Pinag-isa tayo ng Cuba - ni Jose Marti

PINAG-ISA TAYO NG CUBA
ni Jose Marti
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

Pinag-isa tayo ng Cuba sa dayong lupa,
Banaag sa Cuba yaring awit ng pagsinta:
Cuba ang iyong puso, aking langit ang Cuba
Sa iyong aklat, ang Cuba ang aking salita.


CUBA UNITES US
Jose Marti

Cuba unites us in a foreign land,
Our love longs for Cuban dawns:
Cuba is your heart, Cuba is my sky,
In your book, Cuba is my word.


Cuba nos une
Jose Marti

Cuba nos une en extranjero suelo,
Auras de Cuba nuestro amor desea:
Cuba es tu corazón, Cuba es mi cielo,
Cuba en tu libro mi palabra sea.

Pana-panahon

PANA-PANAHON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

"Poets are always taking the weather so personally." - J. D. Salinger, may-akda ng nobelang The Catcher in the Rye

panahon sa bansa'y pawang tag-ulan at tag-araw
walang taglamig at taglagas ditong dumadalaw
ngunit sadyang may panahong ikaw ay giniginaw
lalo't tagalungsod sa kabundukan ay naligaw

kaya bang magluto ng sinaing pag umaawit
o nagwawalis habang nagluluto ng malagkit
kaya bang magpastol ng guya na tangan ang karit
at pagsinta ng makata sa puso mo'y iukit

pana-panahon lang, dumadalaw din ang haraya
upang tanggalin ang agiw, linisin yaring diwa
at nagtotono ng kung anu-ano ang makata
upang maisatinig ng tama ang bawat katha

sinumang mananakop ay kaya nating madaig
pagkat hindi natin papayagang tayo'y malupig
lalo't bawat isa'y magtatanggol nang kapitbisig
kaya nating igpawan ang panahon ng ligalig

makata'y makalilikha panahon man ng bagyo
nagdurugo man yaring puso habang may delubyo
lalo na kung kanyang diwa'y gaya ng ipuipo
diwa't katawan ay matatag kahit binabayo

sa panahon ng tag-ani'y kaygaganda ng uhay
at panibagong yugto ang doon ay nasisilay
sa kubong payak, makata'y nagpahingang may lumbay
habang sa katabing puntod ang sinta'y nakahimlay

Nabuhay ako bagamat ako'y namatay (Tula 26) - ni Jose Marti

NABUHAY AKO BAGAMAT AKO'Y NAMATAY (Tula 26)
ni Jose Marti
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

Nabuhay ako bagamat ako'y namatay
Na nagpapahayag ng mahusay kong tuklas
Sapagkat kagabi'y aking naging patunay
Pagmamahal ang pinakamagandang lunas.

Kapag tinimbang sa kurus, ang isang tao
Ay resolbadong mamatay para sa wasto
Gagawin niya ang lahat ng kabutihan
At uuwing pinaliguan ng liwanag.


I Who Live Though I Have Died (Verse XXVI)
Jose Marti

I who live though I have died,
Claim a great discovery,
For last night I verified
Love is the best remedy.

When weighed by the cross, a man
Resolves to die for the right;
He does all the good he can,
And returns bathed in the light.

Dalawang bayan - ni Jose Marti

DALAWANG BAYAN
ni Jose Marti
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

May dalawa akong bayan: ang Cuba't ang karimlan
O kaya pareho itong walang magandang paglisan
Araw ng kanyang kamahalang may mahabang belo
tahimik, sa kanyang kamay ay nagkatawang tao
nakita ko ang isang malungkot na biyuda
ang madugong pagkakatawang-tao'y aking talos
nanginginig ang mga kamay! Walang laman yaong
aking dibdib, na nawasak at ito'y walang laman
kung saan naroon ang puso, ito ang panahon
upang magpaalam. Ginambala nitong liwanag
ang pagsasalita ng tao. Sa pandaigdigan
ang mga lalaki'y nagsasalita ng kayhusay
Aling bandila
ang mag-aalok sa iyong lumaban, ang bolang apoy
ng may nakasinding kandila. Ang mga bintana'y
nakabukas, at kaylapit sa akin. Paglipat, umalis
bilang alapaap yaong nagkakatawang-tao
ng mga ulap sa langit. Cuba, balo, pasa


Dos Patrias
Jose Marti

Dos patrias tengo yo: Cuba y la noche.
¿O son una las dos? No bien retira
su majestad el sol, con largos velos
y un clavel en la mano, silenciosa
Cuba cual viuda triste me aparece.
¡Yo sé cuál es ese clavel sangriento
que en la mano le tiembla! Está vacío
mi pecho, destrozado está y vacío
en donde estaba el corazón. Ya es hora
de empezar a morir. La noche es buena
para decir adiós. La luz estorba
y la palabra humana. El universo
habla mejor que el hombre.
                          Cual bandera
que invita a batallar, la llama roja
de la vela flamea. Las ventanas
abro, ya estrecho en mí. Muda, rompiendo
las hojas del clavel, como una nube
que enturbia el cielo, Cuba, viuda, pasa..

Habang tumatagas ang dugo sa Gaza

HABANG TUMATAGAS ANG DUGO SA GAZA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

o, kay-agang nawala nilang mga walang malay
sumusumpa sa harap ng malamig nilang bangkay
ang maraming ina, kuya, ate, kanilang tatay
hustisya'y asam para sa kanilang nangamatay

patuloy pa roong tumatagas ang mga dugo
ilang dugo na ba ang nasakripisyo't nabubo?
ilan pa ang mamamatay, mawawasak na bungo?
paglayang nakalibing ay paano mahahango?

dugo'y tumatagas sa pinag-aagawang lupa
sa magkabilang pisngi'y nag-uunahan ang luha
lupaing yaon ba'y banal o sadyang isinumpa?
sa suliraning ito'y dapat tayong may magawa

habang mga dugo'y patuloy doong tumatagas
iba'y nakikinabang sa pagbebenta ng armas
pinagtutubuan ang digmaang di naman patas
sariling interes lang ang sa puso'y nag-aatas

dyenosidyo iyon, likha ng mga mapaniil
inahin ang dinadagit ng buwitreng may pangil
ang solusyon ba'y mata sa mata, baril sa baril?
pagtagas ng mga dugo'y kailan matitigil?

Pilipino, Palestino, karapatang pantao

PILIPINO, PALESTINO, KARAPATANG PANTAO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

Pilipino, Palestino, karapatang pantao
Palestino, karapatang pantao, Pilipino
karapatang pantao, Pilipino, Palestino
bawat isa'y may karapatang mabuhay sa mundo

Palestino'y dyenosidyo yaong nararanasan
sa lupang ninuno'y pinalalayas ng tuluyan
lahi nila'y inuubos, mga bata'y pinaslang!
mabuhay sa mundo'y di na ba nila karapatan?

laksang dugo ang tumagas, mga ina'y umiyak
kayraming karaniwang tao ang napapahamak
sa lupaing Palestino'y nangibabaw ang sindak
na kahit bata'y pinapaslang, bungo'y winawasak

mga taga-Israel lang ba ang anak ng Diyos?
kaya mga Palestino'y kanilang inuubos?
hindi pala makatarungan ang kanilang Diyos
kung ang iba'y winawalan ng dangal, inuubos!

iyang tao'y di kutong basta tinitiris nila
iyang tao'y di hayop na pinapatay lang basta
dapat magpahalaga sa buhay sinuman sila
at dapat kiling sa kapayapaang may hustisya

Palestino, katulad din ng mga Pilipino
nakikibaka upang kalayaan ay matamo
bawat isa’y may karapatang mabuhay sa mundo
Pilipino, Palestino, karapatang pantao

Pagninilay, Agosto 6, 2014

PAGNINILAY, AGOSTO 6, 2014
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

i
nais natin ay pandaigdigang pagkakaisa
at ayaw ng pandaigdigang pagsasamantala
manggagawa sa iba't ibang bansa, magkaisa
halina't palitan ang mapanupil na sistema
ii
sa anibersaryo ng pagbomba sa Hiroshima
na libu-libo’y namatay sa bomba atomika
panawagan namin, itigil na ang pambobomba
sa mamamayang Palestino sa malayong Gaza
iii
sa kintab nagniningning ang kanilang mga baril
habang pawisang obrero'y kanilang sinisiil
kailan ba lalaya sa kamay ng mga sutil
na lagi nang tangan sa kamay ay uzi at galil
iv
lupain ng Palestino'y binahiran ng dugo
kayraming inang nawalan ng anak, nasiphayo
binabayo ang dibdib ngunit hindi sumusuko
sa sinumang mapaniil ay hindi yumuyuko
v
tayong lahat ay may tungkulin sa kapayapaan
hindi tulad ng sa sementeryong katahimikan
nawa'y kapayapaang may hustisyang panlipunan
ang manaig sa mundo't sa lahat ng mamamayan

Si Karl Marx, Makata

SI KARL MARX, MAKATA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

makata rin si Karl Marx, oo, makata rin siya
noong kanyang kabataan, pagtula'y hilig niya
may koleksyon ng tulang inalay sa kanyang ama
may tula rin kay Jenny na kanyang napangasawa

maindayog ang kanyang mga hikbi't talinghaga
ang nasasaloob niya'y matatanaw sa akda
sadyang may kaalaman siya sa sukat at tugma
na masisipat sa pagkaayos ng bawat tula

paglikha ng soneto'y tunay niyang kabisado
na karaniwang alay niya sa sintang totoo
may mga tulang inaawit ng limampung tao
may nobela ring marahil kinagiliwang todo

pagtula niya sapul magbinata'y paghahanda
upang kanyang panitik ay malinang sa pagkatha
ng mga sulating alay niya sa manggagawa
hanggang siya'y tanghaling tunay na henyo't dakila

Kayraming ahensya sa pabahay, kayraming walang bahay

KAYRAMING AHENSYA SA PABAHAY, KAYRAMING WALANG BAHAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

sa bansa'y kayraming ahensya sa pabahay
ngunit kayrami pang Pinoy ang walang bahay
ah, bakit ganoon, tayo'y dapat magnilay
mga ahensya ba sa masa'y anong ugnay?
paglilingkod ba nila'y gaano kahusay?

naririyan ang ahensyang H. U. D. C. C.,
nasa ilalim nito ang H. L. U. R. B.,
N. H. M. F. C., ang N. H. A., at H. G. C.,
ang H. D. M. F., at S. H. F. C. o "shapsi",
may pabahay na rin pati ang D. I. L. G.

kayrami na ring batas sa paninirahan
Abot Kaya Pabahay Fund Act ay nariyan
UDHA'y karaniwan sa dukhang mamamayan
at may Home Guaranty Act pang kasiguruhan
pati sa socialized housing, may patakaran

dapat may Local Housing Board na nakatayo
sa lungsod, munisipyo, at iba pang dako
ngunit ang batas para sa dukha'y kaylabo
bakit ang pabahay ay kaymahal, nakupo!
nakatira sa danger zone ay sinusugpo

ang pabahay sa bawat isa'y karapatan
kaya ahensya sa pabahay, nagdamihan
upang bayan daw ay kanilang paglingkuran
ngunit laganap pa rin ang katotohanang
kayrami ng iskwater sa sariling bayan

sa ilalim nga ng tulay, may nakatira
sa mga estero't ilog, naroon sila
sa tabi ng riles, tapunan ng basura
mula danger zone ay sa death zone dinadala
walang serbisyong maayos, laging gutom pa

ang pamahalaan ba ito'y natitiis?
gutóm na dukha'y nais nilang mapaalis
di para buhay umalwan, kundi matiris
ang mga iskwater kaya nagdedemolis
dukha'y parang kriminal nilang tinutugis

sa bansa'y kayraming ahensya sa pabahay
ngunit kayraming wala pang sariling bahay
sa bayan, ahensya'y naglilingkod bang tunay?
o tingin nila, negosyo itong pabahay?
at di karapata't serbisyo nilang alay?

mga kahulugan:
* HUDCC -Housing and Urban Development Coordinating Council
* NHA - National Housing Authority
* HGC - Home Guaranty Corporation
* HLURB - Housing and Land Use Regulatory Board
* NHMFC - National Home Mortgage Finance Corporation
* HDMF- Home Development Mutual Fund
* SHFC - Social Housing Finance Corporation
* DILG - Department of Interior and Local Government
* Abot Kaya Pabahay Fund Act - Social Housing Support Fund Act (RA 6846)
* UDHA - Urban Development and Housing Act - RA 7279
* Home Guaranty Act - R.A. 8763
* EO 184 – creating socialized housing one-stop processing centers
* Local Housing Board - Executive Order No. 708, Sec. 2 - PCUP

Ang makatâ - salin ng tula ni Alexander Pushkin

ANG MAKATA
tula ni Alexander Pushkin
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

Bagamat hindi pa humihiling si Apollo
Ng makata sa isang sagradong sakripisyo
Sa mundong batuhan ng putik ang mga gulo
Ubod sama't walang awa niyang binalasa
Yaong banal niyang kudyaping laging payapa;
Nahihimbing ang kanyang diwa, at nanlalata
Sa gitna'y mga nuno sa mundo ng higante
Siya, marahil, ang pinakapandak na nuno.

Ngunit nang ang salita ng atas ng bathala
Sa kanyang tainga'y makarating, at listong lagi
Nagsimula na – ang puso ng makatang taal –
Tulad ng pagsisimula ng agilang gising.
Malungkot siya sa makamundong saya, tamad,
Iwas sa mga bulungang laging naglipana,
Nasa paanan ng iniidolo ng lahat
Di iniyuyukod ang ulo niyang palalo
Tumatakbo siya – yaong ilap, bagsik, gitla,
Puno ng kaguluhan, puno ng kaingayan –
Sa iniwanang katubigan ng mga pampang,
Sa kakahuyan, naglipana’t huni’y kaylakas.

* Isinalin ni Yevgeny Bonver mula sa wikang Ruso tungo sa wikang Ingles, Nobyembre, 2003


The Poet
by Alexander Pushkin

While still Apollo isn’t demanding
Bard at the sacred sacrifice,
Through troubles of the worldly muddling
He wretchedly and blindly shuffles;
His holly lyre is quite silent;
His soul’s in the sleeping, soft,
And mid the dwarves of the world-giant,
He, perhaps, is the shortest dwarf.

But when a word of god’s commands,
Touches his ear, always attentive,
It starts – the heart of the Bard native –
As a waked eagle ever starts.
He’s sad in earthly frolics, idle,
Avoids folks’ gossips, always spread,
At feet of the all-peoples’ idol
He does not bend his proud head;
He runs – the wild, severe, stunned,
Full of confusion, full of noise –
To the deserted waters’ shores,
To woods, widespread and humming loud…

O, musa ng mapula't mainit na pag-uyam - salin ng tula ni Alexander Pushkin

O, MUSA NG MAPULA'T MAINIT NA PAG-UYAM
tula ni Alexander Pushkin
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

O, musa ng mapula't mainit na pag-uyam
Lumitaw ka sa agaran kong pambibighani
Di ko kailangan ang garalgal ng kudyapi
Latigo ni Juvenal ay ibigay sa akin!
Hindi sa mga tagasaling sukdol ang lamig,
O sa mga manggagayang payat at matapang,
Hindi sa mga tupang lumilikha ng tugma,
Kasabihang panata’y aking ipadadala!
Kapayapaan mo'y damhin, o, makata't sawi,
Ang mga aliping dungo sa pagkapahiya!
Ngunit kayong 'mabubuti', kayong palamara --
Hakbang pasulong!! Lahat ng bantay ng lapian
Ay hahatulan ko sa tulos ng kahihiyan,
At kung sakaling malimutan ko ang pangalan
Ng sinuman, mangyaring ako'y pakitulungan!
Kayraming mukha, mga mapuputla't magaspang
Kayraming noo, malalapad at tila tanso
Nakahanda silang tanggapin mula sa akin
Ang tatak, iyon nga kung mayroon ngang ganoon.

* Isinalin ni Yevgeny Bonver mula sa wikang Ruso tungo sa wikang Ingles, Disyembre, 1999


Oh, Muse of the Red-Hot Satire
by Alexander Pushkin

Oh, Muse of the red-hot satire,
Appear at my urgent spell:
I've no need for rattling lyre,
Give me the whip of Juvenal!
Not to translators ever cold,
Or imitators gaunt and bold,
Not to the lambs, who make the rhymes,
I'll send the pledge of epigrams!
Enjoy your peace, oh, bard, despondent,
The journal's creature-correspondent,
The dull humiliated slaves!
But you, 'good' fellows, you, knaves --
Step forward! All your blackguards' party
I'll sentence to the stake of shame,
And, if I will forget the name
Of somebody, please help me smartly!
A lot of faces, pale and sassy,
A lot of brows, wide and brassy,
Are ready to receive from me
The brand, that ever must there be.

Alexander Pushkin, makatang Ruso sa Maynila

ALEXANDER PUSHKIN, MAKATANG RUSO SA MAYNILA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

ang makatang si Pushkin, sa Maynila bumabâ
di ang anyong pisikal kundi kanyang gunitâ
bantayog ay naroon sapagkat ito'y tandâ
na Rusya't Pilipinas, magkaibigang bansâ

batikang manunulat si Alexander Pushkin
nobelistang maykatha nitong Eugene Onegin
Boris Godunov, Ruslan, tula't ibang sulatin
ay babasahing tiyak sa diwa nitong angkin

kinatha'y sari-sari, nagsabog ng liwanag
sa panitikan siya'y sadyang di matitinag
mga akdang may sinag tayong mababanaag
tula'y nagpapaningnging sa pagsintang kayrilag

nobelistang animo'y tandang kapag tumindig
ang mga katha'y punglong hindi matitigatig
ibang uring makatâ, di basta palulupig
ang tari'y pluma't baril na pawang magkasandig

dalawampu't siyam na duwelo'y nilabanan
di iyon balagtasan o anumang tulaan
nang baril na't di pluma ang kanyang tinanganan
punglo, di tula, yaong naghatid sa libingan

si Alexander Pushkin, pangunahing makatâ
sa Rusya'y itinuring na makatang pambansâ
sa daigdig, idolong dinarakilang sadyâ
wala ngang kamatayan ang ngalan niya't kathâ

Pasakit ang dilaw na kurus

PASAKIT ANG DILAW NA KURUS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

dilawan ay kinilalang ang masa ang kanyang Boss
na panata'y pag-unlad mula sa paghihikahos
ngunit Boss pala'y kapitalistang mapambusabos
kontraktwalisasyon sa manggagawa'y nilulubos
tahanan ng maralitang lungsod ay inuubos
pasakit nga sa taumbayan ang dilaw na kurus

maraming batas ang iniikot, dinidistrungka
maraming butas ang lumapat sa mga programa
na labag sa Konstitusyon, anang Korte Suprema
yaong mga dilawan, namumutla, namumula
bakit biglang labag sa batas ang ginawa nila
mga laso'y muling nauso, dilaw, itim, pula

dilaw na parol ang inaasam ng taumbayan
na tanda ng pagtakas sa kanilang karukhaan
subalit dilaw na kurus ang hadlang at nakamtan
di pala maaasahang tunay iyang dilawan
pagkat sa uring kapitalista nangangamuhan
kauri nilang elitista'y pinaglilingkuran

ang dilaw na kurus sa taumbayan nga'y pasakit
sadyang di Boss ng dilawan ang masang nagigipit
dilawang agila'y iniwan na ang masang pipit
pag-unlad na pangako'y tuluyang ipinagkait
sinumang kawatan sa pugad ay dapat mapiit
o hihintayin pang ang masa'y tuluyang magalit?

Awit kay Bolivar - salin ng tula ni Pablo Neruda

AWIT KAY BOLIVAR
tula ni Pablo Neruda
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ama Namin, sumasalangit ka,
sa tubig, sa hangin
sa lahat ng aming tahimik at malawak na agwat
lahat ay nagtataglay ng iyong ngalan, 
Ama sa aming tahanan:
ang ngalan mo'y nagpapatamis sa tubó
ang lata ni Bolivar ay may ningning ni Bolivar
lumilipad ang ibong Bolivar sa ibabaw ng bulkang Bolivar
ang patatas, ang salitre, ang mga aninong natatangi,
ang mga batis, ang mga ugat ng batong siklaban
ang lahat ay nagmula sa iyong pinuksang buhay
pamana mo ang mga ilog, kapatagan, batingaw sa moog
pamana mo ang aming kinakain sa araw-araw, O, Ama.


CHANT TO BOLIVAR
a poem by Pablo Neruda

Our Father thou art in Heaven,
in water, in air
in all our silent and broad latitude
everything bears your name,
Father in our dwelling:
your name raises sweetness in sugar cane
Bolivar tin has a Bolivar gleam
the Bolívar bird flies over the Bolivar volcano
the potato, the saltpeter, the special shadows,
the brooks, the phosphorous stone veins
everything comes from your extinguished life
your legacy was rivers, plains, bell towers
your legacy is our daily bread, oh Father.

Sa iyong kamatayan, Ka Pablo Neruda

SA IYONG KAMATAYAN, KA PABLO NERUDA

tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

ilang araw matapos ang kudeta ni Pinochet

noong ikaw ay pumanaw sa panahon ng lupit

ikaw ba'y talagang namatay sa kanser mong sakit?

o kaaway mo'y pinaslang ka sa matinding galit?

apatnapung taon nang ikaw sa mundo'y lumisan

nang binulgar ng tsuper mo ang nangyaring pagpaslang

kaylaki ng iyong pamanang sa mundo'y iniwan

kaya pagpaslang sa iyo'y walang kapatawaran

nakabibigla, ito nga'y malaking kontrobersya

hanggang hinukay ang iyong labi, inawtopsiya

anang pamahalaan, di ka pinaslang, Neruda

labi'y walang bakas ng lason, ayon sa kanila

mabuhay ka at ang iyong pamana sa daigdig

tula mo'y patuloy na babasahin, maririnig

* Si Ka Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 - Setyembre 23, 1973) ay makata ng Chile, kasapi ng Partido Komunista ng Chile. Ginawaran siya ng Lenin Peace Prize noong 1953, at nakamit niya ang Nobel Prize for Literature noong 1971.

Kwentong DAP

KWENTONG DAP

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

Disbursement Acceleration Program daw ito

Distributing Aquino's Pork? tanong ng tao

sa kanya'y biglang Dumagsa Ang Pulitiko

nang mabiyayaan sila't Dalhin Ang Pondo

ang Korte Suprema'y nagsabing mali ito

at sa nangyari'y Dumepensa Ang Palasyo

Dahil Abad Pinutakti rin ng kritiko

Dinuhagi Ang Pinoy, napansin ng tao

kahulugan ba ng DAP, Dupang Ang Pangulo?

at nag-Defend Aquino's Presidency ito?

sa Senado ba'y si Drilon Ay Pare nito?

tayo'y mag-isip, anong tama't mali dito?

ngunit sa mali nga ba ginamit ang pondo?

tingin ba ng masa'y Dorobo Ang Palasyo?

kung DAP ay unconstitutional, deklarado

ng Korte Suprema, anong gagawin ninyo?

paano dapat hawakan, Dalhin Ang Pondo?

may DAP, Dukha Ang Pinoy, nakatulong ito?

kuryente, bigas, nagtataasan ang presyo

kilo nga ng bawang ay nagmahal nang todo

Dinemolis Ang Paninirahan ng tao

kontraktwalisasyon, salot pa sa obrero

mga ospital, nais pang isapribado

Dahil Ang Pribatisasyon, batas na ito?

sa masa'y ano pang matitirang serbisyo?

serbisyo nga ba'y ginagawa nang negosyo?

aba'y di pwedeng aanDAP-anDAP lang tayo

aba'y di pwedeng basta Dakmain Ang Pondo

Dinggin Ang Pinoy, mga karaniwang tao

sino mang may sala sa nangyayaring ito

ay dapat managot sa masang Pilipino

Dakpin Ang Pusakal, iba'y sigaw ngang todo

Dapat Aquino Patalsikin, anang tao

dapat matapos na ang kontrobersyang ito

upang bansa'y umarangkada nang totoo

upang di na maging Dukha Ang Pilipino

Mga makabayang mapang-alipin

MGA MAKABAYANG MAPANG-ALIPIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

di lang sa kaalipinan tayo dapat lumaya
kundi sa ating nararanasang pagdaralita
di dapat makulong habambuhay sa pagkadukha
buong pagkatao't buhay ang dapat guminhawa

nais nating lumaya, mapalayas ang dayuhan
ngunit di lang sila ang dahilan ng karukhaan
kundi mismong naghahari-hariang kababayan
na turing sa sarili'y ilustradong makabayan

makabayang nag-aari ng sanlaksang pabrika
di maitaas ang sahod ng manggagawa nila
sa ari nilang lupa, dukha'y pinalalayas pa
ngunit sa kauring trapo'y kaytinding sumuporta

silang laging binubuwisan ang pamahalaan
habang ang kauri nila'y mga trapong kawatan
batas nila'y maging masunurin kang mamamayan
binawal magtayo ng unyon kahit karapatan

kaya di ang dayuhan ang kalaban kundi uri
na kahit lupa't buhay mo'y nais nilang maari
kaya di sagot maging makabayan man ang hari
pag usapin na'y kanilang pribadong pag-aari

makabayan silang ang sarili ang uunahin
kababayan man, kung dukha'y di nila papansinin
katotohanang alam na ng marami sa atin
sila'y mga makabayang burgis, mapang-alipin

Komrad

KOMRAD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

mga kasama, sa inyo'y hangarin kong maglahad
pagkat dito ang bawat isa sa atin ay komrad
na nagnanais na sa lipunang ito'y umunlad
bagamat buhay sa daigdig na ito'y baligtad

mga prinsipyo't paniniwala'y ating niyapos
upang ang sunod na salinlahi'y di mabusabos
upang pagkaisahin ang obrerong laging kapos
upang palitan ang sistemang bulok na at laos

ilang panahon pa't ilan sa atin ang papanaw
nawa sa buhay na ito tagumpay ay matanaw
paghandaan natin ang pagsikat ng bagong araw
ngunit tiyaking sa prinsipyo'y di tayo maligaw

bilin nina Marx, Lenin, Ka Popoy, ay isapuso't
isadiwa hanggang kamtin ang lipunang pangako

Si Lyca Gairanod, Kampyon sa The Voice Kids

SI LYCA GAIRANOD, KAMPYON SA THE VOICE KIDS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
7 pantig bawat taludtod

anong magandang kanta
ipaawit kay Lyca
na kahali-halina
ang tinig na kayganda

nanggaling man sa hirap
ngunit siya'y nagsikap
positibo ang sagap
nakamtan ang pangarap

basura'y kinalakal
sa hirap napapagal
ngunit ikararangal
sa positibong asal

si Lyca'y isang paslit
na kaygaling umawit
kaya ngayon lumapit
kapalarang kayrikit

sa The Voice Kids nagkampyon
humanga'y buong nasyon
tadhana'y nakatuon
sa palad niya ngayon

salamat, munting tinig
gawin ang iyong hilig
awit ay iparinig
sa bayang nakikinig

- 27 Hulyo 2014

TULA, katha ni Karl Marx

TULA
ni Karl Marx, circa 1837
Malayang salin ni Greg Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

Apoy yaong mula kay Bathala’y minsang sumalin
Na sa akin ay dumaloy mula sa iyong dibdib
Naglalaban habang lumilipad sa papawirin
At akin silang inalagaan sa aking dibdib
Anyo mo’y pinakitang ala-Aeolus ang lahid
Inawat yaong liyab ng may pakpak na Pag-ibig.

May nakita akong kinang at narinig na tunog
Tinangay ng malayo pasulong ang mga langit
Bumulusok sa taas at sa ibaba’y lumubog
Lumulubog upang mas mataas itong sumirit
At, nang panloob na tunggali’y tuluyang madurog
Namalas ko ang dalamhati’t ligaya sa awit.

Namugad ng mahigpit sa mga anyong malumay
Ang diwa’y tinindig ng itinanikalang gaway
Mula sa akin ang mga larawan ay naglayag
Pataas dahil sa iyong pagsintang nagliliyab
Paa ng Pagsinta’y minsang pinalaya ng diwa
Na kuminang muli sa kalooban ng Naglalang.


Poetry
A poem by Karl Marx

Flames Creator-like once poured
Streaming to me from your breast,
Clashing up on high they soared,
And I nursed them in my breast.
Shone your form like Aeolus-strains above,
Shielded soft the fire with wings of Love.

I saw glow and I heard sound,
Heavens onward sweeping far,
Rising up and sinking down,
Sinking but to soar the higher.
Then, when inner strife at last was quelled,
Grief and Joy made music I beheld.

Nestling close to forms so soft
      Stands the Soul, by spells enchained,
From me images sailed aloft
By your very Love inflamed.
Limbs of Love, by Spirit once released,
Shine again within their Maker's breast.

MabubunDAP ka sa sarap!

MABUBUNDAP KA SA SARAP!
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

malalapit sa kusina ang nakinabang sa DAP
nakakabunDAP ang DAP, mabubunDAP ka sa sarap!
ngunit ang kawawa'y ang mamamayang nangangarap
na buwis na ibinigay nila'y makalilingap
sa bayan at taumbayang dumaranas ng hirap

tagaktak pa ang pawis, kaysasayang lumalamon
tagaktak din ang laway sa nagsasarapang hamón
malalapit sa kusina'y panay papak ng litson
habang manggagawa sa hirap ay di makaahon
ang mga dukha naman sa dusa'y di makabangon

DAP na ito'y nakakabundat, O, kabayong bundat!
habang mamamayan ay mistulang sundalong patpat
malalapit sa kusina'y mga payasong barat
na lagi nang pasipul-sipol at pakindat-kindat
mumo lamang ang ibinibigay sa pobreng payat

malalapit sa kusina'y di kayâ nahihirin?
di ba nasasamid sa sinagpang nilang pagkain?
nabunDAP sila sa sarap, ngunit sila pa'y bitin
habang hinang-hina ang dukhang di pa kumakain
kaldero't kawali'y said, wala nang sisimutin

Ang pangarap na sinta

ANG PANGARAP NA SINTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

ang dalaga'y pinapangarap ko sa tuwina
bawat isa'y may pangarap, pangarap na sinta
pangarap lang ngunit puso'y lundag na sa saya
baka ako nga'y pinapangarap din ng iba

pangarap ko ang dilag, pangarap niya'y iba
pangarap niya'y may ibang pangarap na pala
nangangarap ang tao at laging umaasa
na pinapangarap niya'y kanyang makasama

kadalasa'y puso, di isip, ang nangungusap
upang pinapangarap ay matupad nang ganap
sakaling mabigo man, danasin niya'y saklap
ganyan ang buhay, minsan ang puso'y naghihirap

mabuti nang may pangarap kaysa wala nito
kabiguan man ay maranasan nating todo
iwing puso'y nasasaktan, pagkat tayo'y tao
hayaan mo't matutupad din ang pangarap mo

kung buhay ka, bakit mawawalan ng pag-asa?
patuloy kang mangarap, pangarapin mo siya
umasa ka't bakasakaling magtagumpay ka
pag nakasama siyang tunay, O, anong saya!

Paghanga

PAGHANGA

kaybait ni Alice
may pusong malinis
at di ko matiis
ang paghangang labis

kayganda ni Alice
may ngiting kaytamis
sasambahing labis
dulot man ay hapis

- greg, 072214

Kung tuwid na daan ay patungong impyerno

KUNG TUWID NA DAAN AY PATUNGONG IMPYERNO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

kung tuwid na daan ay patungong impyerno
ingat sa pinunong tinatangay ka rito
pagkat ito'y tungo sa kapahamakan mo
sa disgrasyang mapangwasak sa pagkatao

sa pagkalunod sa kaybagsik na delubyo
sa kamatayang sadyang nakapanlulumo
wala kang aasahan sa lipunang ito
dapat lang palitan ang namumuno rito

kung sa tuwid na daan, tayo'y magluluksa
mabuti pang daan ay baku-bako't sira
basta't ang tatahaki'y daang nasa tama
tamang direksyon ang tinatahak ng madla

direksyong makatarungan at mapayapa
landas na ang tao'y patungo sa ginhawa
walang inaapi, walang kinakawawa
lipunang ang tao'y di na nagdaralita

Pagsintang taimtim

PAGSINTANG TAIMTIM
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

sinasamba ba kita dahil diwata ka?
o diwata ka dahil sinasamba kita?
ikaw ang pag-ibig ng pusong dumirinig
dinirinig ka ng puso kong umiibig

iniibig ba kita dahil maganda ka?
o maganda ka dahil iniibig kita?
ang iwi mong kariktan ay nakasasabik
sabik akong rikit mo'y gawaran ng halik

isa kang diwata pag ako'y nahihimbing
sa panaginip ko'y diwata kang kapiling
ako'y nagigising sa iyong paglalambing
ang lambing mo ang sa puso ko'y gumigising

ang bawat iyong ngiti'y tunay ngang kaytamis
sadyang lunas sa aking pusong tumatangis
kaysarap mong mahalin nang buong taimtim
kaya taimtim kitang pakamamahalin

Pag-iisa

PAG-IISA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

mag-isa, mag-isa, lagi na lang mag-isa
at sa pag-iisa'y walang nakikiisa
tila walang dahilan upang magkaisa
para sa isang taong laging nag-iisa
buti na lang, wala sa kanyang nang-iisa

ngunit maiging lagi siyang may kasama
dalawa silang tatagal ang pagsasama
mabuti ang dalawang ulong pinagsama
problema'y malulutas nilang magkasama
di masamang may pinagsamahan, kasama

mag-isa, mag-isa, lagi na lang mag-isa
sa mundong ito'y di ka dapat nag-iisa
dapat sa ating kapwa tayo'y makiisa
hanapin natin kung paano magkaisa
upang walang nang-iisa sa bawat isa

Polyeto

POLYETO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

saksi ako sa pinaglamayan mong akda
upang imulat sa nangyayari sa bansa
ang madla, lalo na ang uring manggagawa
isiniwalat mo ang tiwali't masama

masakit sa loob ang iyong mga ulat
makabagbag-damdamin ang iyong sinulat
dukha'y nagugutom, mga anak na'y payat
habang namumuno'y sagana't laging bundat

saksi ako sa pinaglamayan mong tindig
upang ang taumbayan ay magkapitbisig
pagkat namumuno'y di marunong makinig
hinaing ng dukha'y di nito dinirinig

hiyaw mo: "bulok na sistema’y palitan na!"
"dapat nang wakasan ang pagsasamantala!"
isinigaw mo: "manggagawa, magkaisa!"
na pag naunawa’y kikilos ang bumasa

Tinig man sa ilang

TINIG MAN SA ILANG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

hustisya sosyal, katarungang panlipunan
sino sa ating aayaw na kamtin iyan?
mabuhay ng may dangal, ito'y salalayan
pati na ang asam nating kapayapaan

pinuno'y aking nais tawagan ng pansin
ang maging makatao ba'y nakahihirin?
bakit laging hirap ang mamamayan natin?
bakit lipunang ito'y di ka man lang dinggin?

nais kong manawagan sa lahat ng uri
sa kapitalista't haring mapang-aglahi
sa magsasaka't manggagawang magkabati
sa tunggalian ninyo'y sinong magwawagi

ang magwawagi'y kung sinong makatarungan
at magbabahagi ng yaman ng lipunan
sino ang makataong pinuno ng bayan
at magdadala ng ginhawa't kaunlaran

dapat mapawi ang pribadong pag-aari
ng gamit sa produksyon, walang naghahari
dapat proletaryo ang mamumunong uri
upang sosyalistang sistema'y ipagwagi

tinig man sa ilang ang panawagang ito
sinasabi lang namin ang aming prinsipyo
anumang mangyari, mga kababayan ko
alam n'yo bakit kami nagsasakripisyo

Ang ahas at ang mga kawatan

ANG AHAS AT ANG MGA KAWATAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

anang ahas, nataboy ang tao
naiwan siya sa paraiso
tulad din ng mga pulitiko
na namamayagpag sa gobyerno
dukha'y itinaboy nilang todo
pagkat sa lunsod daw ay perwisyo

aba'y ahas pa'y nagmamayabang
Eden ang kanyang naging tahanan
nang tinaboy sina Eba't Adan
tulad din ng ilang lingkod-bayan
na nagpasasa sa kabang-yaman
gobyerno'y Eden nilang kawatan

Mga trapo sa santo

MGA TRAPO SA SANTO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

ikinulong na ang mga trapo
na kabangbayan ang dinispalko
tinawag nila lahat ng santo
tutulungan kaya sila nito?