salin ng tulâ sa punò ni Joyce Kilmer

MGA PUNÒ (1913)
ni Joyce Kilmer
translated into Filipino by Gregorio V. Bituin Jr.
15 syllables per line

Palagay ko’y hindi na ako makakakita pa
Ng tulang ang rikit animo’y punò ang kapara

Sa nagugutom nitong bibig yaong puno'y handâ 
Laban sa kaytamis na agos ng dibdib ng lupà;

Sa araw-araw ay punong sa Diyos nakatingin,
Angat ang malabay na bisig upang manalangin;

Isang punong maaring sa tag-init ay isuksok
Ang pugad ng mga ibong robin sa kanyang buhok;

Na sa sinapupunan ang niyebe’y nakahimlay;
Kapiling ang ulan ay matapat na namumuhay.

Tulad kong hangal ang lumilikhâ ng mga tulâ 
Ngunit tanging Diyos ang sa puno'y makalilikhâ.

TREES (1913)
by Joyce Kilmer

I think that I shall never see
A poem lovely as a tree.

A tree whose hungry mouth is prest
Against the earth's sweet flowing breast;

A tree that looks at God all day,
And lifts her leafy arms to pray;

A tree that may in summer wear
A nest of robins in her hair;

Upon whose bosom snow has lain;
Who intimately lives with rain.

Poems are made by fools like me,
But only God can make a tree.

Pagtatalakupan sa gawain

PAGTATALAKUPAN SA GAWAIN (networking at work)
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

talakop yaong gawang sadya ngang sala-salabat
nang kita'y makagamit ng tinatawag ding lambat
pukot din yaon, panghuli ng isda sa dagat
o anumang makakain mula tabang o alat

mula dito'y uminog ang salitang talakupan
na sa salitang Ingles ay networking pala naman
ah, ito pala'y wika ng pakikipag-ugnayan
nagtatalakupan ang maliit nilang samahan

mahalagang magtalakupan ang magkakasama
marapat lang sa samahang ang adhika'y kayganda
palalawakin ang kanilang naoorganisa
pararamihin ang kasama sa layunin nila

mahalaga ang talakupan sa gawain natin
lalo't pagbabago ng sistema ang simulain
yaman ng ilan, dusa ng marami'y babaguhin
magtalakupan hanggang magtagumpay sa hangarin

*network - talakupan, mula sa tagalog-Batangas na talakop o net, at talakupan o network

Buhay na masaya, di naaksaya

BUHAY NA MASAYA, DI NAAKSAYA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

naaaksaya lang daw ang buhay ko sa kilusan
itong saad ng ilang kakilala't kaibigan
na imbis daw na magtrabaho ako't magpayaman
niyakap ko'y simpleng buhay ng dukhang mamamayan
masaya daw ba sa buhay na pawang karukhaan?

tugon ko: hindi ba't sabi nyo'y kung saan masaya
doon ako pagkat iwing buhay ko'y may halaga
kung saan sa pagtatrabaho'y dama ang ligaya
kung saan di ka nang-aapi't nagsasamantala
buhay ko ba'y naaksaya pag kapiling ang masa?

pag may krisis sa bayan, masaya bang nakatanghod?
sa naghahari-harian, tama bang manikluhod?
sa masa't obrero'y masaya akong naglilingkod
masayang tanganan itong prinsipyo kahit pagod
di naaksaya ang buhay na masaya, may lugod

Huwag magbayad ng buo

HUWAG MAGBAYAD NG BUO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

sa bus, huwag kang magbayad ng buo
isang aral ito't tapat na payo
karanasan na itong nagtuturo
upang di mabiktima't masiphayo

sakaling buo ang iyong salapi
tiyaking maibibigay ang sukli
kung sabihin ng konduktor, "sandali!"
wala bang panukli o sadyang gawi?

tingin yata'y iyong malilimutan
pagbaba’y saka mo matatandaan
ang sukli mo pala'y iyong naiwan
wala na, di mo na mababalikan

ako po’y mamamayang nagtatanong
pagkat sandaan lang ang aking baon
ang nangyaring iyon ba'y nagkataon?
o modus operandi nila iyon?

Kung sa baro lang nakasulat

kung sa baro lang natin nakasulat
ang prinsipyo't adhika nating lahat
totoong ito’y nakapagmumulat
ngunit baro lang ito't hindi sapat
dapat prinsipyo'y naukit sa balat
tagos sa buto, sa puso'y bumakat
di huhubarin, kahit magkasugat

di hanggang damit lang ang adhikain
na pinakitang dama ang layunin
di sapat ang damit sa tumitingin
kundi ano bang ginagawa natin?
paano tutupdin ang simulain?
lipunan ba'y paano babaguhin?
sa puso ba prinsipyo'y anong lalim?

- gregbituinjr.

Dukhâ man, may karapatan ding angkin

DUKHÂ MAN, MAY KARAPATAN DING ANGKIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

mga basura yaong turing sa kanila
wala raw alam sa buhay at ekonomya
mga basurang sa mundo'y nananalasa
dukha sa ilalim ng ganitong sistema

kasalanan ba nilang sila'y naging tao
na kahirapan ang nakagisnan sa mundo
nagkataong nabuhay sa kapitalismo
na kahit masipag ay di umaasenso

hampaslupa, mga basura, batang hamog
sa kagutuman, tiyan nila'y nabubugbog
sa karukhaan, katawan pa'y nalalamog
sa nangyayari'y kanino sila dudulog?

lumalaki silang walang pinag-aralan
inaaral lang ay sariling karanasan
sa magiging anak, anong kinabukasan?
kung ang nangyayari'y palagi na lang ganyan

buong buhay nila'y dinaanan ng sigwa
minsan masaya, kalakhan ay pulos luha
pangarap din nila ang buhay na marangya
upang makaalpas naman sa pagkadukha

mga anak sana'y di danasin ang hirap
wala mang edukasyon, sila'y nagsisikap
pilit ginagagap ang karanasang lasap
pilit inuunawa ang lipunang ganap

mga basura yaong turing sa kanila
wala raw alam sa buhay at ekonomya
ngunit alam nila yaong buhay ng masa
at bakit dapat lumahok sa pulitika

itatakwil nila ang tusong pulitiko
pangarap nila ang totoong pagbabago
matitinô lang ang kanilang iboboto
makikipagkaisa sa uring obrero

mga basura man ang sa kanila'y turing
sa bilang nila, ang mundo'y babaligtarin
sila'y dukha man, may karapatan ding angkin
upang lipunan ay tuluyan nang baguhin

Sa 2 araw na "Labor Beat" seminar

dalawang araw na nakapagpapasigla
pagkat pagsasanay para sa manggagawa
nang kami'y makatulong sa pagbabalita
upang mga danas na mali'y maitama
at masagip din ang tinamaan ng sigwa

may nadagdag muli sa aming kasanayan
isang paglilingkod ito sa sambayanan
nawa'y patuloy ang ganitong kaganapan
hanggang obrero'y magkaisa sa lipunan
salamat, salamat sa inyo, kaibigan

- gregbituinjr, 070415

- sinulat at binigkas sa pagtatapos namin sa dalawang araw na "Labor Beat" seminar na ibinigay ng Center for People's Media

Kayganda ng luntiang kagubatan

Kayganda ng luntiang kagubatan
Kagubatang kayganda at luntian
Luntian ang gubat ng kagandahan
Tungkulin nating ito'y alagaan!
 - gregbituinjr.

Ang litrato ay mula sa pahina ni Smart Beautiful Pictures
https://www.facebook.com/Smartbeautifulpictures/photos/a.402342416511454.98725.402330666512629/877745905637767/?type=1

Aksaya sa pagkain ang mumo

AKSAYA SA PAGKAIN ANG MUMO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

pulutin mo ang mumong nangalaglag riyan
sayang ang mga ito't laman din ng tiyan
magsasaka'y magagalit kapag nalaman
kapag ang kanin ay inaaksayang tuluyan
pagkat mula sa palay na pinaghirapan

bawat butil ay mahalaga, at ang mumo
ay kaning hinayaang umilalim sa plato
o malaglag sa lamesang kinainan mo
gayong mula sa binhi'y lumagong totoo
naging palay, inani, naging bigas ito

hanggang ito'y inyong lutuin, naging kanin
isusubo sa bibig, pag-ingatan mo rin
baka malaglag sa lupa, huwag sayangin
ang maaaksayang mumo'y sino ang kakain
bahala na ang langgam,iyong sasabihin

tandaan mong bawat butil ay mahalaga
kahit isa'y di dapat iitsa-puwera
alalahanin ang pagod ng magsasaka
pagbubungkal, nag-araro'y ginawa niya
palay, bigas, kanin, pahalagahan sila

Tortyur nga ba ang pagtula?

TORTYUR NGA BA ANG PAGTULA?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

tortyur nga ba ang pagtula, di ba nakasisindak?
hindi, bagamat minsan, gumagapang ka sa lusak
ang pagtula'y tila pag-aararo ng pinitak
bagamat minsan ay paduguan ito ng utak
habang sa guniguni'y may sundang na nakatarak
habang pinagmamasdan ang gubat na nawawasak
habang kalbong bundok ay di mapigil sa paglawak
habang dinig mo ang pagaspasan ng mga uwak
habang lambat sa aplaya'y kanilang binabatak
habang bagong aning palay sa kamalig inimbak
habang bawat butil ng pawis ay tumatagaktak
habang binabagtas ang mga talampas at lambak
upang kathain ang tulang di nila mahahamak
di man ito manalo sa anumang patimpalak

Walang pangalan ang mga namatay sa sunog sa Kentex

WALANG PANGALAN ANG MGA NAMATAY SA SUNOG SA KENTEX
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

sa Kentex, wala pang pangalan ang mga namatay
sinu-sino silang mga nangasunog ng buhay
mga pangalan nila'y sinong makapagbibigay
anong pangalan noong pitumpu't dalawang bangkay

mga manggagawang nawalan ng kinabukasan
silang may pangarap ngunit ngayon ay tinangisan
silang obrerong dapat makilala nitong bayan
na bawat puntod ay dapat malagyan ng pangalan

kaiba sa mga pulis na SAF na nangasawi
may pangalan ang mga iyon, at nananatili
kinilala ng marami, bayan ay namighati
sa naiwang pamilya, ramdam ng bayan ang hapdi

manggagawa'y nasawi sa apoy, at di sa bala
nagtrabaho sila para buhayin ang pamilya
dapat batid ng bayan ang mga pangalan nila
pagkat sila'y kapwa tao, di lang estadistika

pagpugayan natin ang mga nasawing obrero
lalo ang mga kontraktwal na walang benepisyo
silang mga nagtiis sa kakarampot na sweldo
silang binuhay ang pamilya't nagtiis ng todo

napakapayak na hiling ang ipinahiwatig
na mga pangalan nila'y makilala't marinig
mga bayaning obrerong di dapat nalulupig
ng sistemang itong dapat palitan at mausig

Sa punong ito

SA PUNONG ITO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sa punong ito'y inukit ko ang iyong pangalan
tila ba pagsinta't ngalan mo'y walang kamatayan
pagsintang iniuugoy niring hangin, O hirang
patungo sa aking pisngi, diwa't kaibuturan

inukit ko ang iyong pangalan sa punong ito
na tinanim ng isang mapagpalang kamay dito
punong saksi sa pagsuyong aking alay sa iyo
at pagbuo ng ating pangarap sa lilim nito

puno yaong sumagip sa marami nang magbaha
nagpapagunitang puno’y mahalaga sa madla
kaya pagtatanim ng puno'y gawin nating lubha
bago pa ang mga delubyo'y lalo pang lumala

punong saksi sa pagsinta ang ngayo'y nasa krisis
tulad nilang puno'y pinagtatagpas ng mabangis
punong walang magawa kundi lagi nang magtiis
sa lupit ng taong pulos tubo lamang ang nais

ngayon nama'y damhin natin ang pagdurusa nila
ipagtanggol natin silang mga puno, O sinta
di sila dapat mawala bagkus paramihin pa
nang marami pang pusong maiukit sa kanila

Sa katanghaliang tapat

SA KATANGHALIANG TAPAT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

tanghaling tapat na, kaylayo pa ng lalakarin
habang pinagmamasdan ang kapaligiran natin
walang laman ang tiyan, nagdidildil na ng asin
habang palipad-lipad ang ibon sa papawirin
mabuti na lamang at may dala akong inumin

tirik ang araw kaya dama ng tao'y kaybanas
paano bang sa init na ito'y makaaalpas
mga pawis na tagaktak, sipag ay mababakas
di dapat na pintuan ng bahay ay laging bukas
sa naglipanang pusakal ay dapat makaiwas

nasa katanghaliang tapat akong patuloy pa
sa mahabang paglalakbay na patungo sa masa
sa paglalakad ay masid ang bayang nagdurusa
tirik ang araw gayong naglalagablab ang nasa
habang ikinakalat ang nalalabing pag-asa

paano pag tayo'y nasa katanghaliang tapat
sisilong, magpapayong, habang mga mata'y dilat
mabuti't sa init, di nawawalan ng ulirat
kahit patuloy silang naninisi't nanunumbat
sa mabanas na panahon, tubig ang nararapat

Pagtira sa ilalim ng tulay

PAGTIRA SA ILALIM NG TULAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

kaming mga dukha’y walang sariling bahay
at nakatira lang sa ilalim ng tulay
sa papag na karton lang kami humihimlay
habang kisame'y sementong napakaingay

araw at gabi'y niyuyugyog ang tahanan
lalo na't malalaking trak ang nagdaraan
mahimbing na pagtulog ay bihira lamang
wala kasing maayos, totoong tirahan

ganito'y ayaw namin pagkat pagdurusa
doon nga’y sadyang mapanganib sa pamilya
magkasariling bahay kaya'y may pag-asa?
dukhang tulad namin ba'y may magagawa pa?

pagtira ba rito'y pagsumbat sa sarili?
bakit ba nagkaganito, anong nangyari?
di ba nagsikap kaya sa dusa'y sakbibi?
o ang sistema mismo'y sadyang walang silbi?

Ang maging badyetaryan (budgetarian)

ANG MAGING BADYETARYAN (BUDGETARIAN)
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

may mga kakilala ako, mga vegetarian
ayaw kumain ng karne, ang gusto'y gulay lamang
mayroon namang gusto’y isda sa hapag-kainan
iba't ibang panlasa kaya iba't ibang ulam
at mayroon namang tinatawag na budgetarian

depende sa badyet sa araw gabi’y gagastusin
kung magkano ang badyet, iyon ang pagkakasyahin
ika nga, basta may oras ka, tipid-tipid ka rin
pag maiksi ang kumot, ang tuhod ay baluktutin
bawal ang maluho, pag-aaksaya'y huwag gawin

ang maging budgetarian ay karaniwan sa tibak
bihira ang alawans at nabubuhay ng hamak
inoorganisa’y mga gumagapang sa lusak
na pawang biktima rin ng sistemang mapangyurak
na dulot ay karukhaan na sadya ngang palasak

kailangang maging budgetarian, mga kapatid
bawal maging maluho, halina’t magtipid-tipid
mag-impok, salapi sa kamay ay dapat isilid
paano maging budgetarian ay dapat mabatid
nang sa anumang kagipitan, di basta mabulid

Sibuyas, kamatis, bawang at luya

SIBUYAS, KAMATIS, BAWANG AT LUYA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
7 pantig bawat taludtod

totoo bang ang bawang
ay panlaban sa aswang

at ito bang kamatis
pampaganda ng kutis

sa sibuyas ba'y bakit
napapaluhang pilit

sa boses ba ang luya
ay sadyang pampaganda

kayrami palang kwento
nitong apat na ito

na sadyang pampasarap
sa lutong ating hanap

Pagtitig sa kawalan

PAGTITIG SA KAWALAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

nais kong magpahinga, lumayong pansamantala
gamit na papel at bolpen ay itinago muna
ngunit may mga tauhang pangkwentong nang-abala
na sa iwi kong guniguni'y panay bulong nila
bago ko raw malimutan ay maisulat sila

kaya nakatitig sa kisameng ako'y tulala
mga tauhan itong takbo ng takbo sa diwa
ibinubulong sa akin ang kanilang adhika
ating mga karapatan ay ipaglabang lubha
huwag kalimutang kwento nila'y aking itula

pagtulog sana'y pahinga ngunit sila'y patuloy
sa panaginip ko'y nagkukwento't laboy ng laboy
nariyang inakyat nila ang mataas na kahoy
kanilang lilikumin ang bawat dahong naluoy
at pababayaang mamunga sa kaygandang suloy

kayrami nilang ikinukwento sa panaginip
na di ko agad maunawa, di agad malirip
kalaunan, nais palang sila'y aking masagip
mula sa mga suliraning nilikha sa isip
at gigising akong may bagong kwentong halukipkip

Aking bituin

AKING BITUIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

ikaw lamang ang aking bituin
natatangi sa bawat isipin
na mula't sapul pa'y adhikain
at kasama sa gintong layunin
di ka dapat mawala sa akin

pagkawala mo'y kamatayan ko
kamatayan mo'y pagkawala ko
huwag bibitiw, magsama tayo
at walang iwanan hanggang dulo
ang lahat ng akin ay sa iyo

pagkat tayong dalawa'y iisa
bituin kita sa tuwa't dusa
sa langit man, susungkitin kita
pagkat palad nating magkasama
hanggang kamtin ang sukdulang saya

Maari ba kitang maging bituin?

MAARI BA KITANG MAGING BITUIN?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

maari ba kitang maging bituin
at makasama sa bawat layunin
pag-ibig kang sa puso'y nakahain
sana'y maging kita kung papalarin
ang pakpak ng panahon nawa'y dinggin
kahit sampung bundok ay tatawirin
kahit ilang dagat ay lalanguyin
ng lingkod mong nawa'y pakaibigin
ang lahat-lahat ay aking gagawin
ng ikaw lang, dilag, ay maging akin
bagong bukas ay ating uukitin
di ka magsisising ako'y sagutin
bagong pangarap ay ating bubuuin
payag na't nang ako'y iyong maangkin

Hapi Bertdey, Klasmeyt Fides

HAPI BERTDEY, KLASMEYT FIDES
15 pantig bawat taludtod

di ko maaring limutin ang iyong kaarawan
kaya araw na mahalaga'y aking inabatan
upang batiin ka, o diwata ng kagandahan
malambing na musa sa batch ng ating paaralan

paano nga ba babati sa isang inspirasyon
anong tamang salitang mula sa puso'y bumaon
pag musa'y babatiin, isip ko'y naglilimayon
naghahalukay ng wika sa malalim na balon

ngunit payak na salita ang sa diwa'y dumaplis
mula sa balon tumungo sa mapayapang batis
simpleng bati sa kaeskwelang may ngiting kaytamis
maligayang kaarawan sa iyo, Klasmeyt Fides

- gregbituinjr.

Para sa isang magandang reporter

kaysarap gawan ng tula
pag ganito ang diwata
nabighani ang makata
sadyang ako'y natulala
ganda niya'y pinagpala

at nang siya'y makaharap
mata niya'y nangungusap
pakiramdam ko'y kaysarap
tila ako'y nasa ulap
diyosa siyang pangarap

kagandahang naglimayon
sa puso kong umaalon
diwata ba ng kahapon
ay naririto na ngayon
tunay siyang inspirasyon

sa kanya'y dalangin ko lang
ay magandang kapalaran
maayos na kalusugan
patuloy nyang paglingkuran
ang obrero't mamamayan

- gregbituinjr

Ang kapitalista'y tulad ng isdang kapak

ANG KAPITALISTA'Y TULAD NG ISDANG KAPAK
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

ang kapitalista'y tulad ng isdang kapak
nakadamit ng maganda, anyo'y busilak
ngunit laman pala nito'y puno ng burak
nasa diwa'y tubò, obrero'y hinahamak
ang manggagawa'y pinagagapang sa lusak

mga kapitalista'y sa ganito bantog
pulos porma, lakas-paggawa'y binubugbog
sa murang sahod, manggagawa'y nilulubog
ang masakit pa't sa puso'y nakadudurog:
pitumpu't dalawang obrero pa'y nasunog

sa trabaho, manggagawa'y walang proteksyon
pulos pa biktima ng kontraktwalisasyon!
proteksyon? sa kapitalista'y gastos iyon!
kapitalista'y sa tubò lang nakatuon
walang pakialam kung obrero'y magutom

ang kapitalista'y tulad ng isdang kapak
ang balat ay pilak, ngunit loob ay burak
kapitalista'y tubò lang ang nasa utak
ah, dapat baguhin ang sistemang bulagsak
nang uring manggagawa'y di na mapahamak

Pinag-ayuan

PINAG-AYUAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

minsan nga, ako'y napag-ayuan
ng magkakabarkadang haragan
bugbog-sarado yaring katawan
iyon na ba’y aking katapusan

ngunit ninais ko pang mabuhay
para sa sinisinta kong tunay
dapat magpakatatag, matibay
sa dinaranas na walang lubay

magkakaayo silang kaylupit
at pinag-ayuan akong pilit
tila sila nawalan ng bait
namula ako sa pasa’t sakit

tatawa-tawa ang mga imbi
walang magawa ang mga saksi
(ako'y naaawa sa sarili
kaya ninais kong makaganti)

kinailangan ko nang lumaban
upang sarili'y di masumbatan
mag-isa'y makikipagsabayan
kahit na mukha'y maging duguan

Makatang walang mukha

MAKATANG WALANG MUKHA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig bawat taludtod

ako'y makatang walang mukha
nakikilala lang sa tula
kaya di malaman ng madla
bakit ako'y laging tulala

tulala roon sa kawalan
tutula ng kasiphayuan
tutulain ay di malaman
tala ba’y pinag-aalayan

kapara ko raw ang bituin
na sa langit bibitin-bitin
subalit bakit lubog pa rin
sa putik ang buhay kong angkin

dahil ba makata'y tulala
na siphayo'y itinutula
o dahil ako'y walang mukha
na dama lagi’y dusa’t luha

Ikaw ang aking tula

IKAW ANG AKING TULA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

"If you can’t be a poet, be the poem." – David Carradine

di ka makata ngunit alay ko sa iyo'y tula
ako ang manunula, ikaw ang tula kong mutya
di mo man magustuhan ang hinabi kong salita
ngunit dito sa puso'y itinanghal kitang lubha

di mo man maitula yaring hibik kong pagsuyo
ikaw yaong aking tula ng bawat kong pangako
di ka man makata, inspirasyon ka niring puso
ikaw ang tula sa mga taludtod, walang biro

nawa'y tanggapin mo ang buong ako, aking irog
kita nang ukitin ang pangarap nating kaytayog
tula kitang ang mga labi'y nais kong mapupog
ng sanlaksang halik na sa pag-ibig umiinog

Pagninilay sa pagkasunog ng mga manggagawa ng Kentex

PAGNINILAY SA PAGKASUNOG NG MGA MANGGAGAWA NG KENTEX
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

"Horror factory. Ito ang naging reaksyon ng isang mambabatas ng Valenzuela City sa sunog na naganap sa Kentex Manufacturing Corporation, isang pabrika ng rubber at plastic-made footwear sa nasabing siyudad kung saan 72 na factory workers na ang kinumpirmang nasawi." ~ pahayagang Abante Tonite, Mayo 15, 2015

pitumpu't dalawang manggagawa
ayon sa iba't ibang balita
yaong agad namatay sa sunog
na sa pabrika nila'y pumupog

apoy ay di agad naapula
maraming pamilya'y nangaluha
nasunog yaong kanilang irog
pati pangarap nilang kaytayog

ang buong bayan ay natulala
di makilala, bangkay at mukha
yaon sa puso'y nakadudurog
tunay ba ito o bungangtulog

sana'y isang panaginip lamang
subalit ito'y katotohanan
ano nga bang nararapat gawin
sinong dapat nating panagutin

halos kontraktwal ang karamihan
kaybabang sahod na di mainam
ngunit kinailangang tiisin
nang pamilya nila'y makakain

sa sunog, sinong may kasalanan
ang hustisya kaya'y makakamtan
nangyari sa kanila'y rimarim
hustisyang asam kaya'y diringgin

Magsipag lang daw

MAGSIPAG LANG DAW
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

basta masipag ka, yayaman ka
itong sabi ng kapitalista
maniniwala ka ba sa kanya
magsipag ka lang, yayaman ka na

napakasipag ng manggagawa
araw-gabi sila'y gumagawa
ang sahod pa nga nila'y kaybaba
kaysisipag nilang mga dukha

napakasipag ng magsasaka
bakit naghihirap pa rin sila
walang lupang pag-aari nila
sa asendero'y nagkautang pa

napakasipag ng mga vendor
paninda'y alok kahit door-to-door
barbero'y naggugupit sa parlor
tinitinda'y pagpag ng urban poor

kaysisipag ng mga obrero
laging gawa doon, gawa dito
kaysisipag nila sa trabaho
ngunit kapos pa rin yaong sweldo

magsipag lang kayo’t magtiyaga
sabay-sabay kayong manggagawa
ipunin ang sahod na kaybaba
ay makakahigop ng nilaga

basta't magsipag, kayo'y yayaman
kapitalista'y iyan ang turan
mali ba ang sabi niyang iyan
siya pa ba'y paniniwalaan

bakit masisipag ay hikahos
at may-ari ang nakararaos
masipag ay laging kinakapos
at may-ari’y panay luho't gastos

ang lipunan ay pakasuriin
masipag ay kapit sa patalim
hanggang sa mapagtanto rin natin
pribadong pag-aari'y salarin

sistema'y kailangang mabago
palitan itong kapitalismo
tanganan na ang karit at maso
tungo sa hangaring pagbabago

Talambuhay ko'y tula

TALAMBUHAY KO'Y TULA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

"A poet's autobiography is his poetry. Anything else is just a footnote." ~Yevgeny Yentushenko, The Sole Survivor, 1982

sadyang tunay, na bawat makata'y isinusulat
ang pinagdaanang danas, laban at pagkamulat
sa bawat taludtod at saknong ay nasisiwalat
sa bawat katha'y tila naroroon siyang sukat

sa tanaga, pitong pantig ang bawat taludturan
sa dalit, waluhang pantig yaong nagyayakapan
sa gansal, siyaman naman ang nagkakatuksuhan
sa diona, usapan ng mga magkahuntahan

maraming danas na inilalarawan nang kusa
maraming kabiguang animo’y kasumpa-sumpa
maraming tagumpay na kinagagalak ng diwa
maraming labanang sadyang di maiwasang sigwa

basahing mataman ang tula ng makata't damhin
ang kaibuturan ng puso't diwa niyang angkin
makikilala mo ang makatang bibitin-bitin
sa ulap, humahabi ng anumang tutulain

Sama-samang pagkilos

SAMA-SAMANG PAGKILOS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

ano nga ba ang pagkilos na sama-sama?
ito'y pag-abot mo sa katabing kaisa
at pag-abot din niya doon sa iba pa
hanggang maabot din natin ang ibang masa

isa'y kakapitbisig mo sa simulain
at siya, ang iba'y kakapitbisig na rin
habang palawak ang kaya nating abutin
palawak ng palawak tungo sa layunin

may pinagkakaisahang paninindigan
bawat tilamsik ng diwa'y nagyayakapan
tulad ng banig ay sama-samang yapusan
sa pakikibaka'y wala silang iwanan

papalaki ng papalaki ang naabot
hanggang di na napansing tayo'y nakaikot
kalaunan, kapitbisig ay salimuot
mula sa isa'y milyon na pala'y inabot

sa sama-samang pagkilos tayo'y magsikhay
paraang ang bawat isa'y magkaagapay
sa sama-samang pagkilos nakasalalay
ang inaasam nating taos na tagumpay

Pakikipagtunggali kay Kamatayan

PAKIKIPAGTUNGGALI KAY KAMATAYAN
13 pantig bawat taludtod

nagtagis kami, hawak niya ang kalawit
habang matalas na kris nama'y aking gamit
kanino kayang dugo ang agad sisirit
sa akin o kay Kamatayang anong lupit

nais kong mabuhay, di ako pagigipit
lipunang pangarap ay di pa nakakamit
kaya sa labanang itong napakahigpit
pinaghuhusay ko nang dugo’y di sumirit

sa tunggalian, mahigpit kong tangan ang kris
sinisipat kong di niya ako magahis
malao't madali ako'y magkakadaplis
dahil sa mahigpitan naming pagtatagis

habang bata pa'y lumaban munang sabayan
mabuting ganito’t makipagsapalaran
may panahon namang buhay ko'y ipaglaban
may oras ding kukunin na ni Kamatayan

- gregbituinjr.