Pagsulat, pagmulat, pagdalumat

May kolum pa sa dyaryo ang may arrest order

MAY KOLUM PA SA DYARYO ANG MAY ARREST ORDER

naulat na wala na sa bansa, Disyembre Kwatro

si Harry Roque, spokesperson ng dating pangulo

na may arrest order umano mula sa Kamara

kung wala na sa bansa, paanong darakpin siya

kolum ni Roque'y nalathala, Disyembre Siyete

kung nakalabas ng bansa, bakit ito nangyari

pa-email-email lang, kanyang kolum ay tuloy pa rin

gayong may kaso pala siyang qualified trafficking

bagamat animo'y pinaglalaruan ang batas

siyang may arrest order, kolum pa'y labas ng labas

kalayaan sa pamamahayag pa'y tinamasa

tulad ni Amado Hernandez, isang nobelista

at kumatha ng mga tulang Isang Dipang Langit

sa Bilibid sa Muntinlupa nang siya'y napiit

di pa nadakip si Roque, patuloy lang ang kolum

ah, pluma'y malaya sa harap man ng paghuhukom

pluma ng makatang tibak tulad ko'y di mapigil

kung mapiit muli't sa aktibismo'y sinisiil

tunay na sagrado ang kalayaang magpahayag

kahit sa batas ng estado'y mayroong paglabag

- gregoriovbituinjr.

12.07.2024

* ulat mula sa Pilipino Star Ngayon, Disyembre 4, 2024, p.3

* kolum mula sa Philippine Star, Disyembre 7, 2024, p.7

Manny Pacquiao, malalagay sa Boxing Hall of Fame

MANNY PACQUIAO, MALALAGAY SA BOXING HALL OF FAME

buong pagpupugay sa Pambansang Kamao

Manny Pacquiao na natatanging boksingero

nakamit niya ang iba't ibang titulo

sa walong dibisyon ay nagkampyong totoo

sa International Boxing Hall of Fame naman

sa Hunyo, sunod na taon pararangalan

tulad ni Flash Elorde ay pagpupugayan

dahil sa ambag sa boksing, sa palakasan

naging kampyon si Pacquaio sa iba't ibang weight

una, flyweight; ikalawa, superbantamweight,

sunod ay featherweight, superfeatherweight, lightweight,

superlightweight, welterweight, at junior middleweight

ang tinalong kampyon: Chatchai Sasakul, una

sunod ay sina Lehlohonolo Ledwaba, 

Erik Morales, Marco Antonio Barrera,

Juan Manuel Márquez, at Oscar De La Hoya

tinalo din sina Clottey, Larios, Algieri,

Miguel Cotto, Vargas, Solis, Lucas Matthysse,

Ricky Hatton, Broner, Thurman, Timothy Bradley,

Rios, Antonio Margarito, at Shane Mosley

sa Boxing Hall of Fame, sa pagsikat ng araw

ay magniningning ang pangalang Manny Pacquiao

kaming narito'y taospusong nagpupugay

at kay Manny Pacquiao: Mabuhay ka! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.

12.07.2024

* ulat mula sa Philippine Star, Disyembre 7, 2024 

Istranded sa ospital

ISTRANDED SA OSPITAL

di makalabas, di pa kumpleto ang bayad

ganitong sistema'y talagang nalalantad

paano makakahanap ng pera agad

lalo't lahat na ng ipon nami'y nasagad

di pwedeng promissory note sa hospital bill

dito na ba kami sa ospital titigil

parang bahay na sa isang buwang pagtigil

ngayon, parang piitan, luha'y di mapigil 

higit kalahating milyon, hahanapin pa

paano ba malutas ang ganyang problema

ang professional fee ng doktor ay wala pa

aba'y labing-apat na doktor lahat sila

mag-promissory note sa doktor, maaari

ngunit di sa hospital bill, di ko mawari 

baka pag di nabayaran, sila'y malugi

magpapirma sa mga doktor ang mungkahi

kaya ito muna ang aming kinakayod

hagilapin ang mga doktor ang kasunod

ramdam ko'y nadudulas sa mga alulod

nakakabangon din, may sugat man ang tuhod

- gregoriovbituinjr.

12.07.2024

Almusal

ALMUSAL

payak ang aming almusal

dito pa rin sa ospital

isang pares ng pandesal

at omelet, lutong lokal

warfarin diet si misis

gumanda kaya ang kutis

katawan kaya'y humugis

o katulad ko'y numipis

ako'y magkakape muna

habang kasama ang sinta

sana siya'y gumaling na

sa sakit na nanalasa

dito'y higit isang buwan

kayraming natutuklasan

nalalagay sa tugmaan

mula sa puso't isipan

- gregoriovbituinjr.

12.07.2024

Dalawang anekdota sa pinuntahan kahapon

DALAWANG ANEKDOTA SA PINUNTAHAN KAHAPON

Dalawa ang pakay ko kahapon, ang magpapirma sa mga doktor para sa promissory note at pumunta muli sa DSWD. Kaya dalawang klaseng tao ang nakausap ko - doktor at social worker.

Kailangan kong magpapirma sa labing-apat na doktor na tumingin kay misis para sa promissory note upang makalabas ng ospital. Hindi raw kasi maaari ang promissory note pag hospital bill, na dapat daw ay bayaran ng buo. Pang-apatnapu't limang araw na namin ngayon, sabi ng mga doktor ay pwede na siya lumabas. Subalit sa billing station, hindi pa hangga't di nabubuo ang bayad.

Nakapapagpapirma ako sa unang doktor na dumalaw kay misis nang magtungo ako sa kanyang tanggapan, ikasampu ng umaga kahapon. Sa ikalawang doktor naman ay nakapagpapirma ako bandang alas-onse y medya. Nang mapirmahan niya iyon, sabi niya sa kanyang sekretarya, "Ito 'yung pasyenteng takot na takot kami dahil baka mamatay. Buti naman at naagapan."

Ikalawa, nang magtungo ako sa DSWD dahil may pinakontak ang isang staff ng partylist na DSWD staff. Agad ko naman iyong pinuntahan. 

Sa panayam sa akin ng social worker, at pagtingin niya sa mga papel lalo na sa SOA o statement of account, ang agad na komento niya, "Ang liit naman ng kaltas ng PhilHealth, dalawang libong piso nga kada buwan ang kaltas sa amin, at kayo naman abot dalawang milyong piso ang hospital bill, tapos limang libong piso lang ang kaltas." Wala akong naisagot kundi tango.

Sinabi ko sa social worker na tumingin ng papel na nakakuha na ako ng Guarantee Letter noong Lunes lang. "Buti sinabi mo. Dahil kung hindi, baka ibawas sa akin iyan.", sabi ng social worker. Dahil nabigyan na ako ng GL, ang ibinigay na lang niya sa akin ay food assistance na P10K, na nakuha ko naman bago mag-alas singko ng hapon.

Dalawang komento iyon na tumimo sa akin habang pauwi na ako sa ospital sa piling ni misis. Ang una, anang doktor, na muntik na palang ikamatay ni misis ang namumuong dugo sa kanyang bituka. Natatandaan ko ngang nagkaroon pa ng doctors' conference sa viber kasama si misis noong gabi bago siya operahan kinabukasan. Kaya pala, sinasabi ng mga doktor na rare case ang kaso ni misis. Nakatatlong test na, kasama ang bone marrow biopsy subalit di pa batid ng mga doktor ang dahilan ng blood clot. Subalit nabigyan naman si misis ng blood thinner.

At ang ikalawa nga ay yaong komento ng social worker sa PhilHealth ni misis, na nang tinanong ko si misis ay sinabi niyang totoo iyon. Social worker din si misis kaya alam din niya.

Ginawan ko ng munting tugmaan ang karanasan kong iyon.

DALAWANG ANEKDOTA SA PINUNTAHAN KAHAPON

yaong pahayag ni Dok ay nakagigimbal

muntik nang ikamatay ni misis ang sakit

todo bantay ang mga doktor sa ospital

upang tiyaking sakit ay di na umulit

pati komento ng social worker sa PhilHealth

ay sadyang tumimo sa aking kaisipan

ang bill sa ospital ay dalawang milyong higit

sa PhilHealth, limang libo lang ang kabawasan

dalawang anekdota iyong narinig ko

nang kinakausap ako ng mga iyon

at makadurog-puso kung iisipin mo

na di ako makatulog nang dahil doon

buti't maagap ang mga doktor, ginawa

ang nararapat upang bumuti si misis

na ngayon ay buhay pa't nagpapagaling nga

kaya ang paggaling niya'y walang kaparis

- gregoriovbituinjr.

12.06.2024

Kasabihan sa dyip

KASABIHAN SA DYIP

mayroong kasabihang

nakita sa sasakyan 

agad kong kinodakan

paksa sa panulaan

kasabihang nahagip

na nakapaskil sa dyip

paalalang nalirip

na ngayo'y halukipkip

"nasa Diyos ang awa,

nasa tao ang gawa"

kalahating tanaga

nababasa ng madla

na nagsisilbing aral

habang natitigagal

lalo na't anong tagal

ni misis sa ospital 

pampatanggal depresyon

na aking danas ngayon

ramdam ko'y nilalamon

ang wala ng mayroon

- gregoriovbituinjr.

12.06.2024

Balik upak

BALIK UPAK

tila ba bagong pananagalog

BALIK UPAK ang sabi sa ulat

kakaiba kumbaga sa tugtog

ang salitang nais ipakalat

dalumat naman ang kahulugan

balik upak, balik sa ensayo

may laban nang pinaghahandaan

itong magaling na boksingero

dagdag sa arsenal ng makata

ang sa ulat ay mga kataga

marahil di bago kundi luma

o gayon ang salin ng salita

napupuno ang bokabularyo

sa mga salitang pinauso

na magagamit sa tula't kwento

na ngayon ay sinisimulan ko

- gregoriovbituinjr.

12.06.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Disyembre 4, 2024, pahina 12

Aklatan ko sa ospital

AKLATAN KO SA OSPITAL

tila may mini-library ako

sa ospital sa dami ng libro

na pawang noon pa'y nabili ko

at ngayon lang nababasa ito

pinagkakaabalahang sukat

bukod sa kwaderno't pluma'y aklat

malaking oras ang magbulatlat

ng pahina't paksang mapagmulat

habang bantay sa silid ni misis

basa muna't buryong ay maalis

bakit kaya may pagmamalabis

at dukha sa hirap nagtitiis

ganyang sistema ba'y nalulunok?

iyan ba sa kanila'y pagsubok?

bakit nga ba ang sistema'y bulok?

dukha ba'y malalagay sa tuktok?

bakit sa mundo'y katanggap-tanggap

na may mayaman at may mahirap

pagbabasa'y gawin nating ganap

magbasa at kamtin ang pangarap

- gregoriovbituinjr.

12.06.2024

Salamisim

SALAMISIM

isang buwang higit sa ospital

di sapat ang pambayad, kaymahal

narito kaming di makalabas

kundi muna mabuo ang bayad

kay misis kanina'y nasabi ko

noong nilakad ko'y dokumento

"sa ospital ay uuwi ako"

akala mo'y bahay namin ito

sana may mahanap pang salapi

baka sa lotto kami'y magwagi

magsangla kung merong pag-aari

o kaya'y magbenta na ng puri

sana'y may mahagilap pang pera

nang sa ospital makalabas na

ay, dito na ba kami titira?

gayong kwarto'y kaymahal talaga

nababaon na kami sa utang

panay lang ang paghanap, sige lang

anong gagawing pamamaraan?

upang makalabas nang tuluyan?!

- gregoriovbituinjr.

12.05.2024

Kaligtasan

KALIGTASAN

kaligtasan niya'y prayoridad

ito ang talaga kong naisip

nang karamdaman niya'y nalantad

sa akin, dapat siyang masagip

dinala sa ospital na iyon

upang magamot siyang totoo

nang di pa batid ang presyo niyon

lumobong dalawang milyong piso

subalit dapat siyang magamot

malutas agad ang sakit niya

at maligtas sa gayong bangungot

kaya agad siyang inopera

pagkat tiyak na ang kamatayan

kung bituka'y tuluyang mabulok

lapot ng dugo'y kaytindi naman

oxygen sa ugat di pumasok

bagamat sa pambayad pa'y kapos

kaya di pa makalabas dito

mahalaga siya'y nakaraos

pantustos ay hanap pang totoo

paglabas, gamutan ay patuloy

blood thinner ay madalas bibilhin

upang sa ugat ay mapadaloy

nang sa sakit tuluyang gumaling

- gregoriovbituinjr.

12.05.2024

Tulok

TULOK

Una Pahalang, tanong ay TULOK

tila ba kaylalim na Tagalog

isip-isip, katugma ng TULOG

kaya Pababa muna'y sinagot

hanggang natanto ko't natandaan

sagot sa dating palaisipan

tila ba dumi sa tainga iyan

at nakita nga ang kasagutan

kahulugan ng TULOK ay LUGA

ah, nasagutan ko rin ng tama

dagdag-kaalaman sa salita

na magagamit din sa pagtula

kaya sa krosword, salamat muli

at itong utak ko'y nakabawi

palaisipan ay sadyang binhi

sa talasalitaan ng lahi

- gregoriovbituinjr.

12.04.2024

* palaisipan mula sa pahayagang Bulgar, Disyembre 4, 2024, pahina 11

Banner ng TFDP

BANNER NG TFDP

nakasakay akong dyip puntang pagamutan

tinatakang banner sa Kamias nadaanan

TFDP iyon, agad kong kinodakan

naghahanda na sa Araw ng Karapatan

lampas isang buwan na kami sa ospital

di ko sukat akalaing gayon katagal

na nagbabantay sa aking asawang mahal

ay, ramdam ko pa rin ang pagkakatigagal

ngunit nang makita ang banner ay sumigla

nabuhay ang loob mula pagkatulala

biglang lumakas ang katawan, puso't diwa

tila naalpasan ko ang kaytinding sigwa

kaya sa Araw ng Karapatang Pantao

sa pagkilos nila'y sasama muli ako

panata sa sarili'y magsilbing totoo

sa masa, sa maralita't uring obrero

- gregoriovbituinjr.

12.04.2024

* TFDP - Task Force Detainees of the Philippines 

Pila

PILA

mahaba ang pila sa DSWD

kanina pang umaga, pumila'y kayrami

nagbabakasakaling may makuha dini

upang sa ospital, may maibayad kami

hapon na, ngunit di pa magawa ang mithi

ganyan ang buhay, kayraming bakasakali

dapat handa ka ring ang gutom ay mapawi

magbaon ka ng biskwit at tubig palagi

buti na lang, kami'y may silya't nakaupo

kundi tiyak ngalay kami sa katatayo

dokumento'y tiyakin mong kumpleto 't buo

nang di ka naman uuwing lulugo-lugo

tiyaga-tiyaga lang, sa sarili'y bilin

maya-maya lang ay makakausap na rin

ako ng social worker, kakapanayamin

para sa guarantee letter na aking kukunin

- gregoriovbituinjr.

12.03.2024

* DSWD - Department of Social Welfare and Development

* litratong kuha ng makatang gala bandang ikatlo ng hapon ng Disyembre 3, 2024

Bukangliwayway

BUKANGLIWAYWAY

kaytagal nahimbing

kay-agang nagising

agad nang naligo

baho'y pinaglaho

dapat gumayak na

at kumain muna

kaylayong totoo

ng pupuntahan ko

barya ko'y binilang

tungong pupuntahan

saan ba aabot

ang baryang nadukot

sa aking pantalon

nang tupdin ang layon

ah, kaygandang ugnay

ang bukangliwayway

- gregoriovbituinjr.

11.03.2024

Nilay

NILAY

nakikibaka pa rin

kahit ako'y gabihin

kahit dito'y ginawin

kahit walang makain

tibak kaming Spartan

ay patuloy sa laban

nais naming makamtan

pangarap na lipunan

at dapat ding isipin

ang kalusugan natin

habang papag-alabin

ang puso't diwa pa rin

para sa masa't uri

obrero'y ipagwagi

mga pag-aaglahi'y

di dapat manatili

- gregoriovbituinjr.

12.02.2024

40 days at 40 nights na sa ward

40 DAYS AT 40 NIGHTS NA SA WARD

umabot na kami ng apatnapung araw

at apatnapung gabi dito sa ospital

kaytagal namalagi, pagkain ay lugaw

paano'y naoperahan dito si mahal

sa isang munting sakit, maraming nakita

mula gall stone at gerd, mayroon palang blood clot

namuo ang dugo sa bituka, nagbara

at di makapasok ang oxygen sa ugat

siya'y naoperahan, hanggang naimpeksyon

ang dugo, dalawang linggong antibayotik

na anong lakas daw, ramdam ni misis iyon

at sa harap niya, ako'y di makahibik

rare case, anang mga doktor, may mayoma pa

ilang beses siyang sinalinan ng dugo

dahil anong baba ng hemoglobin niya

ah, kailan ba sakit niya'y maglalaho

nagsagawa pa nga ng bone marrow biopsy

na pangatlong eksamen kung sanhi ba'y ano

di pa batid sa pagsususuri ang nangyari

lalo't resulta ng biopsy: negatibo

mabuti't guarantee letter na'y nagsipasok

malaking tulong sa kaymahal na gamutan

kung saan kukuha ng pera'y di maarok

upang ipandagdag sa aming babayaran

- gregoriovbituinjr.

12.01.2024

The artistry and activism in me

THE ARTISTRY AND ACTIVISM IN ME

when painter Marcel Duchamp died

that was the day I was born

when massacre of students in

Tlatelolco, Mexico happened

that was the day I was born

a painter died, a future poet 

was conceived from her mother's womb

protesting students were massacred

a future student and activist

was conceived from her mother's womb

in my blood is the shaper of words in Filipino

who's father is a Batangueno

who's mother is a Karay-a from Antique

who inculcated in me words that is deep

even if I was raised as a Manilenyo

also in my blood were Spartan activists

who fight for equality, justice and truth

Duchamp and the Tlatelolco students

have died the day I was born

their memory and legacy will be

in my blood, brain, heart and bone

I will continue the artist in me

I will continue the activist in me

I don't usually believe

in what they call reincarnation

I just thought that the date of their 

death is the same as my birth

I was born probably to become artist of words,

as a poet, and as an Spartan activist

and that I will continue to be

to serve the people and the working class

to be one in changing the rotten system

to make a heart in a heartless world

- gregoriovbituinjr.

12.01.2024

* written while contemplating in a hospital with my wife who is still recuperating

Disyembre na naman

DISYEMBRE NA NAMAN

ramdam ang simoy ng hanging amihan

na tanda ba ng parating na ulan?

Disyembre na, marahil kaya ganyan

o climate change, klima'y nag-iba naman

unang araw ng Disyembre, World AIDS Day

a-syete, Political Prisoners Day

sa ikasiyam, Anti-Corruption Day

sa petsa sampu naman, Human Rights Day

may sanlinggo pang ang dukha'y hihibik

yaong Urban Poor Solidarity Week

na baka gawing Urban Poor Protest Week

pagkat sa hirap pa rin nakasiksik

tatlong linggo na lamang at Pasko na

paulit-ulit, wala bang pag-asa?

kayrami pang palaboy sa kalsada

kayrami pa ring hanap ay hustisya!

- gregoriovbituinjr.

12.01.2024

Makatang Pinoy

MAKATANG PINOY 

kayraming makatang / dapat kilalanin

kaya mga tula / nila'y babasahin

pati talambuhay / nila'y aaralin

upang pagtula ko'y / sadyang paghusayin

at ngayon, naritong / binuklat kong sadya

librong Pag-unawa / sa Ating Pagtula

na aklat ni Rio / Alma, na makata

Pambansang Alagad / ng Sining sa bansa

Francisco Balagtas, / at Lope K. Santos

Marcelo del Pilar, / Benilda S. Santos

Amado Hernandez, / at Benigno Ramos

Teo Baylen, Jose / Corazon de Jesus

Teo T. Antonio, / at si Vim Nadera

Cirio Panganiban, / at si Mike Bigornia

at si Alejandro / Abadilla pala

na pawang dakilang / makata talaga

Elynia Mabanglo, / Lamberto Antonio

pati si Joi Barrios, / at Rolando Tinio

Rebecca't Roberto / Anonuevo rito

ay kahanga-hangang / makata, idolo

si Glen Sales, Joel / Costa Malabanan

Sidhay Bahaghari, / kayrami pa naman

Danilo C. Diaz, / bugtong ay sagutan

maraming salamat / sa mga tulaan

- gregoriovbituinjr.

11.30.2024

* kinatha ngayong ika-161 kaarawan ni Supremo Gat Andres Bonifacio 

Lugaw na naman

LUGAW NA NAMAN

lugaw muli ang pagkain ni misis

sa ospital, sa lugaw nagtitiis

bawal muna sa kanya ang matamis

o kaya'y maalat na parang patis

aba'y pangtatlumpu't siyam na araw

na namin ngayon, pagkain ay lugaw

na pamatid-gutom sa araw-araw

rasyon ng ospital, meron pang sabaw

pinagandang tawag sa lugaw: congee

warfarin diet sa kanya'y sinilbi

sa umaga, tanghali hanggang gabi

hanggang kalagayan niya'y bumuti

pag nagsawa siya, ako'ng kakain

kaysa mapanis, di ko sasayangin

pagkat ito nama'y lamang tiyan din

at laking tipid pa para sa akin

bibilhin ko naman ang kanyang gusto

basta sakit ay di lumalang todo

paggaling niya'y pangunahin dito

kaya nakabantay talaga ako

- gregoriovbituinjr.

11.30.2024

* kinatha ngayong ika-161 kaarawan ni Supremo Gat Andres Bonifacio 

Nilay sa salawikain

NILAY SA SALAWIKAIN

nagtitipon ako / ng salawikain

na marapat lamang / na pakaisipin

baka makatulong / upang paghusayin

ang buhay na iwi't / kalagayan natin

magandang pamana / mula sa ninuno

sa mga panahong / ang ilaw pa'y sulo

mga aral yaong / kanilang nabuo

kaya payo nila'y / kapara ng ginto

yaong di lumingon / sa pinanggalingan

di makararating / sa paroroonan

ang mga bayani / pag nasusugatan

ay nag-iibayo / ang kanilang tapang

pag naaning mangga'y / sangkaterbang kaing

ay alalahanin / ang mga nagtanim

sa hapag-kainan / pag may haing kanin

ay pasalamatan / kung sinong nagsaing

kapag nagkaisa / tungo sa paglaya

itong bayang api, / kakamti'y ginhawa

pag ipinaglaban / ang mithing dakila

ang ating kakampi'y / uring manggagawa

ang isa mang tingting / madaling baliin

ngunit maganit na / pag sandaang tingting

halina't alamin / ang salawikain

ng ating ninuno't / isabuhay natin

- gregoriovbituinjr.

11.30.2024

* kinatha sa ika-161 kaarawan ni Supremo Gat Andres Bonifacio

Ang mamahalin at ang mumurahing saging

ANG MAMAHALIN AT ANG MUMURAHING SAGING

nakabili ako ng saging sa 7-11

pagkat nais ko'y panghimagas matapos kumain

isa iyong lakatan subahil kaymahal na rin

ngunit ayos lang sapagkat tiyan ko'y nabusog din

hanggang mabasa ko ang isang ulat sa internet

tungkol sa banana art na sa dingding ipinagkit

na isinubasta at milyonaryo ang nagkamit

presyo'y 6.2 million dollar, wala nang humirit

tila sa kanya, presyo niyon ay napakamura

gayong sa akin, yaong bente pesos na banana

ay mahal na, talagang nakabubutas ng bulsa

magkaibang uring minulan, sadyang magkaiba

marahil ay pareho rin naman ang aming saging

kung matamis sa kanya, matamis din ang sa akin

ginawang banana art ang kanya kaya mahal din

subalit kapwa may potassium din kapag kinain

- gregoriovbituinjr.

11.30.2024

Ang makita ng makata

ANG MAKITA NG MAKATA

sa paligid ay kayraming paksa
samutsaring isyu, maralita,
dilag, binata, bata, matanda,
kalikasan, ulan, unos, baha

kahit mga karaniwang gawa
ng magsasaka at manggagawa
anumang makita ng makata
tiyak gagawan niya ng tula

tulad ng inibig niyang kusa
sinta, madla, tinubuang lupa
nasunugan, naapi, kawawa
tutula siyang puno ng sigla

pagkat buhay niya ang kumatha
at kakatha siyang buong laya
subalit di ang magpatirapa
sa mapang-api, tuso't kuhila

kung dapat, maghihimagsik sadya
upang hustisya'y kamtin ng madla
pluma niya'y laging nakahanda
maging ang katawan, puso't diwa

- gregoriovbituinjr.
11.30.2024

* kinatha sa ika-161 kaarawan ni Supremo Gat Andres Bonifacio

Pakner sa paglaya ng inaapi

PAKNER SA PAGLAYA NG INAAPI

Nobyembre 29 - International Day of Solidarity with the Palestinian People 

minsan, pakner kami ni Eric pag may rali

o kung may aktibidad tulad ng sa U.P.

pag sinigaw namin: From the River to the Sea!

ay sasagot ang iba: Palestine will be Free!

kaya nga, ngayong Nobyembre bente-nuwebe

na International Day of Solidarity

with the Palestinian People, kaisa kami

nila na kalayaan yaong sinasabi

habang sa uring manggagawa nagsisilbi

sa bandilang Palestino, kami'y nag-selfie

na isyu ng paglaya nila'y mapalaki

at mapalayas ang mananakop na imbi

ka Eric, mabuhay ka't pagkilos ay pirmi

sana'y dinggin ng mundo ang ating mensahe

mga kasama, makiisa tayo dine

hanggang madurog ang anumang pang-aapi

- gregoriovbituinjr.

11.29.2024

* kuha ang litrato sa unang araw ng Fight Inequality Alliance (FIA) Global Assembly mula Setyembre 4-7, 2024 sa UP Diliman

Pakikiisa sa mamamayang Palestino

PAKIKIISA SA MAMAMAYANG PALESTINO

naritong nagpupugay ng taaskamao

sa lahat po ng mamamayang Palestino

sa International Day of Solidarity

with the Palestinian People ngayong Nobyembre

nawa'y mapagtagumpayan ninyo ang laban

mula sa panunupil ng kalabang bayan

nawa lugar ninyo'y tuluyan nang lumaya

at maitatag ang isang malayang bansa

kami rito'y lubusan pong nakikiisa

kami'y kasandig ninyo sa pakikibaka

laban sa pagsasamantala't pang-aapi

upang mananakop ay tuluyang iwaksi

magkasangga tayo sa lipunang pangarap

na wala nang kaapihan sa hinaharap

lipunang makatao'y dapat maitayo

at dapat maitatag sa lahat ng dako

- gregoriovbituinjr.

11.29.2024

MABUHAY ANG MGA PALESTINO!

Nobyembre 29 - International Day of Solidarity with the Palestinian People 

Ang galas pala'y mapulang lupa

ANG GALAS PALA'Y MAPULANG LUPA

may Mapulang Lupa sa Las Piñas

sa bandang Sampaloc ay may Galas

naalala ngayon at nawatas

dalawang lugar pala'y parehas

ng kahulugan, aking nalaman

mula sa isang palaisipan

sa tanong sa Talumpu Pahalang

na tunay na dagdag-kaalaman

ang galas pala'y mapulang lupa

na marahil sinasakang sadya

upang magkapalay na dakila

upang gawing bigas nitong madla

wala ako ritong diksyunaryo

pagkat nasa ospital pa ako

buti'y may krosword akong narito

may natutunan na namang bago

- gregoriovbituinjr.

11.29.2024

* krosword mula sa pahayagang Abante, Nobyembre 24, 2024, p.7

Balagtas mula bagtas, kalamyas mula kamyas

BALAGTAS MULA BAGTAS, KALAMYAS MULA KAMYAS

Sa lalawigan ni Itay sa Batangas, ang tawag sa bungang KAMYAS ay KALAMYAS na madalas isahog sa sinaing na tulingan. Nadagdagan ng "la" ang KAMYAS. Kumbaga, ang kamyas sa Maynila ay kalamyas sa Batangas. Ang aking ama'y mula sa Balayan kung saan palasak ang sinaing na tulingan. Ang kalamyas na pinatuyo mula sa pagkabilad sa araw ang paborito kong papakin sa sinaing na tulingan.

Mas napansin ko ang paggamit sa "la" ngayon nang talakayin ni Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan Virgilio S. Almario na ang BALAGTAS ay mula sa salitang BAGTAS. Tulad din ng kalamyas na nadagdagan ng "la" sa salita.

Binabasa ko ang aklat na Kulo at Kolorum ni Almario, pahina 31, at nabanggit niya iyon. Ayon sa kanya, "Una, dahil isang totoong Tagalog na salita ang "balagtas" - varyant ng "bagtas" at katumbas ng shortcut natin sa Ingles. Ikalawa, bahagi ng kadakilaan ng Florante at Laura ang idinulot nitong simbolikong pagbagtas ng panitikan ng ..."

Panlapi ba ang "la"? Ito ang tila sinasabi sa mga nabanggit na salita. Mayroon tayong gitlaping "la". Bukod sa Balagtas at kalamyas, may iba pa kayang salitang gumagamit ng gitlaping "la"?

Dagdag pa ni Almario, "Sa kasulatan ng binyag, isinunod ang pangalan ng makata sa pangalan ng ama na si Juan Balagtas ng Panginay, Bigaa, kaya bininyagan siyang "Francisco Balagtas."

Ginawan ko ng munting tula ang usaping ito:

GITLAPING "LA"

ani Almario, mula "bagtas" ang "Balagtas"

dahil panitikan ng bayan ang binagtas

para pala itong kalamyas sa Batangas

na dinugtungan ng gitlaping "la" ang kamyas

mga dagdag-kaalaman ang mga ito

nang mapaunlad pa ang wikang Filipino

at mabatid ng tagapagtaguyod nito

gaya ng makata't manunulat tulad ko

sa mga saliksik ko'y isasamang sadya

at magagamit sa anumang maaakda

ang gitlaping "la" ay luma ngunit sariwa

na karaniwan nang ginagamit ng madla

maraming salamat, mga ito'y nabatid

wikang lalawiganin ay may naihatid

at napagtantong kung sakaling may balakid

sa pagpaunlad ng wika'y maging masugid

- gregoriovbituinjr.

11.29.2024

Pananghalian sa ospital

PANANGHALIAN SA OSPITAL

pananghalian dito'y gulay, isda't lugaw

ayaw kumain ni misis, siya'y busog daw

natulog siya't ibibili ko mamaya

ng kanin at ulam na gusto niyang sadya

gulay, isda't lugaw ay aking kakainin

kaysa masira't ayokong ito'y sayangin

kahit ito'y lugaw, lamang tiyan din ito

may gulay pa at bangus na uulamin ko

ganyan minsan ang buhay dito sa ospital

habang nakabantay sa aking minamahal

asam kong gumaling na siya't magpahinga

at kanyang hemoglobin sana'y magdose na

wari ko'y nasa piketlayn o bilangguan

may rasyong pagkain laban sa kagutuman

gulay, isda't lugaw man, huwag maliitin

dahil laking tipid kaysa labas kumain

- gregoriovbituinjr.

11.28.2024

Pagbabasa sa ospital

PAGBABASA SA OSPITAL

ikatatlumpu't pitong araw sa ospital

animo'y tahanan ng higit isang buwan

dito na naghahapunan, nag-aalmusal

nagbabawas, labahan, liguan, tulugan

umuwi akong bahay, saglit na lumabas

at ang aking mga libro'y agad kinuha

bumalik ng ospital at sa libreng oras

hanggang hatinggabi ako'y nagbasa-basa

kwaderno't panulat ay laging nakahanda

upang itala anumang nasok sa isip

sumagot ng palaisipan at tumula

paksa sa binasang aklat ay nililirip

lalo't ang pinayo ko sa aking sarili

basahin ang anuman, maging kasaysayan

baka may matutunan at magmuni-muni

habang nagbabantay pa rin sa pagamutan

- gregoriovbituinjr.

11.28.2024