Bagong lababo sa opis

BAGONG LABABO SA OPIS

ang lumang lababo'y anong liit, nasisikipan

malukong at di magkasya ang huhugasang pinggan

at napagpasyahang iyon ay tuluyang palitan

upang maglagay ng lababong anong lapad naman

habang pinagmasdan ko naman ang paggawa nila

mula sa lumang lababong kanilang dinistrungka

kinayas ang semento upang lababo'y magkasya

butas ng lababo'y may tubong tagos sa kanal pa

isa nang pag-unlad mula sa dating anong sikip

upang maalwanan sa paghuhugas ang gagamit

sasabunan at babanlawan anumang mahagip

baso, tasa, pinggan, kutsara't tinidor na bitbit

panatilihing laging walang tambak na hugasin

isa itong panuntunang dapat lang naming sundin

sino bang magtutulungan kundi kami-kami rin

kaya lababo'y alagaan at laging linisin

- gregoriovbituinjr.

08.08.2021

* mga litratong kuha ng makatang gala sa tinutuluyang opisina ng paggawa

Tanong ng paggawa

TANONG NG MANGGAGAWA

"Bakit manggagawa ang unang magsasakripisyo

para isalba ang negosyo?" tanong ng obrero

ito ba'y nakaliligalig na tanong sa iyo?

ah, dapat pag-isipang mabuti ang tugon dito

nang magkapandemya, sinara ang mga pabrika

ekonomya'y bumagsak, di napaikot ang pera

tila hilong talilong ang mga ekonomista

kung paano ibangon ang nasaktang ekonomya

trabaho'y tigil, sa manggagawa'y walang pansahod

kayraming apektado, gutom ay nakalulunod

ayuda'y minsan lang natanggap, ngayon nakatanghod

saan kukuha ng ipangkakain sa susunod

nang magluwag ang lockdown, tila nagbalik sa normal

pinapasok ng kapitalista'y mga kontraktwal

halos di papasukin ang manggagawang regular

kontraktwalisasyon na pala'y muling pinairal

pamahalaan naman, negosyo'y inayudahan

bine-bail out upang negosyo'y di raw magbagsakan

bilyon-bilyon sa negosyo, sa obrero'y libo lang

baka ekonomya'y maiangat daw ng tuluyan

lumilikha ba ng ekonomya'y kapitalista

di ba't manggagawa ang lumikha ng ekonomya

kaya bakit negosyo ang unang isinasalba

na para bang ating mundo'y pinaiikot niya

"Bakit manggagawa ang unang magsasakripisyo

para isalba ang negosyo?" tanong ng obrero

isang tanong pa lang ito, na napakaseryoso

na dapat sagutin nang husay ng ating gobyerno

kung di iyan matugunan pabor sa manggagawa

ang bulok na sistema'y dapat nang baguhing sadya

halina't patuloy kumilos tungo sa adhika

na lipunang makatao'y itatag ng paggawa

- gregoriovbituinjr.

08.08.2021

* mga litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos ng manggagawa sa harap ng DOLE sa Intramuros noong Hulyo 23, 2021

Paglalaba't pagsasampay

PAGLALABA'T PAGSASAMPAY

mga kwelyo'y pinagtiyagaang kusut-kusutin
kilikili't manggas ay pinagsikapang sabunin
pundiyo ng pantalon at singit ng salawal din
sinabon, kinusot, binanlawan, nagawa ko rin

sinampay ko sa labas at hinanger isa-isa
kung hindi uulan, baka bukas lang ay tuyo na
dahil lockdown at mag-isa lamang sa opisina
ay kayrami ring nagawa tulad ng paglalaba

oo, sa opisina, dahil bantay ako roon
doon naabutan ng lockdown, lungga ko na iyon
kay-agang matulog ngunit kay-aga ring bumangon
sa madaling araw itutula ang inspirasyon

munting bagay man ang maglaba'y mahalagang paksa
dahil mahalagang gawain ng isang makata
ang paglalaba'y tulad din ng pagkatha ng tula
mula sa pagsabon, pagkusot at pagbanlaw kaya

mga damit ay pipigain hanggang sa isampay
patutuyuin, pag natuyo'y isuot mong husay
tulad ng pagtulang sinimulan sa pagninilay
sinabon, kinusot, binanlawan ang paksang taglay

hanggang binanlawang damit ay tuluyang pigain
isampay, patuyuin, may mabangong susuutin
tulad ng tulang pinagnilayan ayy susulatin
na balang araw sa madla'y maaaring bigkasin

- gregoriovbituinjr.
08.07.2021

Pagpapakadalubhasa sa wika

PAGPAPAKADALUBHASA SA WIKA

lockdown ay pagkakataon sa tulad kong makata

halimbawa'y pagpapakadalubhasa sa wika

pagbabasa ng Balarila ng Wikang Pambansa

U.P. Diksiyonaryong Filipino'y basahin nga

tula'y daluyan ko ng pakikipagtalastasan

mga saliksik na salita'y dito ang lagakan

kung paano ginagamit, di lang ang kahulugan

pag-aambag ng salita'y pagsisilbi sa bayan

makalikha man lang ng isang tula bawat araw

ay tatlumpung tula bawat buwan ang natatanaw

paksa'y masaya man  o tinarakan ng balaraw

sa ambag at pananaliksik ay huwag bibitaw

di man guro sa anumang paaralan sa bansa

dahil makata, sa wika magpakadalubhasa

ginagamit sa tula ang katutubong salita

gamitin din sa kwento't sanaysay, di lang sa tula

PALABUSAKIT pala'y ningas-kugon, nasaliksik

HALIBYONG pala ang fake news, SIKLAT naman ay toothpick

PEYON TUGAW ang touch move sa chess, isa pang saliksik

SALIMBUBOG ang dikyang puti, ingat, at kaybagsik

bukod sa aliping sagigilid at namamahay 

ay may tinatawag pa palang ALIPING PAMUWAT

KUMAG ay pinong pulbos na nakadikit sa bigas

KUMAG din ay hanip o maliliit na kulisap

magbasa-basa't magsaliksik ang aking layunin

saliksik sa masa ibahagi'y aking tungkulin

ilahad sa sanaysay, kwento, tula, o awitin

ambag na upang wikang Filipino'y paunlarin

- gregoriovbituinjr.

08.07.2021

* ang mga salitang nasa malalaking titik ay mula sa mga nalikhang tula ng makata

Paksa'y nasa paligid lang

PAKSA'Y NASA PALIGID LANG

lockdown na naman, nasa bahay lang, walang magawa
ngunit kayraming gagawin, maraming malilikha
ikutin ang mata, nasa paligid lang ang paksa
sa mumunting bagay ay may maikukwentong sadya

pigtal na tsinelas, bulok na gulay, bato, baso
sapatos, lata ng sardinas, maruruming plato
isopropyl alcohol, alkohol na gin, lababo
plastik, titisan o ashtray, upos ng sigarilyo

labahin, salawal, pantalon, sando, tabo, balde
bote ng alak, serbesa, isang tasa ng kape
bintilador, takure, kaldero, siyanse, lente
baryang piso, limang piso, sampung piso, at bente

magsaliksik din, magbasa, diksiyonaryo'y tingnan
ano ang wing chun kung fu, yawyan, sikaran, shotokan
sino sina Bruce Lee, Jet Li, Donnie Yen, at Jackie Chan
sino sina Joker, Riddler, Penguin, Robin at Batman

pangsalok, pangligo, pampunas, panghugas, pandikit
paksa'y nasa paligid lang, maganda o malupit
ilantad mo ang pagsasamantala't panlalait
sadyang kayraming paksang masusulat mo ng sulit

- gregoriovbituinjr.
08.07.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa kanyang paligid

Gamiting wasto ang wi-fi

GAMITING WASTO ANG WI-FI

binabayaran ang wi-fi tapos di gagamitin
ano ka, hilo? wi-fi ay imaksimisa mo rin
gamitin sa pananaliksik, huwag aksayahin
gamitin ng gamitin, lalo't binabayaran din

magkano ang isang buwan? nasa sanlibong piso?
o higit pa? at depende kung ano ang wi-fi mo?
kaysa di ginagamit at nauubos lang ito
tapos ay babayaran mo ang buwanang bill nito

kaya narito akong patuloy sa pagsaliksik
kahit sa munti kong lungga'y waring nananahimik
at nagsusulat ng mga akdang wala mang bagsik
ngunit mararamdaman mo ring tila ito'y lintik

pinaghirapang akda'y ibahagi sa internet
upang mabasa rin ng madla't di ito mawaglit
i-upload sa facebook o blog ang anumang nahirit
kaysa magmukmok, habang may wi-fi kang nagagamit

isip-isip ng paksa, pag-aralan ang lipunan
akda'y pagnilay-nilayan, paglingkuran ang bayan
gamitin ang panahon nang may wastong kamalayan
habang may wi-fi sa masa'y makipagtalastasan

- gregoriovbituinjr.
08.06.2021

Ituring man akong makatang hampaslupa

ITURING MAN AKONG MAKATANG HAMPASLUPA

kahit ituring pa akong hampaslupang makata
ay magpapatuloy pa rin sa layon ko't adhika
habang nakatalungko sa loob ng aking lungga
at pinagninilayan ang mga isyu ng dukha

makatang hampaslupang malayo ang nilalakad
nang kapwa dukha'y kausapin saanman mapadpad
upang mapang-api't bulok na sistema'y ilantad
at sa pamamagitan ng kathang tula'y ilahad

hampaslupang makatang madalas ay nasa rali
ng obrero, magsasaka't maralitang kakampi
tibak na isyu ng maliliit ang sinasabi
pinakikitang may pakialam sa nangyayari

makatang hampaslupang may layuning ilarawan
ng patula ang pagsasamantala sa lipunan
hangad ay pagbabago't paggalang sa karapatan
nang kamtin ng bayan ang panlipunang katarungan

hampaslupang makatang matatag at may prinsipyo
nilalabanan ang pang-aabuso't abusado
nagnanasang magtatag ng lipunang makatao
nang walang pagsasamantala ng tao sa tao

makatang hampaslupang tigib ng pagdaralita
hampaslupang makatang tipid sa pagsasalita
dukha man, dignidad ay inaalagaang pawa
dangal ko'y huwag salingin, lalaban akong sadya

- gregoriovbituinjr.
08.06.2021

* litratong kuha noong SONA 2021 sa Commonwealth Avenue sa Lungsod Quezon

Agosto'y Buwan ng Wika't Kasaysayan

AGOSTO'Y BUWAN NG WIKA'T KASAYSAYAN

parang pinagtiyap ng pagkakataon ba naman

para sa mga makata't manunulat ng bayan

na pagsapit ng Agosto'y may dobleng pagdiriwang

pagkat buwang ito'y Buwan ng Wika't Kasaysayan

napili itong buwan ng Agosto bilang Buwan ng Wika

sa buwang sinilang ang Ama ng Wikang Pambansa

Agosto'y makasaysayan nang sinilang ang bansa

nang sedula'y pinunit ng Katipunerong sadya

sinabatas ang dalawang pagdiriwang na ito

upang halaga nito'y alalahanin ng tao

bansang may sariling wika't kasaysayang totoo

bilang pagsulong ng identidad ng Filipino

kasaysayan ay talakayin sa wikang sarili

habang sariling wika'y gamiti't ipagmalaki

at sa pamamagitan nito tayo'y nagsisilbi

sa sambayanan na marapat lamang ipagbunyi

- gregoriovbituinjr.

08.06.2021

* Ang Agosto bilang Buwan ng Wikang Pambansa ay batay sa Proklamasyon Blg. 1041, s. 1997, habang ang Agosto bilang Buwan ng Kasaysayan ay batay naman sa Proklamasyon Blg. 339, s. 2012

Sa muling pagtatahi ng gunita

SA MULING PAGTATAHI NG GUNITA

muli na naman akong nagtatahi ng gunita

binabalikan ang alaala ng pagkabata

hanggang sapitin ang panahon ng pagbibinata

pati na kung paano magsimulang magmakata

natutong ipagtanggol ang karapatang pantao

at panlipunang hustisya'y ipaglabang totoo

niyakap ng kusa ang mapagpalayang prinsipyo

hanggang sa huling hininga'y ipagtatanggol ito

asawa'y nakilala sa isyu ng kalikasan

usapin ng basura't plastik ay pinag-usapan

pageekobrik at iba't ibang isyu'y nalaman

at naimbitahang magsalita sa paaralan

subalit di ko maiwan ang pagkatha ng tula

at isulat at bigkasin ang samutsaring paksa

sa parlamento ng lansangan, sa harap ng madla

ipinahahayag ang nasasaloob at diwa

mula sa gunita, mga salita'y tinatahi

nang lalong pahigpitin ang bigkis sa minimithi

napapatunganga sa ulap ng ilang sandali

habang sa aking lungga'y naritong nakalupagi

- gregoriovbituinjr.

08.06.2021

* litratong kuha noong SONA 2021 sa harap ng NHA

Bilin sa sarili

BILIN SA SARILI 

huwag kang mag-isip ng tula habang nagsasaing
tingnan ang ginagawa hanggang sa ito'y mainin
mahirap nang dahil dito'y masunugan ng kanin
ah, di masarap ang sunog, iyong pakaisipin

huwag humarap sa webinar habang nagluluto
huwag tumutok sa kompyuter habang kumukulo
ang nilaga't baka sa pagmamadali'y mapaso
pagluluto'y tapusin munang may buong pagsuyo

habang ginagawa ang tulang ito'y tigil muna
tapos na ba ang niluluto mo't nawiwili ka
oo nga pala, baka sinasaing ko'y sunog na
teka lang, sandali, at salamat sa paalala

bilin iyan sa sarili upang di masunugan
ng niluto't sumarap naman ang pananghalian

- gregoriovbituinjr.
08.06.2021

Sa unang araw ng panibagong lockdown

SA UNANG ARAW NG PANIBAGONG LOCKDOWN

napakatahimik ng paligid, umuulan man
walang mga tao sa labas, walang halakhakan
simula na ng lockdown, walang tao sa lansangan
gayunpaman, ang bahay at buhay ay pag-isipan

bawal lumabas lalo't panahon ng kwarantina
sana'y may tinago kang pagkain, may bigas ka pa?
pinaghandaan mo ba ang pagkain ng pamilya?
subalit paano kung sa bahay ay nag-iisa?

malungkot, walang trabaho, di ka rin makalabas
ikutin ang mata sa paligid, magpunas-punas
magtanggal ng alikabok, i-tsek kung meron pang gas
labhan ang damit, linisin ang sapatos, tsinelas

magluto lang ng sapat upang di kayo gutumin
lalo sa panahon ng lockdown, magtipid-tipid din
pag nakapag-imis sa paligid saka isipin
ang ibang gawain, tulad ng balak na sulatin

labinlimang araw na lockdown, kaytagal na lubha
nasa loob man ng bahay ay huwag tumunganga
kayraming lilinisin, lalabhan, maraming gawa
pagandahin ang paligid upang di maasiwa

- gregoriovbituinjr.
08.06.2021

* Muling pinairal ng pamahalaan ang mahigpit na lockdown sa Metro Manila mula Agosto 6 hanggang 20, 2021

Isang tula sa Buwan ng Wika

ISANG TULA SA BUWAN NG WIKA

pinagtanggol na ni Asedillo ang sariling wika

bago pa si Quezon maging Ama ng Wikang Pambansa

kung propagandista'y Espanyol ang ginamit na wika

sa mga Katipunero'y tampok ang ating salita

bilang makata, tinitingala ko silang idolo

upang payabungin pa't paunlarin ang wikang ito

ang makita sa U.P. Diksiyonaryong Filipino'y

ginagamit ko sa tula't binabahagi sa tao

tayo ang bansang sinasalita ang wikang sarili

ngunit pagdating sa dokumento'y isinasantabi

pawang nakasulat sa Ingles, tayo mismo ang saksi

kahit na sa ating batas, sa Ingles tayo nawili

di rin natin ginagamit ang katutubong baybayin

o magtatag ng pahayagang baybayin ang sulatin

mga akda man ng bayani'y sa baybayin limbagin

na paraan din upang sariling wika'y paunlarin

kaya ngayong Buwan ng Wika'y muling pahalagahan

ang mga tagapagtanggol ng wika ng sambayanan

bayani ng wikang sarili'y halina't pagpugayan

habang pinauunlad din natin ito ng tuluyan

- gregoriovbituinjr.

08.06.2021

Pangangalampag ng maralita

PANGANGALAMPAG NG MARALITA

mahigpit kaming nakikiisa sa maralita

nang dahil sa lockdown ay nangalampag silang sadya

lalo't magugutom ang maraming pamilyang dukha

walang kita, lockdown na naman, nakakatulala

dahil daw sa Delta variant kaya nag-lockdown muli

gobyerno'y walang masagawang ibang tugon kundi

lockdown, kwarantina, ECQ, GCQ, lockdown uli

tugon ba ng pamahalaan ay ganito lagi?

perwisyong lockdown, para sa maralita'y perwisyo

intensyon sana'y maganda kundi gutom ang tao

di magkakahawaan subalit walang panggasto

di makapaghanapbuhay,  walang kita't trabaho

labinglimang araw na puno ng pag-aalala

dahil di sapat ang salapi para sa pamilya

upang matugunan ang gutom, wala ring ayuda

kung mayroon man, di pa nakatitiyak ang masa

kaya ang mga maralita'y muling nangalampag

mga panawagan nila'y kanilang inihapag

inilabas ang saloobin, di sila matinag

bitbit ang plakard ay nagkakaisang nagpahayag

- gregoriovbituinjr.

08.05.2021

* Ikalima ng hapon sa bisperas ng lockdown ay nangalampag ang mga maralita sa iba't ibang lugar sa bansa sa pangunguna ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML)

* Kuha ang ilang litrato mula sa iba't ibang eryang kinikilusan ng KPML, pasasalamat sa mga nagbahagi

* Ayon sa ulat, magla-lockdown sa Metro Manila mula Agosto 6 hanggang 20, 2021

Maling tanong sa palaisipan

Maling tanong sa palaisipan

Tingnan sa 30 Pahalang: "Sukat na katumbas ng tatlong pulgada." Ang pulgada ay inch sa Ingles. Anong sukat ang katumbas ng 3 inches?

Ang sagot sa palaisipan ay YARDA. Kung yarda, katumbas niyan ay 3 feet, hindi 3 inches. Tatlong talampakan o tatlong piye, hindi tatlong pulgada. "Sukat na katumbas ng tatlong talampakan" ang dapat na tanong. Sana'y naging maingat naman ang gumagawa ng mga krosword na ito. 

Nakalikha tuloy ako ng isang soneto o tulang may labing-apat na taludtod hinggil dito:

MALING TANONG SA KROSWORD

pamali-mali na ang tanong sa palaisipan

balak yatang ang sasagot ay bigyang-kalituhan

ngunit sa maling tanong, nakita ang kabugukan

o marahil kawalang ingat ng gumawa niyan

bakit ang tanong ay "katumbas ng tatlong pulgada"?

imbes na "tatlong talampakan" sa sagot na YARDA

lasing ba ang gumawa o nalito lang talaga?

matatalino ang gumagawa ng krosword, di ba?

ang palaisipan ay isa rin namang aralin

upang ang ating bokabularyo pa'y paghusayin

baka may salitang sa tula'y magandang gamitin

o may matagpuang salitang malalim sa atin

pagbutihin ang paggawa ng krosword, aking hirit

at ganyang pagkakamali'y di na sana maulit

- gregoriovbituinjr.

08.05.2021

Pahimakas kay Neil Doloricon

PAHIMAKAS KAY NEIL DOLORICON

taas-kamaong pagpupugay kay Neil Doloricon
sa kanyang mapagpalayang sining noon at ngayon
kapuri-puring pagguhit na kanyang dedikasyon
upang ilarawan ang sa bayan ay aping seksyon

nang mabasa sa balita ang kanyang pagkamatay
ako'y nalungkot subalit naritong nagpupugay
gayunman, marami siyang pamanang anong husay
mapagmulat, palaban, may hustisyang tinataglay

may pamanang naiwan sa tanggapan ng paggawa
na kanyang iginuhit, siya mismo ang lumikha
hinggil iyon sa aklasan ng mga manggagawa
isang alaala sa kanyang husay sa pagkatha

pinamagatan iyong "Tunggalian sa Piketlayn"
na iyong makikita sa tanggapan ng Bukluran
paglalarawan sa obrerong nakikipaglaban
upang kamtin ang asam na hustisyang panlipunan

muli, Neil Doloricon, taospusong pagpupugay
sayang at di kita nakasama sa paglalakbay
ang sining mo't ang tula ko sana'y nagkaagapay
upang itaguyod ang hustisya hanggang tagumpay

- gregoriovbituinjr.
08.04.2022

* Ang nasabing sining ni Neil Doloricon, na nasa tanggapan ng Bukluran ng Manggagawang
Pilipino (BMP), ay may petsang 1987
* Neil Doloricon (1957-Hulyo 16, 2021)
* Sanggunian ng ilang datos:
http://artasiapacific.com/News/ObituaryNeilDoloricon1957to2021
https://www.rappler.com/life-and-style/arts-culture/artist-neil-doloricon-dies

Wagi sa Math Olympiad 2022

WAGI SA MATH OLYMPIAD 2021

mula sa Olympics na mga medalya'y nakamit
Hidilyn Diaz at Nesthy Petecio ang sumungkit
sa International Math Olympiad din ay humirit
anim na medalya'y sa Pilipinas isinabit

pagpupugay sa mga nagwagi sa math olympiad
pagkat kanilang misyon ay di nabigo't natupad
anim na estudyanteng sa paligsahan umusad
apat na pilak at tatlong tansong medalya'y gawad

kinatawan ng bansa, anim na nakipagtagis
apat na medalyang pilak, nakamtang anong tamis
nina Raphael Dylan Dalida, Bryce Ainsley Sanchez,
Immanuel Josiah Balete, at Steven Reyes

habang nakapagkamit naman ng tansong medalya
sina Vincent Dela Cruz at Sarji Elijah Bona
patunay ng galing ng Pinoy sa matematika
sana sa larangang iyan ay magpatuloy sila

pagpupugay sa magagaling nating sipnayanon
sa sipnayan o matematika'y di nagkataon
sadyang magagaling ang mga estudyanteng iyon
at sana silang nanalo sa bansa'y makatulong

- gregoriovbituinjr.
08.04.2021

Sanggunian:
https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/798088/philippines-bags-6-medals-at-international-math-olympiad/story/
https://news.abs-cbn.com/news/08/02/21/filipino-students-6-medals-62nd-math-olympiad

Ayuda

AYUDA

nananawagan sila ng ayuda, ako'y hindi
pagkat pamilya'y magugutom, sitwasyong malala
ako'y aktibistang Spartan, tiyan ma'y humapdi
babangon, kikilos, gutom na'y binabalewala

kaya di ko ramdam yaong panawagang ayuda
dahil nakasanayan ko nang mabuhay ng solo
sabihin mang nagkaasawa na't nagkapamilya
ngunit asawa'y nasa probinsya, ako'y narito

ngayon, panibagong lockdown ay muling papalapit
maraming mawawalan ng trabaho't magugutom
kaya maraming babaling sa gobyerno't hihirit
na mabigyan ng ayuda habang kamao'y kuyom

ako'y di hihingi sa gobyernong walang respeto
sa karapatang pantao't pasimuno ng tokhang
hihingian pa'y walang galang sa due process of law
hihingan sila ng ayuda? silang pumapaslang?

pag nabigyan ba akong ayuda'y utang na loob?
sa gobyernong buhay ng tao'y basta kinikitil?
titigilan na ba ang panunuligsang marubdob?
pag nabusog sa ayuda'y pipikit na sa taksil?

tila ako'y dukhang humihingi ng dagdag sahod
gayong walang trabaho't pabrikang pinapasukan
tila ba humihingi sa gobyernong nakatanghod
na tingin sa masa'y piyon lang sa chess o digmaan

bagamat panawagang ayuda'y di ko man ramdam
ay tutulong sa kampanya't sigaw ng maralita
ipapakitang kahit ganito'y may pakialam
kahit ayokong humingi sa gobyernong kuhila

- gregoriovbituinjr.
08.04.2021

Di man pansinin sa pagyoyosibrik

DI MAN PANSININ SA PAGYOYOSIBRIK

pansin ko, walang pumapansin sa aking kampanya
laban sa upos ng yosi, dahil kakaiba ba?
bakit ako ang gumagawa, bakit di ang iba?
bakit ginagawa ko ito, para ba sa masa?

subalit kahit na ganoong walang pumapansin
patuloy pa rin ako sa niyakap na layunin
kaysa makitang bayan ay sa upos lulunurin
lalo na't isda sa laot, upos na'y kinakain

kailangang kumilos at magbigay halimbawa
isang pagbabakasakali tumulong din ang madla
na kalinisan din ng paligid ay maunawa
na di tapon dito, tapon doon ang ginagawa

baka sadyang mahina lang ako sa pagtaguyod
na upos sa kalikasan ay di nakalulugod
na baka isda sa laot sa upos na'y malunod
na walang kapupuntahan ay nagpapakapagod

hayaan n'yo na ako sa ginagawa kong ito
na sa bote'y magtipon ng upos ng sigarilyo
kapara ng ekobrik ay yosibrik ang gawa ko
adhikaing ito sa kapwa'y di naman perwisyo

- gregoriovbituinjr.
08.04.2021

Ang tula sa rali

ANG TULA SA RALI

minsan, may kredibilidad din ang nilikhang tula
pag kasama sa pakikibaka ng manggagawa
pag nakikipamuhay sa magsasaka't dalita
at sa Mendiola'y binibigkas ang tulang kinatha

madalas, may handa na akong tulang bibigkasin
isang araw bago ang rali, paksa'y aalamin
anong linya't tindig sa isyu, iyon ang sulatin
bagamat bawat tula ko'y may tugma't sukat pa rin

di ko pupurihin sa tula ang kapitalista
kundi ilantad ang kanilang pagsasamantala
di ko pupurihin ang tula sa kapitalista
kundi ilahad ang nasang panlipunang hustisya

iyan ang papel kong mahalagang ginagampanan
nasa rali man, nasa komunidad o saanman
ako'y makatang adhika'y makataong lipunan
at pagtula ko sa rali'y pagsisilbi sa bayan

- gregoriovbituinjr.

Pagbabasa

PAGBABASA

kayraming dapat basahing aklat-pampanitikan
na binili ko buwan o taon nang nakaraan
sayang kung di nababasa't naaalikabukan
at ngayong may lockdown, ito'y atupagin naman

naipong aklat ay di lang simpleng collector's item
nakatago o pandispley sa aklatang kaydilim
libro'y may buhay ding nakadarama ng panimdim
di tulad kong di agad pansin ang datal ng lagim

sa aklat ay kayraming kwentong makakasagupa
habang tayo'y minumulat ng mga manggagawa
may hinggil din sa kasaysayan ng lahi't adhika
at pagsakop ng mga makapangyarihang bansa

may klasikong akda hinggil sa bayani't pag-ibig
may mga pagtalakay din sa mga iyong hilig
pati kasaysayan ng digmaan at kapanalig
at paanong mga kalaban ay pinag-usig

may akda hinggil sa sipnayan o matematika
may sulatin sa sikolohiya't pilosopiya
may mga kwento hinggil sa nakikibakang masa
anupa't bigyan din ng panahon ang pagbabasa

- gregoriovbituinjr.
08.03.2021

Lockdown ay panahon din ng pagrerebyu

LOCKDOWN AY PANAHON DIN NG PAGREREBYU

lockdown ay panahong mabalikan ang dating gawa
panahon ng pagrerebyu ng paboritong paksa
sipnayan o matematika, di na lamang tula
na kurso sa kolehiyo'y rebyuhin muling kusa

mga teorya'y itula, gawan din ng sanaysay
number theory, game theory, ating pagaaning husay
trigonometriya, dyeyometriya'y isalaysay
lalo't bahagi na ng pang-araw-araw na buhay

bumili man sa tindahan o sumakay man ng dyip
pagbibilang ng bayad at sukli na'y mahahagip
kahit sastre'y may metro nang damit ay di masikip
sa istraktura ng gusali'y inhinyerong isip

ikwento ang mga anekdota ng sipnayanon
o mathematician, anong ginawa nila noon
anong gamit sa pyramid, sukat na sukat iyon
light years ng mga buntala'y natukoy na rin ngayon

isa pang niyakap na misyon para sa daigdig
na sipnayan ay pagaanin lalo't ito'y hilig
nang sa hinaharap, estudyante'y may makakabig
at mga problema'y malutas nang di mabibikig

laksang numero at pormula, nakalulula ba
pag padron na'y naunawaan, nakahahalina
lalo na't matematika'y kapara ng mahika
sa isipang pag nalirip ay di na magtataka

- gregoriovbituinjr.
08.03.2021

Magla-lockdown na naman

MAGLA-LOCKDOWN NA NAMAN

magla-lockdown na naman, obrero'y muling dadaing

mawawalan ng trabaho't gutom muli'y kapiling

habang kapitalista'y ngingisi-ngising balimbing

pandemya'y ginawa pang palusot sa union busting

labinglimang araw pa ang lockdown ngayong Agosto

dahil daw sa Delta variant na kaytinding totoo

tatamaan na naman nito ang mga obrero

lalo't kapitalista'y nagmamaniobrang todo

matapos ang lockdown, mga unyon na'y umaangal

pagkat union busting na'y unti-unting pinairal

papapasukin ang mga manggagawang kontraktwal

habang nganga naman ang mga obrerong regular

kalagayan sa pinapasukan ay lumulubha

pandemya ang nakitang butas ng namamahala

upang gipitin ang unyon, ang sigaw nilang sadya:

ayuda, proteksyon at trabaho sa manggagawa!

kapitalista'y huwag bigyan ng pagkakataon

na magpatuloy sa mga C.B.A. violation

dapat pang magkaisa't magpakatatag ng unyon

upang maipanalo ang kanilang laban ngayon

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos ng manggagawa sa harap ng tanggapan ng DOLE sa Intramuros, Maynila noong Hulyo 23, 2021

* balitang magpapatupad muli ng lockdown sa Metro Manila mula Agosto 6-20, 2021 

Sanggunian:

https://www.rappler.com/nation/metro-manila-placed-under-ecq-august-6-to-20-2021

https://news.abs-cbn.com/news/07/30/21/metro-manila-ecq-from-august-2021

Katapat na panawagan sa lupit ng estado

KATAPAT NA PANAWAGAN SA LUPIT NG ESTADO

sigaw ng mamamayan, ibasura ang Terror Law

katapat na panawagan sa lupit ng estado

ang dating tatlong araw sa malala nang asunto

ngayon ay labing-apat na araw, wala pang kaso

ang Terror Law ay di lamang laban sa terorista

kundi sa mamamayang may daing, nakikibaka

silang di bulag na tagasunod o sumasamba

sa isang anitong palamura at palamara

sa nasabing batas ay kayrami ngang nagpetisyon

nasa higit tatlumpung bilang ng organisasyon

samahang pangkarapatan pa ang mayorya doon

patunay na nakakatakot ang batas na iyon

puntirya'y mga pumupuna sa pamahalaan

na pangarap ay kamtin ang hustisyang panlipunan

para sa lahat, karapatang pantao'y igalang

at ipinaglalaban ang dignidad ng sinuman

"Ibasura ang Terror Law!" yaong kanilang hiyaw

pagkat sa karapatan ay nakaambang balaraw

sana'y dinggin ang sigaw nilang umaalingawngaw

dahil Terror Law ay talagang umaalingasaw

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa Mendiola noong Hulyo 19, 2021 bilang paggunita sa unang anibersaryo ng Terror Law sa bansa

Pagbabalik sa buhay-Spartan

PAGBABALIK SA BUHAY-SPARTAN

matapos ang halos dalawang linggong magkasama

umuwi muli sa misis sa kanilang probinsya

balik sa buhay-Spartan ang abang aktibista

tuloy sa pakikipamuhay kapiling ang masa

at nagpapakatatag pa rin sa prinsipyong taglay

na puspusang pakikibaka't simpleng pamumuhay

umuwi rin sa munting lungga't doon nagninilay

habang sa tungkuling tangan ay sadyang nagsisikhay 

laging simpleng almusal, tanghalian at hapunan

kaning sinabawan ng noodles at tuyo na naman

murang pagkaing kaya lang ng bulsa, patatagan

ah, ganyan ang pamumuhay ng makatang Spartan

ngunit masarap ang ulam pag kasama si misis

ayokong sa kahirapan ko siya'y magtitiis

nais kong masarap ang buhay niya't walang mintis

sapagkat ayokong marinig ang kanyang pagtangis

subalit sa lalawigan nila'y muling umuwi

doon ang trabaho niya't doon nananatili 

habang ako'y patuloy sa paglilingkod at mithi

nang asam na lipunang makatao'y ipagwagi

- gregoriovbituinjr.

08.02.2021

Ang maging magsasaka sa lungsod

ANG MAGING MAGSASAKA SA LUNGSOD

mabuti't nakapagpapatubo na rin sa paso

ng mga tanim na halamang kitang lumalago

di naman magsasaka ngunit nakapagpatubo

ng tanim sa lungsod na di pansin ang pagkahapo

ganyan ang iwing buhay sa nanalasang pandemya

kahit nasa kalunsuran ay maging magsasaka

magtanim ng gulay sa paso, munggo, talong, okra

at iba pa't pagsikapang alagaan tuwina

kahit ako'y lumaki man sa aspaltadong lungsod

nadama kong ang gawaing ito'y nakalulugod

tamang pagtatanim ay inaral at sinusunod

at gawaing ito sa madla'y itinataguyod

sa labas lang ng bakuran naglagay ng pananim

sa mga paso lang na mula gusali ang lilim

wala mang lupang malawak, may lupa'y pwede na rin

mahalaga'y makapagpatubo't may aanihin

di man sadya'y naging magsasaka sa kalunsuran

kahit paano'y makatulong sa pamilya't bayan

sa pandemyang ito nga'y kayrami kong natutunan:

maging malikhain at pag-aralan ang lipunan

anumang natutunan ay ibahagi sa madla

na bansa'y binusog ng magsasaka't manggagawa

na sa pawis, dugo't pagsisikap, may mapapala

sa mga kabataan, tayo'y maging halimbawa

- gregoriovbituinjr.

Gintong medalya sa larong sudoku

GINTONG MEDALYA SA LARONG SUDOKU

salamat, Hidilyn Diaz, isa kang inspirasyon

upang pagbutihin din ang aming adhika't layon

tulad ng sudoku na naka-gold medal din ngayon

di man sa Olympics, subalit dito lang sa cellphone

labinlimang sudoku puzzle ang dapat masagot

upang gintong medalya sa larong ito'y maabot

maliit man ang larangang ito'y masalimuot

tulad ng chess, sa anumang balakid nakalusot

gayunman, inspirasyon ang iyong gintong medalya

upang aming larangan ay pagbutihing talaga

noon, laksang librong sudoku'y binibili ko pa

hanggang sa paligsahan ng sudoku nga'y nanguna

iyon ay higit isang dekada nang nakaraan

sa Manila International Book Fair, paligsahan

sa sudoku ng isang aklatan at palimbagan

nang ako'y manguna't may premyo pang napanalunan

panalo ko'y dalawang daan limang libong piso

nagamit upang sa Clark airport syota'y masundo ko

na ngayon ay aking misis, salamat sa sudoku

na hanggang sa ngayon ay libangang nilalaro ko

napanalunan ma'y di ginto'y parang ginto na rin

pagkat nanguna ako sa paligsahang hangarin

salamat sa sudoku at sa iyo rin, Hidilyn

upang aming trabaho't layunin ay pagbutihin

- gregoriovbituinjr.

08.02.2021

Agosto Uno: Kamatayan ng Dalawang Pangulo

AGOSTO UNO: KAMATAYAN NG DALAWANG PANGULO 

kapwa sila unang araw ng Agosto nawala

kapwa pangulong pinamunuan ang ating bansa

kapwa makasaysayan ang panahon nilang sadya

at kapwa kinilala sa paglilingkod sa madla

panahon ng Ikalawang Daigdigang Digmaan

nang pinamunuan ni Pangulong Quezon ang bayan

habang si Cory Aquino'y naging pangulo naman

nang diktador ay pinatalsik na ng taumbayan

sila'y kinilala sa matapat na pagsisilbi

sa ating bansa't taumbayan na ang nagsasabi

namatay si Quezon sa tuberkulosis o tibi

colon cancer naman ang ikinamatay ni Cory

tuwing Agosto Uno ay inaalalang tunay

ang kanilang mga nagawa noong nabubuhay

at sa anibersaryo ng kanilang pagkamatay

tangi kong masasabi'y taas-noong pagpupugay

- gregoriovbituinjr.

08.01.2021

* Mga litrato mula sa google

Pangulong Manuel L. Quezon (Agosto 19, 1878 - Agosto 1, 1944)

Pangulong Corazon C. Aquino (Enero 25, 1933 - Agosto 1, 2009)

Sa sama-samang pagkilos

SA SAMA-SAMANG PAGKILOS

pasasalamat sa suporta n'yo, mga kasama
lalo na sa aking pagtalumpati noong SONA
bilang sekretaryo heneral ng ating samahan
naririto pa tayong matitibay pa rin naman

mabuhay kayo, isang taas-noong pagpupugay
sadyang kasangga kayo saanmang labanang tunay
dito man ay nakatalungko ako't nagmumuni
nasa diwa pa ri'y paanong sa bayan magsilbi

tuloy ang laban mula sa piitan hanggang laya
habang nakikiisa sa laban ng mga dukha
kumikilos para sa panlipunang katarungan
maitayo ang asam na makataong lipunan

gaano pa man kalayo ang ating tatahakin
at gaano man kaputik ang ating lalandasin
ay makakamtan din ang inaasam na tagumpay
dahil sa ating pagkakaisa at pagsisikhay

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng isang kasama nang lumahok sa pagkilos sa SONA ang Ex-Political Detainees Initiative (XDI)

Mensahe sa bituin

MENSAHE SA BITUIN

madalas kitang tinitingala sa kalangitan
upang magnilay at pagmasdan ang iyong kariktan
nais kitang abutin ngunit kaylayo mo naman
noon pa man, nais kitang ikwintas sa katipan

inaabangan kong lagi ang pagdatal ng gabi
nang masilayan ka habang nakaupo sa tabi
nang sa iyo'y ipanatang sa bayan magsisilbi
bituin kang paraluman sa aking guniguni

sadyang inspirasyon kayong ikinwintas sa langit
habang mga pangarap ko sa diwa'y laging bitbit
maaari bang diyan ako'y iyo ring isabit
tulad ng pangunguha ko ng bunga ng kalumpit

sa gabi-gabing pagkikita'y maraming salamat
maliban pag may unos na nagtatago kang sukat
pagmamasdan kita sa dilim kahit may habagat
habang di pa nagpapahinga ang diwa kong puyat

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Kagabi

KAGABI

kagabi, nasaksihan ko ang aking kamatayan
datapwat kanina lang, muli akong isinilang
nagmulat ng mata paglabas sa sinapupunan
upang umaga'y salubungin ng buong kariktan

kagabi'y isang di ko malilimutang sandali
nagkagulo na dahil sa maraming mali-mali
para bang sinuman ay talagang nagmamadali
hanggang mga tuhod at buto'y nagkabali-bali

oo, tandang-tanda ko pa yaong mga naganap
habang sa dilim, panangga'y aking inaapuhap
nahan na ang inaasahang agarang paglingap
nang pagdingasin pa ang ilawang aandap-andap

gagawin ko lahat upang mapang-api'y magapi
at katarungang panlipunan ay maipagwagi

- gregoriovbituinjr.