Huwag Sanang Mapilantod ang Pangarap

HUWAG SANANG MAPILANTOD ANG PANGARAP

ni Gregorio V. Bituin Jr.

12 pantig bawat taludtod

may bukas pa kaya yaong mga paslit

na nangarap umahon sa pagkagipit

pag lumaki'y tutulong sa maliliit

ayaw nilang sa patalim pa'y kakapit

isa'y nais maging isang inhinyero

isa nama'y gustong maging mekaniko

nais nilang sumakay ng eroplano

at matanaw ang ibabaw nitong mundo

makikita nila yaong alapaap

pangarap na malalaki sa hinagap

makakamit kaya nila itong ganap

malaki man, libre naman ang mangarap

maglalaro muna sila hangga't bata

lalaruin yaong luksong baka't sipa

maghoholen muna sila sa may lupa

habang sila'y nangangarap ng ginhawa

karapatan sana nila'y kilalanin

mahirap man, huwag silang haharangin

na makamit ang pangarap at mithiin

pinangarap ma'y lipunang babaguhin

huwag sanang mapilantod ang pangarap

nitong mga batang laki na sa hirap

maaabot din nila ang alapaap

sa tiyaga at kanilang pagsisikap

Larawan kuha ni Nicasio Mendaro Jr., ng grupong Litratista sa Daan

Pantasya Real sa Mundo ng Paslit

PANTASYA REAL SA MUNDO NG PASLIT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

umalis na si ama't sa dyip magmamaneho

si ina’y naglabada naman doon sa kanto

bata'y naiwang muli sa kanyang munting mundo

sa guniguni'y muling babalikan ang kwento

at habang tinatanaw ang papalayong ama

nagsisimula siyang maghabi ng pantasya

nais niyang iligtas ang magandang prinsesa

sa palalong daigdig ng malupit na bruha

napanood lang niya iyon sa telebisyon

ngunit sa araw-araw yaon ang naging padron

sa pantasya na siya tila naglilimayon

nais maging bayani sa mundo niyang iyon

ngunit sa reyalidad, hirap yaong kakambal

pag ama'y walang kita, gutom ang bumubuntal 

sa mura niyang isip, ito'y hindi sagabal

basta’t nananatili yaong pantasya real

Larawan kuha ni Jhuly Panday ng grupong Litratista sa Daan

Bagabag sa Gunita

BAGABAG SA GUNITA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

12 pantig bawat taludtod

i

maghapong tunganga yaong taong grasa

na nababagabag sa pag-aalala

tunay na pamilya kaya ay kumusta

katinuan niya'y tila nagbalik na

higit nang dekada nang siya'y iwanan

ng asawa't anak, ng pamilyang tanan

sa kanya daw sayang ang kinabukasan

hanggang sa mawala yaong katinuan

anong magagawa ng pagiging tamad

buhay-hari siya't sa tomaan babad

dakilang sugarol, ngayo'y sawimpalad

tila mga agiw, sa utak sumayad

siya'y walang alam kundi tumambay lang

sa kanyang pamilya'y walang pakialam

ayaw magtrabaho, gusto'y sumuso lang

magdroga't iraos libog ng katawan

nagunita niya yaong kulasisi

sa kanyang asawa'y ipinagmalaki

tila siya'y bwisit sa kanyang sarili

pagsisisi'y sadyang laging nasa huli

nawalan ng landas, wala nang direksyon

maibabalik ba ang maling kahapon

nabubuhay ngayon sa kutya't linggatong

mamamatay siyang basta lang ba gayon

ii

litrato sa pader ay napatunganga

anya'y mabuti ka't walang krimeng gawa

nabubuhay ka lang na nakatulala

wala kang inapi't hinamak na madla

Larawan kuha ni Teni Sta. Ines ng grupong Litratista sa Daan

Kalikasan na ang nagtuturo

KALIKASAN NA ANG NAGTUTURO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

i

basura sa kanal

nagbarang imburnal

ah, karumal-dumal

may gawa ba'y hangal

kalunsura'y baha

basura'y malala

wala bang magawa

ang gobyerno't madla

umulan ang langit

binaha ang paslit

ito'y nauulit

kanino ka galit

ii

bagyo na naman, O, kay tulin ng araw

bagyong nagdaan, tila ba kung kaylan lang

ngayon ay bagyo, nagbaha sa lansangan

dahil sa bagyo, lubog ang kalunsuran

Ondoy, Pedring, bagyo na namang muli

ayaw na naming ito'y manatili

Sendong, Gener, Habagat ang nag-uli

kalikasan na'y nanggagalaiti

iii

naganap na mga pagbaha’y aral sa masa

kaya itapon ng tama ang mga basura

bulok at di nabubulok, paghiwalayin na

nabubulok ay pataba sa tanim at saka

di nabubulok ay ibenta't nang magkapera

matapos ang unos, may bahaghari’t pag-asa

Karanasan ng Dalawang Aklat

KARANASAN NG DALAWANG AKLAT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

di ko inaasahan ang pagdatal ng baha

na dalawang sikat na aklat ay nangabasa

ngunit maingat ko pa ring pinatuyong kusa

ang mga librong diwa ng dalawang dakila

Ondoy, lubog sa baha ang Isang Dipang Langit

koleksyon ng tula ni Amado V. Hernandez

Habagat, lubog ang Jose Corazon de Jesus

mga tula ni Batuteng tinipon ni Rio

ngunit kaytagal bago pa natuyo ang una

habang pinatutuyo ko pa ang pangalawa

dalawang gintong koleksyon ng literatura

bahain man, diwa ng libro'y di mabubura

Parunggit ng Maghapon

PARUNGGIT NG MAGHAPON

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

sadyang nakababagot ang umaga't tanghali

tiyaga-tiyaga lang, nagbabakasakali

na muling magdagsaan ang kanyang mga suki

sa kakaunting kita'y merong maiuuwi

maghapong nakaupo, nangangarap ng gising

mulat naman ang mata'y tila ba nahihimbing

sa pagtunga-tunganga, ang asa'y may darating

bagamat alam niyang munti ang kakalansing

maghapong nagninilay ang payapang tindera

habang nababagabag ang utak sa istorya

sari-sari ang kwento't maari nang nobela

kayraming namumuni'y ano kaya ang kwenta 

diwa'y pumapagaspas, bundok na'y sinusuyod

tila ba alapaap yaong tingin sa lungsod

nangalaglag ang tala, mga rosas ang ubod

kaytinding magparunggit ang tadhanang di lugod

ibinebenta’y bisyo, sa yosi na'y magumon

baga ma’y sunog basta’t may benta't malalamon

masakit na ang likod sa tungangang maghapon

ngunit may pambili na ng kanin kahit tutong

kakayod ng kakayod, mahirap pa rin naman

wala nang nangyayari't siklo ang kasalatan

habang may tindang yosi't kendi'y patuloy lamang

ang ganitong parunggit sa balikong lipunan

Larawan kuha ni Jhemsky San Pedro ng grupong Litratista sa Daan

Serbisyo'y Ipaglaban

SERBISYO'Y IPAGLABAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

hindi ba't karapatan ay dapat na serbisyo

sa bayan ngunit bakit isinasapribado

sa ngayon nga serbisyo'y ginagawang negosyo

may katapat na pera't tumutubo ang tuso 

ganito ang patakbo nitong kapitalismo

karapatan ng tao noon pa'y naitala

sa dokumento niring nagkakaisang bansa

paninirahang tiyak sa bawat maralita

kalusugan, pagkain, edukasyon sa dukha

may trabahong regular ang bawat manggagawa

prinsipyong laman nito'y pagkapantay ng tao

at ang lahat ng sektor, may karapatan dito

ngunit bakit sa bawat pag-inog nitong mundo

karapatan ng tao'y ginagawang serbisyo

at nayuyurakan na ang dangal ko’t dangal mo

salapi'y panginoon ng mga dambuhala

pabrika'y inaari, pati makina't lupa

lahat ng istruktura'y silang namamahala

bawat pribilehiyo'y kanila, masa'y wala

at pinagtutubuan ang serbisyo sa dukha

di ba't ang sagot diyan dahil sistema'y bulok

kaya ang karapatan ng tao'y inuuk-ok

sa kanila serbisyo'y sa bulsa nakasuksok

sa bawat tutubuin utak ay nakatutok

tubo, tubo at tubo, ang laging iniimpok

mundong ito'y di para sa mga elitista

sa paningin ng bayan, serbisyo ay hustisya

huwag isapribado't pagtubuan ang masa

ang dapat nating gawin, tayo na'y magkaisa

at atin nang palitan ang bulok na sistema

Bangka-bangkaan sa gitna ng baha

BANGKA-BANGKAAN SA GITNA NG BAHA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

maraming bangka-bangkaan sa gitna ng baha

ang mga bangkero'y pawang anak ng dalita

kawayan, kahoy, styrofoam, ginawang bangka

nilagyan ng upuan, pinalutang sa baha

pasahero ang hanap habang sa bagyo'y basa

sila'y dukhang nakita itong oportunidad

upang magkapera sa gitna ng kalamidad

gutom ng pamilya'y maibsan ang tanging hangad

sakay ka na kung ayaw mong sa baha maglakad

payo ko lang pagbaba mo'y hustuhin ang bayad

sakripisyo pa rin ang kawawang maralita

itinutulak ang bangka sa lagim ng baha

habang nakalulan ang pasahero sa gitna

mag-ingat lang sa butas, baka biglang mawala

mahirap nang madisgrasya't lamunin ng lupa

Lampas-tuhod

LAMPAS-TUHOD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
7 pantig bawat taludtod

lampas-tuhod ang baha
lumiliit ang bata
malulunod na kaya
huwag kang magpabaya

Pag-alon sa Silong

PAG-ALON SA SILONG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

lintik si Ondoy, parang bagyong napapraning

dinaluyong din ang lungsod ng bagyong Pedring

ngayon naman si Gener kasabay ay hanging

kaylakas, di ka makatulog ng mahimbing

upang magbantay, baka epekto'y lumala

lalo pang magngalit ang bagyong dambuhala

na nagbibigay-takot sa dibdib ng madla

habang asam nila, galit nito'y humupa

abot na ang alon sa silong ng tahanan

dinaluyong pati sementadong lansangan

basketbulan nga'y mistulang palaisdaan

sa silong yaong tilapya'y naglulutangan

iba na nga ang panahon, ibang iba na

dahil nga ba ito sa nagbabagong klima

biglang lamig, biglang init, ramdam mo'y kaba

sa ganito'y paano aangkop ang masa

may pangamba na kahit sa munti mang ambon

sa silong ng bahay, nariyan na ang alon

kung inabot pa'y taas, paano aahon

anong gagawin pag bahay na'y dinaluyong

bagyo ma’y kakambal na ng buhay na iwi

ngunit ito'y suliraning sadyang masidhi

nasa ating kamay yaong solusyong mithi

pagtutulungan ng lahat ang tanging susi

Ang Sapatos ng Tindero

ANG SAPATOS NG TINDERO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

nagbebenta ng sapatos ang tindero'y nakayapak
marurumi niyang paa'y tila lumubog sa lusak
ngunit mga paa iyang walang paltos, pulos lipak
pagkat di nagsasapatos ang tulad niyang hinahamak

sa produktong pampaputi ay kayputi ng modelo
balat nila'y pinaputi ng kanila raw produkto
ito'y pamaraan nila upang ito'y bilhin ninyo
di ganito sa sapatos ng masipag na tindero

lumuluhang parang putik ang paang di magsapatos
sapatos kaya’y matibay , pag binili ba’y maayos?
o katulad ng tindero, ito ri'y namamalimos
maawa kayo't bilhin na nang tindero'y may panggastos!

Larawan kuha ni Reddie Silva ng grupong Litratista sa Daan

Tahanan Niya'y Kariton

TAHANAN NIYA'Y KARITON

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

lagalag sa lipunan, wala silang tahanan

kundi yaong karitong nagsilbing pahingahan

ng pagod na katawan na tanging kasama lang

ay yaong kanyang asong subok sa katapatan

nasaan na ang kanyang pamilyang tinatangi

sa kariton na lang ba siya'y mananatili

maaring sa sarili siya'y may pagkamuhi

ang tiyak sa lipunan ay nanggagalaiti

sa lungsod ay napadpad, doon naghanapbuhay

nagbote-dyaryo siya't sa kanyang pagsisikhay

sa bakanteng lupain ay nagtirik ng bahay

higit sampung taon din niyang tahanang tunay

ngunit dumating doon ang may-ari ng lupa

tinuring niyang bahay ay agad pinagiba

tuluyang napalayas at sadyang nakawawa

maliban sa kariton, wala nang lahat, wala

sa kanyang panlulumo'y saan na paroroon

nawalan ng tahanan, binahay na'y kariton

kainan at tulugan, langit ang tanging bubong

umaraw at bumagyo, anuman ang panahon

maraming tulad niyang kariton ang tahanan

libu-libo na sila dito sa kalunsuran

nilubog ng sistema, biktima ng lipunan

tulad nila'y meron pa kayang kinabukasan?

Larawan kuha ni Jayvee Mataro ng grupong Litratista sa Daan

Anino ng Paggawa

ANINO NG PAGGAWA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

16 pantig, may sesura sa ikawalo

nagtatayugang gusali, mga sementadong daan

mga tulay na matibay, paaralan, pagamutan

asilo, bahay, bulwagan, pati mansyon at tanghalan

pamilihang bayan, plasa, balebulan, basketbulan

mga barko, eroplano, bus, at iba pang sasakyan

patunay iyan ng ating narating na kaunlaran

ngunit sa lahat ng iyan, sino ang siyang maygawa

sinong nagtayo, kaninong bisig yaong pinagpala

sinong naglinang, kaninong mga kamay ang lumikha

masdam mo ang kaunlaran at ikaw ay mamamangha

masdam ang kapaligiran at sadya kang mapapatda

tanaw mo'y ang kaluluwa, ang anino ng paggawa

masdan muli ang paligid, masdan ng paulit-ulit

manggagawa'y di makita ngunit sila ang umukit

ng ekonomyang maunlad, sila ang nagpasakakit

ngunit tingnan dukha pa rin ang obrerong maliliit

ang nagpaunlad ng bayan, patuloy na nagigipit

gayong sila ang maygawa ng bukas natin at langit

Larawan ay kuha ni Martin Cipriano na kasapi ng Litratista sa Daan

Disgrasya sa mga Pagawaan

DISGRASYA SA MGA PAGAWAAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

Alalahanin ang mga namatay na manggagawa: Manila Film Center Workers (Nov 1981), Eton Workers (Jan 2011), Hanjin Workers (patuloy hanggang 2012), at marami pang iba.

patuloy na nagkakayod para sa pamilya

nag-iipon para sa kinabukasan nila

sweldo'y kaybaba, bagamat nagsisipag sila

ngunit ang masakit, sa trabaho'y nadisgrasya

namatay sa disgrasya'y minsan nababalita

ngunit karamihan, itinatago nang kusa

mga namatay na manggagawa'y kayrami na

guho sa Manila Film Center, alam ng masa

sa konstruksyon sa Eton Towers, nahulog sila

sa Hanjin sa Subic, bawat buwan yata'y isa

mga balita'y di mapag-usapan ng madla

pilit ba kayang itinatago ang balita?

bisig ng obrero'y bumuhay sa ekonomya

gusali'y tinayo, lansangan ay pinaganda

ngunit pag sila sa trabaho'y nadidisgrasya

nakakamit kaya ang marapat na hustisya?

marami pang insidenteng di nababalita

marami nang aksidenteng di na nabalita

Itinalaga ang Abril 28 bawat taon bilang International Workers' Memorial Day (an international day of remembrance and action for workers killed, disabled, injured or made unwell by their work) sa iba't ibang panig ng mundo. Ngunit di lang sa araw na ito dapat natin silang gunitain dahil patuloy pa ang mga nagaganap na disgrasya sa mga pagawaan.

Gutom sa Gitna ng Kaunlaran

GUTOM SA GITNA NG KAUNLARAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

isang tao, sa bangketa'y tila walang malay

sa harap ng isang kainang kilalang tunay

gutom, hawak ang tiyan, nakalahad ang kamay

walang sapin kundi baro, barya'y hinihintay

"now serving breakfast" ang nakapaskil sa salamin

nag-aanyayang pumasok doon at kumain

hintay, bakit ang pulubi'y di mabigyang-pansin

dahil walang salaping pambili ng pagkain

“now serving breakfast”, anunsyo ito ng restoran

ngunit ito’y di libre, ito'y dapat bayaran

ganito ang gutom sa gitna ng kaunlaran

kayrami ng pagkain, gutom ang kababayan

pulubi? sa Pilipinas kayraming pulubi

ngunit lingkod-bayan, sa kanila'y walang paki

ang pamahalaan sa kanila'y anong silbi

ang alam nila, gutom ka pag walang pambili

ganito ang sistema sa bayan nating ito

walang pakialaman magutom man ang tao

kaya kung wala kang pera sa kapitalismo

sadyang papangarapin mong sistema'y magbago

pagbabago? salitang sa dukha nga'y kaytamis

ito ang pangarap ng nabubuhay sa hapis

sistema’y dapat baguhin nitong nagtitiis

ito’y kaya kung mga dukha na’y magbibigkis

ang litrato'y kuha ni Glenz, na ka-facebook ni kasamang Jhuly Panday, na magkasama sa isang Artists Collective

Hukbo ng mga Kumain-Dili

HUKBO NG MGA KUMAIN-DILI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

hukbo ng kumain-dili'y napakalaki

sa mundo'y milyon-milyon, talagang kayrami

habang pagkai'y puno sa mall at grocery

dahil walang pera'y di sila makabili

habang napapailing ka ay nagsusuri

bakit sistemang ganito'y nananatili

dahil pagkai'y ginawa, tubo ang mithi

di upang pakainin ang gutom na lipi

mga kumain-dili'y laksa sa Aprika

kilala sa mga bansang ito'y Somalia

Burundi, Rwanda, Zimbabwe, Congo't Angola

meron ding ganito sa Latin Amerika

payat yaong mga bata't kulang sa lakas

marami sa kanila'y sa gutom nautas

sa Asya’y mayroon ding sa gutom di ligtas

sa North Korea, Bangladesh, at Pilipinas

anong tulong natin, paano mababago

ang sistemang itong ginugutom ang tao

sobra-sobra ang pagkain ngunit may presyo

lipunan ba'y hahayaan na lang ganito

may nagugutom sa gitna ng kaunlaran

pagkai'y karapatan, huwag pagtubuan

gawin ang pagkain para sa mamamayan

upang magawa ito, sistema’y palitan

Ang Inggit

ANG INGGIT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

“Pity is for the living, envy is for the dead.” Mark Twain

“Envy shoots at others and wounds itself.” -  English Proverb

“Envy eats nothing but its own heart.” - German Proverb

pag isang tao'y may naipon, may nagawa

kinaiinggitan ng mga palamara

kung anu-ano'y sabi't nag-aalimura

para bang kinawawa’t sila'y walang wala

inggit ba'y dahil ang sarili'y walang silbi

walang kasiyahan, ang ramdam nila’y api

inggit ba'y paraan nila ng pagsisisi

sa kawalan, pagtakas mismo sa sarili

imbes makuntento kung ano ang mayroon

namamatay sa inggit, kapara ay leyon

pulos bulong sa kapwa't tila nabuburyong

bakit ako'y wala, bakit sila'y mayroon

bakit kanila'y kayrami, sa akin konti

nangingimbulo’t di maabot yaong mithi

karamdaman na kaya ang pananaghili

o pagkaawa sa sarili yaong sanhi

hayaan mo na silang mamatay sa inggit

ituloy mo lang ang pag-iipon mong pilit

wala na yatang lunas ang kanilang sakit

nais mo mang sa kanila'y magmalasakit

nakamamatay ang inggit, nakamamatay

puso ng tao'y tila kinulong sa hukay

buti pa'y sarili'y magsikap magtagumpay

ng di mainggit sa kapwa't sumayang tunay

Ang Pintuan

ANG PINTUAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

i
ang tao'y pumapasok sa pintuan
at iyon din ang kanyang lalabasan
magnanakaw ay ibang kaasalan
ito yaong papasok sa pintuan
aalis nang sa bintana daraan

ii
kung sa bahay mo'y pauwi na doon
magpapahinga, pinto'y sasalubong
papasok ka’t sa bahay mo’y kakanlong
sa silid mo'y hihilata na doon
magninilay muna at magkukulong

iii
anong nangyayari sa may labasan
di malalaman kung nasa kwarto lang
anong naganap sa pamahalaan
bakit ganyan ang takbo ng lipunan

upang magkaroon ng katugunan
ang sa isip mo'y mga katanungan
dapat ka lang lumabas ng pintuan
makihalubilo sa sambayanan

iv
dahil sa pangarap ng sobrang luho
pagkat nais tumubo ng tumubo
kapwa'y inagrabyado, di nagtino
sala'y napatunayan, nabilanggo

ilang taon na sa loob ng hoyo
laging nakatitig doon sa pinto
paglaya'y nasa isip nakatimo
ninanasa’y makalabas ng pinto

v
nakatulala siya sa kisame
pakiramdam niya'y natuturete
sa diwa'y diwata ang naghehele
tila siya'y wala na sa sarili

sa batas iyon ang makabubuti
buhay ay inutas, kapwa’y inapi
pinto'y kandado't siya'y nagsisisi
may bukas pa ba o doon ang hulí

Tibak at Danas sa Gunita

TIBAK AT DANAS SA GUNITA
(pagpupugay sa mga manunulat ng "Tibak Rising")
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sa hulihang kabanata ng Noli Me Tangere
ang mamamatáy na noong si Elias ay nagsabi:
"huwag limutin ang nabulid sa dilim ng gabi"
bilin ito’t aral na uminog sa masang api

biling umalingawngaw sa takbo ng kasaysayan
sa pananakop ng Espanya, bayan ay lumaban
sa Amerika't Hapon, tayo'y nakipagdigmaan
noong batas-militar, lumaban ang sambayanan

maraming estudyante noon ang nagsama-sama
upang pasismo’y wakasan, palitan ang sistema
marami'y palaban, naging ganap na aktibista
rali, komunidad, piketlayn, kapiling ang masa

bagamat uminog ang takot sa dibdib ng madla
naganap noon ang tinatawag na Unang Sigwa
sa La Tondeña unang nagwelga ang manggagawa
sa Tondo naman, naorganisa ang maralita

mga aktibista'y masigla't tila walang takot
lumaban sa pamahalaang sa masa'y kilabot
ngunit marami sa kanila'y hinuli, dinampot
may namundok, may namatay, nawala at dinukot

prinsipyado ang mga tibak, bayani ng masa
mga danas ng paglaban ang mga kwento nila
saya, ginaw, init, pantal, pait ng alaala
hirap, sakit, gutom, luha, namatay na kasama

"huwag limutin ang nabulid sa dilim ng gabi"
di ito nalilimot, marami pang nagsisilbi
di pa tapos ang tunggalian, kayrami pang api
magwagi sa labanan ng uri'y dapat mangyari

tunay ngang masa ang lumilikha ng kasaysayan
mga tibak na bahagi ng historya ng bayan
salamat sa mga ibinahaging karanasan
pagpupugay po sa inyo, mga tibak ng bayan!

- Hulyo 26, 2012

Ang tula'y nilikha matapos mabasa ang artikulong
"Tibak Rising" ni Ma. Ceres P. Doyo sa Philippine 
Daily Inquirer, July 26, 2012, p.A13

Kontraktwalisasyon ba'y isang jigsaw puzzle?

KONTRAKTWALISASYON BA'Y

ISANG JIGSAW PUZZLE?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

palaisipan ba ang kontraktwalisasyon

na hindi malutas ng milyong manggagawa

ang kailangan ba'y madugong rebolusyon

upang salot na ito'y tuluyang mawala

kontraktwalisasyon ba'y kapara ng bugtong

na kinakailangang hanapan ng sagot

ang lulutas ba niyan ay mga marunong

trapo, abugado, kapitalistang buktot

di ba't may pakana'y yaong kapitalista

upang mabawasan ang mga benepisyo

ng obrerong kayod kalabaw sa pabrika

ayaw gawing regular ang mga obrero

seguridad natin sa trabaho’y nasaan

na nakaukit sa ating Saligang Batas

seguridad na ito’y ating karapatan

o Konstitusyong ito'y may saligang butas

anong pyesa ang nawala sa jigsaw puzzle

hanapin natin, makita kaya ang sagot

di ba’t may sagot sa problema't kuntil-butil

bawat epidemya'y may katapat na gamot

sa isyung ito'y di dapat maging tahimik

ang manggagawang lumikha nitong lipunan

alinlangan pa kaya silang maghimagsik

upang malutas nila ang palaisipan

jigsaw puzzle na ito'y halina't buuin

nawawalang pyesa'y atin ding mahahanap

magtyaga't kumilos tayo't pasasaan din

kalutasan ay atin ding mahahagilap

Isang kamatis ang ulam sa bawat kainan

ISANG KAMATIS ANG ULAM

SA BAWAT KAINAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

ang tumpok ng kamatis, ngayon ay sampung piso

laman ay lima, minsan apat ang laman nito

kaya mura'y panahon nito't mura ang kilo

alam mo bang sa akin, kaylaking tulong nito

ilang panahong pulos trabaho ng trabaho

prinsipyo'y tangan-tangan, kumikilos ng todo

kahit walang alawans, patuloy pa rin ako

barya'y tipid na tipid, ano bang bibilhin ko

madalas walang kain, kaya nga namamayat

paborito kong beef stake, porkchop, wala nang lahat

wala kasing pambili, barya'y di makasapat

para gutom maibsan, kamatis ang katapat

pinagtiisan itong pagdidildil ng asin

bibili ng kamatis, pandagdag sa pagkain

ihahalo sa toyo matapos kong gayatin

iuulam sa kanin, nakakabusog na rin

ang ulam kong kamatis, kakampi nitong bayan

sa tibak na tulad kong walang laman ang tiyan

isang kamatis lamang ang ulam sa agahan

isa sa tanghalian, isa rin sa hapunan

sa bahaw ay ulam na, gutom na’y napapalis

pag naubos ang toyo, ihahalo sa patis

laging nakakasama sa bawat pagtitiis

laki kong pasalamat, may kakamping kamatis

Himutok ng magwawalis sa isang rali

HIMUTOK NG MAGWAWALIS SA ISANG RALI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

isang magwawalis ang minsan ay nagsabi:

"lagi na, pulos kalat na naman sa rali!"

sa komento niya, siya ba'y masisisi?

nagkakalat tayo, may magwawalis kasi

sa magwawalis, ito'y dagdag na trabaho

ngunit wala naman siyang dagdag na sweldo

nago-obertaym ang tulad niyang obrero

dahil dapat walisin ang kalat na ito

ang mga nagrali'y may pag-ibig sa bayan

adhika'y baguhin ang takbo ng lipunan

gusto'y maging matino ang pamahalaan

ngunit sariling hanay, nagkakalat naman

paumanhin sa magwawalis, pasintabi

salamat sa puna, aminado po kami

mga kasama, huwag magkalat sa rali

ating simulan sa hanay nating sarili

tulungan natin ang magwawalis na ito

upang sa susunod, turan niya'y ganito:

"sa rali, konti na lang ang winawalis ko

totoo nga ang hangad nilang pagbabago!"

Mamamayang gutom sa saganang lungsod

MAMAMAYANG GUTOM SA SAGANANG LUNGSOD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

maraming pagkain dito sa kalunsuran
lunsod na itong tanda ng kasaganaan
ngunit laganap pa rin itong kagutuman
masa'y sadyang nagdurusa sa karukhaan

sa lungsod tinayo ang maraming pabrika
merong gumagawa ng pagkaing delata
may pabrika ng noodles at mga tsitsirya
pagkaing pangkalamidad ang gawa nila

tila di na uso ang pagkaing sariwa
kinukulong na sa lata ang mga isda
kaya sardinas itong pagkain ng dukha
pamatid-gutom lang, pagkaing pangkawawa

kayraming pagkain dito sa kalunsuran
ngunit bago nyo ito mapakinabangan
kailangang bilhin ito sa pamilihan
salapi, pera, kwarta, piso'y kailangan

lahat sa lungsod, may kapalit na salapi
kung wala ka nito'y walang maiuuwi
sa pamilyang gutom, animo kayo'y sawi
ganyan ang lipunan, may pera'y naghahari

mamamayan ay gutom sa saganang lungsod
katotohanang nakalalambot ng tuhod
mga walang pambili'y laging nakatanghod
sapagkat mga dukhang walang sinasahod

Di Mamalayang Tagumpay

DI MAMALAYANG TAGUMPAY

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

Karaniwan, tagumpay ay di madaling makita

Di tulad ng laban ni Pacquiao na nakabandera

Tagumpay na pinagsumikapan hanggang makuha

Sa pagtitiyaga, nilaga'y kaysarap ng lasa

Wala naman kasing dahilan upang magmayabang

Na magaling ka't ang iba'y pawang mga talunan

Baka asarin ka't sabihang nakatsamba ka lang

Buti pang tumahimik nang walang makaalitan

Sa iyong tagumpay, hayaang wala silang malay

At huwag ka ring magyabang na ikaw'y nagtagumpay

Gawin mo lamang ang tama't kung ano ang may saysay

Kung nais mong magbalato'y tahimik kang mamigay

Nang dahil sa tagumpay, totoong may pagbabago

Ngunit tandaang huwag itong ilagay sa ulo

Marami riyang maiinggit at totoong tuso

Kaya sukat mong pag-ingatan ang mga bolero

Ipakita mong nagpapakatao ka't marangal

Na kahit biglaan kang naparoon sa pedestal

Sa tagumpay na natamo'y di nagpapakahangal

Kundi nakikipagkapwa ka't may magandang asal

Sa Pagkulo ng Sinaing

SA PAGKULO NG SINAING

ni Gregorio V.Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

sadyang tunay, kukulo lamang ang sinaing

kung merong nagbabagang apoy sa ilalim

dapat tantyado ang apoy at mapahina

upang di masunog, mahilaw o malata

tulad din ng baga ng apoy sa kilusan

pagningasin pa ang prinsipyo't kalooban

alamin ang kasaysayan ng gintong palay

na itinanim sa gitna ng saya't lumbay

tayo nang magtanim, magbayo at magsaing

upang tayo naman at iba'y makakain

itanim ang binhi ng prinsipyo't himagsik

alagaan, palaguin ang inihasik

alagaang mabuti, huwag ikalburo

mas masarap kung kusa nang nahinog ito

hanggang sa yaong gintong palay na'y gapasin

tanggalan ng ipa, maluto't maging kanin

tiyakin mong mabantayang tama ang gatong

dahil kung hindi, ang kakainin mo'y tutong

pakuluin ang masa upang maghimagsik

hanggang sistemang bulok, tuluyang tumirik

Libre lang ang mangarap

LIBRE LANG ANG MANGARAP

ni Gregorio V. Bituin Jr.

9 pantig bawat taludtod

libre lang naman ang mangarap

sintayog man ito ng ulap

prinsesa kitang aking hanap

na lagi sa aking hinagap

libre lang naman ang mangarap

tayo'y hindi na maghihirap

ah, kayhirap namang magpanggap

kailangan pa ring magsikap

Minsan, isang umagang kaypanglaw

MINSAN, ISANG UMAGANG KAYPANGLAW

ni Gregorio V. Bituin Jr.

9 pantig bawat taludtod

mapanglaw na ang opisina

akala mo'y isang bodega

isang gubat ng alaala

nagkalat ang parapernalya

tila ba ito'y hinalughog

sa puso’y halos makadurog

yaong pangarap bang kaytayog

basta na lamang ba lulubog

opisina'y nangungulila

nasaan na ang manggagawa

solong naiwan ay napatda

sa kisame'y napatulala

walang imik, ang diwa'y gising

sa upuan napapailing

sa isip ay nagtutumining

manggagawa pa ba’y darating?

tula hinggil sa pelikulang Dead Poets Society

Dead Poets Society, sikat na pelikula noon
na marahil naghubog din sa isang henerasyon
sa manonood ay talinghaga ang pasalubong
ligaya, lungkot, ngiti, rimarim, kutya, linggatong
malalalim na katagang tila ba di malulon
bagamat nauunawa ng may magandang layon
kasama ang kani-kanilang musa'y naglimayon
at tila di madalumat kung saan paroroon

- gregbituinjr, 071712

Ginupitan ko ang aking sarili

GINUPITAN KO ANG AKING SARILI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

nais ko lang putulan ang aking patilya

bawasan ang buhok nang lumitaw ang taynga

ngunit sa barbero ba ako pa'y pupunta

gayong presyo na ng gupit niya'y singkwenta

ako na kaya ang sa buhok ko'y gumupit

ito ang pasiya ko dahil nagigipit

gunting, salamin, suklay, diskarte ang gamit

sa presyo ng gupit, almusal ang kapalit

kaya ako nga ay humarap sa salamin

sinuklay ang buhok, ah, kaysarap suklayin

at saka hinagod ng gunting na matalim

patilya'y inukit ng maganda, ginunting

ginupit ang buhok, pinalitaw ang taynga

inayos ang hubog ng gupit ng patilya

tiningnan sa salamin kung gupit pantay na

minasdan ang mukha kung gupit bumagay ba

naligo naman ako agad pagkatapos

kaya ko rin palang gumupit ng maayos

at ito nga, natipid ko'y singkwenta pesos

may sukli pa ang kanin at piritong bangus

Ekspresyon

EKSPRESYON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig bawat taludtod

ang paglikha'y isang ekspresyon
ng sariling nararamdaman
ang bawat kataga'y kombulsyon
ng kanyang mga panawagan

si Batuteng iniidolo
ay naukit sa panitikan
at sina Balagtas at Rio
umukit din ng kasaysayan

kung idolo mo'y si Balagtas
ano bang pakialam nila
hayaan ang kanilang pintas
dahil magagaling na sila

nais kong maging mapanlikha
kataga man o kaya'y sining
lilikha ng anumang akda
mula sa diwa'y tumitining