Kumot na papel ng isang kasama

KUMOT NA PAPEL NG ISANG KASAMA
Tula ni Ho Chi Minh
Salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Mga bagong mga aklat, mga lumang aklat,
ang mga dahon ay nakasalansan lahat.

Isang kumot na papel
ay mas mainam kaysa walang kumot.

Kayong natutulog na animo’y mga prinsipe,
na nababalabalan mula sa lamig,

Alam nyo ba kung gaano karaming tao sa piitan
ang hindi makatulog sa buong magdamag?


A COMRADES PAPER BLANKET
Poem by Ho Chi Minh
Translated by Kenneth Rexroth

New books, old books,
the leaves all piled together.

A paper blanket
is better than no blanket.

You who sleep like princes,
sheltered from the cold,

Do you know how many men in prison
cannot sleep all night?

Hindi lamang itim at puti

hindi lamang itim at puti
kundi kami ring kayumanggi
ang may magandang minimithi
sa mundong kaytagal sinawi
ng kapitalismong tiwali

dapat nating pagkaisahin
ang masa sa isang layunin
ang bayan-bayan sa mithiin
at obrero sa adhikain
upang daigdig ay baguhin

itim man at puti'y makunat
at kayumanggi'y nagsasalat
ang puso't diwa'y sinusukat
kung ginhawa'y ginawang sapat
upang magtamasa ang lahat

masa'y di dapat laging lugmok
obrero'y dapat manghimasok
aralin ang dapat maarok
palitan ang sistemang bugok
baguhin ang lipunang bulok

- gregbituinjr.

Ang Batang Bughaw - Salin ng tula ni Eman Lacaba

ANG BATANG BUGHAW

(Huntington Library and Art Gallery, San Marino, California)

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Hindi pinagplanuhan ang aming pagdating.

Pupunta kami saanmang lugar, hindi ko na ngayon

Maalala kung saan. Sabi niya'y mayroon pa kaming

Sapat na oras para sa ilang milya pang aming lalakbayin.

Gayunpaman, ang aming kotse, kung ito'y makapagsasalita lang,

Ay baka magtanong sana kung may pagkakamali.

Wala nga sa kanyang bughaw na tindig ang pagmamadali,

Napakawalang muwang niya para roon. Gayundin,

naisip niya ang mga ulyaning matatandang may mga trumpeting nakokoronahan

At may milya-milyang paglilibang sa kanilang bulsa.

Hindi kami walang muwang o matalino,

Munting guro, hinahangad lamang namin

Ang mga buhay na walang milya-milya't pangako,

Mga buhay na wala kami, at tumigil sa pananabik'

Munting batang bughaw, halika't hipan ang iyong pakakak.

* Inilathala sa Philippines Free Press, Enero 14, 1967, p.33

* Isinalin ng petsang Hulyo 29, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

THE BLUE BOY

(Huntington Library and Art Gallery, San Marino, California)

Our coming wasn't premeditated.

We were going somewhere else, I do not now

Remember where. She said we still would have

Sufficient time for some more miles to go.

Certainly, our car, if it could only talk,

Would have asked if there had been some mistake.

Haste indeed was not in his blue bearing,

He was too innocent for that. She likewise

Thought of senile men with wreathed trumpets

And miles of leisure in their pockets.

We were neither innocent nor wise,

Little master, we would have only yearn

For lives without the miles and promises,

Lives we were without, and stop at yearning'

Little boy blue, come blow your horn.

- Emmanuel A.F. Lacaba

Lagaslas ng tubig

Lagaslas ng tubig ay tila ba musika
At sa puso'y umaalon-alon tuwina
Ginigising ang diwa sa bawat umaga
Ako'y tila baga dinuduyan ng sinta
Sinusundan ang awitan ng mga maya
Lininang ng lagaslas sa aba kong puso
Ang tapat na pag-ibig na nasang mahango
Sa paglalakad ay di ko ramdam ang hapo
Nadama'y init ng pagsintang di magupo
Gumiti man sa noo'y pawising pagsuyo
Tinititigan ko ang pagsayaw ng ilog
Upang sa isipa'y mapag-anyo ang hubog
Bakasakaling dalhin ako sa tugatog
Isang pag-asa sa pagdatal sa bantayog
Gumupiling man sa banig ng pagkahulog

- gregbituinjr.

Paghiwalayin ang nabubulok sa di nabubulok

anong gagawin sa basurang nakasusulasok
magresiklo, ihiwalay ang mga nabubulok
sa di nabubulok, tulad ng mga trapong bugok
ang wasto'y gawin upang bayan ay di maghimutok

ang nabubulok ay yaong mga pinagtalupan
ng prutas at gulay, natuyong dahon at halaman
dumi ng manok, baboy, at iba pang kahayupan
tira't panis na pagkain sa mesa't paminggalan

di nabubulok ang mga bote, bakal at lata
plastik, styro, karton, tuyong papel, at iba pa
balahibong manok, buto ng hayop, ay kasama
sadyang mahalagang paghiwalayin ang basura

ang mga nabubulok ay gawin nating pataba
mga pinagbalatan ay ipunin at ihanda
tuyong dahon, dumi ng hayop, haluan ng lupa
sa kalalabasan nito'y tiyak ikatutuwa

nabubulok at di nabubulok, paghiwalayin
sa nabubulok ay may pataba kang aanihin
bote, bakal, tuyong papel ay mabebenta natin
may pera sa basura ay ating pakaisipin

- gregbituinjr.

Ang bantay

ANG BANTAY

mahalaga ang bantay sa ating tahanan
sa purok, opisina, pabrika, sakahan
lalo't babantayan ay puri't karangalan
na nais lang lagyan ng batik ng gahaman
bantayan ang bayan sa ganid na iilan
lalo't kapwa'y ibinubulid sa karimlan

- gregbituinjr.

litrato'y kuha ng makata

Demokrasya ba'y ginawang pilantod

hustisya sa tatlong paring pinaslang
katarungan sa lahat ng tinokhang
ang buhay nila'y di na iginalang
na agad pinitas ng mga halang

demokrasya ba'y ginawang pilantod
ng haring gusto'y lahat mapasunod
marami'y pikitmatang nakatanghod
habang bayan sa dugo'y nalulunod

o, gumising na tayo, kababayan
ang ganito'y dapat nating pigilan
itigil na lahat ng karahasan
dapat matigil lahat ng patayan

nababalot ang bayan sa hilakbot
maraming may katungkulan ang sangkot
ang mga ganito'y nakalulungkot
tayo'y makibaka, huwag matakot

- gregbituinjr.

Ang bisyo ko

di ako mahilig mag-inom, wala akong bisyo
hilig ko lang ay tulaan ang sinusuyong mutya
habang kinakatha ang ninanasang pagbabago
na dapat mapangunahan ng uring manggagawa

wala akong bisyo, di ako naninigarilyo
hilig ko lang na pagsinta'y bigkasin sa diwata
habang nagsisikap itayo ang bahay na bato
at inaawat ang demolisyon sa maralita

anumang bisyo'y wala, di rin ako babaero
ang tanging bisyo ko lamang ay kumatha ng tula
para sa mga babae, maralita, obrero
para sa bayan, sa masa, sa mga walang-wala

ako'y makatang dukha man ay nagpapakatao
kahit na walang kaalwanan kundi pulos luha

- gregbituinjr.

Kapirasong dangal

Kapiraso mang dangal ang mayroon ako
Ay ipaglalaban ko ito hanggang dulo
Pagkat ito ang buod niring pagkatao
Iyong yurakan at magpapatayan tayo
Rinig mo ba bawat bulong ng iyong budhi
At ramdam ba ng puso mo ang pagkasawi
Sa dangal naroon ang pagkatao't binhi
Oo, ipaglalaban anuman ang sanhi
Na kapirasong dangal man ay mahalaga
Gaano man kaliit ay makikibaka
Dapat ipagtanggol at bantayan tuwina
Ang dangal ay huwag yuyurakan ng iba
Nararapat ipaglaban kahit ng hangal
Gagawin ang dapat bilang mabuting asal
Ang dangal na sa puso't diwa'y nakakintal
Lulupigin sinumang mangyurak sa dangal

- gregbituinjr

Patay kang tambay ka

PATAY KANG TAMBAY KA

akala ko ba, ayaw mo sa naglipanang tambay
gayong dahil sa utos mo'y kayrami nang pinatay
at mga tambay ngayon ay iyo pang inaakay
upang holdapin ang mga obispo at mapatay

praning talaga ang tulad mong pangulong manyakis
epekto na ba ng fentanyl, naging utak-ipis
sa ganito bang pangulo, masa pa'y magtitiis
mahilig magbanta habang maliit tinitiris

ayaw sa tambay dahil walang mabuting magawa
ngunit ngayon inaakay ang tambay sa masama
pag ginawa'y krimen, ang umakay ba ang maysala
o ang mismong gumawa ang mabibilanggong lubha

pag pagpaslang sa kapwa tao'y iyong isinulsol
ano nang tawag sa iyo, di ba't isa kang ulol
para kang nang asong praning na iba kung kumahol
buti sana kung ikaw na nanulsol ang madedbol

- gregbituinjr.

Alab ng pagsinta ang samo ko't adhika

Pinipintuho kita, mahal kong diwata
Alab ng pagsinta ang samo ko't adhika
Gawin natin ang isang magandang simula
Ikaw lamang ang aking tinatangi't mutya

Babagtasin natin ang landas ng pag-ibig
Iisipin ka hanggang puso'y makarinig
Gagawin lahat upang kita'y makaniig
Kaharapin man ay dusa'y di palulupig.

O, sinta, pag-ibig nati'y di maglalaho
Yayakapin kita ng buo kong pagsuyo
Iwing pagsinta sa pamilya'y magbubuo
Kahit puno pa ng sakripisyo't siphayo

Ating buuin ang ating anak na bugtong
Wagas na pag-ibig nawa ang sumalubong.

Ang masarap hagkan

Mas masarap hagkan ang kanyang pawis
Kaysa sa amoy-sabon niyang kutis

- gregbituinjr.

Pagpapatiwakal ng dalawang kabataan

kahindik-hindik ang nangyaring pagpapatiwakal
pagkat di na nila  napahalagahan ang buhay
sa mga danas na problema ba'y natitigagal?
at dahil sa sama ng loob nagpapakamatay?

estudyanteng labinlimang taon ang binatilyo
at labing-anim na taon ang dalagitang yaya
ang una'y sinturon ang pinambigti diumano
sa harap ng mga bata'y nagbigti ang ikalwa

di na ba nakayanan ang kanilang suliranin
kaybabata pa'y sariling buhay na ang kinitil
anong nangyari't nagawa ito'y pakasuriin
o baka naman sa kanila'y may ibang sumiil

nahan na ang pag-ibig sa puso ng mga iyon
kung winala'y sariling buhay nang gayon na lamang
nahan ang mga magulang na dapat pumroteksyon
sa tulad nilang buhay ay di sinaalang-alang

- gregbituinjr.
- tula'y batay sa dalawang ulat sa pahayagang Bulgar, Hunyo 14, 2018, p. 2

Sa mamamaslang

SA MAMAMASLANG

anong karapatan mong manghusga
at walang awa pang pumapatay
dahil tingin mo'y ipis lang sila
at hindi taong dapat mabuhay

ngunit bakit ka paslang ng paslang
imbes na sila muna'y malitis
ang buhay ng iba'y inuutang
dahil daw bayan ay nililinis

halang ang naglilinis sa bayan?
upang bansa raw ay pumayapa?
halang, halang sa kapangyarihan
kapwa'y ibinabaon sa lupa!

utos umano ng nasa taas
kaya huwag daw silang sisihin
di bale nang butasan ang batas
basta't para sa bansa'y gagawin

ang dukha'y pinalutang sa dugo
sa harap ng pamilya'y bulagta
siya daw kasi ang itinuro
mamamaslang nga'y kasumpa-sumpa

- gregbituinjr.

Ang tanong niya sa akin

Ito'ng tanong niya sa akin: Komunista ka ba?
Sabi ko: Ang sagot ko'y depende sa nagtatanong...
Komunista ba ako pagkat naglingkod sa masa?
O dapat kong paglingkura'y kapitalistang buhong?

Kung komunista ang pagtulong sa dukha't pulubi
Komunista pala'y makatao't mapagkalinga
Kung komunista ang pagtulong sa kawawa't api
Komunista pala ako't dapat pinagpapala

Sa katagang komunista ba'y magagalit ka rin?
Gayong ginawa mo lang ang tamang kilos at asal
Komunista ba'y dapat katakutan o mahalin?
Gayong sila'y kapwa tao ring marunong magmahal

Magpakatao ka lang at makipagkapwa-tao
Ang mahalaga'y ginagawa mo sa kapwa'y wasto.

- gregbituinjr.

Aking hangarin ang kabutihan nating dalawa

Aking hangarin ang kabutihan nating dalawa
Kaya magsikap para sa bubuuing pamilya
Oo, mahal ko, gagawin lahat ng makakaya
Yamang kitang dalawa ngayon na'y magiging isa

Suntok sa buwan ang pangangarap ng barang ginto
O kaya'y nais tumama sa lottong niluluto
Sipag at tiyaga ang gawin nang hindi susuko
Yariin ang mga proyektong dapat mapalago

Ako'y magsisipag, tayo'y magkasamang gagawa
Laging nating pahalagahan yaong pang-unawa
Iwasan ang mga bisyong sa pamilya'y sisira
Sunggaban ang pagkakataong kamtin ang ginhawa

Tanging sa pagtutulungan lang natin makakamit
Ang ginhawa't kaalwanang pangarap na masapit

- gregbituinjr.

Aking paraluman

AKING PARALUMAN
(acrostic sonnet)

Ako'y bubuyog sa talulot mo'y dumapo
Kita'y kinakasi sa ubod niring puso
Isa kang bulaklak na aking nakatagpo
Nang panahong nasa dusa't nasisiphayo
Gaano kahalagang ukulan ang sinta
Pagsuyo'y ubod-tamis na ipakikita
Aking gagawin ang lahat ng makakaya
Rosas kang sa puso ko'y kahali-halina
Aariing langit ang kabiguang angkin
Lunas sa dusa'y kung ako'y iyong lingapin
Unos ma'y anong tindi ikaw'y iibigin
Matayog mang bundok ay aking lalakbayin
Ako ang bubuyog sa rosas na matinik
Na sa puso mo'y pag-ibig ang ihahasik

- gregbituinjr.

Pagkat inasawa ko rin ang bayan

ako'y tibak na di isang uhugin
katapatan ko'y sa aking tungkulin
nag-asawa ma'y tapat sa tungkulin
sa mga niyakap na simulain

pagkat inasawa ko rin ang bayan
pagkat ako'y sadyang anak ng bayan
babaguhin ang bulok na lipunan
tungkulin ito hanggang kamatayan

di magpapadagit sa tusong lawin
kahit pa unos ay sasalungain
kahit sampung bundok ay tatawirin
malalim mang ilog ay lalanguyin

pagkat inasawa ko rin ang bayan
pagkat ako'y sadyang anak ng bayan
ang tungkulin ko hanggang kamatayan
ay baguhin ang bulok na lipunan

- gregbituinjr.

Mula nang makilala kita

Mula nang makilala kita, aking amasona
Aktibista akong napaibig sa iyo, sinta
Kinakasi kita sa bawat kong pakikibaka
Ibig kong sa habambuhay kita ang magkasama

Berdugo man ako ng mga surot ng lipunan
Ang prinsipyong tangan ko'y sadyang di mapipigilan
Kita'y magbubuo ng isang bagong pamayanan
Adbokasya'y para sa hustisya at karapatan

Hindi tayo tatahimik sa panahong ligalig
Upang itama ang mga mali, di palulupig
Wastong makapiling ang proletaryong kapitbisig
At sama-samang buuin ang bukas ng daigdig

Gawin natin kung anong talagang makabubuti
Maging makatwiran sa ating mga sinasabi
Angkinin ang proletaryadong diwa, aking kasi
Tahakin ang wastong landas, panganib ma'y sakbibi

Aking sinta, kakaharapin ma'y sanlibong sigwa
Kikilos tayo, sangkaterba ma'y makasagupa
Obrero'y kasama bilang hukbong mapagpalaya
Tungo sa sistemang ang pagsasamantala'y wala.

- gregbituinjr.

Kaarawan - Salin ng tula ni Eman Lacaba

KAARAWAN

Tula ni Eman Lacaba

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Walang kahit isang galaw ng apoy ang mauulit,

Ni ang karagatan. Tiyan sa basahan o buhangin,

Isang paa'y nasa bukung-bukong ng kabilang paa,

Ang bába sa mga kamay ng sapatos ng kabayo, at mga mata sa apoy

O karagatan, makapananghali o hatinggabi,

Kapwa sa kaisahan at katahimikan, iniisip niya'y nawisikang

Mga uling at paglubog ng araw sa pampang: apoy at karagatan

Tulad ng kuko at bakal, o, mas mabuti pa, sa pagtatalik

Na karaniwang di mangyari; iniisip niya ang mga kombinasyon

Ng mga buwan, mga araw, mga kuwit, at mga taóng hindi kailanman

Mauulit sa ilalim ng anno domini. Kahit papaano'y

Natuto siyang subukang makita ang parehong itim at tiyan.

Palad at kamao ng kamay, at bawat sulok

Sa pagitan ng mga daliri; nakikita niya ang mga katotohanan ng apoy at karagatan,

Ang pagkaluskos at ang pagkadurog at ang aral para sa puso

Ng kahoy at buhangin: ang bukas na puso at utak. Nakalimutan na niya

Ang mga apoy at alon na ilang saglit lang ang nakalipas

Ay gumahasa sa kanyang utak, ngunit dahil lang ikinasal sila ng kanyang utak.

Nagngangalit sa mga imahe, at isinilang at ikinasal nang may

Hilakbot ng tao sa init at lamig, na siyang wawakas sa daigdig,

At sa katotohanan at pag-ibig, na siyang pasimula ng daigdig, at kumikilos

Tulad ng apoy at karagatan, ngayong naging tao na siya,

Siya'y musmos pa rin; ngunit walang kahit isang pagkilos

Ng apoy ang mauulit, ni ng karagatan.

* Inilathala sa Philippines Free Press, Nobyembre 5, 1966, p.35

* Isinalin ng petsang Mayo 31, 2018

* Gabi ng Mayo 5, 2018, sa ancestral house ng aking asawang si Liberty, sa Barlig, Mountain Province, ay hinalungkat ko ang mga isyu ng Philippines Free Press mula 1966 hanggang 1969 na tinipon ng kanyang namayapang ama. Nilitratuhan ko rito ang mga poetry o tulang nalathala. At ilan sa aking natagpuan, bukod sa mga tula ni Cirilo F. Bautista, ay ang labingtatlong tula ng makatang Eman Lacaba, na sa ngayon ay inisa-isa kong tinipa sa kompyuter at malayang isinalin sa wikang Filipino.

BIRTHDAY

Not one movement of the fire will be repeated,

Nor of the ocean. Belly to the rug or sand,

One foot on the other foot's ankle,

Chin in horseshoe hands, and eyes on fire

Or ocean, early afternoon or late night,

Both in singleness and silence, he thinks of watered

Coals and sunset on the beach: fire and ocean

Like hoof and steel, or, better yet, in copulation

Normally impossible; he thinks of combinations

Of months, days, commas, and years that will never

Be repeated under anno domini. At least

He has learned to try to see both black and belly.

Palm and back of the hand, and every corner

Between the fingers; he sees the facts of fire and ocean,

The crackling and the crashing and the lesson for the heart

Of wood and sand: the open heart and brain. He has forgotten

The flames and waves that just some seconds ago

Raped his brain, but only because his brain has wed them.

Raging in images, and born and married with

The human fear of heat and cold, with which a world will end,

And of truth and love, with which the world begins, and moving

Like fire and ocean, now that he has become a man,

He is still a child; but not one movement

Of the fire will be repeated, nor of the ocean.

Emmanuel A.F. Lacaba

* Published at the Philippines Free Press, November 5, 1966, p.35

Leila

hanggang ngayon, nagdurusa sa loob ng piitan
ang isang senadorang tagapagtanggol ng bayan
na pinuntirya dahil sa kanyang paninindigan
sa karapatang pantao at matinong lipunan

hanggang ngayon, patuloy pa rin ang pananalasa
ng isang namumunong nangangamoy diktadura
amoy asupre ang bungangang dragon kung bumuga
isang pusakal na pumapatay ng dukhang masa

siya ang babaeng kinamumuhian ng buhong
sunud-sunod na'y babae ang binira ni Digong
iba'y binastos, pinagmumura ng anong lutong
aba'y utak ng namumuno'y tila ba paurong

palayain ang senadorang piniit ng ulol
na kung anu-anong gawang kaso ang ipinukol
tungkulin niya'y di dapat sa piitan igugol
kundi sa laya magsilbi't kawawa'y ipagtanggol

- gregbituinjr.
- hiniling ng isang kasama na paksa ng tula, nilikha upang bigkasin sa gabi ng paglulunsad ng aklat ni Fr. Robert Reyes matapos ang isang misa sa kampo ng Lamay para sa Demokrasya na ilang araw nang nakakampo sa labas ng Korte Suprema, Mayo 31, 2018

Sakbibi ng lumbay ang karapatang binusalan

sakbibi ng lumbay ang karapatang binusalan
di na matanaw ang hustisya pagkat piniringan
kaytalim ng titig sa kandila ng namatayan
animo'y di matahimik ang apoy sa kawalan

bakit karapatan ay nasa loob ng ataul
bakit sa kabila nito madla'y di umuungol
bakit yaong namumuno animo'y asong ulol
tokhang dito, bira doon, ang masa'y naparool

aba'y panahon nang dumilat ang kawawang madla
binibining hustisya'y tila baga lumuluha
di ba matimbang kung sinong mga pinagpapala
habang asong ulol sa sambayana'y nagwawala

dapat mapagtantong karapatan ay sinisiil
at sinong dapat pumigil sa mga mapaniil
nangyayari sa bayan ay laksa-laksang hilahil
dahil sa kagagawan ng idolo nilang sutil

pakikiramay sa laya't karapatang pinatay
hustisya nawa'y kamtin ng nawalan, nalulumbay
magpatuloy tayo sa paglaban, huwag humimlay
tatagan ang pakikibaka't buhay itong alay

- gregbituinjr.

Wagas na pag-ibig nga ba itong nasasapuso?

Wagas na pag-ibig nga ba itong nasasapuso?
At dahilan ba nito'y may pagsintang nabubuo?
Gunam-gunamin ko man itong aba kong pagsuyo
Animo ang dama ko'y pagsintang di masiphayo

Sinuyong musa'y nais makasama habambuhay
Nagniniig, nagtatalik, ang pagsinta'y dalisay
Ating damhin sa puso ang pag-irog na dumantay
Pangarap na relasyon nawa'y walang dusa't lumbay

Anu't anuman ang mangyari sa kinabukasan
Gagawin lahat ng makakaya't pagsisikapan
Iniirog at bukas dapat sadyang paghandaan
Bubuuin ang pagsasamang may kaginhawahan

Iwing pagsinta'y sa suliranin di palulupig
Gabayan din nawa kami ng dakilang pag-ibig.

- gregbituinjr.

Turok ni Kamatayan

ang Dengvaxia'y pumaslang ng limampu't pitong tao
ayon sa ulat na inilathala sa diyaryo
ang limampu't apat dito'y bata, isang obrero,
isang pulis, isang doktor, aba'y kaytindi nito!

ayon sa pagsusuri, sumakit ang ulo't tiyan
nilagnat, nagsuka, namaga ang internal organ
na nangamatay matapos nilang mabakunahan
aba'y nasayang ang buhay lalo ng kabataan

Turok ni Kamatayan, turing ngayon sa Dengvaxia
tila isinumpa ang kontrobersyal na bakuna
na kamatayan pala'y dala sa mga pamilya
sino na ang mananagot sa pagkawala nila?

mapaparusahan ba'y yaong nagturok na duktor
o ang dambuhalang kumpanyang Sanofi Pasteur
panlaban sa dengue na ito'y sila ang promotor
ika ng matatanda, nangyaring ito'y "que horror!"

mayorya'y batang may kinabukasan at pangarap
na nabiktima't nadale ng mga mapagpanggap
kumpanya'y mayaman, mga biktima'y mahihirap
gobyerno ba'y malalagot, sa kanila'y lilingap?

laban sa dengue, dukha'y sa patalim nagsikapit
inakalang ang bata'y maging malusog sa pilit
hustisya sa lahat ng namatay ang aming hirit!
katarungan sa mga biktima'y dapat makamit!

- gregbituinjr.
- ang tula'y ibinatay sa balita sa pahayagang Bulgar, Mayo 28, 2018, na may pamagat ding "Turok ni Kamatayan"

Patrisidyo

PATRISIDYO

tatlong taong gulang pa lang ang bata, tatlong taon
walang malay na namatay nang wala sa panahon
katawa'y pulos pasa, binugbog ng amang maton
pinahirapan ng amang sa droga yata'y gumon

anumang ginawa ng bata'y unawai't paslit
ngunit bakit bubugbugin ng walang kasinglupit
ang payapa mang kalooba'y sadyang mapupunit
wala bang nagtangkang ang musmos ay sagiping pilit?

sarili pang ama ang tumapos sa walang malay
batang dapat karugtong ng buhay ng kanyang tatay
ah, pumuputok sa poot ang kamao ko't kamay
di sapat ang mapiit, hatulan siya ng bitay!

baka sa bakuran nila'y nangangamoy asupre
lalo't maiisip na ang ama'y isang buwitre

- gregbituinjr.
- batay sa ulat ng pahayagang Abante Tonite, na may pamagat na "3-anyos, Pinatay sa Bugbog ni Itay", Mayo 27, 2018

Dahil lang ba ako na'y nag-asawa

dahil lang ba ako na'y nag-asawa
ay basta na lang magpipikit-mata?
di magbabago ang prinsipyo't pasya
hangga't kailangan ako ng masa
magpapatuloy sa pakikibaka

dahil ba inasawa ang katipan
tungkulin sa baya'y kalilimutan?
di ba't inasawa ko rin ang bayan?
proletaryo ang uri ko't isipan
na bulok na sistema'y wawakasan

tangan kong prinsipyo'y di mawawala
kilos pa rin sa uring manggagawa
bagkus, pag-aasawa'y pagpapala
mapagmahal ako, di lang halata
sa asawa, pamilya, aping dukha

tuloy ang laban kahit pamilyado
lalong napatitibay ang prinsipyo
at nalalamnan ang mga diskurso
upang bakahin ang mga disgusto
at itayo'y lipunang makatao

- gregbituinjr.

Nagniningas ang apoy sa gabing tahimik

Nagniningas ang apoy sa gabing tahimik
Ang isa't isa'y dinig ang kanilang hibik
Pangarap magawad ng matimyas na halik
Ibig na isa't isa ngayo'y magkatalik

Kinakapos ba ang tinig o nangungutya?
O di na makaunawa't walang magawa?
Tunay bang pagsinta'y umuusbong ng kusa?
Lumilitaw na lamang sa pinagpapala?

Anong silbi ng pag-ibig na nananangis?
Ni kahit tuwa't ligaya'y humihinagpis...
Gipit ang bulsa't di matingkala ang hugis
Atsarang kay-asim ang pagsuyong kaytamis...

Kusa bang lumitaw ang pagsinta sa puso?
O nagtitimpi sa bagoong ng pangako?

- gregbituinjr.

Nagdurusa noon subalit nakabangon

Nagdurusa noon subalit nakabangon
Ang pag-ibig sa sinusuyo'y isang hamon
Ginigising ang diwa sa lalim ng balon
Pinipintuho animo'y mutya ng alon

Ang bawat pag-ibig ba'y pagpapaubaya
Pagsinta'y sa kawalan ba nakatunganga
Iniiwasang mabigo ang pinagpala
Kundi patatagin ang sintang minumutya

O, anghel ka bang sa langit ko'y di mawari?
Tumambad sa akin ang matamis mong ngiti?
Katambal ka ba ng buod ng bawat hapdi?
At sinusuway na ba ang atas ng budhi?

Sabihin mong malaya ang bawat pag-ibig
Ikaw ang nais kong tuluyang makaniig

- gregbituinjr.

Tumatanggap din ako ng labada

TUMATANGGAP DIN AKO NG LABADA

laba-laba rin ng mga damit paminsan-minsan
panahon din iyon ng pagninilay sa kawalan
tulad ng panahon ko sa paghuhugas ng pinggan
pagluluto ng gulay o sinaing na tulingan

ang bawat paglalaba'y panahon ng pag-iisa
sinusuyo sa bula ang diwatang anong ganda
tahanang kinakatha'y paraiso ang kapara
nagsikapit na agiw sa diwa'y nangungumusta

pagsasabon ng damit ay nangangarap ng gising
pagkuskos ng pantalon, tshirt, at kwelyo'y maigting
magkukula ng puti upang linis ay tumining
magpalo na ng labada huwag lamang mag-hazing

magbanlaw at tiyaking nilabhan ay anong bango
sa sampayan ay isa-isahing isampay ito
tumatanggap din ako ng labada kada linggo
upang kumita't makakatha ng kung anu-ano

- gregbituinjr.

Dapat mong gawin ang tama

dapat mong gawin kung alam mong ito'y tama
subalit kung ang tama'y di mo ginagawa
alam mo bang ikaw mismo'y nagkakasala
tila nasusunog ka na't kasumpa-sumpa

dapat lang tayong makialam, kaibigan
ating ipaglaban ang ating karapatan
magsikilos tayo, ang tama'y ipaglaban
upang bumuti ang kalagayan ng bayan

- gregbituinjr./052318
- ang tula ay batay sa sermon ni Fr. Robert Reyes, kinatha at binasa ng may-akda sa isang aktibidad sa liwasang Gat Amado V. Hernandez sa harap ng simbahan ng Sto. Nino sa Tondo