Sabado, Agosto 21, 2021

Lipunang pangarap

LIPUNANG PANGARAP

isang sistemang parehas, lipunang manggagawa
ang pangarap naming itayo, kasama ng dukha
kami'y kumikilos tungo sa lipunang malaya
at walang kaapihan, lipunang mapagkalinga

kaya ngayon ay nakikibaka kaming totoo
upang itayo'y asam na lipunang makatao
na walang pagsasamantala ng tao sa tao
kalagayan ng tao sa mundo'y sosyalisado

ang kapitalistang sistema'y tuluyang palitan
nang mas abante't patas na sistema ng lipunan
anupaman ang tawag, kung sosyalismo man iyan
mahalaga'y pantay at parehas ang kalakaran

papalit sa uring kapitalista'y ang obrero
na siyang mamumuno sa lipunang makatao
walang maiiwan, pulubi man, sa pagbabago
lahat ay nakikipagkapwa't nagpapakatao

kung ugat ng kahirapa'y pribadong pag-aari
di na iyan dapat pang umiral ni manatili
pagsulpot ng iba't ibang uri'y dapat mapawi
pakikibaka mang ito'y pagbabakasakali

iyan ang pangarap ko't pangarap din ng marami
kaya sa pakikibaka'y nagpapatuloy kami
upang sa kahirapan, ang tao'y di na sakbibi
may paggalang sa dignidad, bawat isa'y kasali

- gregoriovbituinjr.
08.21.2021

Sa gitna ng pandemya

SA GITNA NG PANDEMYA

patuloy pa rin ang makauring pakikibaka
ng manggagawa kahit nasa gitna ng pandemya
paano na ang bukas at kalusugan ng masa
ang mamamayan ba'y may nakukuha pang ayuda

gayunpaman, bilin pa rin sa atin ay pakinggan
alagaan ang pamilya't ang ating kalusugan
kumain ng gulay at magpalakas ng katawan
magbitamina, magpakatatag, magbayanihan

mag-face mask, mag-alkohol, laging mag-social distancing
mag-face shield tuwina't sa labas ay huwag alisin
pag-uwi, damit at sapatos ay agad hubarin
maghilamos, magbanlaw, bagong damit ay suutin

kung walang pupuntahan, huwag lumabas ng bahay
ibang-iba na ngayon ang kalakaran ng buhay
dahil sa pandemya'y nag-iingat na tayong tunay
sana lang, tama ang palakad nila't walang sablay

dahil pag walang trabaho'y tiyak na walang kita
dahil pag walang kita'y magugutom ang pamilya
dahil inaabot ng walang pera'y pagdurusa
dahil gutom ang dinaranas pag walang ayuda

ganyan dito sa lungsod, di tulad sa lalawigan
masikip, dikit-dikit sa lungsod at pamayanan
kaya kung di mag-iingat, baka magkahawaan
habang mayorya'y sakbibi pa rin ng kahirapan

- gregoriovbituinjr.
08.21.2021

* litratong kuha ng makatang gala mula sa mga nasaliksik na babasahin sa aklatan ng opisina ng paggawa

Babasahin sa paggawa

BABASAHIN SA PAGGAWA

kung mababasa lang ang lathalaing paggawa
baka naghimagsik na ang nagtatrabahong madla
laban sa sistemang pinaiiral ng kuhila
o mga taksil na tubo lang ang inaadhika

samahan sa paggawa'y patuloy na umiiral
habang lipunang pangarap nila'y pinangangaral
mula sa primitibo komunal, alipin, pyudal
at paano palitan ang sistema ng kapital

mayroong hanggang reporma lang ang inaadhika
animo'y pinakikintab ang gintong tanikala
nais ng marami'y rebolusyon ng manggagawa
at itayo ang isang lipunang mapagkalinga

ang mga araling ito'y dapat nating basahin
mga babasahin itong dapat nating aralin
at kung kaya, bawat manggagawa'y pagkaisahin
patungo sa lipunang makatao'y pakilusin

- gregoriovbituinjr.
08.21.2021

* litratong kuha ng makatang gala mula sa mga nasaliksik na babasahin sa aklatan ng opisina ng paggawa

Ang buwan ko'y Agosto

ANG BUWAN KO'Y AGOSTO

sinilang man akong Oktubre, buwan ko'y Agosto
pagkat Buwan ng Wika kaya ito'y pinili ko
di lang malapit sa puso't diwa ang paksang ito
kundi paksang tagos na tagos sa kalooban ko

ang buwan ng Agosto'y buwan din ng Kasaysayan
tinataguyod ko ang Kartilya ng Katipunan
aktibo ring kasapi ng grupong Kamalaysayan
o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan

pagpapayabong ng wika'y tungkulin ng makata
kaya pag Agosto'y aktibo sa Buwan ng Wika
di man makadalo sa programa'y katha ng katha
nag-aambag ng katutubong salita sa tula

isinilang ang bansa nitong buwan ng Agosto
nang sedula'y pinunit ng mga Katipunero
hudyat ng pakikibaka ng karaniwang tao
upang kalayaan ng bayan ay kamting totoo

dalawang paksa, Buwan ng Wika at Kasaysayan
mahahalagang isyu sa tulad kong mamamayan
na kahit di Agosto'y sadya kong tinututukan
na bigyang halaga ang historya't wika ng bayan

sariling wika't kasaysayang tagos sa puso ko
bilang mangangatha ng tula, sanaysay at kwento
sa nakakakilala, ito ang masasabi ko:
ako man ay Pulang Oktubre, buwan ko'y Agosto

- gregoriovbituinjr.
08.21.2021

Biyernes, Agosto 20, 2021

Simpleng bagay

SIMPLENG BAGAY

kayrami nang paksa sa simpleng bagay, alam mo ba
na pag sinuri mo ang bagay, mapapahanga ka
tulad na lang ng bigote mong dapat ahitan na
may masabi ka kaya sa pang-ahit o labaha

sa face shield at face mask ay may paksang mahahalukay
hanger man o pentel pen ay iyong matatalakay
subukan mo lang suriin ang mga bagay-bagay
matapos mo mang kumain ay bigla kang madighay

di lang pulos teorya o mabibigat na paksa
ang maaaring talakayin ng mga makata
di lang pagbaka laban sa karahasan sa madla
kundi simpleng bagay sa paligid mo'y maitula

suriin mo lamang ang pinta ni Salvador Dali
pinipinta'y simpleng bagay, di ka ba mapakali?
suriin mo ang bigay mong rosas sa binibini
siya ba'y napasagot mo, o di ka napakali

kahit nga nadarama ko'y sakit ng kalooban
nilalabas ko ang niloloob sa bayabasan
paksa'y di lang problema ng bayan, simpleng bagay lang
tulad ng bigote't balbas kong inahit ko naman 

- gregoriovbituinjr.
08.20.2021

Alkohol

ALKOHOL

mag-alkohol ka, laging bilin ni misis sa akin
pagdating sa bahay, mag-alkohol agad-agad din
bago pumasok, damit at sapatos ay hubarin
at kung kailangan, maghilamos, mukha'y sabunin

iyan ang kalakaran sa bahay lalo't pandemya
kalusuga'y huwag balewalain, bilin niya
mahirap nang magkasakit sinuman sa pamilya
sa bahay, ang bilin ni misis ay batas talaga

kanyang paalala'y huwag ipagwalang bahala
alagaan ang kalusugan nang di mabahala
at magbaon ng alkokol sa bulsa o bag kaya
upang kahit papaano'y maprotektahang sadya

personal hygiene, isopropyl at ethyl alcohol
huwag lang gin at serbesang ibang klaseng alkohol
di nagbibiro si misis, baka siya'y magmaktol
at baka di ako makahalik, siya'y tututol

- gregoriovbituinjr.
08.20.2021

Bolpen

BOLPEN

pag nawalan ng bolpen at papel, natataranta
madali lang hanapin ang papel sa bag at bulsa
subalit ang bolpen, ang bolpen, nahan na, nahan na
kayhirap nitong may bolpen ka'y di naman makita

biglang lumitaw sa diwa'y kaygandang pangungusap
dahil di nasulat, nawala lang sa isang iglap 
nang bolpen na'y makita, pilit na hinahagilap
ang talata, parirala't kataga sa hinagap

kung saan-saan kasi nailalagay ang bolpen
napapatong kung saan kaya laging hahanapin
nasasadiwa'y baka mawala't hipan ng hangin
ah, dapat may reserbang bolpeng mabilis bunutin

diwa't bolpen ay susulpot nang di inaasahan
kaygandang pagkakataong dapat pinaghandaan
laki kong pasasalamat pagkat nagbalik naman
ang nawalang bolpen at pangungusap sa isipan

upang maisulat na ang magagandang kataga
upang ayusin ang naghambalang na parirala
upang kamadahin ang nagrarambulang salita
upang maihilerang tama ang talata't tula

- gregoriovbituinjr.
08.20.2021

Suliranin

SULIRANIN

kayrami kong suliraning dinadaan ko na lang
sa pagtula habang hinahanap ang kalutasan
ayoko itong pagtuunang pansin kadalasan
at masisira ang daigdig kong pampanitikan

dahil manunula, problema'y nakikitang paksa
kaya marahil di natataranta't napapatda
nakikita ang solusyon sa pagkatha ng tula
nakakapagsuri na sa proseso ng pagkatha

ngingiti'y tila walang problema ngunit mayroon
mistulang ipinagwawalangbahala lang iyon
habang nagsusuri'y may bumubungad na solusyon
sa laksa kong suliraning animo'y walang tugon

di lang pagtula, mahalaga ring may makausap
baka may katugunan sila't mungkahi, paglingap
suliranin ay parang manggang hilaw pag nalasap
ilang araw lang ay manibalang na't anong sarap

- gregoriovbituinjr.
08.20.2021

Ginisang siling lara't santol

GINISANG SILING LARA'T SANTOL

kagabi, niluto ko'y ginisang siling lara't santol
iyon ang mayroon ako't diwa'y di na tumutol
nang makita ko agad ay walang kagatol-gatol
na hiniwang maninipis, tiyan na'y nagmamaktol

halos di kayanin ang anghang nang aking maluto
gayunman ay sarap pa rin ang aking nakatagpo
tama si misis, magluto ng may buong pagsuyo
kaya nabusog pa rin sa aking lutong pangako

pinaghalo ang siling larang kulay lunti't pula
green at red bell pepper ay maanghang man pag ginisa
sa kalaunan ay sumasarap din sa panlasa
lalo na't nagmamaktol ang bulate sa sikmura

maraming salamat dito't nabusog din kagabi
ngunit agad nagpuntang banyo, sinong masisisi

- gregoriovbituinjr.
08.20.21

Huwebes, Agosto 19, 2021

Si Miss Gina Lopez, Environmentalist

SI MISS GINA LOPEZ, ENVIRONMENTALIST

dalawang beses ko lang siyang nakita ng personal
una'y sa loob ng bulwagan ng D.E.N.R.
kung saan niralihan namin ang kanyang tanggapan
pinapasok kami't mga isyu'y pinag-usapan

ikalawa'y sa labas ng D.E.N.R., nang dumamay
sa mga taga-Greenpeace na iginapos ang kamay
nang si Miss Gina Lopez ay di na pinasang tunay
ng Commission of Apointments sa pwesto niyang taglay

at ngayong araw, siya'y naalala ko't ng tao
sapagkat ngayon ang ikalawang anibersaryo
ng kanyang pagkamatay, isang dakilang totoo
siyang naglingkod ng mahusay bilang sekretaryo

taospuso akong nagpupugay, Miss Gina Lopez
kaygaling mong pinuno ngunit nawalang kaybilis
inspirasyon sa henerasyong parating, paalis
maraming salamat sa paglilingkod sa bayang hapis

- gregoriovbituinjr.
08.19.2021

* litrato mula sa Greenpeace

Ang estado

ANG ESTADO

napaka-teyoretikal ng mga pag-usisa
ano ba ang estado o yaong pamamahala
ng isang teritoryo, rehiyon, o kaya'y bansa
o pangkat ng mga taong nabuhay ng malaya

anong kasaysayan ng Atlantis, ayon kay Plato
bakit nga ba ito ang ideyal niyang estado
si Engels naman, sinuri'y pag-aaring pribado
pati na pinagmulan ng pamilya't ng estado

ang isa pa'y ang Estado't Rebolusyon ni Lenin
hinggil sa estadong dapat pag-aralang taimtim
anong kakapal ang mga librong dapat basahin
nakakatuwa kung buod nito'y malaman natin

anong mga nangyari sa primitibo komunal
bakit nawala't lipunang alipin ang umiral
bakit panginoong maylupa'y naghari sa pyudal
paanong lipuna'y binago ng mangangalakal

bakit ang aring pribado'y ugat ng kahirapan
bakit laksa'y mahihirap, mayaman ay iilan
bakit may inaapi't pinagsasamantalahan
paano itatayo ang makataong lipunan

paano sumulpot ang mga uri sa estado
bakit may watawat, pulis, teritoryo't husgado
paano sumulpot ang diktadura't ang gobyerno
anong halaga ng pakikibaka ng obrero

mga inaral na ito'y ibahagi sa masa
lalo't inaasam nila'y karapata't hustisya
paano kamtin ang lipunang para sa kanila
kung saan pantay, parehas at patas bawat isa

- gregoriovbituinjr.
08.19.2021

Sa muling paghahanap sa salita

SA MULING PAGHAHANAP SA SALITA

buwan ng Agosto'y tinuring na Buwan ng Wika
at napakahalagang buwan sa aming makata
lalo na't binibigyang pansin ang wikang pambansa
na anuman ang programa'y inaabangang sadya

nais naming manood at makinig ng anuman
tungkol sa pagpapahalaga sa wika ng bayan
iyon man ay tungkol sa mga isyung panlipunan
dili kaya'y sa pagpaunlad ng panitikan

ngayong Buwan ng Wika, muli akong tumataya
bilang mahilig sa panitikan ay mag-usisa
at makapag-ambag sa pagpapaunlad ng wika
patuloy akong naghahanap ng mga salita

katutubong salitang kaiba sa wikang dayo
na magagamit sa aming pagtula't pagkukwento
di lang mula Tagalog kundi Bisaya't Iloko
at di rin Tagalog-Maynila kundi Batanggenyo

magamit ang ilang salita mula Hiligaynon
Kinaray-a, Kapampangan, Ivatan, Higaonon
Ilongot, Igorot, Ifugao, Apayaw, Aklanon
Bikol, Samarnon, Jama-Mapun, Ayta-Magbubukun

nang may paggalang pa rin sa paggamit ng salita
di maging tsapsuy o mestisong halu-halong sadya
kundi unti-unting ipinaaalam sa madla
na wikang dayo'y may katumbas sa ating salita

siklat pala'y toothpick, ang kapisanan nama'y gunglo
kapilya'y tuklong, ang fake news pala'y halibyong dito
mayroong inimbento, email ay sulatroniko 
charger ay pantablay, website ay pook-sapot dito

at muli, ako'y tumataya sa salita natin
sa sariling paraan, mag-aambag, pauunlarin
sa pamamagitan ng tula't pagkuwento na rin
ang wika'y payabungin, at katutubo'y gamitin

- gregoriovbituinjr.
08.19.2021

Timba't tubig

TIMBA'T TUBIG

dapat mag-ipon, nawawalan ng tubig sa gabi
upang may maipambuhos sakaling mapatae
at may maibanlaw sa sinabunang kilikili
ma-ipon din ng tubig sakaling nais magkape

may ilang timba naman tayong mapapag-ipunan
kaya sa araw pa lang, punuin na ang lalagyan
at pag nagutom sa gabi'y magluluto sa kalan
dapat may tubig sa pagluluto't paghuhugasan

anupa't tubig ay buhay na kailangan natin
sa araw-araw nating pamumuhay at gawain
maliligo, maglalaba, magluluto, kakain
kaya gamitin ng husay at huwag aksayahin

mumunting timbang sana'y di butas, ating kasama
upang maging maalwan ang buhay, di man sagana
maraming salamat sa tubig, ang buhay ng masa
ang mawalan ka ng tubig ay tunay na disgrasya

- gregoriovbituinjr.
08.19.2021

Miyerkules, Agosto 18, 2021

Kapanatagan

KAPANATAGAN

kapanatagan sa puso't diwa'y ramdam mong sukat
di sa pananahimik kundi sa pagiging mulat
panlipunang hustisya'y nakamit na ng kabalat
karapatang pantao'y pinaglalaban ng lahat

kaya naririto akong nagpapatuloy pa rin
sa niyakap na prinsipyo, mithiin, adhikain
pagtatayo ng lipunang makatao'y layunin
at sa puso't diwa ang kapanatagan ay kamtin

di ako tumatambay sa probinsya't nakatanghod
wala roon ang laban kundi narito sa lungsod
ayokong sayangin ang panahon kong nanonood
kung may isyung dapat ipaglaban ako'y susugod

di rin tatambay sa bakasyunan sa lalawigan
kung wala namang mga sakit na nararamdaman
di rin naman nagreretiro sa anumang laban
dapat lang ituloy ang nasimulan, mamatay man

bagkus sa pakikibaka'y walang pagreretiro
hangga't di maitayo ang lipunang makatao
wala pa ngayon ang kapanatagang pangarap ko
hangga't di maitayo ang lipunang makatao

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Gawain ng panitikero sa kasaysayan

GAWAIN NG PANITIKERO SA KASAYSAYAN

pulos mga kathang isip lang ba ang binabasa
ng ating panitikero, makata't nobelista
di ba't bilang manunulat, alam din ang historya
ng bayan, magsulat man ng tula, nobela't drama

kasaysayan ng bansa't ng mundo'y dapat mabatid
sa bawat panitikerong di dapat nalilingid
paanong pang-aalipin ay tuluyang napatid
paanong mga bansa'y lumaya sa tuso't ganid

paano nasuri ang nakitang sistemang bulok
bakit sa diktadura, mga bayan ay nalugmok
bakit nahalal ang pinunong palamura't ugok
ang Boxer's Rebellion ba sa Tsina'y panay ba suntok

panitikero'y may gawain din sa kasaysayan
dapat inaral din ang Kartilya ng Katipunan
ang Liwanag at Dilim ni Jacinto'y natunghayan
pati kwento ng mga hari't sistemang gahaman

nakitang mali sa kasaysayan ay tinatama
sa paraang batid nila, nobela man o tula
kasaysaya'y sinapelikula o sinadula
o sa mga sanaysay man na kanilang inakda

kaya ako bilang makata at panitikero
pagbabasa ng historya'y ginagawang totoo
nakatagong lihim ay maipabatid sa tao
itula ang kasaysayan sa paraang alam ko

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

ATM - Automatic To Misis

ATM - Automatic To Misis

may A.T.M. na rin ako, Automatic To Misis
ibigay kay misis ang kinita ng walang mintis
ang mga kaperahang walang kulang, walang labis
daraan lang sa palad, mawawalang anong bilis

kaya pasasalamat sa pinasok na kampanya
ng aming samahang may kakulangan sa pinansya
ngayon dapat kumilos sa tinanggap na programa
at paghusaying epektibo ang kampanyang masa 

ganyan naman ang buhay-mag-asawa, may bigayan
lalo't marapat lang na si misis ang ingat-yaman
dahil kung ako lang, sa libro'y ubos agad iyan
na nasa isip lagi'y saliksik sa panitikan

pag may pera'y di ginagastos sa anumang bisyo
anong bait naman, aba'y di naninigarilyo
bihira ring mag-inom, pulos bili lang ng libro
tanging bisyo'y kumatha lang ng tula isa singko

kaya A.T.M. ko'y parang tibuyô o alkansya
doon ilagak ang anumang matanggap na kwarta
na ibig sabihin, kay misis agad iintrega
kaysa pera sa kamay ko'y parang bula't wala na

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Tulang salin: Ang landas na di tinahak

ANG LANDAS NA DI TINAHAK
Klasikong tula ni Robert Frost, makatang Amerikano
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

Dalawang lansangan ang lumihis sa dilaw na kahoy,
At paumanhin kung  di ko ito kapwa matatahak 
At maging isang manlalakbay, kaytagal kong tumayo
At tumingin nang pababa hanggang sa makakaya ko
Kung saan ito yumuko sa mga halamang ligaw

Ipinasya kong tahakin ang daang tingin ko’y patas,
At dahil na rin marahil sa mas mahusay na pasya,
Lalo na't madamo roon at kaysarap na suutin
Bagamat tinitingnang ang pagtahak sa dakong iyon
Ay nakakapagod din bagamat sila’y pareho lang

At kapwa sa umagang iyon, pantay na nakalatag
Yaong mga dahong walang hakbang na naiitiman.
Ay, akin muna itong ilalaan sa ibang araw!
Batid man kung paanong daan ay gigiya sa landas
Ay nagdududa ako kung ako’y makababalik pa.

Masasabi ko lamang ito nang may buntong hininga
Saanman maging noong una hanggang panahon ngayon
Dalawang lansangan ang lumihis sa kahoy, at ako’y—
Tinahak ko ang landasing di gaanong nalalakbay
At ito lang ay nagpakita na ng pagkakaiba.

- Salin ng tulang The Road Not Taken, na nakasulat sa Ingles, na nasaliksik ng tagasalin sa aklat na The Mentor Book of Major American Poets, pahina 250. Ang nasabing aklat ay nabili ng makatang gala sa Book Sale sa Farmers Plaza, sa Cubao, QC, sa halagang P125.00 noong Nobyembre 20, 2020.
- Natapos isalin ngayong 08.18.2021

Sa bawat butil

SA BAWAT BUTIL

ang butil ay di dapat maaksaya't maging mumo
na baka sa bawat hapag-kainan ay magtampo
bahala na ba ang mga langgam sa mumong ito
na sa kanila'y alay mo na sa labas ng plato

mula palay tungong bigas hanggang sa maging kanin
ang nilalandas ng munting butil na kinakain
gintong butil na inaalagaan nang magaling
kung iluto'y in-inin nang maganda ang sinaing

mula sa butil ng pawis ng mga magsasaka
na madaling araw pa lamang ay nasa bukid na
kaya makikita mo kung gaano kahalaga
ang bawat butil na bumubuhay nga sa pamilya

kahit bahaw ay kainin, sa umaga'y isangag
huwag hayaang mapanis sakaling maglagalag
kasangga ang butil upang prinsipyo'y di matinag
at buhay ng ating buhay upang maging matatag

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Ang papepi

ANG PAPEPI

wala nang toyo kaya nagtungong tindahan
nang madapa kaya ngayong nag-aalangan
pumuntang banyo't sugat muna'y hinugasan
paika-ika't sinisisi'y katangahan

pinanonood kasi'y langgam na nagbuno
gayong tuliro sa gutom na di maglaho
ah, dapat nang labhan ang medyas na mabaho
saka na atupagin ang dinidibuho

tingin na sa sarili'y papepi o lampa
na kamay ay laging nasa loob ng bulsa
katawang payat, mahina't namumutla pa
di kasi kumakain sa oras tuwina

kanyang hinimas-himas ang duguang tuhod
kung di agad tumayo'y baka napilantod
aral sa kanya: huwag laging nakatanghod
o lumilipad ang isip na parang tuod

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Martes, Agosto 17, 2021

Munting piging sa ika-27

MUNTING PIGING SA IKA-27

tulad ng pagbaka sa naglilipanang halimaw 
silang sa dugo ng mga tao'y uhaw na uhaw
paslang dito, tokhang doon, pulos bala't balaraw
ang pinantugis sa masa't inosenteng pumanaw

at ako'y nakiisa sa mga inang lumuha
pagkat di pa handang mga anak nila'y mawala
gayundin naman, may mangangalakal na kuhila
na pinagsamantalahan ang dukha't manggagawa

nakiisa ako sa naghahanap ng hustisya
sumama ako sa bawat nilang pakikibaka
hanggang sa ako'y sumumpang aking idadambana
ang karapatang pantao't kagalingan ng masa

balang araw, itayo ang lipunang makatao
habang yakap-yakap ang mapagpalayang prinsipyo
"Iisa ang pagkatao ng lahat!" ni Jacinto
tangan ang pakikipagkapwa't pagpapakatao

tanda ko ang petsang iyon, kaya pinagdiriwang
munting piging, tagay, pulutan, kahit mag-isa lang 
ang maging kasama sa pagbabaka'y karangalan
isang tagay para sa akin, ah, isang tagay lang

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

Paalala sa dyip

PAALALA SA DYIP

minsang sumakay ako sa dyip ay may paalala
sa gitna ng mga pasahero'y nakasulat na
hinggil sa social distancing na dapat mong mabasa
pulos tagubilin dahil panahon ng pandemya

tsuper o may-ari ng dyip, maganda ang naisip
kaya sa paglalakbay, ingat-ingat ang kalakip
yugto sa buhay na huwag kainisan, sa halip
social distancing pa rin sakaling sasakay ng dyip 

upang mga pasahero'y iwas magkahawaan
upang irespeto natin ang bawat karapatan
sa kalusugan at kapakanan ng mamamayan
kaya senaryo sa dyip ay aking nilitratuhan

upang magpasalamat at magbigay pagpupugay
sa mga nakaisip niyon, anong gandang pakay
may paki sa kapwa, busilak na puso ang taglay
salamat sa tsuper at may-ari ng dyip, mabuhay

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* litratong kuha ng makatang gala nang minsang sumakay ng dyip puntang Quiapo

Magboluntaryo para sa Ilog Pasig

MAGBOLUNTARYO PARA SA ILOG PASIG

kaytagal ko nang nais gawin ang isang mithiin
upang makatulong sa kalikasang nabibikig
sa dami ng basura, nawa'y ito'y magawa rin
magboluntaryo sa paglilinis ng Ilog Pasig

kahit na kalahating araw lang sa isang linggo
ay magboluntaryo sa organisasyon o grupo
halimbawa'y apat na oras lang tuwing Sabado

upang hindi lang sa teorya ako may magawa
kundi hands-on na aktwal na pagkilos ang malikha
na sa paglilinis ng ilog ay kasamang sadya

ang Ilog Pasig ang commitment ko sa World River Run
upang linisin ang ilog na ito't alagaan
salita'y sumpa, anang Kartilya ng Katipunan
kaya sinalita ko'y dapat bigyang katuparan

sertipiko'y aking natanggap sa partisipasyon
sa World River Run na nakapagbigay inspirasyon
upang magboluntaryo sa isang hamon at misyon

hindi ba't pagboboluntaryong ito'y anong ganda
na para sa kalikasan ay may magagawa ka
sa paglilinis ng ilog ay magiging kasama

kailangan ko ngayong gawin ay sila'y hanapin
at sabihin sa kanila ang aking adhikain
hindi man pultaym ay maging bahagi ng gawain
sa misyong ito sana ako'y kanilang tanggapin

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* Ang World River Run ay isang pandaigdigang Virtual Running Event na naganap mula Hunyo 3-5, 2021. Natanggap naman ng makata ang kanyang sertipiko sa email noong Hunyo 9, 2021.

Pagdalo sa rali

PAGDALO SA RALI

ang pagdalo sa rali'y dahil sa paninindigan
na aking niyakap sapul nang nasa paaralan
noong maging staffwriter pa lang ng pahayagan
magtatatlong dekada na rin ang nakararaan

sa rali'y umaasam ng lipunang makatao
inilalabas ang saloobin sa mga isyu
hindi lang pulos batikos doon, batikos dito
ang rali'y pakikibaka ng mga prinsipyado

ang kongkretong sitwasyon ay kongkretong sinusuri
naniniwalang walang burgesyang dapat maghari
ugat ng kahirapan ay pribadong pag-aari
ng mga gamit sa produksyon, dapat walang uri

pagsama ko sa rali'y kusang loob at tanggap ko
ito'y ekspresyon din ng dignidad at pagkatao
pakikiisa rin sa laban ng dukha't obrero
at sa mga pinagsasamantalahang totoo

hindi libangan ang rali, ito'y pakikibaka
hindi pasyalan ang rali, ito'y pakikiisa
rali'y pananawagan ng panlipunang hustisya
rali'y pagsasatinig ng mga isyu ng masa

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* litrato'y selfie ng makatang gala noong SONA 2021

Pukot

PUKOT

pukot pala'y kayrami
samutsari ang klase

ito'y uri ng lambat
sa ilalim ng dagat

sadyang mahahalaga
sa mamamalakaya

na hinuhuli man din
ay isdang makakain

anumang lamang dagat
mula sa tubig-alat

may pukot panulingan
at may pukot alangan

mayroong pukot dalag
at may pukot barimbaw

mayroong pukot tangsi
at may pukot panggabi

iba ang pukot gilid
kaysa pukot panggilid

mayroong pukot laot
na anong laking pukot

mahahalagang pawa
sa mga mangingisda

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* halaw sa U.P. Diksiyonaryong Filipino, p. 1016

Babaeng may plakard

BABAENG MAY PLAKARD

kumpara sa Miss Universe, mas seksi silang tingnan
oo, silang mga babaeng may plakard na tangan
babaeng tibak na may prinsipyo't paninindigan
mas may bayag pa kaysa iba, matapang, palaban

iba'y di ko kilala ngunit kaylakas ng dating 
parang naalimpungatan ako sa pagkahimbing
sasaluduhan mong sadya ang kanilang pagiging
tibak tulad ng babaeng bayani't magigiting

na sa totoo lang, ganyan ang hinanap ko noon
lalo't sila'y tibak na nagbigay ng inspirasyon
upang patuloy na kumilos noon hanggang ngayon
kaysarap bigyan ng tula ang mga mutyang iyon

inasawa ko ma'y di matikas na aktibista
ngunit sa gawaing pangkalikasan ay kasama
habang di pa rin maalis ang paghanga tuwina
sa mga babaeng may plakard, kahali-halina

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* litrato mula sa google

Lunes, Agosto 16, 2021

Baligtad

BALIGTAD

dalawa sila, di nila sadya, nakunan ko lang
ng litrato na baligtad ang plakard nilang tangan
marahil 'yung isa'y agad naitama rin naman
kung susuriin ang kamay kung saan nakatangan

subalit minsan, may nakukunan akong litrato
baligtad talaga ang plakard habang hawak ito
di ko nilalabas, baka mapahiya ang tao
sumamâ pa ang loob, baka masisi pa tayo

kung baligtad ang plakard, baka iba'y nasa isip
subalit huwag laiting siya'y nananaginip
baka may inaalalang dapat palang masagip
may mga problemang sinasarili't halukipkip

plakard ma'y baligtad, huwag isiping bano agad
matutong rumespeto, bawat isa'y may dignidad
minsan, nagkakamali rin tayo't di makausad
sa mga problema kaya isip ay lumilipad

gayunman, taos pasalamat pa rin sa pagsama
at naparating natin ang mensahe sa ahensya
kung may iniisip na iba, sa plakard, alam na
at baka rin makatulong anuman ang problema

- gregoriovbituinjr.
08.16.2021

- kuha sa pakilos ng maralita sa harap ng DHSUD, 07.21.2021

Programa

PROGRAMA

sa T.V., kayraming programa, tulad ng balita
tuwing tanghali nama'y may palabas na pangmadla
mayroon ding pelikulang pangmatanda't pambata
sa radyo, may programang pag narinig ay luluha

sa mga N.G.O, may mga programa ring alam
halimbawa'y ang pagtataguyod ng child rights program
o kung paano ang kahirapan ay mapaparam
o paano tutugon sa sikmurang kumakalam

saanman, kaharap natin ang maraming programa
sa telebisyon man, radyo, o kahit sa pabrika
maayos na ginagampanan upang magkapera
maayos na ginagawa upang takbo'y gumanda

programa yaong serye ng mga palatuntunan
o kaya'y plano ng pagpapatakbo ng samahan
o kaya'y serye ng mga pag-aaral din naman
sa kompyuter man, may programa ring dapat malaman

kaya kung napapalibutan tayo ng problema
mabuting suriin ito't gumawa ng programa
anong mga salik, anong hakbang ang nakikita
tulong-tulong sa pag-aayos ang mga kasama

- gregoriovbituinjr.
08.16.2021

Brocolli

BROCOLLI

paninda't pasalubong ni misis iyang brocolli
galing pang lalawigan, tanim ng kanyang kumare
binebenta lang sa kakilala, di sa palengke
dahil sa lockdown, di ko rin mailako sa kalye

at dahil daw galing pa sa malamig na probinsya
dapat iluto na, dahil baka agad malanta 
agad kong iniluto't inihalo sa ginisa
tulad ng delatang sardinas o anumang tuna

lalo ngayong lockdown, brocolli'y panlaban sa gutom
mapagkukunan din ng hibla, protina, potasyum
pampalusog ng katawan, may selenyum, magnesyum
bitamina A, C, E, K, folic acid at kalsyum

ani misis, katamtamang luto, di lutong luto
subalit lutuin ito ng may buong pagsuyo
masarap na, pampalusog pa't di masisiphayo
kapara'y pagsintang pag nalasaha'y buong-buo

- gregoriovbituinjr.
08.16.2021

Paalala't palala na ang kalikasan

PAALALA'T PALALA NA ANG KALIKASAN

magtanim ng puno, paalala ng kalikasan
pagkat umuunti na ang gubat sa ating bayan
tara nang magtanim, palala na ang kalikasan
kung laging mawawalan ng puno sa kagubatan

kayrami nang nagpuputol ng malalaking puno
upang gawing troso't maging limpak-limpak na tubo
ang pangangalaga sa kalikasan ba'y naglaho
kaya malalaking gubat na'y nakalbo't natuyo

paalala lamang ang nariritong babasahin
upang ating mundo'y alagaan at unawain
lalo na ang kagubatang bihirang bisitahin
kaya nangyayari rito'y di natin napapansin

hanggang pagbabasa na lang tayo, basa nang basa
wala ring magawa kahit na natutunghayan pa
anong gagawin upang tumugon sa paalala
kung malayo ka sa kagubatang di mo makita

kahit lungsod man, paalalang ito'y itaguyod
maano't baka minsan ay mapalayo sa lungsod
nayakag magtanim ng puno sa bundok, kaylugod
kaysa walang magawa sa problema't nakatanghod 

- gregoriovbituinjr.
08.16.2021

Sunog na sinaing

SUNOG NA SINAING

naamoy ko na lamang ang nasunog na sinaing
kaya bigla akong balikwas sa pagkakahimbing
agad kong pinatay ang kalan, di man lang nainin
sunog ang gilid, sandaling idlip, buti't nagising

di ko naman nais pabayaan, napaidlip lang
mangyari'y napuyat kasi ng gabing nakaraan
napapikit lang saglit at humilig sa sandalan
marahil ang mali ko'y di hininaan ang kalan

aba'y kaysarap pa naman ng aking panaginip
pagkat kasama ko ang diwatang kaakit-akit
isa ako roong kabalyernong di makaidlip
hangga't natatanaw ko ang diwatang anong rikit

ganyan nga ang napapala ng antuking makata
kung di matutulog ng maaga'y puyat ngang bigla
isa itong karanasang di malimutang pawa
dahil pag naulit pa'y walang kaning ihahanda

- gregoriovbituinjr.
08.16.2021