Ayon sa isang pahayagang Pranses

di ako nakakaunawa ng salitang Pranses
bagamat nakapunta na roon ng isang beses
ngunit madali kong naunawa ang paninikis
nasa Pranses subalit may bahid ng wikang Ingles

sa kanilang dyaryo'y mababasa agad sa kober
"Rodrigo Duterte: Le president serial killer"
na nagsasabing ang pangulo'y kayraming minarder
na animo ginagawa niya'y nag-ala-Hitler

mabigat ang paratang, kung iyon ay paratang man
at mabigat din kung iyon nga ang katotohanan
ang tulad ba niya'y walang galang sa karapatan
at maraming kababayan ang nagtitimbuwangan

iyang dyaryong Pranses ba'y nagsasabi ng totoo
o mas makapagsasabi'y Pilipino't di dayo?
kahiya-hiya sa bansa kung iya'y panggugulo
mas kahiya-hiya sa bayan ang ganyang pangulo

- gregbituinjr.

* Mula sa ulat sa pahayagang Philippine Daily Inquirer na pinamagatang French paper banners Duterte as ‘serial killer president’, Oktubre 9, 2016
mula sa kawing na: http://globalnation.inquirer.net/146418/french-paper-banners-duterte-as-serial-killer-president

Isang sulyap sa kamatayan

ISANG SULYAP SA KAMATAYAN
(batay sa isang sikat na litrato hinggil sa EJK)

hindi siya pinaslang dahil siya'y pasahero
na nilabag yaong babala sa batas-trapiko
gaya ng pinahihiwatig doon sa litrato
na yakap ng babae ang duguang mahal nito

sa lansangan ba ang tulad niya'y isang balakid?
siya ba'y itinumba dahil sa maling pagtawid
o maling pagbaba o pagsakay? bakit hinatid
sa kamatayan ng kung sinong sukab na di batid?

kung may sala sa batas, bakit di muna nilitis?
bakit ang tulad niya'y tiniris na parang ipis?
nasaan ang proseso't di ginalang ang due process?
bakit sa kapangyarihan sila'y nagmamalabis?

hustisya'y gigil na hiyaw ng kanilang pamilya
anila'y dapat munang nilitis ang mahal nila
kung may pagkakasala nga'y sa piitan magdusa
at huwag basta hatulan ng punglo sa kalsada

- gregbituinjr.

Nakaratay ang kalikasan

Ang kalikasan
sa karamdaman
ay naparatay.

May kagagawan
ay mapag-imbot
sa gandang taglay

nitong daigdig
na pilit sinira
ng mga sakim.

Kaya ialay
natin ang lakas,
isip, sarili,

upang ingatan
ang kalikasang
dugtong ng buhay.

Poprotektahan
ito upang di
masirang tunay.

- gregbituinjr.

Mga ligaw na tanim

MGA LIGAW NA TANIM

Maraming naglipanang ligaw na tanim sa syudad
Gayong tanim ay doon sa semento nakalantad
Animo'y sinaka itong sadya't namumukadkad

Ligaw man silang mga tanim na napadpad dito
Imburnal man ay natirahan ding nilang totoo
Gagawin lahat kahit buhay man dito'y magulo

Ang tanim mang laking gubat, saan man mapadako
Walisin man ng masamang damo'y kusang tutubo
Ningning ng kapalarang papawiin ang siphayo

Ating masdan, bakit tumubo ang ligaw na tanim
Tinahak ang kagubatan ng lungsod at sinimsim
At tiniyak mabubuhay sila kahit sa dilim

Nakikipagkarerahan sa kay-init mang lungsod
Iniinda ang banas kahit nadarama'y pagod
Makita lang buháy ang pamilya'y nakalulugod

- gregbituinjr.

Sa mga manhid

"This world is dangerous not because of many evil but because of those who do not do anything and just watching while others are suffering." ~ Albert Einstein

SA MGA MANHID

nakatunganga lang, di baleng maraming mamatay
di man lang kumilos at pahalagahan ang bùhay
nakatanghod lang kahit kapwa na'y nakahandusay
ngingisi-ngisi kahit mga dukha'y pinapatay
tuod na animo kalooban nila'y palagay

ang natokhang ay di isang sineng pinanonood
na dapat palakpakan habang iba'y nakatanghod
nakadudurog ang pangil ng buwaya sa tuod
tumatagos din ang kuko ng lawin sa gulugod
sa sariling bayan kayraming sa dugo nalunod

sa kababayang pinapaslang, walang pakiramdam
basta di sila ang ginalaw, walang pakialam
sa karapatang mabuhay ng dukha'y nang-uuyam
tingin pa na tokhang sa dukha'y tama at mainam
ganyang baluktot nilang katwira'y kasuklam-suklam

kayraming inosenteng sa karimlan ibinulid
wala nang paglilitis, ang hininga pa'y pinatid
walang awang pinaslang ng kung sinong di mabatid
katarungan ba'y kilala ng isipang makitid
kung karapatang mabuhay nga'y di dama ng manhid

- gregbituinjr.

Magulang na Nanggulang ng mga Anak

MAGULANG NA NANGGULANG NG MGA ANAK
(mula sa ulat na "Anak 4, 6, 10, at 12, Gamit sa Live Show", 
pahayagang Bulgar, Setyembre 21, 2018, p. 2)

kaylulupit ng mga magulang ng mga batang ito
ginagamit sila sa internet para sa live show
katwiran ng inang suspek, siya'y walang trabaho
kaya binugaw ang anak nang kumitang totoo

bata'y edad apat, anim, sampu't labindalawa
anang ulat, malalaswang palabas sila
artista sa operasyon ng walanghiyang ina
walang muwang na pinagkakakitaan na pala

nang dahil sa gutom, mga anak ang pinahamak
magulang pa ang nagsipitas sa mga bulaklak
nang dahil sa hirap, niluray ang mga pinitak
kawalang dangal na di pa madalumat ng anak

nahan na ang liwanag, bakit nawalan ng bait
na upang kumita'y ginamit ang sariling paslit
ginawa nila sa anak ay sadyang anong lupit
walanghiyang magulang ay dapat lamang mapiit

- gregbituinjr.

Pagpapatawaran

matingkad na nagkukulay-dugo ang puso
tatalbog-talbog lang na parang bolang bungo
naroon ang binata sa kanyang pagsuyo
sabik marating ang kanyang pinipintuho

"mahal kita", sabi niya sa iniibig
"galit ako", tugon sa kanyang nang-uusig
pakikipag-ugnayan sa kanya'y kaylamig
dapat nang magkasundo upang magkaniig

may mga sumusugat sa kaibuturan
may mga pagdurugo rin ng kalooban
subalit may daan sa pagpapatawaran
kung mag-uusap lang sila't mag-iibigan

balang araw, makakamit din ang pagsinta
malilipad ang ulap, tulad ng agila

- gregbituinjr.

Ang payapang langgam

ANG PAYAPANG LANGGAM

ako'y isang langgam
doon sa kantina
ang iba pang guyam
ay kasa-kasama

hanap ay matamis
tulad ng asukal
masipag magtiis
kahit sa masukal

nagsisipag kami
at nagtutulungan
sa araw at gabi
walang kapaguran

kami'y walang puknat
sa pagtatrabaho
ngunit mangangagat
pag iyong ginulo

- gregbituinjr.

litrato'y kuha ng makata

Tula sa ika-25 anibersaryo ng BMP

TULA SA IKA-25 ANIBERSARYO NG BMP
ni Greg Bituin Jr.
- tulang akrostika, binubuo ng 15 pantig bawat taludtod

Pagpupugay sa Anibersaryong Pilak (ika-25) ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP)

Bukluran ng Manggagawang Pilipino - B.M.P.
Unyunismo, sosyalismo, taas-kamao kami
Kapitalismong salot ang kalabang anong tindi
Lulupigin ito kaya kami'y nagpaparami
Upang itayo ang lipunang tunay na may silbi

Rebolusyon ay isang daan tungong pagbabago
At edukasyon ay paraan para sa obrero
Na ang welga'y paaralan na dapat unawa mo
Na pagkakaisa nila'y mahalagang totoo
Gaano man kahirap ay magwawagi rin tayo

Manggagawa, magkaisa, ang aming panawagan
At manggagawa ang magpapalaya nitong bayan
Na kahit na matindi ang mga nararanasan
Ginagawa ang nararapat ng may katapatan
Ginigising ang bayan nang mabago ang lipunan

Ating itataguyod ang kapakanan ng uri
Gulugod ang prinsipyong tangan, layunin at mithi
Atin ding dudurugin ang pribadong pag-aari
Wakasan ang burgesya't elitistang paghahari
At ibabagsak na ang sistemang mapang-aglahi

Nanggugulang lagi itong kapitalistang ulol
Ginugulangan ang masang di marunong tumutol
Pangil ng kapitalismo'y gawin nating mapurol
Ibagsak ang burgesyang may buntot na buhol-buhol
Lupigin ang kapital na asong kahol ng kahol

Igawad ang pamumuno sa uring manggagawa
Pagkaisahin natin ang hukbong mapagpalaya
Isipin natin paano haharapin ang sigwa
Ng kapitalismong nagdulot ng hirap at luha
Organisadong manggagawa ang ating adhika

* Ang tula'y nilikha ika-14 ng Setyembre 2018, kasabay ng pagdiriwang ng ika-25 taon ng BMP.

LAHAT (Lupa, Araw, Hangin, Ako, Tubig)

LAHAT
13 pantig bawat taludtod
ni gregbituinjr.

L - Lupa
A - Araw
H - Hangin
A - Ako
T - Tubig


LUPA

mula sa lupa, pagkain ay nalilikha
halaman, palay, likas-yamang pinagpala
ito'y tahanan ng bawat buhay sa lupa
dapat pangalagaan, di dapat masira
sakahin at linangin, ingatan ang lupa


ARAW

araw ang dakilang apoy sa kalooban
nagbibigay-sustansya sa mga halaman
nagbibigay din ng init na katamtaman
araw ang bituin ng buong santinakpan
na atin ding gabay sa pusod ng karimlan


HANGIN

narito sa tabi natin, di nakikita
itong hanging karugtong ng ating hininga
ang nitroheno't oksiheno'y nadarama
dapat lagi itong malinis sa tuwina
nang lahat tayo'y mabuhay ng masagana


AKO

ako ay nilikha dito sa santinakpan
upang kapwa nilalang ay pangalagaan
hayop, halaman, gubat, dagat, kalikasan
itataguyod ang kanilang kapakanan
nang lahat tayo sa biyaya'y makinabang


TUBIG

tubig yaong bumubuhay sa mga isda
pandilig ng bukid, pampataba ng lupa
pantighaw din sa uhaw ng irog na mutya
may tubig sa katawan ng bawat nilikha
tubig ay ingatan at mahalagang sadya


LAHAT

lupa, araw, hangin, ako, tubig, ang LAHAT
sa buong daigdig ay sadyang nakakalat
ito'y narito sa atin ng sapat-sapat
pakamahalin ng may buong pag-iingat
marapat lang na ang bawat isa'y mamulat

Kung may pera'y gagawa ako ng sariling bahay

kung may pera'y gagawa ako ng sariling bahay
sa isang sabanang masarap magpahingang tunay
sa lindol man, unos o baha'y di basta bibigay
puno ng pagmamahalan at talagang matibay

kakaibang bahay na katatagpuan ng aya
at makakalikasan din pag nakita ng masa
isang tahanang dinulot ng tunay na pagsinta
at tila paraisong walang pagsasamantala

- gregbituinjr.

Maliit man o malaki ang durungawan

maliit man o malaki ang durungawan
mahalaga'y palagay ang 'yong kalooban
ang alinsangan ay di mo nararamdaman
di nagdurusa sa anumang kasawian
at tanaw mo pa rin yaong pag-asang asam

- gregbituinjr.

litrato'y kuha ng makata

Hibik ng isang bagong kasal

HIBIK NG ISANG BAGONG KASAL

wala pang trabahong sapat / sa bagong kasal tulad ko
na sadyang makabubuhay / kahit minimum ang sweldo
kaysipag magboluntaryo / sa may samutsaring isyu
at kaysipag ding tumula / wala namang bayad dito

makabubuhay ba naman / ng pamilya itong gawa
na gaano man kasipag / ay mauuwi sa wala
dapat kumayod ng todo / nang isip ay di tulala
magsipag na't magtiyaga / nang pamilya'y di lumuha

may abilidad din naman / subalit walang tumanggap
sa tulad kong aktibistang / masipag at may pangarap
sa isa kong inaplayan / ang sabi ng nakausap
baka tayuan ng unyon / ang opisinang lilingap

mag-buy-and-sell na lang kaya / dapat may pondo kang tangan
mag-konstruksyon na lang kaya / malusog ba ang katawan
magturo ng mathematics / di tapos sa pamantasan
mangolekta ng basura / baka may pagbebentahan

mag-araro na lang kaya / baka may buhay sa bukid
magtanim ng puno't baka / mabuting palad ang hatid
o maging marino't baka / may perlas na masisisid
magpaalila huwag lang / buhay na ito'y mapatid

nag-sekretaryo heneral / ng tatlong organisasyon
dapat pang ayusin ang SEC / nitong samahang may misyon
igalang ang karapatan / bagong lipunan ang bisyon
ngunit wala pa ring sahod / kailan ako aahon

- gregbituinjr.

Sa ika-72 kaarawan ng aking ina

SA IKA-72 KAARAWAN NG AKING INA
Setyembre 6, 2018

Taospusong pagbati sa mahal kong ina
At sa daigdig na ito'y natatangi ka

Mapagmahal sa asawa, anak at apo
Sadyang ipagmamalaki sa mundong ito

Tulad mo'y tala sa bilya ng santinakpan
Tulad mo'y bituin doon sa kalangitan

Akong anak nyo't ang asawa kong si Libay
Ngayon sa inyo'y taospusong nagpupugay

Aming pagbati'y maligayang kaarawan
Nawa'y laging nasa mabuting kalagayan

Matatag, masikap at mapagmahal man din
Salamat po sa mga payo't tagubilin

Taospuso naming pagbati, Mommy Virgie!
Nawa'y di magkasakit. Malusog kang lagi!

- gregbituinjr.

Sa ika-65 kaarawan ng aking biyenan

SA IKA-65 KAARAWAN NG AKING BIYENAN
Setyembre 5, 2018

Pagbati ko po'y maligayang kaarawan, Nanay
Sa inyong bunying araw, taospusong pagpupugay!
Maraming salamat sa inyo't inyong ibinigay
Ang mahal ninyong anak, ang asawa kong si Libay!

Tulad nyo'y matatag na puno sa gubat ng lungsod
Kaharap man ang suliranin, matibay ang tuhod
Nanay Sophia, biyenang sadyang nagtataguyod
Ng magandang bukas, mga payo'y kalugod-lugod

Nawa'y lagi kayong nasa mabuting kalagayan
Di nagkakasakit at maayos ang kalusugan
Nawa buhay nyo'y humaba pa sa sandaigdigan
Salamat pong muli at maligayang kaarawan!

- gregbituinjr.

Ang tato sa katawan ng dilag

ANG TATO SA KATAWAN NG DILAG

ano kayang nakasulat sa gilid ng katawan
ng magandang mutya sa tila pinintang larawan
nais kong mabasa iyon, aking pakatitigan
sa buhay niring dilag ay ano ang kahulugan

nangungusap ang mga mata ng magandang mutya
mapang-akit, sinumang lalaki'y matutulala
subalit di bagay ang mulang langit na diwata
sa tulad kong mahirap pa sa daga't hampaslupa

nais ko na lang mabasa ang nakasulat doon
baka matandang salawikain pa ito noon
baka makabagong payo sa modernong panahon
o di kaya'y sa tindig at tatag mo'y mapanghamon

nais kong mabatid ang mensahe, ako na'y sabik
bakit iyon ang isinulat, anong kanyang hibik
ah, nais kong masilayan kung anong natititik
baka isang payo sa gagawaran ko ng halik

- gregbituinjr.

Katapatan

maging tapat tayo sa ating kapwa tao
maging tapat din sa tangan nating prinsipyo
maging tapat sa ating mga saloobin
maging tapat din sa paniniwala natin

"honesty is the best policy" daw, anila
sa pakikisalamuha'y maging tapat ka
huwag kang magtataksil o maging sukab pa
pagkat katapatan ay asal na kayganda

maging totoo ka, kahit ang iba'y hindi
maging totoo ka, huwag kang managhili
maging totoo ka, gaano man kahapdi
maging totoo lagi, ano man ang sanhi

maging tapat sa sinumpaan mong tungkulin
hanggang kamatayan, dapat mo iyong tupdin

- gregbituinjr.

(ang tula ay batay sa isang pinta sa pader ng isang paaralan sa Parañaque, kuha ng makata noong Agosto 30, 2018, matapos ang aktibidad ng mga guro kung saan idinaos ng Kamalaysayan ang Kartilya ng Katipunan)

Grade 6 nagnakaw ng laptop ng propesor

ano kayang naituro sa batang ito?
at sa ginawa'y tiyak siyang kalaboso
anong naituro ng guro at magulang?
sa tulad niya'y saan ba sila nagkulang?

bakit ba inagaw ang mahalagang gamit?
ng isang guro, siya ba'y talagang gipit?
bakit kailangan niyang gawin ang gayon?
na sa mabuting asal ay di naaayon

bakit ba propesor ang kanyang pinuntirya?
may poot sa loob, ibinagsak ba siya?
kabisado ba niya ang pasikut-sikot
ng loob ng bahay, saang daan lumusot?

nasa dalawampung libong piso ang laptop
na ninakaw at maaring ibentang ganap
ang napagbilhin, ibibili ba ng bisyo?
anong bukas mayroon ang batang ganito?

- gregbituinjr.

(ang tula ay batay sa balitang may pamagat na "Grade 6 ninakaw ang laptop ni professor", Abante Tonite, Agosto 23, 2018, p. 2)

Palabas

palabas na kami pagkat tapos na ang palabas
pelikula'y ikinintal ang sekso't mararahas
ganyang palabas ang pinagkikitaan ng hudas
magagandang babae't baril ang pinalalabas

dahil maganda raw ang palabas, kami'y pumasok
ngunit karahasang napanood ay di malunok
di kaiga-igaya yaong nakasusulasok
kung nasaan daw ang apoy ay naroon ang usok

palabas ba'y dapat may magagandang binibini?
upang ito'y panoorin at kabigha-bighani
kikitain sa palabas nila'y sadyang kaylaki
lalo't pinagpapantasyahan ay mga babae

sinumang negosyante'y nais ng malaking tubo
kahit ang kagandahang asal pa'y ipagkanulo

- gregbituinjr.

Pagkamatay sa sunog ng limang magkakapatid

PAGKAMATAY SA SUNOG NG LIMANG MAGKAKAPATID

kahindik-hindik kapag may balitang pagkamatay
ng limang magkakapatid na naiwan sa bahay
nang magkasunog, habang nasa palengke si nanay
at namamasada naman ng pedikab si tatay

sa ulat, naglaro ng lighter ang magkakapatid
na minulan ng apoy, sila'y nakulong sa silid
bahay ay kulob, ang buhay nila'y agad napatid
nangyari'y anong aral sa atin inihahatid

nakapanghihimagsik ng loob, nakalulungkot
magulang ba'y pabaya, sino ang makasasagot
sinong masisisi sa buhay na agad nalagot
pasensya lang ba't aksidente, sinong mananagot

anong sakit sa mga magulang ang pangyayari
ngunit madalas nga'y nasa huli ang pagsisisi

- gregbituinjr.
(batay sa ulat sa pahayagang Kadyot, Agosto 28, 2018, p. 2)

Kian Delos Santos

Kian delos Santos, sa murang edad naging martir
Isang estudyanteng sinita lang ngunit minarder
Ang tulad niya'y biktima ng mga bagong Hitler
Na paslang ng paslang, polisiya ng nasa poder
Durugin ang droga, lumuha man ang mga mother.
Estudyanteng masipag mag-aral, agad pinaslang
Luha'y nagsiagos sa pisngi ng mga magulang
Oo, mga parak ang dumale, siya'y tinokhang
Siya'y biniktima ng mga may bitukang halang!
Sila'y nambiktima ng estudyanteng walang muwang!
Aniya, "Huwag po! May pasok pa po ako bukas!"
Ngunit tinig niya'y di dininig ng mga hudas
Tuluyan siyang binaril,buhay niya'y inutas!
O, bayan ko, wala man lang paglilitis sa batas
Sana hustisya'y makamtan at kamtin niyang patas!
- gregbituinjr.

Karapatan ang manlaban

KARAPATAN ANG MANLABAN

sino kang manghuhuli at basta na lang papaslang?
di ba't sila'y dapat munang litisin ng hukuman?
suspek pa lang, walang due prosess, itinitimbuwang!
sino kang huhusga sa kanila ng kamatayan?

kung sakaling sila'y manlaban upang ipagtanggol
ang buhay nila, aba'y karapatan nila iyon!
manlalaban sinumang sasagpangin lang ng ulol
kung mamamatay silang walang laban, ano iyon?

bawat may sala, may karapatan sa paglilitis
pagkat sila'y kapwa tao mo rin, di mga ipis
kung may kasalanan man, bigyan sila ng due process
kung napatunayan, ipiit silang walang gurlis

kung wala kang laban, susuko ka't makikiusap
nagbabakasakaling may due process kang malasap
pagkat batid mong may paglilitis kang mahaharap
huwag ka lamang patayin ng mga mapagpanggap

anuman ang sitwasyon, karapatan mong manlaban
kung bansa'y sasakupin, iyon ay dedepensahan
kung gagahasain ka, dapat talagang manlaban
kung papatayin ka, buhay mo ba'y pababayaan?

karapatan mong manlaban, karapatan mo iyon
buhay mo'y pahalagahan, anuman ang sitwasyon
kung nagkasala ka, dapat kang malitis ng hukom
kung may krimen kang ginawa, dapat ka lang makulong

sa madaling sabi, karapatan nating manlaban
at di basta gawaran ninuman ng kamatayan
nararapat lang na pantay ang batas sa sinuman
dapat may due process, sa mayaman o dalita man

- gregbituinjr.

Unos

UNOS

unos ay kaytagal, di humuhupa
tulad ng aking hibik at pagluha
laksa-laksang tubig ang rumagasa
dinadalirot ang puso ko't diwa

wala sanang malunod sa pagsubok
lalo't wala pang laman ang palayok
ang di malasahan ay di malunok
ano ba yaon at di ko maarok

tinipon ang iba't ibang panambak
upang ilagay sa maraming lubak
mga kamay ko'y puno man ng lipak
may tutubo ring magandang bulaklak

may pag-ibig sa pagitan ng unos
na sa mutya'y ihahandog kong lubos

- gregbituinjr.

Saloobin sa isang Binibini - ni V. Mayakovsky

Saloobin sa isang Binibini
ni Vladimir Mayakovsky
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Pinaghalawan: marxists.org

Ang gabing iyon ay pagpapasiya
kung siya at ako
ay magiging magkasintahan.
Sa lambong
ng kadiliman
walang makakita, nakikita mo.
Yumukod ako, iyon ang totoo
at tulad ng ginawa ko,
iyon ang totoo, isinusumpa ko,
sabi ko
tulad ng isang mabait na magulang:
"Ang pag-ibig ay isang kahibangan -
kaya maaari bang
lumayo ka?
Lumayo ka,
pakiusap! "

Attitude To A Miss
by Vladimir Mayakovsky

Source: 20th Century Russian Literature.

That night was to decide
if she and I
were to be lovers.
Under cover
of darkness
no one would see, you see.
I bent over her, it’s the truth,
and as I did,
it’s the truth, I swear it,
I said
like a kindly parent:
“Passion’s a precipice –
so won’t you please
move away?
Move away,
please!”

Anong tutulain?

ang tanong ko, ano bang aking tutulain
sa harap nitong samutsaring suliranin
hinggil ba sa diwatang aking sasambahin
o hinggil sa aking prinsipyo't adhikain

ang aking pasiya'y kakatha ng kakatha
at ibabahagi ang nasa puso't diwa
kakatha ako para sa aking diwata
kakatha rin para sa uring manggagawa

ah, paksa'y hahahapin saanman masuot
malayong lungsod at nayon ma'y malilibot
susuungin ang gubat mang masalimuot
lalakbayin kahit kalaliman ng laot

nawa sa munting layon ako'y magtagumpay
nang malaon ako'y mapayapang hihimlay

- gregbituinjr.

Sa gabi ng taglagas - tula ni Ho Chi Minh

SA GABI NG TAGLAGAS
Tula ni Ho Chi Minh
Salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Doon sa tarangkahan, isang bantay
ang may riple sa kanyang balikat.

Sa kalangitan, tumakas ang buwan
sa pulumpon ng mga ulap.

Namumutiktik ang mga surot sa kama,
tulad ng hukbo ng mga tangkeng itim sa karimlan.

Kawan-kawan ng mga lamok,
tulad ng pag-alon ng mga eroplanong lumulusob.

Iniisip ko ang aking tinubuang-bayan.
Pinapangarap kong makalipad papalayo.

Napanaginipan kong tila nasukol
sa pumulupot na kalungkutan.

Mag-iisang taon na ako rito.
Anong krimen ang aking nagawa?

Isinusulat ko sa mga luha
ang isa pang tula sa piitan.


AUTUMN NIGHT
Poem by Ho Chi Minh
Translated by Kenneth Rexroth

Before the gate, a guard
with a rifle on his shoulder.

In the sky, the moon flees
through clouds.

Swarming bed bugs,
like black army tanks in the night.

Squadrons of mosquitoes,
like waves of attacking planes.

I think of my homeland.
I dream I can fly far away.

I dream I wander trapped
in webs of sorrow.

A year has come to an end here.
What crime did I commit?

In tears I write
another prison poem.

Kumot na papel ng isang kasama

KUMOT NA PAPEL NG ISANG KASAMA
Tula ni Ho Chi Minh
Salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Mga bagong mga aklat, mga lumang aklat,
ang mga dahon ay nakasalansan lahat.

Isang kumot na papel
ay mas mainam kaysa walang kumot.

Kayong natutulog na animo’y mga prinsipe,
na nababalabalan mula sa lamig,

Alam nyo ba kung gaano karaming tao sa piitan
ang hindi makatulog sa buong magdamag?


A COMRADES PAPER BLANKET
Poem by Ho Chi Minh
Translated by Kenneth Rexroth

New books, old books,
the leaves all piled together.

A paper blanket
is better than no blanket.

You who sleep like princes,
sheltered from the cold,

Do you know how many men in prison
cannot sleep all night?

Hindi lamang itim at puti

hindi lamang itim at puti
kundi kami ring kayumanggi
ang may magandang minimithi
sa mundong kaytagal sinawi
ng kapitalismong tiwali

dapat nating pagkaisahin
ang masa sa isang layunin
ang bayan-bayan sa mithiin
at obrero sa adhikain
upang daigdig ay baguhin

itim man at puti'y makunat
at kayumanggi'y nagsasalat
ang puso't diwa'y sinusukat
kung ginhawa'y ginawang sapat
upang magtamasa ang lahat

masa'y di dapat laging lugmok
obrero'y dapat manghimasok
aralin ang dapat maarok
palitan ang sistemang bugok
baguhin ang lipunang bulok

- gregbituinjr.

Lagaslas ng tubig

Lagaslas ng tubig ay tila ba musika
At sa puso'y umaalon-alon tuwina
Ginigising ang diwa sa bawat umaga
Ako'y tila baga dinuduyan ng sinta
Sinusundan ang awitan ng mga maya
Lininang ng lagaslas sa aba kong puso
Ang tapat na pag-ibig na nasang mahango
Sa paglalakad ay di ko ramdam ang hapo
Nadama'y init ng pagsintang di magupo
Gumiti man sa noo'y pawising pagsuyo
Tinititigan ko ang pagsayaw ng ilog
Upang sa isipa'y mapag-anyo ang hubog
Bakasakaling dalhin ako sa tugatog
Isang pag-asa sa pagdatal sa bantayog
Gumupiling man sa banig ng pagkahulog

- gregbituinjr.

Paghiwalayin ang nabubulok sa di nabubulok

anong gagawin sa basurang nakasusulasok
magresiklo, ihiwalay ang mga nabubulok
sa di nabubulok, tulad ng mga trapong bugok
ang wasto'y gawin upang bayan ay di maghimutok

ang nabubulok ay yaong mga pinagtalupan
ng prutas at gulay, natuyong dahon at halaman
dumi ng manok, baboy, at iba pang kahayupan
tira't panis na pagkain sa mesa't paminggalan

di nabubulok ang mga bote, bakal at lata
plastik, styro, karton, tuyong papel, at iba pa
balahibong manok, buto ng hayop, ay kasama
sadyang mahalagang paghiwalayin ang basura

ang mga nabubulok ay gawin nating pataba
mga pinagbalatan ay ipunin at ihanda
tuyong dahon, dumi ng hayop, haluan ng lupa
sa kalalabasan nito'y tiyak ikatutuwa

nabubulok at di nabubulok, paghiwalayin
sa nabubulok ay may pataba kang aanihin
bote, bakal, tuyong papel ay mabebenta natin
may pera sa basura ay ating pakaisipin

- gregbituinjr.