Sa paglalakad

SA PAGLALAKAD

naglalakad-lakad basta't huwag lang matalisod

at magbubunga rin ang bawat pagpapakapagod

marahil, ilang taon pa'y tatangan na ng tungkod

habang mga obrero'y mababa pa rin ang sahod

tila walang katapusang paglalakad sa buhay

na sa bawat hakbang ay patuloy na nagninilay

natatandaang bilin ng mga bayani'y gabay

magpakatao't makipagkapwa'y gawin mong tunay

sa Kartilya ng Katipunan ay naroon ito

pati na rin sa Liwanag at Dilim ni Jacinto

gabay sa kinabukasan, gabay sa kapwa tao

habang itinatakwil ang pag-aaring pribado

tila raw ibang daigdig ang aking nililikha

pagkat atang na tungkulin ang isinasagawa

gayunman, patuloy ang lakad tungo sa adhika

tutupdin ang payo ng mga bayaning dakila

bagamat ako'y tila anino lamang sa iba

umano'y walang magagawa pagkat nag-iisa

subalit di lang ako ang naglalakad mag-isa

baka may mas magawa nga kung kami'y sama-sama

di natin madadala sa hukay ang kayamanan

kaya mabuti pa ang pangalan at karangalan

ipaglaban ang dignidad ng kapwa mamamayan

pati ang inaasam na hustisyang panlipunan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Ulam na sibuyas, bawang at kamatis

ULAM NA SIBUYAS, BAWANG AT KAMATIS

simpleng pamumuhay at puspusang pakikibaka

at sa kamatis, bawang at sibuyas na'y nagkasya

paminsan-minsan, sa umaga't tanghali'y ulam na

pampalakas ng katawan at masarap talaga

ulam na ito'y hinaluan ko rin ng bagoong

na lunas na rin sa pagkagutom at pagkaburyong

pagbaka rin, ani Balagtas, sa kutya't linggatong

upang anumang banta't panganib ay masusuong

kayganda raw ng kamatis, pampakinis ng kutis

sa sibuyas naman, bawat pagluha'y matitiis

at sa bawang, mga aswang ba ang mapapaalis

sa bagoong, lasa'y tila masarap na tawilis

pampalakas ng tuhod sa malalayong lakaran

pampatibay kahit akyatin man ang kabundukan

pampalusog kahit na sisirin ang karagatan

habang lumulutang ang isip tungong kalangitan

ganyan kasarap ang kamatis, bawang at sibuyas

sahog lang nila sa ulam, sa akin pampalakas

habang makataong sistema itong nilalandas

tungo sa lipunang lahat ay parehas at patas

- gregoriovbituinjr.

Sa pagdilim ng kalangitan

SA PAGDILIM NG KALANGITAN

aking pinagmamasdan ang malabong panginorin

habang nagninilay sa kabila ng paninimdim

katatapos lamang ng bagyo't kaylakas ng hangin

habang di nalilimot ang diwatang naglalambing

pugad ng mandaragit ang tinitimbang sa ulap

at unti-unting tinutupad ang mga pangarap

bagamat nababata ang nararanasang hirap

ang nakikitang pag-usbong ay di naman mailap

dinggin mo ang tinig ng iyong makataong budhi

at mababatid mo bakit gayon ang aking mithi

nais kong kapayapaan sa puso'y manatili

upang wala nang pagsasamantala pang maghari

minsan, nakita ko ang lambanang lilipad-lipad

habang naroroon ang pagong na sadyang kaykupad

tatalunin daw ang kunehong bigla sa pagsibad

at tunay nga, mas mabilis kaysa takbo ang lakad

pinagmasdan ang kalangitan sa kanyang pagdilim

at maririnig mo na ang nag-aawitang lasing

milyun-milyon na ang apektado ng COVID-19

iba'y di na nakita ang mahal bago ilibing

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang napuntahan

Katarungan

KATARUNGAN

mula salitang ugat na tarong ang katarungan

mula rin sa Hiligaynon, Sebwano't Kapampangan

pagbibigay ng tamang pasiya ang kahulugan

o wastong pag-iral ng batas, batay sa katwiran

ito rin ang pagsalin sa Espanyol na hustisya

sa Ingles ay justice, nauunawaan ng masa

batay din sa golden rule, ang sabi naman ng iba

ayaw mong gawin sa iyo'y huwag gawin sa kapwa

pag buhay ang inutang, buhay din ang kabayaran?

o pag buhay ang inutang, dapat kang parusahan?

batay sa Konstitusyon, batay sa batas ng bayan

upang kamtin ng mga biktima ang katarungan

sadyang masalimuot, paano ito kakamtin?

mahalaga'y parusahan ang gumawa ng krimen

halimbawa'y E.J.K. ang ginawa ng salarin

pagkat utos ng pangulo'y dapat nang patalsikin?

sa mga nangyayaring krimen, sinong mananagot?

yaong nakagawa lang, o pati utak ay sangkot?

sigaw ng katarungan sa ugat ay nanunuot

utak ay di dapat maabsuwelto o makalusot

pag hustisya'y nakamit, kalooban na'y tiwasay?

kahit di na naibalik ang buhay ng pinatay?

hustisya'y nakamit pag napanagot ang pumatay?

pag loob na'y payapa, hustisya'y nakamtang tunay?

- gregoriovbituinjr.

* E.J.K. - extrajudicial killing, pagpaslang

* kahulungan ng katarungan, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 594

Libre at ligtas na bakuna, ngayon na!

LIBRE AT LIGTAS NA BAKUNA, NGAYON NA!

"libre at ligtas na bakuna, ngayon na" ang sigaw

ng mga obrero, ito'y tindig nila't pananaw

dapat libre't ang para sa pamilya'y di magalaw

dapat ligtas, ang negatibong epekto'y balaraw

dumating na ang libu-libong bakuna sa bansa

ngunit mababakunahan kaya ang manggagawa?

silang gumagawa ng ekonomya nitong bansa

at nagpapakain sa korporasyong dambuhala

ito rin ang panawagan ng mga mahihirap

umaasang ang gobyerno'y tunay na mapaglingap

lalo na't buhay ng maralita'y aandap-andap

sa kabila ng para sa pamilya'y nagsisikap

panawagan na rin ng karaniwang mamamayan

na iniisip na rin ang kanilang kalusugan

habang inuuna pang lutasin ang kagutuman

lalo na't lockdown at curfew ang laging patakaran

tiyakin ding ayusin ang Philippine health care system

pangkalahatang pagpapaunlad ang adhikain

lumiit ang bilang ng biktima ng COVID-19

kalusugan ay karapatan, makatao'y gawin

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos noong Araw ng Paggawa 2021

Bakuna

BAKUNA

dapat magpabakuna nang sakit ay maiwasan

subalit ilan lang kaya ang mababakunahan

sa ating higit isang daang milyong mamamayan

kung libo lang, di milyon, ang bakunang dumarating

kung ito'y milyong utang na namang tumataginting

kung sa Dengvaxia'y kayrami nang batang di nagising

tumitindi ang pananalasa ng COVID-19

kaya bansa'y bumili na ng samutsaring vaccine

nariyan ang Pfizer, Sinovac, Sputnik V, Janssen

pati na ang Covaxin, Moderna't Astrazeneca

at may Emergency Use Authorization na sila

ano pang hinihintay ninyo, magpabakuna na

di sapat ang isang turok kundi dalawa ito

unang dows muna, ilang araw pa't babalikan mo

para sa ikalawang dows, bakuna'y makumpleto

medical frontliners daw ang kanilang uunahin

isasabay sa kanila'y mga senior citizen

ngunit sapat nga ba ang mga bakunang dumating?

paano ang mamamayan sa malayong probinsya?

sa liblib na pook ba'y may nakalaang bakuna?

sa populasyon, ilang mababakunahang masa?

dalawang beses pa ang bakuna sa bawat tao

sa sanlibong bakuna, limang daang tao ito

mababakunahan lang ba'y walang limang porsyento?

- gregoriovbituinjr.

Pagkakape

PAGKAKAPE

una kong tikim ng kapeng barako'y sa Batangas

sa nayon ni Ama, na umagang-umaga'y lunas

sa panimdim o anumang nadamang alingasngas

pakiramdam mo'y gagaan, dama'y maaliwalas

di na bago sa akin ang barakong Liberica

nang kinasal na'y nakatikim naman ng Robusta

naiiba rin ang aroma ng kapeng Excelsa

natikman ko rin sa wakas ang kapeng Arabica

kailangan din ang paminsan-minsang pagkakape

lalo't kayraming trabahong tinatapos sa gabi

madaling araw na'y di makatulog, nagmumuni

magkakape hanggang mapapikit na lang sa tabi

kape nga ba'y maganda sa ating pangangatawan?

o huwag araw-arawin ang pagkakapeng iyan?

pampagising daw ang kape lalo't napupuyatan

upang trabaho'y matapos ng walang alinlangan

sa kape'y magigising ang diwa, di ka tutulog

subalit mata ko naman ay talagang lulubog

kung di lang dahil sa trabaho't ramdam na ang antok

ako'y tutulog na upang di tuluyang malugmok

- gregoriovbituinjr.

Pagtitig sa babae't daigdig

"A poet looks at the world the way a man looks at a woman." ~ Wallace Stevens

sinabi ni Wallace Stevens ay aking narinig

tinitingnan daw ng makata ang ating daigdig

tulad ng lalaki sa babae kung makatitig

tulad din ng makatang sa diwata'y umiibig

kaya marahil kami ni misis ay magkatuwang

sa iba't ibang isyu hinggil sa kapaligiran

magkasama sa pangangalaga ng kalikasan

mula sa ekobrik at iba pang isyu ng bayan

ang laot ay nalulunod na sa mga basura

na dapat linisin upang bukas ay may biyaya

dapat nga bang maganda sa mata ang kapareha

tulad ng mundong dapat pangalagaan tuwina

paano tatanggalin ang naglulutangang plastik

microplastic na'y kinain ng isdang humihibik

at kakainin natin ang isda, kahindik-hindik

kaya kami ni misis sa ganito'y umiimik

mag-ekobrik, magyosibrik, gumawa ng paraan

upang alagaan ang iisa nating tahanan

ang ating daigdig ay huwag gawing basurahan

tulad din sa babaeng anong rikit kung titigan

nais naming mabuo'y daigdig na makatao

na karapatang pantao'y sadyang nirerespeto

lahat ay nakikipagkapwa't nagpapakatao

tulad ng babaeng marikit, kayganda ng mundo

- gregoriovbituinjr.

Pagkatha

patuloy ang ating paglikha

ng kahit isang daang tula

upang anumang nasa diwa

ay maibabahaging kusa

kahit anong lungkot o lumbay 

ang sa pag-iisa'y nanilay

buo pa rin naman ang tulay

sa lunas sa problemang taglay

sumukob sa punong malilim

baka may ginhawang makimkim

dinaanan man ay madilim

na idinulot ay panimdim

bawat pahina'y may numero

titik man ang marami rito

sa tag nakalagay ang presyo

kung magkano ang pangregalo

isang daan at isang likha

ay maaari mang magawa

subalit mahalagang sadya

na nakakagawa ng tama

di mo man makitang madalas

saanmang gubat ay may ahas

pakinggan mo ang mga anas

baka ikaw ay makalampas

ang pagkatha'y tunay na sining

may inaakda kahit himbing

at kung wala sa toreng garing

sa masa'y may silbing magaling

isulat lamang ng isulat

anumang nais isiwalat

at kung kailangang bumanat

ay gawin kung ito'y marapat

- gregoriovbituinjr.

Di pa matatapos ang paggawa ng ekobrik

DI PA MATATAPOS ANG PAGGAWA NG EKOBRIK

muling nakatipon ng mga ginupit na plastik

sa panahon ng pandemya'y di nagpatumpik-tumpik

kaysa walang ginagawa't mata'y biglang tumirik

mabuting magpatuloy sa paggawa ng ekobrik

napupuno na kasi ng plastik ang karagatan

ang buong daigdig na'y ginagawang basurahan

sa laot, upos, plastik at basura'y naglutangan

ito ba ang pamana natin sa kinabukasan?

nag-eekobrik sa ibang bansa'y marami na rin

nauunawaan din nila anong suliranin

batid na lugmok na sa plastik ang daigdig natin

kaya ito, mga plastik ay gugupit-gupitin

plastik ay isusuksok sa loob ng boteng plastik

magpasok ng magpasok at magsiksik ng magsiksik

hanggang sa pag pinindot mo'y kaytigas nang parang brick

gawing lamesa't upuan ang nagawang ekobrik

nag-aambag nang pilit munti man ang ginagawa

bakasakaling sa kalikasan ay mangalaga

sa pamamagitan ng pag-eekobrik ng kusa

pagkat mundong ginawang basura'y kasumpa-sumpa

- gregoriovbituinjr.

Bangketa

BANGKETA

minsan ang nadaanan ko'y malinis na bangketa

marahil dahil sa init kaya walang nagtinda

marahil kaya walang nagtinda'y tinaboy sila

wala na bang karapatang buhayin ang pamilya

malinis ang bangketa dahil masipag magwalis

ang mga metro aide kahit sa init nagpapawis

maliit man ang sweldo't bagang nila'y nagtatagis

ay wala pa silang magawa kundi ang magtiis

buti't may munting puno kahit paano'y malilim

nakakapahinga sa panahon ng paninimdim

kahit walang mga bulaklak doong masisimsim

sa ilalim ng puno'y nagninilay ng malalim

sabi: doon ka sa bangketa, huwag sa kalsada

na madalas makita sa luntiang karatula

subalit sa bangketa, pinagbawal nang magtinda

kung ganito'y dapat tulungan yaong manininda

gawan sila ng makataong mapagtitindahan

kung bawal sa bangketa'y sa mataong pamilihan

tandaang sila'y kapwa din nating may karapatan

tulong nila'y sa pamilya, ekonomya't lipunan

- gregoriovbituinjr.

Tayo ang kalikasan

TAYO ANG KALIKASAN

"Tayo ang kalikasan" sa tarpolin ay pamagat

ng tulang naroon, sa pitong taludtod nasulat

talab sa puso't diwa ang mensaheng nadalumat

tayo raw ang kalikasan ang isinisiwalat

gawin ang marapat, isa lang ang ating daigdig

sa pangangalaga nito, tayo'y magkapitbisig

mga sumisira nito'y dapat nating mausig

at kung kinakailangan, sila'y ating malupig

pasasalamat sa makabagbag-damdaming tula

kaya sa tarpoling ito'y nag-selfie ang makata

salamat sa mensahe at kayraming natutuwa

dahil sa prinsipyado't makatuturang adhika

salamat sa makatang kumatha ng tulang iyon 

kung sino man siya'y isa iyong pagkakataon

upang madla'y magsikilos, magkaisa't bumangon

upang tahanang daigdig ay saklolohan ngayon

- gregoriovbituinjr.

* selfie sa aktibidad ng mga grupong makakalikasan sa QC Memorial Circle bandang 2017 o kaya'y 2018

Sa ika-124 na anibersaryo ng pagpaslang sa Supremo

SA IKA-124 NA ANIBERSARYO NG PAGPASLANG SA SUPREMO

sa kasaysayan ay kilala ang Diyes de Mayo

na araw ng pagpaslang kay Gat Andres Bonifacio

siya'y kilala bilang bayaning Katipunero

ngunit di mananakop ang pumaslang sa Supremo

siya'y pinaslang ng may nasa rin ng kalayaan

pinaslang ng kapwa rin niya mga kababayan

siya'y pinaslang ng kapanalig sa Katipunan

ang pumaslang ay mga karibal sa himagsikan

nakatala sa kasaysayan kung paano nalugmok

ang Supremo't ang kanyang kapatid sa isang bundok

may nagsabing siya'y binaril, tinaga ng gulok

dahil daw kinalaban ang naghahangad sa tuktok

ngunit sa bayan, kayraming ambag ni Bonifacio

na pinamunuan ang laban ng Katipunero 

upang lumaya ang bayan, nakibakang totoo

ngunit siya nga'y pinaslang, kasama si Procopio

naiwang sulatin ng Supremo'y pinag-aralan

kanyang mga tula't sanaysay ay makasaysayan

sinalin niyang tula ni Rizal ay kainaman

patunay ng talino niya't mga kaalaman

Diyes de Mayo, sa anibersaryo ng pagpaslang 

kay Maypagasa o kay Agapito Bagumbayan

siya'y inspirasyon sa may nais ng kalayaan

taos na pagpupugay sa kanyang kadakilaan

- gregoriovbituinjr.

05.10.2021

Sa kaarawan ni Sir Ding

SA KAARAWAN NI SIR DING

maligayang kaarawan sa yumaong Ding Reyes

araw din ng pagpaslang sa bayaning si Gat Andres

dalawang Katipunerong talagang magkaparis

na pananakop sa bayan ay di nila matiis

si sir Ding ay historyador, kaibigang matalik

sa kasaysayan ay gabay ko sa pananaliksik

isa ring guro't manunulat na sinasatinig

ang kultura, at anumang ang masa'y hinihibik

magkasama sa grupong Kamalaysayan na hangad

Karilya'y isapuso, sa kasaysayan mamulat

sa tulong niya ay nakagawa ako ng aklat

libro kong Macario Sakay sa U.P. inilunsad

kayrami niyang pinamunuang organisasyon

at tagapagtaguyod din ng makataong layon

tulad ng Kamayan para sa Kalikasan Forum

na higit tatlong dekada na'y patuloy pa ngayon

kayrami niyang librong sinulat at nalathala

may tungkol sa kalikasan, may tungkol sa adhika

may kooperatiba, may kasaysayan ng bansa

may libro siya ng sariling tula't ibang paksa

marami pong salamat, maligayang kaarawan

mabuhay ka, Sir Ding Reyes, na aming kaibigan

mananatili kang patnubay ng Kamalaysayan

at di ka mawawala sa aming puso't isipan

- gregoriovbituinjr.05.10.2021

* kuha ang litrato sa paglulunsad ng aklat na "Macario Sakay: Bayani" ni Gregorio V. Bituin Jr. sa UP Manila noong sentenaryo ng pagbitay kay Macario Sakay, Setyembre 13, 2007; ang nasabing aklat ay inilathala ng Kamalaysayan

Ang papel ng papel

ANG PAPEL NG PAPEL

papel ang arbitrary ruling, pwedeng ibasura

ani Mang Kanor na namamanikluhod sa Tsina

di ba't papel din lang ang ipinanalong balota

sa halalan, balotang pwede ring maibasura?

kung papel lamang ang turing sa arbitrary ruling

na pwedeng kuyumusin at ibasura ng praning

ang pagkapanalo sa pagkapangulo'y ano rin?

di ba't balotang patunay ng panalo'y papel din?

panalong arbitrary ruling na ibabasura?

dahil papel tulad ng ipinanalong balota?

lukutin kaya ng masa't balota'y ibasura

upang maunawaan niyang di tanga ang masa

kung balewala ang papel, gayon din ang titulo

ng lupang pinag-aawayan ng kamag-anak mo

birth certificate at sedula'y papel ding totoo

papayag ka bang lamukusin lang ang mga ito?

ang soberanya ng bansa'y nakasulat sa papel

ang Konstitusyon ng bansa'y nakasulat sa papel

ang diploma mo ng pagtatapos ay nasa papel

pinanalong arbitrary ruling ay nasa papel

dahil lamang may utang na loob siya sa Tsina

ay binabalewala na niya ang soberanya

balintuna ang utak, dinadala na ang masa

upang sariling bansa'y gawing probinsya ng Tsina

ilang beses na ba niyang pinagsasabi iyan

baka managot pa siya sa atas na pagpaslang

ng walang due process sa ilang libong mamamayan

ngunit may ibang panahong singilin siya diyan

kayang mag-atas na karaniwang masa'y paslangin

sa ngalan ng War on Drugs ay kayraming pinatay din

subalit bahag ang buntot sa Tsina't pupurihin

kulang na lang ay lantaran niya itong sambahin

papel lang pala ang arbitrary ruling na ito

papel din lang ang balotang kanyang ipinanalo

subukan din kayang ibasura ng mga tao

upang mapalitan ito ng matinong gobyerno

na karapatang pantao'y talagang igagalang

na panlipunang hustisya'y makakamtan ng bayan

na maitatayo'y isang makataong lipunan

na mananagot ang may atas ng mga pagpaslang

- gregoriovbituinjr.

Sa mga nanay ng pinaslang, ngayong Mother's Day

SA MGA NANAY NG PINASLANG, NGAYONG MOTHER'S DAY

alam ko, di happy ang Mother's Day ng mga nanay

pagkat ang minamahal nilang anak ay pinatay

na droga raw ang dahilan, walang prosesong tunay

dahil atas ng pangulo, anak na'y di binuhay

di masaya ang Mother's Day ng mga inang iyon

pagkat patuloy pa ring nagdurusa hanggang ngayon

oo, walang due process, anak nila'y ibinaon

sa hukay ng mga suspek, hustisya'y hinahamon

kasumpa-sumpa ang krimeng ginawa sa kanila

na sa atas ng Ama ng Tokhang ay namaslang na

para lang silang kumakatay ng baboy o baka

nang walang due process na pinaslang ang anak nila

hustisya sa mga pamilya ng mga pinaslang

panagutin lahat ng may kinalaman sa tokhang

ngayong Mother's Day, ang sigaw namin ay katarungan!

nawa'y kamtin ng mga ina ang hustisyang asam

- gregoriovbituinjr.05.09.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa isang pagkilos sa harap ng Senado noong Agosto 2017

Pagtahak sa landas ng tuwid at balintuna

PAGTAHAK SA LANDAS NG TUWID AT BALINTUNA

minsan, ako'y napadaan sa bookstore na Biblio

tila ako'y hinila roon ng isang magneto

naroon ang mukha ng idolong Edgar Allan Poe

makata't awtor ng katatakutan at misteryo

tiningnan ang mga librong mula sa ibang bansa

di makapili sa mga naggagandahang paksa

tila kaytagal nahimbing, muling nagsisimula

sa pagtahak sa landas ng tuwid at balintuna

nilibot ko ang paligid, ang paksa'y iba't iba

natitigan ko ang libro ng samutsaring kanta

binasa ang geometriya't trigonometriya

aaralin ang mga bituin sa astronomya

ah, nakabili lang ako ng mumurahing aklat

hinggil sa pulitika lalo't salapi'y di sapat

ramdam ko kasing napili ko'y nakapagmumulat

na baka balang araw ay aking maisiwalat

tila ba sa mga aklat ako'y sabik na sabik

habang sa aking diwa'y kayrami ng pahiwatig

nakakapagsuri't nasasagot ang mga hibik

upang maging matatag na tungko ng aking tindig

- gregoriovbituinjr.

Pagpupugay sa mga frontliner moms

PAGPUPUGAY SA MGA FRONTLINER MOMS

o, mabuhay kayong mga fronliner moms, mabuhay

nang dahil sa tungkulin, sa pamilya'y napawalay

upang magsilbi sa bayan at magligtas ng buhay

talagang trabaho'y ginagawa ng buong husay

tiniis ang hirap ng loob para sa pamilya

ang mga anak ay kaytagal nang di nakikita

lalo't patuloy pang nananalasa ang pandemya

sa iba't ibang panig ng bansa't daigdigan na

malungkot man subalit dapat kayong magpatuloy

sa trabaho, sa duyan man anak na'y di maugoy

dapat magtrabaho kahit anak ay nagngunguyngoy

lalo't virus ay may ibang baryant na di pa tukoy

lumalaban pa rin kayo sa samutsaring tagpo

nilalabanan ang virus sa iba't ibang yugto

upang gumaling ang maysakit, virus ay maglaho

tuloy ang laban, huwag sana kayong masiphayo

anumang dumating, huwag sana kayong bibigay

lalo't kayo'y fronliner na inaasahang tunay

Happy Mother's Day po sa mga frontliner na nanay

sa inyong lahat, kami'y taospusong nagpupugay

- gregoriovbituinjr.

Tula sa buntis pantry ngayong Mother's Day

TULA SA BUNTIS PANTRY NGAYONG MOTHER'S DAY

kayganda namang balita, pang-Mother's Day talaga

sa bayang Santa Marya, lalawigan ng Laguna

mayroong Buntis Pantry para sa Araw ng Ina

samutsaring kagamitan ang doon makukuha

may diaper at lampin para sa ipapanganak

na sanggol, na handog ng mga may pusong busilak

may bitamina't gatas din, sadyang nakakagalak

tila mga buntis ay talagang mapapaindak

Happy Mother's Day sa lahat ng community pantry

sapagkat maraming ina ang dito'y nagsisilbi

at naidagdag pa ang konsepto ng buntis pantry

para sa mga buntis ay namigay ng marami

sadyang nakalulugod ang konseptong naikalat

na bayanihan at tulungan ang naipamulat

muli'y bumabati ng Happy Mother's Day sa lahat

at sa bawat ina'y taospusong pasasalamat

- gregoriovbituinjr.

Pagmasdan natin ang saligway

PAGMASDAN NATIN ANG SALIGWAY

habang pinagmamasdam ang nadaanang saligway

di agad maapuhap ang mga pala-palagay

tila nasa panginoring di matingkalang tunay

kung bakit naroong nadarama'y ligaya't lumbay

anong ganda ng arkitektura ng saloobin

kahit yaong pilosopiya ng alalahanin

ay tigib ng pagkapariwarang balewalain

man ay nakaukit na sa puso ng mga ubanin

may sagot naman kung paano puputi ang uwak

balahibong itim ay puting pintura'y ipatak

o ipahid matapos tahakin ang lubak-lubak

habang sa balantukan ay dama pa rin ang antak

halina't samahan mo akong masdan ang saligway

anong iyong pakiramdam at agad naninilay

ah, kayganda niyon dahil sa ngiti mong sumilay

lalo na't ikaw ay may busilak na pusong taglay

maganda lang ang saligway kung walang nananahan

nang dahil sa plastik ang mundo'y naging basurahan

tila walang pakialam sa kapwa't mamamayan

kaya tahanang daigdig ay pinababayaan

mga katotohanang bakit binabalewala?

dahil gutom lang ng pamilya ang inuusisa?

kung pangit ang daigdig na nagisnan nating pawa

sana magandang daigdig ay atin pang malikha

- gregoriovbituinjr.

* panorama- saligway, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 929

Soneto sa Mother's Day

SONETO SA MOTHER'S DAY

sa bawat ina, kami'y taospusong nagpupugay

dahil naririyan kayong nagmamahal na tunay

kayong mga saksi sa bawat naming paglalakbay

na sa samutsaring hakbang ay aming patnubay

sa bawat ina ay taospusong pasasalamat

pagkat nagsilbing unang guro sa aming pagmulat

pagkat mga anak ay pinalaking anong ingat

pagkat sa pamilya'y tinupad ang misyong kaybigat

sa bawat ina, mabuhay kayong mga dakila

pag may sakit ang anak, kayo ang nag-aalaga

sa edukasyon ng anak, nagturo, di pabaya

mga anak ay pinalaking di napariwara

sa bawat ina, Happy Mother's Day itong pagbati

sa aming puso, pagmamahal n'yo'y mananatili

- gregoriovbituinjr.05.09.2021

Iwasan ang booby trap sa FB

IWASAN ANG BOOBY TRAP SA FB

lagi nang bumubulaga ang booby trap sa facebook

pagbukas mo pa lang, dama mo agad ang pagsubok

remember password ang sa iyo'y agad panghihimok

parang sa personal mong buhay ay nanghihimasok

nakakaasar na ito lagi ang bumubungad

subalit maging mahinahon at laging mag-ingat

baka mapindot mo iyan, ikaw na'y malalantad

facebook mo na'y mapapasok ng iba pag nalingat

mabuting sa pagtipa ng password mo'y laging handa

di kumplikado nang di malimutan sa pagtipa

ang just click your profile picture ay katamarang sadya

pagkat sariling seguridad na'y binalewala

noon, sa email nanghihingi, ngayon, facebook naman

para iyang virus na iyong pinahintulutan

pag nalingat ka'y makakapasok na ang sinuman

pag kinalikot nila'y ikaw ang may kasalanan

booby trap ay nakamamatay, iyan ang totoo

patibong, bitag, pain, kanino papasaklolo

mabuting layuan mo't ilagan ang mga ito

kung ayaw mong mapatay ng mga salbahe't tuso

- gregoriovbituinjr.

Buwisan ang mga bilyonaryo, di manggagawa

BUWISAN ANG MGA BILYONARYO, DI MANGGAGAWA

mabigat man ang hiling subalit makatuturan

lalo na't ibabahagi ang yaman sa lipunan

ang panawagan: mga bilyonaryo ang buwisan!

di ang manggagawa, buwisan na ang mayayaman!

tama lang dahil bilyonaryo ang may sobra-sobra

kayraming pag-aari, kaylakas nilang kumita

kung dukha ang buwisan, anong ibibigay nila

kundi pawis at dugo, ngunit bilyonaryo'y pera

ngayon, value added tax o VAT ay dose porsyento

para sa biniling pangangailanga't produkto

pantay na buwis sa binibili ng bilyonaryo

pandaraya ngang ito'y talagang sagad sa buto

oo, ang manggagawa'y kinukulang nga sa sahod

kaya di yumaman, kahit kaysipag sa pagkayod

habang pamilyang naghihirap ay tinataguyod

bilyonaryo'y sa tubo't pag-aari nakatanghod

yumaman ang maraming kapitalistang kuhila

dahil piniga ng piniga ang lakas-paggawa

ng manggagawa, na pinagsamantalahang sadya

yumaman sila sa pagdurusa ng manggagawa

makatarungan lang ang hibik ng mga obrero

na dapat lamang buwisan ang mga bilyonaryo

may sobra-sobrang yaman, may pag-aaring pribado

muli, isigaw: Buwisan ang mga bilyonaryo!

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa Araw ng Paggawa 2021

Ang mga kumag

ANG MGA KUMAG

bata pa ako nang salitang kumag ay marinig

sa mga eskinita't kanto, ito'y bumambibig

salitang pabalbal hinggil sa mga inuusig

na tambay o tawag sa mga dukhang maligalig

nandyan na naman ang mga kumag, ang sabi nila

kaasar naman, parang tinig na nagpoprotesta

bulagsak, hampaslupa, haragan, tinik sa masa

aba'y kapwa tao rin ang mga kumag, bakit ba

masikap rin naman ang mga kilala kong kumag

kung bibigyan lamang ng pagkakataong umunlad

ngunit ang paligid, pulos sugal, babae't alak

kaya paano magbabago ang buhay ng kumag

may kumag na nagdamo, nagdroga, at natulala

tambay na lang hanggang sariling buhay ay nasira

may kakilala akong kumag na nangibang-bansa

nagsikap, nag-ipon, umunlad bilang manggagawa

mabuhay ang mga kumag na sadyang nagsumikap

napaunlad ang pamilya, naabot ang pangarap

kung may pagkakataon lang sa kanila'y mangusap

maaalpasan din nila ang nakagisnang hirap

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 642

Sa daigdig ng mga bubog

may sariling daigdig akong di basta matanaw

ng mga kumag na sa alak lang nagsisigalaw

ramdam ko ang init sa pagitan ng maginaw

habang nakakapagsulat sa ilalim ng araw

napapag-usap ko sa pabula ang mga langgam

habang hantik ay nakikipaghuntahan sa guyam

minsan, sa mga pabulang nalilikha'y nang-uuyam

at natutulala sa suliraning di maparam

nakatitig sa kawalan o kaya'y sa kisame

nakatunganga subalit nagtatrabaho kami

tinatawid ang pusalian kahit gabing-gabi

upang dinadaing ng masa'y kanilang masabi

minsan nga'y nagkasugat nang makaapak ng bubog

dahil sa binasag na bote ng mga nambugbog

sa kapwa lasing kaya baranggay ay nabulabog

nang tao'y maglabasan nang may sumigaw ng "Sunog!"

marami silang kwentong muli kong ikinukwento

upang mabatid ng madla kung anong nasa pulso

ng mga kumag sa mga eskinita't pasilyo

ng mumunting palasyo sa iskwater na magulo

at mabatid na sila rin ay may mga pangarap

upang umunlad sa buhay at alpasan ang hirap

sinusulat ko ang buhay nilang aandap-andap

na nagsisikap kamtin ang kaunlarang kay-ilap

- gregoriovbituinjr.

Tuyo man ang ulam

TUYO MAN ANG ULAM

laksa-laksa ang nasa isip, gutom na'y di pansin

nagsasalimbayan na ang paksang dapat nilayin

gayunman, huwag pa ring kalilimutang kumain

kahit tuyo ang ulam ay nakakaraos na rin

mahalaga'y may naiulam, huwag lang gutumin

anong hirap kung ang ating sikmura'y kumakalam

animo laksang suliranin ay di napaparam

pag nagutom ang isa, sasamâ ang pakiramdam

lalo't walang mabilhan ng gusto mong karne o ham

ngunit dapat ibsan ang gutom, tuyo man ang ulam

ramdam din natin ang pandemyang nakakatulala

nakakulong man sa bahay, kayraming ginagawa

habang nababalitaang kayraming nagluluksa

dahil sa pandemya, mahal sa buhay ay nawala

tahimik na naghihinagpis at tigib ng luha

tuyo ang pakiramdam kong dapat pa ring kumilos

upang makatuturang layon ay magawang lubos

huwag lang pabayaan ang katawan kahit kapos

ingatan ang kalusugan upang di manggipuspos

tuyo man ang ulam, ang araw ay nairaraos

- gregoriovbituinjr.

Magbasa-basa rin pag may panahon ka

dapat ding magbasa-basa sa gitna man ng ilang

habang laksang paksa yaong pumapailanglang

naisipan mang magturo ng tula sa tigulang

bilang ng pantig sa taludtod ay huwag magkulang

di pa nababasa ang mga aklat na binili

dahil sa ganda ng paksa'y di na nag-atubili

binili kahit gipit, collection item na kasi

nang mawaksi na rin ang pagtunganga sa kisame

sa pagbabasa'y matututo rin tayong magsulat

kaya basahin ang literaturang nasa aklat

pamamaraan din ito upang tayo'y mamulat

sa mga teknik ng ibang makata't manunulat

tula ng makatang tagaibang bansa'y basahin

pati na sanaysay at nobela nilang sulatin

sa kultura kayo'y parang nagbahaginan na rin

anumang bagong matutunan ay pakaisipin

sa pagbabasa'y para din tayong nakapaglakbay

ibang kontinente animo'y napuntahang tunay

hinahasa pati nalalaman tulad ng panday

malayo'y malapit din, dama man ay tuwa't lumbay

tara, tayo'y magbasa-basa, huwag magsasawa

maging interesado sa paksa't iba pang akda

maging iyon man ay nobela, sanaysay, balita

maraming dagdag-kaalaman tayong mahihita

- gregoriovbituinjr.

Dinggin ang panawagan ng manggagawa

DINGGIN ANG PANAWAGAN NG MANGGAGAWA

panawagan ng mga obrero'y ating pakinggan

sama-samang iparating sa kinauukulan

salot na kontraktwalisasyon ay dapat wakasan

at dapat nang itigil ang malawakang tanggalan

magandang pagkakataon na sa kapitalista

ang pandemya kaya may pagbabago sa pabrika

di pinapasok ang regular, pulos kontraktwal na

at malawakang tanggalan ang pinairal nila

kapitalistang ideya ang kontraktwalisasyon

upang di maging regular ang manggagawa ngayon

upang wasakin din pati karapatang mag-unyon

upang di makaangal ang manggagawa ang layon

pag obrero'y may benepisyo, tubo'y apektado

liliit ang tubo ng kapitalistang sanggano

pag kontraktwal ang manggagawa, walang benepisyo

pati security of tenure nila'y apektado

ahensyang walang silbi sa masa'y dapat buwagin

dahil paninira't pananakot lang ang gawain

ahensyang bilyun-bilyong ang pondong dapat tanggalin

upang maging ayuda sa masa, na tamang gawin

dapat magkapitbisig ang hukbong mapagpalaya

durugin ang sistemang bulok ng mga kuhila

dapat nang maitayo ang lipunang manggagawa

upang pang-aapi't pagsasamantala'y mawala

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa rali ng Araw ng Paggawa 2021

Nakakapagod man ay may panahong magpahinga

nakakapagod din ang walong oras na paggawa

upang kumita lang ng karampot ang manggagawa

nakakapagod din ang mag-isip at tumingala

upang maisulat yaong nobelang nasa diwa

nakakapagod ding nakababad sa init ng araw

ang mgaenforcer sa trapik na di gumagalaw

nakakapagod ding sa gusali'y nasa ibabaw

ang mga construction worker na laging humakataw

nakakapagod ding sa kompyuter ay nakaharap

ingatan mo ang iyong matang laging kumukurap

nakakapagod ding abutin ang mga pangarap

ngunit magtatagumpay din sa kabila ng hirap

nakakapagod man ay may panahong magpahinga

at umuwi sa pamilya nang may bitbit na saya

nakakapagod man, kasiyahan ang mahalaga

lalo't walang sinumang inaagrabyadong kapwa

mahalagang magpahinga, bumawi ang katawan

uminom ng tubig, alagaan ang kalusugan

lalo't kailangan mong bumalik kinabukasan

tapusin ang gawa't tungkulin ay muling gampanan

- gregoriovbituinjr.

Layunin ng buhay

“The mystery of human existence lies not in just staying alive, but in finding something to live for.” ~ Fyodor Dostoyevsky, The Brothers Karamazov

oo, di tayo nabubuhay lang upang kumain

kundi nabubuhay din dahil sa ating mithiin

ang buhay ay makabuluhan kung may adhikain

may ipinaglalaban, may layon, may simulain

maraming nagsisikap para sa kinabukasan

ang iba'y para sa sarili nilang kabuhayan

iba nama'y para sa buhay na makatuturan

iba'y kahulugan ng buhay ang nasa isipan

iba'y para itayo ang lipunang makatao

na yaong karapatang pantao'y nirerespeto

na yaong panlipunang hustisya'y kamting totoo

na ipinaglalaban ang yakap nilang prinsipyo

ako'y isang manunulang nais laging kumatha

ng maraming taludtod at saknong para sa madla

mahalaga'y maligaya tayo sa ginagawa

at walang kapwang inaagrabyado't sinusumpa

halina't samahan ninyo ako sa pagninilay

magkaiba man tayo ng adhikain sa buhay

mahalagang tayo'y may pagpapakataong taglay

walang pagsasamantala, kabutihan ang pakay

- gregoriovbituinjr.