Kayâ tayo may tuldik

KAYÂ TAYO MAY TULDIK

siya ay galít

siya'y may gálit

baság na ang bote

may bâsag ang bote

siya ay titíg na titíg

kaytindi ng kanyang títig

maligayang báti

buti't sila na'y batí

dito'y ating mawawatas

magkakaiba ng bigkas

kayâ dapat makata'y batid

paano maglagay ng tuldik

sa ginamit na salitâ

upang mabigkas ng tamà

ganyan kahalaga ang tuldik

sa taas ng letrang patinig

kayâ dapat nating malaman

kung paano ilagay iyan

kung paano mo sinasabi

mabilis, mabagal, mabini

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* litrato mula sa Diksiyonaryong Adarna, p. 952

Kurakot ba'y buwaya o pating?

KURAKOT BA'Y BUWAYA O PATING?

walâ pa raw malaking isdang nakukulong

walang pating, walang buwaya o balyena

itinuring na buwaya ang mandarambong

subalit malaking isdâ ang hanap nila

ang malaking isdâ ba'y balyena o pating?

sila yaong malalaking dapat mahuli?

gayong kurakot ay buwaya kung ituring

buwayang kurakot, sinisigaw sa rali

marahil, mga kurakot din ay buwitre

nanginginain ng dugo't pawis ng dukhâ

silang kaban ng bayan ang sinasalbahe

ay di sinasalba kundi tinutuligsâ 

kung hinahanap talaga'y malaking isdâ

pagkat siyang ulo o utak ng kurakot

baka ang hanap ay buwayang dambuhalà?

di lang basta balyena o pating ang sangkot

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* litrato mula sa Editoryal ng pahayagang Pang-Masa, Enero 10, 2026, p.3

Patawa kung bumanat

PATAWA KUNG BUMANAT

dinadaan lang sa patawa

ngunit matindi ang patamà

nang sinakop ang Venezuela

U.S. ba'y anong mapapalâ?

yaong Venezuela may langis

ang Pinas may flood control projects

Pinas sasakupin? ay, mintis!

talo na pag ito ang prospect

talaga kang pinapag-isip

ng komiks sa diyaryong Bulgar

kunwa'y dyok ngunit pag nalirip

may nasapul si Mambubulgar

simple lang kung siya'y bumanat

sa mga isyung pulitikal

tilà balitang nagmumulat

lokal man o internasyunal

- gregoriovbituinjr.

01.12.2026

* komiks mulâ sa pahayagang Bulgar, Enero 10, 2026, p.5

Panalo ka pa rin, Alex Eala!

PANALO KA PA RIN, ALEX EALA!

natalo ka man, panalo ka pa rin

sa pusò ng madla't bayang magiliw

sa ulat, dalawang kembot na lang daw

at ikaw na'y magiging kampyong tunay

natalo man, kami'y sumusuporta

pa rin sa iyo, O, Alex Eala!

inspirasyon sa mga Pilipino

di tulad ng kurakot sa gobyerno

mga kurakot ay nagpapababà

ng moral dahil kawatan, kuhilà

di tulad mong nagbibigay ng dangal

sa bansa't mayroong mabuting asal

sa iyo, taasnoong pagpupugay!

pagkat sa bayan, bayani kang tunay!

- gregoriovbituinjr.

01.11.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Abante, Enero 10 at 11, 2026, p.8

Hustisya kay Renee Nicole Good, raliyista!

HUSTISYA KAY RENEE NICOLE GOOD, RALIYISTA!

bakit ba pinaslang ang isang raliyista
kung trapiko lang ang sanhi kaya sinita
dapat malaliman itong maimbestiga
tinangkang tumakas sa rali? binaril na?!

kawawa ang biktimang si Renee Nicole Good
kaya nasa rali sa masa'y naglilingkod
bakit immigration agents ay napasugod?
anong klaseng batas ang kanilang sinunod?

sa Minneanapolis pa nangyari iyon
isyung migrante ba kaya nagrali roon?
may naulilang anak ang biktimang iyon
kaya dapat may masusing imbestigasyon

bakit ang raliyista'y binaril sa rali?
dapat talagang i-protesta ang nangyari
may katarungan sanang makamit si Renee
Nicole Good, at parusahan ang sumalbahe

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

* tula batay sa ulat ng pahayagang Abante, Enero 10, 2026, p.3

Kaymahal na ng okra

KAYMAHAL NA NG OKRA

ilang panahon ding sampung piso
lamang ang okrang limang piraso
hanggang sa maging bente pesos na
nang nakaraang isang buwan pa

bente bawat tali sa palengke
buti't sa bangketa, merong kinse
kagaya nitong tangan ko ngayon
kinse lang nang bilhin ko kahapon

mga presyo na'y nagtataasan
mga gulay na'y nagmamahalan
habang mga trapo, minumura
dahil kurakot sila't buwaya

buti pa'y magtanim sa bakuran
nitong okra't ating alagaan
balang araw ay may maaani
na maaari ring ipagbili

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

Pagpili ng salitâ

PAGPILI NG SALITÂ

hagilap ko ang mga katagâ

ng papuri at panunuligsâ

mga salitang mapagparayà

saya, libog, siglâ, sumpâ, luhà

bawat katagâ ay pinipili

batay sa linamnam, sugat, hapdi

ang mga salita'y piling-pili

upang ilapat sa akda't mithi

bakasakaling magkapitbisig

ang mga api, obrero't kabig

bakasakaling kaibig-ibig

ang katha't sa masa'y maging tinig

ano ang talinghaga't sagisag?

kalooban ba'y napapanatag?

sa bayan ba'y may naiaambag?

makatâ ba'y gaano katatag?

- gregoriovbituinjr.

01.11.2026

Sa ikapitong death monthsary ni misis

PAGSINTA

O, iniibig kita

subalit nawalâ ka

ikapitong buwan na

ng pagluhà ko't dusa

tanaga-baybayin

gbj/01.11.2026

Pagmamalabis ng U.S.

PAGMAMALABIS NG U.S.

(tulang binigkas na makata sa rali)

tunay na naging mapagmalabis

upang makopo nila ang langis

ng Venezuela, sadyang kaybangis

iyan ang imperyalistang U.S.

bagong timpla, bulok na sistema

ganyan pag bansang imperyalista

bagong pananakop nga talaga

ng Amerika sa Venezuela

binabalik sa dating panahon

ng pananakop ng mga buhong

batay sa doktrinang Monroe noon

na ibinabalik ni Trump ngayon

doktinang ang buong Amerika

pati na ang Latin America

ay kanila, inaari nila

pati na bansang may soberanya

huwag nating hayaang ganito

baka mangyari sa atin ito

tama lang na magprotesta tayo

pagkat ganid ang imperyalismo

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

* mga litrato kuha sa pagkilos sa QC, 01.10.2026

Payak na hapunan

PAYAK NA HAPUNAN

muli, payak ang hapunan

sibuyas, kamatis, bawang,

okra at tuyong hawot man

basta malamnan ang tiyan

habang nagninilay pa rin

sa harap man ng pagkain

tila may binubutinting

sa diwa't paksa'y pasaring

upang tayo na'y mauntog

laban sa buwitreng lamog

buwayang di nabubusog

pating na lulubog-lubog

isip ay kung anu-ano

kayraming tanong at isyu

mga kurakot na loko

ba'y paano malulumpo?

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

E-Jeep pala, hindi Egypt

E-JEEP PALA, HINDI EGYPT

"Sumakay kami ng Egypt!" Sabi ng kaibigan kong dating OFW.

"Buti, dala mo passport mo." Sabi ko.

Agad siyang sumagot. "Bakit ko naman dadalhin ang passport ko, eh, sinundo ko lang naman ang anak ko upang mamasko sa iyo."

"Sabi mo, galing kayong Egypt.." Ani ko.

"Oo, e-jeep ang sinakyan namin punta rito."

"Ah, 'yung minibus pala ang tinutukoy mo. E-jeep, electronic jeep, at hindi bansang Egypt."

@@@@@@@@@@

e-jeep at Egypt, magkatugmâ

isa'y sasakyan, isa'y bansâ

pag narinig, singtunog sadyâ

kung agad mong mauunawà

ang pagkagamit sa salitâ

pagkalitô mo'y mawawalâ

ang dalawang salita'y Ingles

mundo'y umuunlad nang labis

sa komunikasyon kaybilis

bansang Egypt na'y umiiral

sa panahong una't kaytagal

nasa Bibliya pang kaykapal

bagong imbensyon lang ang e-jeep

kahuluga'y electronic jeep

kuryente't di na gas ang gamit

- gregoriovbituinjr

01.10.2026

Pahayagang Baybayin

upang pagkaisahin

ang bayang mahal natin

pahayagang Baybayin

ay ating proyektuhin

- tanaga-baybayin

gbj/01.10.2026

Humaging sa diwa

HUMAGING SA DIWA

madaling araw pa rin ay gising

sa higaan ay pabiling-biling

dapat oras na upang humimbing

ngunit sa diwa'y may humahaging

di ko mabatid yaong salita

na nais magsumiksik sa diwa

mababatid ko rin maya-maya

at agad ko nang maitutula

marahil dapat muling umidlip

baka naroon sa panaginip

ang salitang nais kong malirip

o baka naritong halukipkip

ayaw akong dalawin ng antok

subalit nais ko nang matulog

- gregoriovbituinjr.

01.10.2026

Di sapat ang tulog

DI SAPAT ANG TULOG

matutulog na ng alas-diyes

mabuti iyan sa kalusugan

ngunit nagigising ng alas-tres

ng madaling araw, madalas 'yan

limang oras na tulog ba'y sapat?

gayong walong oras yaong payò

bakit alas-tres na'y magmumulat?

walong oras bakit di mabuô?

buting gumising ng alas-sais

mabuti iyon sa kalusugan

sa walong oras ay di na mintis

maganda pa sa puso't isipan 

subalit tambak ang nalilirip 

pag nagising ng madaling araw

isusulat agad ang naisip

kakathâ na kahit giniginaw

- gregoriovbituinjr.

01.09.2026

Sa 2nd Black Friday Protest 2026

SA 2ND BLACK FRIDAY PROTEST 2026

di mapapawi ang galit ng sambayanan

laban sa mga nangungurakot sa kaban

ng bayan, buwis na dinambong ng iilan

para sa sarili lang nilang pakinabang

dapat magpatúloy pa ang pakikibaka

laban sa mga kurakot at dinastiya

upang masawata na ang pananalasa

ng kurakot, patuloy tayong magprotesta

kahit di sabay-sabay o marami tayo

ipakitang sa buktot galit na ang tao

kurakot, buktot, balakyot, pare-pareho

silang dapat managot, dapat makastigo

sa pangalawang Black Friday Protest ng taon

patuloy pa rin nating isigaw: IKULONG

na 'yang mga kurakot, trapong mandarambong!

huwag hayaang tumakbo pa sa eleksyon!

- gregoriovbituinjr.

01.09.2026

Pasasalamat

PASASALAMAT

salamat sa nagla-like sa tulâ

dahil sa inyo, gising ang diwà

at harayà ng abang makatâ

kahit tigib ng lumbay at luhà

kayo, ang masa, ang inspirasyon

upang ipagpatuloy ang misyon

sa wikang Filipino at nasyon

upang tuparin ang nilalayon

mapagkumbaba akong saludo

sa inyo, kapwa dukha't obrero

kung wala kayo, walâ rin ako

salamat, pagpupugay sa inyo!

tunay ngang ang masa ang sandigan

nitong makatâ para sa bayan

kayrami nating pinagsamahan

at marami pang pagsásamáhan

- gregoriovbituinjr.

01.09.2026

Sa pumasang 5,594 sa bar exam, KATARUNGAN KAYA'Y MAKAKAMIT NA?

Sa pumasang 5,594 sa bar exam, KATARUNGAN KAYA'Y MAKAKAMIT NA?

"At ang hustisya ay para lang sa mayaman..." - mula sa awiting Tatsulok ng Buklod

ang nakapasá pala'y higit limang libo

sa bar exam, aba, ibig sabihin nito

may higit limang libong bagong abogado

bagong tagapagtanggol sa mga may kaso

ibig sabihin ba, kakamtin na ang hustisya?

ng mga may asam nito? mga biktima?

ng mga walang prosesong gawâ sa masa?

kayraming abogado, hustisya! hustisya!

ipagtatanggol ba nila'y ang maliliit?

na hustisya'y ipinaglalabang makamit

batas at hustisya ba sa gitna'y may guhit?

na kinakampihan lang ay mapera't elit

higit limang libo'y pumasa sa bar exam

habang laksang obrero't dukha'y nagdaramdam

pagkat kay-ilap ng asam na katarungan

sa bagong pasa, hustisya ba'y makakamtan?

bagong abogado'y kanino maglilingkod?

sa mga uring api o sa korporasyon?

tagapagtanggol ba ng mga nasasangkot?

sa ghost flood control, sa kawatan at kurakot?

- gregoriovbituinjr.

01.08.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Tempo, Enero 8, 2026, p.1 and 3

Pagtitig sa kawalan

PAGTITIG SA KAWALAN

minsan, nakatitig sa kawalan

sa kisame'y nakatunganga lang

o nakatanaw sa kalangitan

kung anu-anong nasa isipan

paligid ay ikutin ng mata

at kayrami nating makikita

isyu, balita, bata, basura

mga paksâ, mga nadarama

madalas ay walang nalilirip

nais lang pahingahin ang isip

nang katauhang ito'y masagip

sa lumbay at dusang halukipkip

narito lang akong nakatanaw

sa malayò, walang tinatanaw

tilà ba ang diwa'y di mapukaw

para bang tuod, di gumagalaw

- gregoriovbituinjr.

01.08.2026

Kape at pandesal

KAPE AT PANDESAL

tarang magkape at pandesal sa umaga

habang patuloy ang buhay na may pag-asa

na nangangarap ng panlipunang hustisya

para sa bayan, uring paggawa, at masa

dapat may laman ang tiyan bago magkape

upang katawan ay maganda ang responde

kainin ang sampung pandesal na binili

habang inaatupag ang katha't sarili

buting nakapag-almusal bago pumasok

sa trabaho, sa pagsulat man nakatutok

manuligsa ng kurakot at trapong bugok

at kumilos din laban sa sistemang bulok

kayraming paksa't isyung nakatitigagal

ay, tara na munang magkape't magpandesal

upang busóg sa pagkilos, di nangangatal

upang sa anumang laban ay makatagal

- gregoriovbituinjr.

01.08.2026

Parang lagi akong nagmamadali

PARANG LAGI AKONG NAGMAMADALI

madalas, animo'y nagmamadali

na sa bawat araw dapat may tula

parang oras na lang ang nalalabi

sa buhay ko kaya katha ng katha

palibhasa'y pultaym ang kalagayan

bilang tibak na Spartan, maraos

lang ang araw at gabing panitikan

kung ang mga dukha'y walang pagkilos

kung may pera lamang sa tula, tiyak

may pambayad sa tubig at kuryente

bayaran ang utang na sangkatutak

bilhin ang gustong aklat sa estante

subalit tula'y bisyong walang pera

kahit mayaman sa imahinasyon

sadyang dito'y walang kita talaga

makata'y maralita hanggang ngayon

sana'y makatha ko pa rin ang plano

kong nobelang kikita ng malaki

pangarap na pinagsisikapan ko

iyon man lang ay maipagmalaki

- gregoriovbituinjr.

01.07.2026

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/16i2vk7xMX/ 

Ang diwatang si Makabósog

ANG DIWATANG SI MAKABÓSOG

may diwatang ngalan ay Makabósog

na nagpapakain sa nagugutom

lalo't dukha'y nais niyang mabusog

kaysa kinakain ay alimuom

kayraming mga pulubi sa daan

namamalimos at bukas ang palad

halal na trapo'y walang pakialam

nakikita na'y di magbukas palad

pagkat di nila batid kung botante

ang pulubi nang ayuda'y mabigyan

di tiyak na iboto ng pulubi

kaya kanilang pinababayaan

si Makabósog ay nasaan kayâ

nasa lumang lipunang Bisayà ba?

walâ bang kamatayan ang diwatà?

kung namatay, buhayin natin sila!

buhayin sa mga kwento't alamat

nitong bayan at gawing inspirasyon

mga dukha'y magsikap at magmulat

upang may makain ang nagugutom

hanggang bulok na sistema'y baguhin

ng nagkakaisang dukha't obrero

ang pagsasamantala'y papawiin

itatayo'y lipunang makatao

- gregoriovbituinjr

01.07.2026

* Makabosog - mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.558

Haring Bayan

HARING BAYAN

Napanood ko nitong Nobyembre 27, 2025 sa UP Film Center ang palabas na Lakambini, hinggil sa talambuhay ng ating bayaning si Gregoria de Jesus, o Oriang.

May tagpo roon na nang dumalaw si Gat Andres Bonifacio sa isang bayan, may sumisigaw roon ng "Mabuhay ang Supremo! Mabuhay ang Hari ng Bayan!"

Na agad namang itinama ni Gat Andres. "Haring Bayan!"

Inulit uli ng umiidolo sa kanya ang "Mabuhay ang Hari ng Bayan!" At itinama uli siya ng Supremo, "Haring Bayan!"

Mahalaga ang pagwawastong ito. Walang hari sa Pilipinas. Ang tinutukoy ni Bonifacio na hari ay ang malayang bayan, ang Haring Bayan o sa Ingles ay Sovereign Nation, hindi King of the Nation.

- gregoriovbituinjr.

01.07.2026

Aralin ang bilnuran - tanaga-baybayin

aralin ang bilnuran

upang sa sukli't bayad

sa dyip na sinasakyan

matiyak tamang lahat

gbj/01.07.2026

* bilnuran - aritmetika

* ambag sa proyektong tanaga-baybayin

Dalawang plato pa rin tayo sa kaarawan mo

DALAWANG PLATO PA RIN TAYO SA KAARAWAN MO

dalawang plato pa rin ang inihanda ko

sa kaarawan mo, mahal, tig-isa tayo

bagamat alam kong ako lang ang kakain

naisip kong ang handa'y pagsaluhan natin

pagbati ko ay maligayang kaarawan

wala ka na subalit ikaw pa'y nariyan

wala mang keyk, ipagpaumanhin mo, sinta

pagkat keyk ngayon higit presyong Noche Buena

binilhan ka ng paborito mong adobo

tayo lang dalawa ang magsasalo-salo

bagamat ako lang talaga ang uubos

datapwat ako lang mag-isa ang uubos

sinta kong Libay, tigib man ako ng luhà

happy birthday ang bati ng abang makatâ

- gregoriovbituinjr.

01.06.2026

Sa iyong ika-42 kaarawan

SA IYONG IKA-42 KAARAWAN

saan ka man naroroon

maligayang kaarawan

ninamnam ko ang kahapon

na tila di mo iniwan

oo, nasa gunita pa

ang mapupula mong labi

akin pang naaalala

ang matatamis mong ngiti

tulad ng palaso't busog

ni Kupido sa puso ko

binabati kita, irog

sa pagsapit ng birthday mo

muli, pagbati'y tanggapin

sa puso ko'y ikaw pa rin

- gregoriovbituinjr.

01.06.2026

Madaling araw

MADALING ARAW

tila ako'y nagdidiliryo

di naman masakit ang ulo

baka nananaginip ako

nagtataka, anong totoo?

kahit nagugulumihanan

tila batbat ng kalituhan

ako'y tumayo sa higaan

at kinuha ang inuminan

ako ba'y nakikipaghamok

sa mga kurakot sa tuktok

agad naman akong lumagok

ng tubig, at di na inantok

madilim pa pala't kayginaw

pagbangon ng madaling araw

katawan ko'y ginalaw-galaw

ay, sino kaya ang dumalaw?

- gregoriovbituinjr.

01.06.2026

Kaypanglaw ng gabi

KAYPANGLAW NG GABI

ramdam ko ang panglaw ng gabi

lalo ang nagbabagang lungkot

sa kalamnan ko't mga pisngi

na di batid saan aabot

may hinihintay ngunit walâ

subalit nagsisikap pa rin

sa kabila ng pagkawalâ

ng sintang kaysarap mahalin

tila ba gabi'y anong lamlam

kahit maliwanag ang poste

at buwan, tila di maparam

ang panglaw at hikbi ng gabi

sasaya ba pag nag-umaga?

o gayon din ang dala-dala?

- gregoriovbituinjr.

01.05.2026

Luhà

LUHÀ

ang kinakain ko'y / mapait na luhà

sapagkat ang sinta'y / kay-agang nawalâ

ang tinatagay ko'y / luhang timbâ-timbâ

na buhay kong ito'y / tila isinumpâ

pasasaan kayâ / ako patutungò

kung yaring sarili'y / tila di mahangò

hinahayaan lang / na ako'y igupò

ng palad at buhay / na di ko mabuô

tanging sa pagkathâ / na lang binubuhos

ang buong panahon / ng makatang kapos

bagamat patuloy / pa rin sa pagkilos

kasama ng masa't / obrerong hikahos

napakatahimik / pa rin nitong gabi

kahit may nakuro / ay walang masabi

nakatitig pa rin / ako sa kisame

habang sa hinagpis / pa rin ay sakbibi

- gregoriovbituinjr.

01.05.2026

Dalawang bayani: Carlos Yulo at Alex Eala

DALAWANG BAYANI: CARLOS YULO AT ALEX EALA

dapat bang pumili lang ng isa

gayong parehong nag-ambag sila

sa sports ng bansa't nakilala

sa pinasok na larangan nila

mahilig tayong isa'y piliin

bakit? para ang isa'y inggitin?

ang dalawa'y parangalan natin

na bagong bayani kung ituring

dapat ba isa'y pangalawa lang?

gayong magkaiba ng larangan

isa'y gymnast, isa'y tennis naman 

bakit isa ang pagbobotohan?

ang isa'y di mababa sa isa

Athlete of the Year sana'y dalawa

Carlos Yulo at Alex Eala

kinilala sa larangan nila

nagningning ang kanilang pangalan

dahil kanilang napagwagian

ang laban, puso't diwa ng bayan

kayâ kapwa sila parangalan!

- gregoriovbituinjr.

01.05.2025

* ulat mulâ sa pahayagang Pilipino Star Ngayon at Pang-Masa, Enero 4, 2026, sa sports page

Magandang umaga

MAGANDANG UMAGA!

magandang umaga, kumusta na?

pagbating kaysarap sa pandama

tilà baga ang mensaheng dala

paglitaw ng araw, may pag-asa

saanmang lupalop naroroon

batiin natin sinuman iyon

nang may ngiti, panibagong hámon

at baka may tamis silang tugon

kasabay ng araw sa pagsikat

ay narito muli't nagsusulat

pagbati ko'y isinisiwalat

magandang umaga po sa lahat!

simulâ na naman ng trabaho

muli, kakayod na naman tayo

nawa'y mabuti ang lagay ninyo

walang sakit at malakas kayo

- gregoriovbituinjr.

01.05.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/share/r/1CCUh1PJVk/