fadrigon

sa mga lider-maralita, pangalan mo'y sambit

mga tulong sa kapwa dukha'y di ipinagkait

lider na kaysipag hanggang kamataya'y sumapit

ang batikang Ka Kokoy Gan ang sa iyo'y pumalit

kayhusay sa pagkilos at tunay kang nagpapagal

pagkat ipinaglaban ang maralita't ang dangal

ang pagiging lider mo'y ipinakita sa asal

kaya dapat isulat yaong naiwan mong aral

buhay na buhay nga ang kolum mong Tinig ng Dukha

sa ating pahayagang Taliba ng Maralita

na sadyang pumukaw sa puso't diwa ng dalita

habang iyong tangan ang prinsipyo't inaadhika

sa aming paggunita sa unang anibersaryo

ng iyong pagkamatay, K.P.M.L. ay narito

O, Ka Pedring Fadrigon, kami sa iyo'y saludo

maraming salamat sa mga payo't pangaral mo

- gregoriovbituinjr.

10.06.2020

Sampares na gwantes

sampares na gwantes, binili kong bente pesos lang
sa sarili'y tanging regalo noong kaarawan
biro nga, kaybabaw daw ng aking kaligayahan
sa mumurahing regalo'y agad nang nasiyahan

bakit, ano ba ang malalim na kaligayahan?
ito lang ang naitugon kong dapat pagnilayan
malaking tulong sa ekobrik ang gwantes na iyan
lalo't ako'y namumulot ng plastik kahit saan

isip ko lagi'y maitutulong sa kalikasan
pagkat basura'y naglipana sa kapaligiran
nasa diwa'y paano tutulong ang mamamayan
kundi ako'y maging halimbawa sa misyong iyan

sa pageekobrik ang gwantes ay dagdag ko naman
pagkat proteksyon sa sarili munting regalo man
lalo sa sakit na makukuha sa basurahan
di ba't mabuting may gwantes kaysa kamayin ko lang?

- gregoriovbituinjr.

Ang nais kong buhay

nais kong buhay ay ang may panlipunang hustisya

isang buhay na punung-puno ng pakikibaka

di sa payapang tahanang parang retirado ka

gayong kayraming isyung nagbibigay ng pag-asa

ang unang taludtod ng Kartilya ng Katipunan

ay sinasabuhay ko sa maghapon at magdamag:

"Ang buhay na di ginugol sa malaking dahilan

ay kahoy na walang lilim o damong makamandag!"

nasa pakikibaka yaong hanap kong esensya

ng buhay na itong batbat ng kawalang hustisya

nasa paglilingkod sa uring manggagawa't masa

at nasa pagbabago nitong bulok na sistema

para sa akin, walang katuturan ang tahimik

na buhay, na animo'y nakabiting patiwarik

nais ko'y bakahin ang mapagsamantalang switik

at ang mata ng mga mapang-api'y magsitirik

nais kong itayo'y isang lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

ito ang tangan kong paninindigan at prinsipyo

kung di ito ang tatanganan ko, di ako ito

- gregoriovbituinjr.

Labingpitong ekobrik sa mahigit isang buwan

labingpitong ekobrik sa mahigit isang buwan
boteng plastik ng Cobra energy drink ang nilagyan
upang pantay-pantay kung gagawin nating upuan
mga ito'y pagdidikitin ng silicon sealant

dapat patigasing parang brick upang di magiba
at magkaroon ng silbi ang iyong mga likha
sinisingit man ito sa iba pang ginagawa
halimbawa'y pagsasalin ko't pagkatha ng tula

bigat nito'y sangkatlo ng orihinal na timbang
pag pinisil, matigas, purong plastik man ang laman
upang pag ginawa mo itong mesa o upuan
ay di ito agad tutumba, di ka masasaktan

tambak-tambak ang plastik, problema ito ng mundo
pag namingwit nga, mayorya'y plastik ang nabingwit mo
lalo ngayong may COVID-19, plastik na'y nauso
munting tulong lamang ang pageekobrik na ito

- gregoriovbituinjr.

Malilikhang ekobrik ay gagawing istruktura

malilikhang ekobrik ay gagawing istruktura

maaari kang gumawa ng ekobrik na silya

na magagamit mo halimbawa sa paglalaba

o kaya'y sa pagsusulat, ekobrik na lamesa

kailangan lang, laging malinis ang mga plastik

minsan, nilalabhan ko pa ang napulot kong plastik

banlawan, patuyuin bago gupitin, isiksik

sa boteng plastik din at patitigasing parang brick

dapat malinis ang plastik upang walang bakterya

sa loob, pagkat kung meron, baka makadisgrasya

sisirain lang nito ang nagawang istruktura

ngunit kung sadyang marumi, gamitin na sa iba

kung marumi ang plastik, ibang istruktura'y gawin

ekobrik na di pangmesa't silya kundi panghardin

masira man ng bakterya, mapapalitan mo rin

isang paalala sa maganda nating layunin

malinis na plastik upang bakterya'y di tumubo

habang nawiwiling mageobrik nang may pagsuyo

hangga't maraming plastik, misyon ay di maglalaho

gagawin hanggang may ibang solusyong makatagpo

- gregoriovbituinjr.

Mag-iikot at mamumulot muli ng basura

mag-iikot at mamumulot muli ng basura

upang gawing ekobrik yaong plastik na makuha

ito ang ginagawa habang trabaho'y wala pa

di pa makaluwas para sa trabahong nakita

hangga't naririto pa sa sementeryong tahimik

mageekobrik muna't pupulot ng mga plastik

tulong na rin sa kalikasang panay ang paghibik

at mageekobrik akong walang patumpik-tumpik

kahit sa madaling araw, ako'y gupit ng gupit

gawa sa nalalabi kong buhay paulit-ulit

sayang man ang buhay sa sementeryong anong lupit

kampanya laban sa plastik ay di ipagkakait

kahit sa ekobrik, nais kong maging produktibo

gawa ng gawa, wala naman akong naperwisyo

mangangalkal muli ng basura doon at dito

ganito na ba ang buhay na kinakaharap ko

ito na ba ang repleksyon ng pagsisilbi sa bayan

magekobrik hangga't nasa malayong lalawigan

kwarantina'y talagang perwisyo sa kalusugan

na malaki ang epekto sa puso, diwa't tiyan

- gregoriovbituinjr.

mga plastik na naipon at ginupit ko, nakalatag muna habang pinatutuyo

mga ekobrik na nagawa, sa isang organisasyong napuntahan ko

kampanya laban sa single-use plastic, kuha ang litrato mula sa google

Pampalakas din ang hilaw na bawang

dapat magpalakas, kumain ng butil ng bawang

sa gabi't araw, nguyain kahit isang butil lang

pampalakas ng resistensya't katawang tigang

baka panlaban din sa coronavirus na halang

sa mahabang lakaran, bawang itong nginangata

tumibay ang tuhod, sa lakaran nga'y pampasigla

sa panahong kwarantina, ang pasensya'y humaba

dahil pampalakas itong sa atin kumalinga

dalawang butil ng hilaw na bawang kada kain

sa agahan, tanghalian, hapunan ay nguyain

hilaw mong ngangatain o kaya'y isangag mo rin

pampasarap din ang bawang sa niluluto natin

halina't palakasin ang ating pangangatawan

pampatibay ng buto, lunas din sa karamdaman

gamot sa alta presyon, maganda sa kalusugan

sa sakit ng ngipin nga'y mabisang gamot din naman

O, bawang, ikaw ay kasama na ng tao noon

narito ka na sa mundo sa ilang libong taon

inalagaan mo ang bayan noon hanggang ngayon

kaya alagaan ka rin ay isa naming misyon

- gregoriovbituinjr.

Ang punong anilaw

isang lugar sa Mabini, Batangas ang Anilao

na marahil ipinangalan sa punong anilaw

iniisip ko ngang makita rin ito't madalaw

di lang ang lugar kundi ang punong ito'y matanaw

ang anilaw ay kabilang sa katutubong puno

na marahil nanganganib na rin itong maglaho

sana'y muling magtanim nito ng buong pagsuyo

alagaang mabuti hanggang tuluyang lumago

punong ito'y tumataas ng dalawampung metro

diyametro nito'y nasa tatlumpung sentimetro

magagamit sa konstruksyon ang mga kahoy nito

mapagkukunan ng pulang tina ang balat nito

bulaklak ay manilaw-nilaw o mamula-mula

isang sentrimetro yaong haba ng tuyong bunga

mabilis tumubo sa mapagpalang magsasaka

mamadling at mamaued ang ibang katawagan pa

magtipon tayo ng binhi nito't ating itanim

magbunga't magamit ang kahoy na nagbigay-lilim

sa ating bukangliwayway bulaklay pa'y masimsim

mapalago umabot man tayo sa takipsilim

- gregoriovbituinjr.

* bahagi ng planong koleksyon ng tula ng ABC of Philippine Native Trees

* ang larawan ay mula sa aklat na Philippine Native Trees 202, pahina 17

Panata sa kaarawan

patuloy akong naglilingkod sa uri't sa bayan
kaya muling namamanata ngayong kaarawan
sinasabuhay ang Kartilya ng Katipunan
Liwanag at Dilim ni Jacinto'y muling tunghayan

pagkat prinsipyo ang bumubusog sa puso't diwa
prinsipyo ang nagsasatitik ng bawat kataga
samutsaring sitwasyon, isyu't paksa'y tinutudla
upang proletaryong tindig ay marinig ng madla

"di tayo titigil hangga't di nagwawagi", sabi
sa awiting talagang sa puso'y bumibighani
"ang ating mithiin, magkapantay-pantay", ay, grabe
at "walang pagsasamantala, walang pang-aapi"

kaya iwing buhay na ito'y akin nang inalay
nang magkaroon ng isang lipunang pantay-pantay
sa buong daigdig, ito ang aking naninilay
na puspusan kong gagawin hanggang ako'y mamatay

ito'y muli kong panata sa aking kaarawan
kaya gagampanang husay ang bawat katungkulan
patuloy sa pagsulat, lipunan ay pag-aralan
hanggang sa magwagi ang manggagawa't sambayanan

- gregoriovbituinjr.
10.02.2020

Di ako papepi

di ako papepi, di rin naman naging palaboy
masipag akong kumilos kung may mithiing tukoy
may prinsipyo't paninindigan, adhika'y may latoy
habang naririnig ang mga aping nananaghoy

di ako papepi, lampa o mahina ang tuhod
lalo't may simulain akong itinataguyod
ngunit tibak na maingat, di basta sumusugod
nagsusuri, nagninilay, di basta nakatanghod

di ako papepi, patuloy pa ring kumikilos
upang lipunang makatao'y ikampanyang lubos
magkapitbisig ang uring proletaryo't hikahos
bakahin ang pagsasamantala't pambubusabos

di ako papepi, lalo na't tibak na palaban
pagtayo ng lipunang makatao'y tinindigan
na sa buhay na ito'y dapat nating pagsikapan
para sa maunlad at pantay na kinabukasan

- gregoriovbituinjr.

* papepi - kolokyal o slang sa kinalakihan kong Sampaloc, Maynila, na ibig sabihin ay lampa o mahina ang loob at tuhod