Huwebes, Nobyembre 21, 2024

Krosword na Ingles, nasagutan din

KROSWORD NA INGLES, NASAGUTAN DIN

inaamin ko, nagsaliksik ako
sa internet, pagkat sinagutan ko
ang palaisipan ng The New York Times
na nalathala sa The Manila Times

krosword sa Ingles ay nabuo ko rin
interes dito'y nabigyan kong pansin
sa tulong ng internet sayt na DanWord
ay nasagutan ang Ingles na krosword

habang nagbabantay pa sa ospital
at kalamnan ko't diwa'y napapagal
sudoku't krosword na'y naging libangan
at Ingles na krosword ay natsambahan

di ko akalaing ito'y magawa
pagkat sa Pinoy krosword lang nahasa
naglilibang sa ganitong panahon
bantay kay misis magdamag, maghapon

- gregoriovbituinjr.
11.21.2024

* palaisipan mula sa The Manila Times, Nobyembre 21, 2024, p.C3

Miyerkules, Nobyembre 20, 2024

Book Sale

BOOK SALE

laking National at laking Book Sale
kayraming librong dito'y nabili
sa aklat ay di ako mapigil
lalo't diyan ako nawiwili

ngunit may ulat na magsasara
ang Book Sale na aking kinalakhan
sa MegaMall, pwesto'y nalipat na
sa Letre'y tinanggal nang tuluyan

sa Farmers at Fiesta Carnival
ang Book Sale pa nila'y nakatayo
sana patuloy sila't magtagal 
sila'y umiral pa't di maglaho

sa pagbabasa ako nag-ugat
kaya salamat sa mga libro
lalo sa Book Sale, mura ang aklat
binili't binabasa-basa ko

- gregoriovbituinjr.
11.20.2024

* dalawang unang litrato mula sa mga balita sa fb
* ikatlong litrato ay kuha ng makatang gala sa isang Book Sale branch

Paalam, Aegis Mercy Sunot

PAALAM, AEGIS MERCY SUNOT

taginting ng boses mo'y nanunuot
sa puso't diwa'y di nakababagot
tinig mong kapanatagan ang dulot
subalit wala ka na, Mercy Sunot

kami'y taospusong nakikiramay 
sa pamilya mo, O, idolong tunay
sa Aegis, taospusong pagpupugay
sa mga narating ninyo't tagumpay

mula nang mapakinggan ko ang Aegis
hinanap ko na ang awit n'yo 't boses
ginhawa sa puso'y nadamang labis
bagamat nawala na ang vocalist 

subalit mananatili ang tinig
sa aming henerasyon nagpakilig
Mercy, patuloy kaming makikinig
sa inyong awit at kaygandang himig

- gregoriovbituinjr.
11.20.2024

* litrato mula sa isang fb reel

Meryenda

MERYENDA

hopya ang nabili ko sa 7/11
sa tapat ng ospital upang meryendahin
may handa namang pagkain sa silid namin
pag di kinain ni misis, akong kakain

anumang sandali, pag ako'y nagutom na
maghahanap na ako kung anong meryenda
iiwang walang bantay si misis tuwina
lalabas ng ospital, tawid ng kalsada

pangdalawampu't siyam na araw na rito
mamaya, gagawin sa kanya'y panibago
endoscopy at colonoscopy raw ito
na sana sa colon cancer ay negatibo

animo, hopya yaong sa amin ay saksi
sa kwartong iyon, hopya ang aking kakampi
habang di palagay, sa ligalig sakbibi
di panatag ang loob sa araw at gabi

- gregoriovbituinjr.
11.20.2024

Martes, Nobyembre 19, 2024

Pagngiti

PAGNGITI

palaging ngumiti, ang payo sa cryptogram
na isang palaisipan sa pahayagan
dahil búhay daw ay isang magandang bagay
at kayraming dapat ngitian nating tunay

cryptogram ay sinasagutan sa ospital
habang nagbabantay sa asawa kong mahal
higit tatlong linggo na kaming naririto
bukod sa pagtula, libangan ko'y diyaryo

ang pinayo ni Marilyn Monroe sa atin
tayo'y laging ngumiti, oo, Keep Smiling
subalit sa sakit ni misis ba'y ngingiti
ngingiti sa labas, loob ay humihikbi

makahulugan ang payo ng seksing aktres
ngumingiti ako pag kaharap si misis
upang ngiti rin niya'y aking masilayan
kahit siya'y nasa banig ng karamdaman

- gregoriovbituinjr.
11.19.2024

* "Keep smiling, because life is a beautiful thing and there's so much to smile about." ~ Marilyn Monroe
* larawan mula sa pahayagang Philippine Star, Nobyembre 19. 2024, pahina 9

Panayam sa akin ng mga estudyante para sa kanilang thesis

PANAYAM SA AKIN NG MGA ESTUDYANTE PARA SA KANILANG THESIS
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Narito ang isang panayam sa akin ng ilang mag-aaral ng Batangas State University na nais kong ilahad sa sanaysay na ito upang hindi malimutan at maging bahagi ito ng aking kathambuhay. Kumontak sila sa akin nitong Nobyembre 13, 2024, bandang hapon. Dahil sa kanilang mga katanungan ay parang isinulat ko na rin ang aking talambuhay bilang manunulat. Bagamat sa messenger ng facebook lamang kami nag-usap, napakahalaga na nito sa akin bilang manunulat. Narito ang kanilang panayam.

"Magandang araw po, Sir Gregorio! Ako po si Bb. Vhonna Pascual,  mag-aaral po mula sa Batangas State University-The National Engineering University. Kasalukuyan po akong nasa 3rd year sa ilalim ng programang Bachelor of Secondary Education Major in Filipino at kami po ng aking grupo ay may binubuong pananaliksik/ thesis. Sa amin pong isinagawang pananaliksik ay ang inyo pong mga maikling kuwento ang aming pinapaksa. Layunin po namin na makapagpasuri ng inyong tatlong maikling kwento partikular sa "Sona na Naman, Sana Naman, "Bigong Bigo ang Masa" at "Budol-budol sa Maralita". Ngayon po ay nais namin itong ipaalam sa inyo upang makahingi rin ng permiso gayundin ay mapagbigyan at mapaunlakan nawa ninyo kami ng panayam. Ito po ay upang magkaroon ng diskusyon at pagkakataon na makapagtanong-tanong sa inyo hinggil sa inyo pong mga akda. 

Umaasa po kami ng aking grupo sa inyong positibong pagtugon. Maraming salamat po!

Sinagot ko naman agad sila. "Okay po. Gamitin ninyo ang mga nasulat kong kwento. Text na lang yung panayam at sasagutin ko." Kasalukuyan akong nagbabantay kay misis sa ospital nang maganap ang panayam.

"Maraming salamat po sa pagtugon, Sir Gregorio! Tiyak na malaki po ang maitutulong ng inyong mga kasagutan sa aming mga katanungan. Mangyaring makikihintay na lamang po ng aming mga tanong na ipapasa sa inyo kinabukasan na siya naman pong aming iku-consult muna sa aming guro sa pananaliksik. Muli, magandang gabi po at maraming salamat po."

Nobyembre 14, 2024, ikasampu ng umaga, ay kumontak muli sila sa akin.

"Magandang araw po sir Gregorio! Kami po ay lubos na nagpapasalamat sa inyong pagpapaunlak sa amin upang kayo ay aming makapanayam. Naririto po ang aming mga inihandang katanungan para sa inyo:

Ilang taong gulang na po kayo? At ilang taon na po kayo sa larangan ng pagsulat?

Ano ang mga salik/bagay na nagtulak sa iyo upang sumulat?

Ano o sino po ang naging inspirasyon mo sa pagsulat/ mga batayan?

Ano po ang inyong mga layunin sa pagsulat ng mga akda?

Hindi po ba kayo nakakaramdam ng takot sa dahilan na ang iyong mga katha ay sumasalungat sa gobyerno? May pagkakataon na po ba na nakaranas na kayo ng pananakot o banta na nagmula sa ibang mga tao o sa gobyerno?

Ano ang mensaheng nais iparating ng inyong mga akda sa mga mambabasa?

Nakatanggap na po ba kayo ng iba’t ibang parangal sa inyong pagsulat? At ano-ano ang mga ito?

Ano po ang magandang dulot ng pagiging isang aktibista?"

Tumugon agad ako. "Magandang katanungang nais kong sagutin sa pamamagitan ng sanaysay. Pakihintay lamang dahil may mga nilalakad pa ngayong araw."

Anila, "Maraming salamat po, Sir. Mag-iingat po kayo!"

Narito naman ang aking mga sagot:

"Ako si Gregorio V. Bituin Jr., makata, pultaym na aktibista, at manunulat para sa masa at uring manggagawa. Laking Sampaloc, Maynila at doon din ipinagbuntis ng aking ina, subalit isinilang sa isang ospital sa Lungsod Quezon noong Oktubre 2, 1968. Kaya edad 56 na ako ngayon. Ang aking ama ay mula Balayan, Batangas at ang aking ina ay mula Barbaza, Antique.

Hayskul pa lang ay nagsusulat na ako. Subalit noong nasa kolehiyo, sa campus paper na The Featinean unang nalathala ang aking akda. Mula 1993-95 ay staffwriter ako ng The Featinean, opisyal na publikasyon ng FEATI University, na paaralan din ng aking ama't ina. Naging features and literary editor ng The Featinean noong 1995 - 1997.

Nakawilihan ko nang kumatha ng tula, maikling kwento at sanaysay, subalit di pa nobelista. Pangarap kong makapaglathala ng nobela balang araw.

Naging kasapi ako ng Association of Filipino Poets (ASFIPO) at naging aktibo rito noong 1996-98. Nag-aral ng pagtula sa Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA) mula Setyembre 2001 hanggang Marso 2002. Naging fellow sa Palihang Rogelio Sicat noong Hunyo 2022.

Nagsulat din sa magasing Tambuli, ng grupong Bukluran ng Manggawang Pilipino (BMP), (1996-99) at sa dalawang isyu ng magasing Maypagasa ng grupong Sanlakas, 1998-99. Nagsulat sa Taliba ng Maralita bilang staff ng grupong Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) mula 2001-2008, at muling inasikaso ang publikasyong ito mula Setyembre 2018 nang mahalal na sekretaryo heneral ng KPML hanggang kasalukuyan.

Nagsulat din sa pahayagang Obrero ng BMP mula 2003-2010, at sa magasing Ang Masa ng Partido Lakas ng Masa (PLM), walong isyu, 2011-2012.

Ang mga salik na nagtulak sa akin upang magsulat ay ang mga isyung nasa paligid, lalo't isyu ng mamamayan. Upang matupad ang pangarap kong maging nobelista, dapat munang pag-igihan ko ang pagsusulat ng maikling kwento.

Naging inspirasyon ko sa pagsusulat ang pakikibaka ng karaniwang mamamayan para sa hustisyang panlipunan - isyu ng mga saray ng sagigilid o marginalized sector ng lipunan. Mga naging guro ko ay lider-manggagawa, lider-maralita, lider-kababaihan, magsasaka, vendor, kabataan at bata. Isyu ng mababang sahod, kagutuman, pagpag na pagkain, demolisyon, relokasyon, kalusugan ng mamamayan, na ginagawan ko ng maikling kwento, sanaysay at tula.

Layunin ko sa pagsusulat ay magmulat sa kapwa dukha at kauring manggagawa. Nagsusulat ako para sa bayan, karapatang pantao at hustisyang panlipunan. Ito na ang buhay ko, ang magsulat para sa mga api at pinagsasamantalahan sa lipunan. Hindi ako takot ma-redtag dahil sinusulat ko'y mga totoong nangyayari sa masa.

Kung mapapatay ako dahil sa pagsusulat, tanggap ko. Mas mabuting mamatay sa laban kaysa magbilang ng araw sa banig ng karamdaman.

Nakatanggap ng Gawad mula sa HR Online ang ilan kong tula at blog. Tanging sa Human Rights Online pa lang nakatanggap, mga apat na beses na.

Ang mensaheng nais kong iparating sa mambabasa ay huwag silang manahimik kung may nakita silang mali. Kung kinakailangan, lumabas sila at ipaglaban ang katarungang ipinagkakait sa kanila.

Para sa akin, mabuti ang aktibista dahil ipinaglalaban mo ang karapatan at kaginhawahan ng lahat, hindi ng iilan.  Ipinaglalaban mo ang dignidad mabuhay ng karaniwang tao. Ipinaglalaban mong magkaroon ng lipunang makatao, lipunang walang pagsasamantala ng tao sa tao. Nangangarap ang aktibista ng lipunang matino, pantay, at makatarungan."

Hanggang diyan ko tinapos ang maikli kong talambuhay bilang makata, manunulat at pultaym na aktibista. At tumugon naman sila ng:

"Lubos po kami ng aming grupo na  nagpapasalamat sir Gregorio, Malaking tulong po ito para sa aming thesis at gayundin po ay sa proposal defense na gaganapin bukas ❤️🥰Nawa po na kapag naaprubahan ang aming thesis proposal ay patuloy niyo po kaming paunlakan upang maipalimbag namin sa aming unibersidad ang inyong mga katha❤️

Sinagot ko naman agad: "Maraming salamat din. Nawa'y magtagumpay kayo sa inyong proposal defense."

Nobyembre 16 ng ikalima ng hapon ay kumontak muli ang tagapanayam.

"Magandang araw po, Sir Gregorio! Kahapon po ay naganap ang aming thesis proposal na may pamagat na "PAGKILALA SA TINIG NG MAKABAGO: PAGSUSURI SA MGA PILING AKDA NI GREGORIO V. BITUIN JR." Nais po naming ipabatid sa inyo na matagumpay po naming nadepensahan ang aming proposal na ito. Kami po ng aking mga kasamahan ay naniniwalang isa pong malaking parte ng aming tagumpay kahapon na malaman ng aming mga panel na kayo po ay tumugon sa ilan naming mga katanungan kung kaya't nawa po ay patuloy po kayong  maging bukas sa aming mga mananaliksik sa mga susunod pang mga araw upang mapaghusay pa ang aming isinasagawang pananaliksik. Muli po, mula sa aming tatlo ay lubos po kaming nagpapasalamat sa inyo, Sir!"

Kalakip niyon ang disenyo ng pabalat ng kanilang thesis na ipinadala sa akin, na ang pamagat ay: "Pagkilala sa Tinig ng Makabago: Pagsusuri sa mga Piling Akda ni Gregorio V. Bituin Jr." nina Mary Pauleen B. Cruz, Kim Andrea O. Manimtim & Vhonna Aileen T. Pascual. At sa itaas na kanang bahagi ay nakasulat naman ang pangalan ng kanilang paaralan: "Batangas State University - The NEU" at kaliwang bahagi ay "Nobyembre 2024".

Agad din akong tumugon sa kanila. "Congrats! Maraming salamat at mabuhay kayo!"

Ginawan ko ng tula ang kanilang panayam bilang pasasalamat.

SA MGA TAGAPANAYAM

maraming salamat / sa interes ninyo
sa aking panulat / at maikling kwento
na para sa thesis / nang pumasa kayo
sa inyong aralin / at sa guro ninyo

ang sinagot ko na'y / aking talambuhay
bilang manunulat / at makatang tunay
aking mga tindig / at pala-palagay
bilang aktibista't / kwentista ng buhay

noong una, ako'y / totoong nagulat
kwentong SONA pala / ang napiling sukat
maikling kwento kong / layon ay magmulat
ang masasabi ko'y / maraming salamat

buti't napili n'yo'y / kwento kong pangmasa
na buhay na'y alay / sa bayan kong sinta
ang talambuhay ko'y / agad inakda na
nawa, sa thesis n'yo / kayo'y makapasa

11.19.2024

Barya lang po sa umaga

BARYA LANG PO SA UMAGA

nakasulat: / barya lang po / sa umaga
habang aking / tinatanaw / ang pag-asa
na darating / din ang asam / na hustisya
lalo't iyon / ang pangarap / nitong masa

habang sakay / ng traysikel / ay nagtungo
roon upang / tupdin yaong / pinangako
naglilingkod / pa ring buo / ang pagsuyo 
inaasam / na di basta / lang maglaho 

mapanatag / ang kanilang / puso't diwa
sa maraming / isyu't asam / ay ginhawa
kasama ng / maralita't / manggagawa 
kapitbisig / sa layunin / at adhika

may "feet off please" / pang kanilang / bilin dito
kaya ito'y / sinunod ko / ngang totoo
buti't bulsa'y / may barya pang / naririto
pinambayad / sa drayber ng / sinakyan ko

- gregoriovbituinjr.
11.19.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/vXzAaYN0fk/ 

Lunes, Nobyembre 18, 2024

Sa mga nag-ambag ng tulong

SA MGA NAG-AMBAG NG TULONG

sa panahong ito ng kagipitan
ay naririyan kayong nag-ambagan
nagbigay ng inyong makakayanan
nang lumiit ang aming babayaran

magmula petsa Oktubre Bente Tres
nasa ospital na kami ni misis
na sa kanyang sakit ay nagtitiis
dal'wampu't pitong araw na, kaybilis

bagamat nangyari'y nakaluluha
sakit ay tinitiis niyang sadya
ay gagawin ko ang kayang magawa
upang sakit niya'y di na lumala

tulad ng paghinging tulong sa inyo
pati paglalakad ng dokumento
sa mga pulitiko, PCSO
sa ibang malalapitang totoo

sa lahat ng nag-ambag ng tulong po
pasasalamat nami'y buong-buo
nang si misis sa sakit ay mahango
pasasalamat nami'y taospuso

- gregoriovbituinjr.
11.18.2024

Linggo, Nobyembre 17, 2024

Dagdag dugo muli

DAGDAG DUGO MULI

mababa na naman ang kanyang hemoglobin 
di pa abot ng otso, nasa syete pa rin
dapat ay dose, ang normal na hemoglobin 
kaya isang bag pa ng dugo'y isinalin

pandalawampu't limang araw namin doon
sa ospital, at nagninilay pa rin ngayon 
bakit ba laging mababa ang antas niyon
kaya ngayon, muling ginawa'y blood transfusion 

umaasa pa ring gagaling din si misis
mula sa sakit niyang kaytagal tiniis
problemang kinakaya kahit labis-labis
animo'y tinik sa dibdib na di maalis

kalagayan ni misis nawa'y bumuti na
at hemoglobin niya'y mag-normal na sana

- gregoriovbituinjr.
11.17.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/vVGAOey08J/ 

Palaisipan at payo

PALAISIPAN AT PAYO

lahat ng problema'y may kasagutan
kumbaga sa tanong, sinasagutan
tulad din ng mga palaisipan
salita'y hanapin ang kahulugan

nagpapayo sa mga problemado
bata, matanda, karaniwang tao
bigyang tugon ang mga tanong nito
na pinag-iisipan ding totoo

sa payo't palaisipan, salamat
pagkat kayrami nang nadadalumat
samutsaring damdamin, dusa, sumbat
ligalig, lungkot, paghihirap, gulat

tara, krosword ay atin ding laruin
pagkat ito'y malaking tulong na rin
baka payo nila'y payo sa atin
talastasan itong dapat alamin

- gregoriovbituinjr.
11.17.2024

* litrato mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Nobyembre 17, 2024, p.10

Pagtula habang nasa ospital

PAGTULA HABANG NASA OSPITAL

inaaliw ko ang sarili sa pagtula
sa ospital, kay misis ay nagbabantay pa
dito sa silid ay maraming nakakatha
suwero, higaan, pagkain, medisina

pati na samutsaring terminong medikal
ay nababatid pag doktor ay pinakinggan
na mga salitang ngayon ay inaaral
at aking isinasalin sa panulaan

ano ang blood clot, blood transfusion, blood extraction
infection of blood, bakit malapot ang dugo
matindi rin ang lagi niyang menstruation 
na madalas sa pad ang dugo'y buo-buo

bituka'y barado, inoperahan siya
hemoglobin niya'y syete, imbes na dose
rare case, ang sabi ng mga doktor sa kanya
nakikinig na lang ako't walang masabi

- gregoriovbituinjr.
11.17.2024

Sputum at rectum

SPUTUM AT RECTUM

maraming terminong medikal
ang natutunan sa ospital
halimbawa nito'y sputum
at laging narinig na rectum

na plema pala ang sputum
habang rectum naman ay tumbong
sinusuri ang ihi't dumi
anong kulay ng plema't tae

naalala ko sa sputum
at rectum ang Rerum Novarum
na noon pa'y nababatid ko
sulat ng Papa sa obrero

kaya sa tagal sa ospital
kayraming salitang medikal
ang akin nang natututunan
lalo't ospital na'y tahanan

iyang thrombosis of the portal
splenic and mesenteric veins
acquired hospital pneumonia
bacteria, anemia, mayoma

blood extraction, mga termino
pang ngayo'y inuunawa ko
habang nakabantay kay misis
na sa sakit ay nagtitiis

- gregoriovbituinjr.
11.17.2024

Sabado, Nobyembre 16, 2024

Hustisya sa biktimang taga-UP

HUSTISYA SA BIKTIMANG TAGA-UP

kahindik-hindik ang nangyari
sa isang staff mula UP
na dahil sa bugbog at palo
buhay ng biktima'y naglaho

nobyo ang pangunahing suspek
biktima'y nagtamo: traumatic 
blunt injuries sa dibdib, leeg
balitang nakapanginginig

nasabing magkatipang iyon 
magkasama raw sa La Union
bago pa umakyat ng Benguet
subalit nangyari'y kaylupit 

ang sigaw natin ay hustisya
hustisya'y kamtin ng biktima
katarungan sa binibini
hustisya sana'y hindi bingi

- gregoriovbituinjr.
11.15.2024

* ulat mula sa pahayagang Abante Tonite, Nobyembre 15, 2024, pahina 1 at 2

Ang kadakilaan, ayon kay Mike Tyson

ANG KADAKILAAN, AYON KAY MIKE TYSON 

dalawang larawan ang naroong ipinakita
si Floyd Mayweather na bodyguard ang mga kasama
at si Manny Pacquiao na napalibutan ng masa 

habang nasa gitna yaong sinabi ni Mike Tyson
hinggil sa kadakilaan, kaygandang laman niyon
na pag pinagnilayan mo'y kaybuting nilalayon

sinong dakila, sino nga ba ang tunay na baliw
anang isang awiting Pinoy na nakakaaliw
at mababatid sa masa sino ang ginigiliw

si Mike Tyson ang isa sa mga iniidolo
sa heavyweight ng isports na boxing sa buong mundo 
sinabi niyang iyon ay pinagtiwalaan ko

na ang pagiging dakila'y pagkilala ng bayan
at di pagsanggalang ng sarili sa mamamayan
salamat, Mike, sa kahulugan ng kadakilaan 

- gregoriovbituinjr.
11.16.2024

* litrato mula sa fb page ng Boxing TV
* Mike Tyson: "Greatness is not guarding yourself from the people; greatest is being accepted by the people."

Laro sa app game ng selpon

LARO SA APP NG SELPON

habang nagbabantay sa ospital 
sa selpon ay naglalaro ng app
nang di mainip o matigagal
madaling araw o gabing ganap

pinaglalaro muna ang isip
di makatulog, nais humimbing
kung anu-ano ang nalilirip
na nais tulain habang gising

nagninilay habang naglalaro
habang minsan ay nakatulala
sa laro't utang ba'y mahahango
isipin anong dapat magawa 

at pag may nanilay sa maghapon
ay tiyak may tulang laan doon 

- gregoriovbituinjr.
11.16.2024

* litrato mula sa app game na Twisted Rope, Level 29

Banderang Tad-Balik

BANDERANG TAD-BALIK

sa isang rali ko iyon nakunan
baliktad ang watawat ng samahan
pinuna agad ang mga may tangan
kaya agad nilang inayos naman

baka sa rali nababaguhan pa
sa init ng araw pinayong nila
unang beses tumangan ng bandera
subalit handa sa pakikibaka 

sila'y pinakiusapan lang natin
di sinigawan maging sila'y lumpen
ang mahalaga sila'y nakinig din
silang kaisa sa ating mithiin

baliktad man yaong sa KPML
ang layunin nila'y di mapipigil
na sa puso't diwa nakaukilkil 
na ang bulok na sistema'y masupil

- gregoriovbituinjr.
11.16.2024

* litratong kuha ng makatang gala sa isang rali sa Commonwealth Avenue, Lungsod Quezon, kasabay ng panawagang Climate Emergency, Nobyembre 15, 2024 ng umaga
* KPML - Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod

Huwebes, Nobyembre 14, 2024

Ligalig

LIGALIG 

Kahapon, Nobyembre 13, alas-kwatro pa lang ng madaling araw ay nagtungo na ako sa Lung Center sa Quezon Avenue upang pumila sa PCSO. Hihingi sana ako ng tulong sa PCSO dahil malaki na ang hospital bill sa ospital. Nakaratay si misis doon.

Subalit sabi ng gwardya, wala na ang PCSO roon since pandemic. Nabigla ako.

Saan lumipat, tanong ko. Sa Shaw Blvd sa Mandaluyong. Kaya agad akong lumabas sa Lung Center, sumakay ng dyip hanggang Edsa.

Agad sumakay ng MRT patungong Shaw Blvd. Pagdating sa Manuela na ngayon ay Star Mall, sa terminal ng dyip, tinanong ko sa driver saan ang PCSO. Mga 250 meters lang, pwede mong lakarin.

Ah, kaya hindi na ako sumakay ng dyip. Nilakad ko na lang. Hanggang matanaw ko ang gusaling may malaking nakasulat na PCSO. Pasadong alas-singko na ako nakarating.

Pinadaan ako sa likod ng PCSO, habang may gwardya rin sa harap. Nabigyan ako ng guard ng stub number 4. Ibig sabihin, pang-apat ako sa pila. Sinabi rin ng guard na walang walk-in. Nakupo. walk-in ako. Aba'y dalawang linggo na kaming nag-aabang sa onlayn. Kaya sabi ni misis, pumila na lang.

Alas-otso pa pala ang bukas, kaya higit dalawang oras din akong naghintay. Bago mag-9 ng umaga ay tinawag na ako. Nag-usap kami ng taga-PCSO. Wala munang walk-in, sabi niya. Nilabas ko ang mga dokumento. Tiningnan niya iyon at nagbigay lang ng payo subalit sinabi niyang pulos onlayn na ang transaksyon sa PCSO.

Ikasiyam ng umaga, lumabas na ako ng PCSO. Nilakad ang patungong MRT. Sumakay patungong Cubao station.

Aba'y nakalampas ako ng baba. Hindi ko napansing Cubao na pala. Tumayo ako nang umandar na muli ang tren patungong sunod na istasyon. Nakita ko ang QMart. Kaya nakalampas nga ako. Bumaba na ako sa GMA-Kamuning station.

Sumakay muli pabalik ng Cubao. Pagdating ng Cubao ay sumakay ng dyip pabalik sa ospital.

Marahil kaya ako nakalampas ay ligalig na ako, kaunti rin ang tulog. Paano ba mababayaran ang higit Isang milyong pisong halaga ng hospital bill, gayong pultaym akong tibak. Si misis ang may sweldo bilang social worker.

Dahil ako ang asawa, sa pangalan ko naka-address ang sulat mula sa billing station. Ako ang sinisingil. Sinisingil ay isang pultaym na tibak. Paano ka hindi maliligalig? Buti, hindi ako natatabig ng sasakyan o nabubundol habang tumatawid.

naliligalig, litong-lito na
natutulala, grabe talaga
sa ospital, milyon ang halaga
ng paggamot kay misis, di ko na
alam saan kukuha ng pera

aktibistang pultaym ang tulad ko
kumikilos gayong walang sweldo
nasa ospital pa ang misis ko
mga babayaran ba'y paano
subalit lahat ay gagawin ko

sa PCSO aking nilakad
ang mga dokumentong kinalap
mga ahensya'y puntahang sukat
ligalig at pagod man sa lakad
ay gagawin ko pa rin ang lahat

- gregoriovbituinjr.
11.14.2024

Miyerkules, Nobyembre 13, 2024

Pabahay at karapatan, pinaglaban ni Ka Edwin

PABAHAY AT KARAPATAN, PINAGLABAN NI KA EDWIN

mahahalagang isyu ang ipinaglaban
ni Ka Edwin: ang pabahay at karapatan
nais niya'y maayos na paninirahan
at maitayo ang makataong lipunan

di dapat maagrabyado kahit dukha man
mga nanay ng na-EJK, tinulungan
naaapi'y tinuruan ng karapatan
ipinaglaban ang hustisyang panlipunan

mabuting kakosa, mabuting kaibigan
sa mga nakasalamuha n'yang lubusan
sa PhilRight, ZOTO, KPML, PLM man
TFD, Ex-D na kanyang pinamunuan

taaskamaong pagpupugay, comrade Edwin
daghang salamat sa pinagsamahan natin
sa marami, bayani kang maituturing
mga pinaglaban mo'y itutuloy namin

- gregoriovbituinjr.
11.12.2024

* ito ang ikalawang tulang binasa ng makatang gala noong lamay ng Nobyembre 12, 2024
* kuha ng isang kasama ang litrato sa isang pulong ng Ex-D sa Sampaloc, Maynila
* EJK - extrajudicial killings
* ZOTO - Zone One Tondo Organization
* KPML - Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod
* PLM - Partido Lakas ng Masa
* TFD - Task Force Detainees (of the Philippines)
* Ex-D - Ex-Political Detainees Initiative

Martes, Nobyembre 12, 2024

Infusion complete

INFUSION COMPLETE

pag tumunog na ang aparato
"infusion complete", ang sabi rito
ang nars ay agad tatawagin ko
dextrose na'y tatanggaling totoo

kayraming suwerong nakakabit
kay misis, tila paulit-ulit
mga pasa sa braso'y malimit
turok dito't doon, anong sakit

patuloy lang akong nagbabantay
sa ospital, dito naninilay
ang maraming tula't bagay-bagay
sana'y gumaling na siyang tunay

pandalawampu't isang araw na
namin sa ospital, umaasa
akong siya'y gagaling talaga
sa sakit na dinaranas niya

- gregoriovbituinjr.
11.12.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/vOmcTYVzly/ 

Pagpupugay kay kasamang Edwin

PAGPUPUGAY KAY KASAMANG EDWIN

taaskamaong pagpupugay, comrade Edwin
na higit dalawang dekada ang nagdaan
noong dumalaw kayo ni Omar sa akin
habang hinihimas ko'y rehas sa piitan

tandang-tanda ko pa ang pangyayaring iyon
sa piitan tayo unang nagkakilala
hanggang dumating din ang asam na panahon 
ng paglaya't muling naging lingkod ng masa 

sa Ex-D Initiative, ako'y niyaya mo
sa grupo ng dating political prisoners
at doon kumilos, aktibong naging myembro
sigaw natin: Free All Political Prisoners!

pagpupugay, Ka Edwin, sa iyong pagpanaw 
isa kang inspirasyon sa mga kauri
ang mga nagawa mo'y magsisilbing tanglaw 
paalam, Kasamang Edwin, hanggang sa muli

- gregoriovbituinjr.
11.12.2024

Lunes, Nobyembre 11, 2024

Congrats, Aielle Aguilar, Edad 7

CONGRATS, AIELLE AGUILAR, EDAD 7

pagpupugay kay Aleia Aielle Aguilar
na nagwagi sa World Jiu-jitsu Festival
sa Abu Dhabi, siya'y edad pito pa lang
naging kampyon, pinakita ang kahusayan

siya ang pinakabatang three-time world champion
talagang ginapi ang nakalaban doon
sa Kids 2-Gray Belt ay wala nang nakalaban
kaya umakyat sa mas mabigat na timbang

anang ulat, mula labingsiyam na kilo
ay umakyat ng tatlong kilo at tinalo
ang mga kalaban at ganap na inangkin
ang ikatlong titulong pandaigdigan din

kaya sa batang kampyon, halina't magpugay
na sa kanyang larangan ay napakahusay

- gregoriovbituinjr.
11.11.2024

* ulat at litrato mula sa pahayagang Abante, Nobyembre 11, 2024, pahina 11

Bone marrow biopsy

BONE MARROW BIOPSY

isinagawa kagabi
ng mga doktor
yaong bone marrow biopsy
sa aking misis
bone marrow pala'y bulalo
ng ating buto
pangatlong testing na iyon
sa isyung blood clot
o pamumuo ng dugo
na nagbara na
sa kanyang mga bituka
di makapasok
ang nutrients at oxygen
baka mabulok
ang ilang mga bahagi
niyong bituka
pag di agad naagapan
nag-surgery na
hanggang ngayon di pa batid
ng mga doktor
ang sanhi bakit nag-blood clot
sa may bituka
negative ang unang testing
at pangalawa
ikatlo pag nag-positive
matutukioy na
ang sanhi ng pagba-blood clot
nang malapatan
na ng kaukulang lunas
upang si misis
ay gumaling na sa sakit
na dinaranas

- gregoriovbituinjr.
11.11.2024

Linggo, Nobyembre 10, 2024

Salà ng ina

SALÀ NG INA

ano kayang klase siyang ina?
na binugaw ang apat na anak
na edad dalawa, apat, anim
at panganay na labingdalawa

paglabag na iyon sa OSAEC
o batas na Online Sexual Abuse
and Exploitation of Children, bakit
niya nagawa'y salang kaylupit 

sadyang kawawa ang mga bata 
sa nakagugulat na balita 
sa hirap ng buhay, ang nagawa
ng ina'y krimen, kaytinding salà

paano pag anak na'y lumaki?
sila kaya sa ina'y kakampi?
ang ina ba nila'y masisisi?
o salang ito'y isasantabi

- gregoriovbituinjr.
11.10.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, 11.10.2024, p.2

Sabado, Nobyembre 9, 2024

Hemoglobin

HEMOGLOBIN

nang dinala ko na sa ospital si misis
mababa na pala ang kanyang hemoglobin
terminong iyon ay noon ko lang narinig
red blood cell na'y di makabigay ng oxygen

maraming terminong dapat kong matutunan
nang maunawaan ang mga kahulugan
terminong medikal na dapat kong malaman
upang si misis ay aking maalagaan

limang punto lamang ang hemoglobin niya
ang normal pala niyon ay labingdalawa
unang linggo pa lang, ilang bag ng dugo na
sa mga testing, nakitang anemic siya

at kagabi, muling sinalinan ng dugo
si misis, ako naman ay nakatalungko
ramdam ko ang kanyang pagdurusa't siphayo
minamasdan ko siya't talagang hapong-hapo

- gregoriovbituinjr.
11.09.2024

* litratong kuha sa ika-18 araw namin sa ospital

Biyernes, Nobyembre 8, 2024

Salin ng tula ni Charlie Chaplin

SALIN NG TULA NI CHARLIE CHAPLIN
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nilason ng kasakiman ang diwa ng tao,
na binarikadahan ng poot ang daigdig,
na ala-gansang hinakbangan tayo sa dusa't
pagdanak ng dugo.

Nakagawa tayo ng mabilis,
subalit sarili natin ay ipiniit.
May makinaryang ang bigay ay kasaganaan
ngunit nilulong tayo sa pangangailangan.

Ginawa tayong mapanlait ng ating nalalaman;
ang ating talino, matigas at hindi mabait,
Labis tayong nag-iisip at kaunti ang nararamdaman.

Higit pa sa makinarya,
kailangan natin ang sangkatauhan.
Higit pa sa talino,
kailangan natin ng kabutihan at pagkamahinahon.

Kung ang mga katangiang ito'y wala
buhay ay magiging marahas at lahat ay mawawala.

~ Charlie Chaplin

* ang mga litrato ay mula sa isang fb page
11.08.2024

Si Sir Charles Spencer Chaplin, Jr., KBE (Abril 16, 1889 – Disyembre 25, 1977), mas kilala bilang Charlie Chaplin, ay isang Ingles na komedyanteng aktor at tagagawa ng pelikula na nagkamit ng mga parangal sa Academy Awards. Naging isa sa mga pinakasikat na artista, gayon din bilang isang tagagawa ng pelikula, kompositor at musikero noong nauna at gitnang panahon ng "Klasikong Hollywood" ng pelikulang Amerikano. (Wikipedia)

A poem by Charlie Chaplin

Greed has poisoned men's souls,
has barricaded the world with hate,
has goose-stepped us into misery
and bloodshed.

We have developed speed,
but we have shut ourselves in.
Machinery that gives abundance
has left us in want.

Our knowledge has made us cynical;
our cleverness, hard and unkind.
We think too much and feel too little.

More than machinery,
we need humanity.
More than cleverness,
we need kindness and gentleness.

Without these qualities,
life will be violent and all will be lost.

Barya lang po sa umaga

BARYA LANG PO SA UMAGA

nagtraysikel ako upang puntahan
ang pinapakay sa isang tanggapan
upang pagamutan ay mabayaran
upang hirap ng loob ay maibsan

nag-aayos ng mga dokumento
para sa guarantee letter na ito
pupuntahan ang mga pulitiko
DSWD at PCSO

nasa ospital pa kasi si misis
dahil sa sakit niyang tinitiis
sa ospital ay maagang umalis
kaya dapat pagkilos ko'y mabilis

buti't sa bulsa ko'y may mga barya
ika nga, "barya lang po sa umaga"
ang aking misis nawa'y gumaling na
sabi, habang may buhay, may pag-asa

- gregoriovbituinjr.
11.08.2024

* kuha ang litrato, Nobyembre 7, 2024

Huwebes, Nobyembre 7, 2024

Babantayan kita magdamag

BABANTAYAN KITA MAGDAMAG

mahal ko, ako'y narito lang
upang punan ang pagmamahal
di man ngayon makapaglibang
dahil narito sa ospital

gagawin ko ang makakaya
kahit ikaw ay nahihimbing
patuloy pa ring umaasa
na ikaw talaga'y gagaling

habang nariyang nakaratay
tandaang naririto ako
hindi magsasawang magbantay
sa ospital para sa iyo

nawa'y lalagi kang matatag
nang gumaling na't mapanatag

- gregoriovbituinjr.
11.07.2024

Miyerkules, Nobyembre 6, 2024

Tricyle blg. 001

TRICYCLE BLG. 001

bilang 001 ang tricycle kong nasakyan
ibig sabihin una siya sa listahan
naisip ko ngang 007 ay abangan
parang James Bond 007, lilitratuhan

at gagawan ko iyon ng mahabang tula
marahil maikling kwento o kaya'y dula
na sinakyan iyon ng mga manggagawa
na serbisyo sa bayan ay mahaba-haba

natsambahan ko lamang makasakay doon
habang tinatrabaho yaong nilalayon
habang nararamdaman sa sikmura'y gutom
habang wala nang oras sa paglilimayon

tricycle 001 at James Bond 007
nakakatuwang karanasan na sa akin
tricycle 007 sana'y masakyan din
upang may tula't kwento akong kakathain

- gregoriovbituinjr.
11.06.2024

* kuha sa tricycle na nasakyan ng makatang gala, Nobyembre 6, 2024

Martes, Nobyembre 5, 2024

Pang-14 na araw na namin sa ospital

PANG-14 NA ARAW NA NAMIN SA OSPITAL

hanggang ngayon, nagbabantay pa sa ospital
kay misis na nakaratay na ng matagal
panglabing-apat na araw na namin dito
ang asam ko'y gumaling na siyang totoo

ako ang bantay dahil ako ang asawa
at ang mahalaga ay lalakarin ko pa
ang dokumento upang humingi ng tulong
sa ilang ahensyang maaaring tumugon

salamat din kay Regine na kasama niya
sa trabaho na umaasiste talaga
halinhinan kami sa pagbantay kay Libay
na kapara ng ilaw sa gabi'y patnubay

kaytindi na ng sakit niyang tinitiis
na sa pang-apat na araw siya'y tinistis
ng mga doktor pagkat malapot ang dugo
na nagbabara sa bituka, ay, nakupo

sana'y umalwan na ang kanyang pakiramdam
at gumaling nawa sa kanyang karamdaman
lahat ng asam na tulong sana'y dumating
at si misis sa kanyang sakit na'y gumaling

- gregoriovbituinjr.
11.05.2024

Abito at sotana

ABITO AT SOTANA

akala ko'y pareho ang abito at sutana
subalit sa palaisipang ito'y magkaiba
Siyam Pababa: Damit ng pari; Sagot: Abito
na kaiba naman sa Damit ng sakristan dito

Apatnapu't Isa Pahalang: Damit ng sakristan
Sagot: Sotana; magkaiba nga ng kahulugan
subalit sa ibang palaisipan, ang sotana
at abito ay magsingkahulugan sa kanila

na sa palaisipang ito'y pinag-ibang sadya
kaya may bagong natutunan ang abang makata
ang pari at sakristan ay may magkaibang baro
kahit parehong puti ay agad mong mahuhulo

ang sotana'y sa sakristan, ang abito'y sa pari
sa mga kahulugan ay may bagong nahahawi
dagdag-kaalaman at paglalaro ng salita
na magagamit sa sanaysay, kwento't ibang akda

- gregoriovbituinjr.
11.05.2024

* mula sa pahayagang Pang-Masa, Nobyembre 5, 2024, p.7