Huwebes, Mayo 27, 2021

Pagtatanim ng bell pepper o siling lara



PAGTATANIM NG BELL PEPPER O SILING LARA

itinanim ko ng hapon ang buto ng siling lara
o bell pepper habang ito'y akin nang iginisa
ang ginawa kong paso'y boteng plastik na nakita
pagkat wala nang laman, kaysa naman ibasura

sa samahang makakalikasan ako natuto
upang basurang di nabubulok ay maresiklo
gamit din sa ekobrik at yosibrik kong proyekto
bilang tulong sa kalikasan at sa kapwa tao

may natira pang lupa sa nakaraang pagtanim
sa mga paso, sa libreng panahon ay gawain
sa umaga't gabi'y laging dinidiligan man din
upang balang araw tayo rin ay may aanihin

dahil sa pandemya'y naging magsasaka sa lungsod
pagtatanim ng gulay sa paso'y tinataguyod
halina't mag-urban farming pagkat nakalulugod
may mapipitas ka pag namunga ang iyong pagod

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Ginisang bell pepper o siling lara sa hapunan



GINISANG BELL PEPPER O SILING LARA SA HAPUNAN

ginisa ko panghapunan ang limang siling lara
habang buto nito'y itinanim ko na kanina
di naman pala maanghang ng ito'y iginisa
di maanghang para sa akin, ewan ko sa iba

maanghang naman ang siling lara pag di niluto
ramdam iyon ng dila, ako nga'y napapayuko
kumbaga tamis at anghang animo'y naghahalo
subalit nang iginisa, anghang na'y naglalaho

kaysarap ng ginisang siling lara sa hapunan
lalo na't pakiramdam ng katawan ko'y gumaan
lunas din kaya ito sa anumang karamdaman
pagkat ako'y napatula't luminaw ang isipan

nakuha kong buto nito'y agad kong itinanim
para di masayang, inipon na bago lutuin
bakasakaling balang araw ay mapatubo rin
at kung magbunga na'y tiyak tayong may aanihin

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Magulong kapaligiran

MAGULONG KAPALIGIRAN

maraming gulong sa pamayanan
nakaharang sa dinaraanan
maraming gulo sa sambayanan
na dapat lang bigyang-kalutasan

"Gulong ng Palad" ay napanood
noong bata pa't nakalulugod
nang di pa alam ang manaludtod
sa telebisyon nga'y nakatanghod

heads will roll, mga ulo'y gugulong
pagkat kaylakas ng binubulong
na sa katiwalian sumuong
kaya taumbayan na'y nagsumbong

mahirap ang may magulong buhay
kapayapaan sana'y manilay
walang utang, mabuti ang pakay
pinupuri kahit nasa hukay

ayoko ng magulong paligid
na sa utak, gulo'y laging hatid
sana sa dilim ay di mabulid
tanging kabutihan lang ang hatid

magulong buhay ay itutula
pagkat samutsari'y mapapaksa
na bagamat nakakatulala
ay malalarawan sa salita

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

* kuha ng makatang gala paglabas sa UP puntang Katipunan sa QC

Pagpupugay sa isang makata

siya'y dakilang manunulat na kahanga-hanga
minsan ko nang isinalin ang ilan niyang tula
mula sa wikang Ingles tungo sa sariling wika
ngunit kanyang tula'y dapat talagang maunawa

siyang kinilala ng iba't ibang henerasyon
bilang dakila hanggang kasalukuyang panahon
subalit ako'y sa kanyang soneto nakatuon
nagbasa't inunawang mabuti ang mga iyon

mula Italya'y mayroon tayong Petrarchan sonnet
mula Inglatera naman itong Shakespearean sonnet
kaiba pa itong Ingles na Spenserian sonnet
idagdag pa ang nasaliksik kong Miltonic sonnet

kaya lumikha rin ako ng sariling estilo
na tinipon ko naman sa blog na Pinoy Soneto
labing-apat na taludtod, may tugma't sukat ito
na balang araw ay plano ko ring maisalibro

si Shakespeake, manunulat, nobelista, mandudula
subalit siya'y mas kilala ko bilang makata
sa dami ng sonetong binasa ko't kanyang likha
paabot ko'y pagpupugay sa makatang dakila

- gregoriovbituinjr.
05.27.2021

Nais ko muling mag-aral at magturo

NAIS KO MULING MAG-ARAL AT MAGTURO

nais ko muling mag-aral, di sapat ang magbasa
habang pinag-iisipan ang una kong nobela
malikhaing pagsusulat ang kursong ninanasa
o kaya'y tapusin ang kurso sa matematika

aeronautical engineering ay di ko natapos
pagkat naging manggagawang regular akong lubos
ng tatlong taon, nag-resign, at iba ang inayos
nag-aral muli hanggang maging editor pangkampus

sa pagbabalik-eskwela'y naging ganap na tibak
hanggang umalis muli't iba naman ang tinahak
tumulong sa obrero't dukha, gumapang sa lusak
nagtanim-tanim, buhay man ay gaano kapayak

at ngayon, nais kong buksan ang panibagong pinto
baka may mga bagong aral tayong mahahango
lalo na't nais ko muling mag-aral at magturo
ibahagi sa iba ang karanasan ko't kuro

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa tapat ng Benguet State University sa La Trinidad, Benguet

Sa katapusan ng Mayo

SA KATAPUSAN NG MAYO

hoy, may patalastas nga sa botikang nabilhan ko
No Smoking, ngunit di ako naninigarilyo
hanggang aking napagtanto, paalala rin ito
na World No Tobacco Day sa katapusan ng Mayo

naranasan ko ring magyosi noong kabataan
na kasama ng barkada'y naging bisyo rin naman;
nang mapasali sa makakalikasang samahan
ay napagtanto kong pera ko sa yosi'y sayang lang

heto, kalusugan ng kapwa'y itinataguyod
di nagyoyosi, magtanim na lang kahit mapagod
bagamat upos ay tinitipon ng inyong lingkod
upang gawin ang pagyo-yosibrick, nakalulugod

marahil, ambag ko na sa lipunan ang yosibrick
upos ay ipasok at ilibing sa boteng plastik
gagawin sa hibla ng upos ay nagsasaliksik
at baka balang araw, may solusyong matititik

may ibang grupong bahala sa kampanyang No Smoking
habang inyong lingkod ay yosibrick ang adhikain
sa katapusan ng Mayo'y sama-samang isipin
at pag-usapan ang kalikasang dapat sagipin

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Mga boteng plastik na walang laman

MGA BOTENG PLASTIK NA WALANG LAMAN

naipon kong muli'y boteng plastik na walang laman
ito'y itatapon ko na lang ba sa basurahan?
maganda kaya itong pagtaniman ng halaman?
iresiklo ang boteng plastik, gawing paso naman

o kaya mga ito'y gamitin din sa ekobrik
dapat lang malinisan ang loob ng boteng plastik
malinis na ginupit na plastik ang isisiksik
gagawing mesa, silya, patitigasing parang brick

o kaya naman ay pagtitipunan ko ng upos
upang proyektong yosibrick ay matuloy kong lubos
baka makatulong sa kalikasan kahit kapos
upang buhay na ito'y marangal na mairaos

sa pagtatanim ay may mapipitas balang araw
upang pamilya'y di magutom sa gabing maginaw
itanim ang buto ng gulay, okra man o sitaw
o anumang gulay bago iluto o isapaw

mula sa gawa ng tao, basura'y halukipkip
kaya sa walang lamang boteng plastik ay malirip
na anumang makabubuti sa kapwa'y maisip
baka kahit munti man, kalikasan ay masagip

- gregoriovbituinjr.

Miyerkules, Mayo 26, 2021

Pangakong napapako

bakit nga ba kayraming pangako ang napapako?
di tinupad ng mahal ang sinumpaang pangako?
pangako ba ng pulitiko'y pagbabalatkayo?
na sa mga kampanyahan ay nagiging hunyango?

kaya nga ba pangako ay upang ipakong sadya?
na pinaglalaruan lang ang bawat sinalita?
sa Kartilya ng Katipunan ay nakalathala
anya: Sa taong may hiya, salita'y panunumpa!

kaya hirap magbitaw ng salita ang tulad ko
na kasapi ng isang samahang Katipunero
dahil sa gabay ng Kartilya'y nagpapakatao
dahil Kartilya'y sinasabuhay punto per punto

kaya ang bawat pangako'y katumbas ng dignidad
pag salita'y pinako, makasarili ang hangad
kaya puri't pagkatao'y sa putikan sinadsad
kalawanging puso't kawalang dangal mo'y nalantad

- gregoriovbituinjr.05.26.2021

Ang habilin sa dyip

ANG HABILIN SA DYIP

sa sinakyan kong dyip ay habilin sa pasahero
nakapaskil sa harapan: Bawal Manigarilyo
ayos lang sa akin, di ako nagbibisyo nito
lalo't kinikilalang patakarang ito'y wasto

World No Tobacco Day na sa katapusan ng buwan
ng Mayo't ganitong bilin ay kinakailangan
habiling huwag abusuhin ang baga't katawan
paalalang irespeto ang bawat karapatan

maraming nagyoyosing sa suliranin ay lugmok
at sa yosi'y nakakahiram ng ginhawang alok
maraming may hikang ayaw makaamoy ng usok
karapatan nilang huminga'y igalang, maarok

at sa katapusan ng Mayo bilang paghahanda
mga ekobrik at yosibrik ay aking ginawa
habang pinagninilayan ang lilikhaing tula
upang ipagdiwang ang araw nang hindi tulala

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa dyip niyang nasakyan, 05.26.2021

Pagtatasa sa bawat agam-agam

kailangan ding magtasa sa bawat agam-agam
upang alinsangan ay bakasakaling maparam
habang pinag-iisipan kung ano bang mainam
habang pinag-uusapan kung anong aming alam

upang maisagawa ang nararapat na plano
upang sa bawat karanasan ay may pagkatuto
upang nakalap na datos ay suriing totoo
upang nagkakaisa ng tono ang kolektibo

upang panlipunang hustisya'y makamit ng madla
upang bulok na sistema'y malabanan ng dukha
upang uring manggagawa'y pagkaisahing diwa
upang kamtin ang lipunang makatao't ginhawa

payak lamang naman ang layunin at adhikain:
pagsasamantala ng tao sa tao'y pawiin
pakikipagkapwa, panlipunang hustisya'y kamtin
magpakatao, karapatang pantao'y galangin

sa kumunoy man o sa mga putikan sasabak
ang mga tibak ay talagang may pusong busilak
nilalandas ang lansangang di basta tinatahak
upang lipunang makatao'y matayo't matiyak

- gregoriovbituinjr.05.26.21

Mga tula sa Unang Daigdigang Digma

MGA TULA SA UNANG DAIGDIGANG DIGMA

magpatuloy pa rin kitang kumatha ng kumatha
habang binabasa ang tula ng ibang makata
sa kasaysayan lalo na sa panahong may digma
ang yugto mang iyon ay ayaw nating masariwa

anong isiniwalat ng mga makatang iyon
sa digmaan at patayan sa kanilang panahon
inilahad nilang patula ang nangyari noon
datapwat ito'y hindi upang maging inspirasyon

na sa yugtong iyon may makatang inilarawan
ang kasawian, walang pagdiriwang sa digmaan
kundi pagluha sa pagkawala ng kasamahan
kundi himutok upang kamtin lang ang kalayaan

bakit dinaan sa digmaang kayraming nasawi
upang makuha ng mananakop ang minimithi
bakit kailangang may digmaang nagpapalungi
sa bansang imbes halik ay dugo ang pinadampi

Unang Daigdigang Digmaan ang isinatula
ng mga makatang saksi sa naganap na digma
na batayan din ng historyang nakakatulala
buti't tula nila'y nakita, di na mawawala

- gregoriovbituinjr.

Martes, Mayo 25, 2021

Sana, hustisya'y kamtin

di matingkala ang pinsalang 
dinulot nila sa pinaslang
tokhang ay ginawang libangang
kaylupit tungo sa libingang
di mawaring atas ng bu-ang

ngingisi-ngisi lang si Tanda
na tila baga asal-linta
habang mga ina'y lumuha
hustisya ba'y walang magawa
tatawa-tawa ang kuhila

wala na bang due process of law
paslang na lang doon at dito
proseso'y di na nirespeto
naging halimaw na totoo
silang mga walang prinsipyo

sana hustisya'y kamtin pa rin
ng mga biktima ng krimen
balang araw, mananagot din
yaong tumalimang salarin
sa atas ng bu-ang at praning

- gregoriovbituinjr.

Kumatha't mag-post lang

KUMATHA'T MAG-POST LANG

ang kawalan ng like ba'y repleksyon 
ng kawalang kaibigan doon
wala pang nag-like sa post ko ngayon
di ba nila napapansin iyon

basta isa lang ang prinsipyo ko
mag-post lang wala mang mag-like nito
katha ng katha ng kahit ano
ang tula ma'y paroo't parito

di man mag-like sinuman sa masa
ang aral sa Noli'y tanda ko pa
Kabanata Dalawampu't Lima
doon ay nagtanong si Ibarra

panulat na di maunawaan
na hieroglipiko raw naman
si Pilosopo Tasyo'y sagot lang
ito'y para sa kinabukasan

isang araling dala sa puso
kaya kinakaya ang siphayo
magninilay habang nakaupo
malugmok man ay makatatayo

wala mang mag-like sa post, ayos lang
dito naman ay walang pilitan
basta ako'y kakathang lubusan
hanggang tula'y maging daan-daan

- gregoriovbituinjr.

Pagsamba sa mutya

sinasamba ko ang mutya sa aking pag-iisa
pagkat tulad siya ng aklat na nais mabasa
kanyang mga pahina'y nilalakbay ko tuwina
kahit aking pluma'y halos mawalan na ng tinta

sinusulat ko ang mutya sa aking panaginip
na pagdatal ng panganib ay aking sinasagip
kariktan niya sa puso ko'y walang kahulilip
habang larawan niya sa dibdib ko'y halukipkip

sinimsim ko ang kanyang nektar tulad ng bubuyog
sa kanyang bitag ang puso ko'y tuluyang nahulog
bakit ba siya pa? kailan ako mauuntog?
siya ang nais ko kaya pagsinta'y iniluhog!

ako ang bubuyog sa kanyang kaytinik na rosas
ang pag-ibig kong tigib ay sadyang walang katumbas
kung siya'y aklat, dahon niya'y ayokong malagas
kung siya'y bulaklak, sa kanya'y ako ang pipitas

- gregoriovbituinjr.

Ang pusang nasok sa bintana

ANG PUSANG NASOK SA BINTANA

naroon akong nakatalungko't may naaarok
na sa pagninilay doon animo'y nakalugmok
hanggang sa isang pusa ang sa bintana'y pumasok
at napangiti na lamang sa pagkakayukayok

di siya agad lumayo, sa akin pa'y tumitig
maamo ang mukha't mata niya'y di nang-uusig
at pinagmasdan ko siyang tila kaibig-ibig
para bang walang anumang nadaramang ligalig

anong pahiwatig ng pusang nasok sa bintana
mula sa musa ng panitik ba'y may payong sadya
bilin ba'y magpatuloy ako sa nasa't pagkatha
at linangin ang saknong habang mataba ang lupa

dati'y may pusa ring alaga ang isang kasama
na lagi niyang bitbit pagpunta ng opisina
hanggang nasabing kasama'y umuwi ng probinsya
pusang alaga'y dala niyang kaybuti talaga

kaya pagdatal ng pusang iyon na anong amo
siya'y sumagi sa isip habang tangan ang baso
babarik bang muli o ayos na ang kapeng ito
at kinakathang nobela'y atupaging totoo

- gregoriovbituinjr.

Ang isdang nababalutan ng plastik

ANG ISDANG NABABALUTAN NG PLASTIK

kaytindi ng balitang nababalutan ng plastik
ang galunggong na iyon na kanilang inihibik
habang isdang yaon ang pulutan ko sa pagbarik
kinakain ko na rin kaya'y mga microplastic?

sinong may kagagawan sa ganitong nangyayari?
pag nagkasakit dahil dito'y sinong masisisi?
sisisihin mo ba'y isda't kinain nila kasi?
ang naglipanang plastik na sa laot nga'y dumami?

anong dapat nating gawin? anong mungkahi ninyo?
sa susunod na henerasyon ba'y pamana ito?
paano ang kalusugan ng ating kapwa tao?
kung hahayaan lang nating mangyari ang ganito?

pinag-uusapan talaga ang West Philippine Sea
habang sa isdang kumain ng plastik, tayo'y pipi
balita lang ba ito't magiging bulag at bingi?
o dapat tayong kumilos sa problemang sakbibi?

halina't magsama-sama at ito'y pag-usapan
at igiit natin sa maraming pamahalaan
na ating karagatan ay puno ng kaplastikan
sana namununo'y di rin plastik ang katugunan

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Matabang punla

MATABANG PUNLA

ang mga aktibista't tulad ng matabang punla
pagkat lipunang makatao ang inaadhika
lumalaban sa mga gahaman, tuso't kuhila
laban sa burgesyang mapagsamantala sa dukha

tumaba ang punla na araw-gabi'y dinidilig
na balang araw ay gintong palay ang mahahamig
tulad man ng dukhang isang tuka sa bawat kahig
ay patuloy sa pagkilos at pagkakapitbisig

ang manggagawa'y tulad ng masipag na kalabaw
gigising na't magtatrabaho sa madaling araw
kalabaw at tanim ay titiyaking di mauhaw
habang inaaral ang lipunan sa bawat galaw

mataba ang lupa sa paglunsad ng pagbabago
na ang mga kuhila'y patatalsikin sa pwesto
upang uring manggagawa ang maging liderato
magtatayo ng hangad na lipunang makatao

habang kapitalismo'y patuloy na yumuyurak
ng dangal ng bayan ay nariyan ang mga tibak
nagtatanim ng palay sa bundok man o sa lambak
na pawang masisipag sa paglinang ng pinitak

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Lunes, Mayo 24, 2021

Pagtahak sa karimlan

PAGTAHAK SA KARIMLAN

ramdam mong ang pagkakasakit ay tinik sa dibdib
puno ang mga ospital, ikaw ay nanganganib
pag nahawahan ka ng sakit, pagdurusa'y tigib
sarili mong tahanan ang iyong magiging yungib

ano ba namang sundin ang health protocol na gabay
bilang respeto sa iyong kapwa, huwag pasaway
mabuting may nagagawa kaysa di mapalagay
dahil nahawahan, pakiramdam na'y mangingisay

ika nga, sama-sama nating labanan ang COVID
iwasang mahawa baka buhay, biglang mapatid
naiisip ito kahit pakiramdam ko'y umid
sa panahong tila walang bagong umagang hatid

di man matatakasan ang pusikit na karimlan
ngunit magpatuloy pagkat pag-asa'y naririyan
kaya pagtahak sa dilim ay ating pagsikapan
at matatanaw ang liwanag sa dulo ng daan

ang kalusugan ng ating kapwa'y pakaisipin
tulad ng community pantry'y magbayanihan din
magbigay ng tulong ayon sa kakayahan natin
at kung kailangan natin ng tulong ay sabihin

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa isang gusali sa kanto ng Katipunan Ave. at Aurora Blvd. sa QC

Lipunang pantay, patas, parehas

pangarap ay pagkakapantay-pantay sa lipunan
bawat isa'y nagpapakatao't naggagalangan
subalit di pa naman ganito ang kaayusan
kaya ito'y patuloy nating ipinaglalaban

subalit burgesya'y paano magpapakatao
kung laging nasa isip ay tumubo ang negosyo
ginigilitan na sa leeg ang mga obrero
subalit di pa ba makapalag sa mga tuso?

kaya dapat ngang mag-organisa, mag-organisa
organisahin ang obrero, dukha't magsasaka
pag-aralan ang lipunan, baguhin ang sistema
ipaglabang makamit ang panlipunang hustisya

alamin ng madla bakit pribadong pag-aari
ang dahilan ng pagsasamantala't pagkasawi
ng mayorya sa lipunan na laging napalungi
sa bulok na sistemang di na dapat manatili

walang nagugutom sa tinatahak nating landas
kung saan umiiral ang katarungan at batas
may respeto sa due process, lumalaban ng patas
sa pangarap na lipunang pantay, patas, parehas

- gregoriovbituinjr.

Pa-selfie-selfie

PA-SELFIE-SELFIE

pa-selfie-selfie lang ang magkasi
habang makata'y ngingisi-ngisi
pakiramdam nila'y very happy
batid man na life is not so easy

panahon ng pandemya'y asiwa
animo'y wala silang magawa
subalit nagsisikap nang kusa
kaysa naman mangangalumbaba

sila'y di negatibong mag-isip
kaya subalit mahirap pala
kundi positibo kung mag-isip
mahirap pala subalit kaya

ganyan ang dalawang nagse-selfie
mukha man silang pa-easy-easy
nawa'y magtagumpay ang mag-honey
na nagsisikap at very busy

- gregoriovbituinjr.

Dinadaan na lang sa tula

dinadaan ko na lang sa tula ang karanasan
pati na mga nababalitaang karahasan
sapagkat di na naggagalangan ng karapatan
nababalewala ang panlipunang katarungan

bakit kailangang maganap ang mga ganito?
dahil ba nasusulat daw sa kung anumang libro?
dahil ba iyan daw ang tadhana ng mga tao?
dahil ba tinakda ng sistemang kapitalismo?

bata pa lang ay napag-aralan sa eskwelahan
ang basura'y itapon ng tama sa basurahan
subalit tila ba ito'y sadyang kinalimutan
pagkat naglipana ang basura sa karagatan

palutang-lutang na sa laot ang upos at plastik
kinakain naman ng mga isda'y microplastic
tao'y kakainin ang isdang kumain ng plastik
magtataka pa ba tayong kayraming taong plastik?

sa bawat hakbang, isang tula ang balak makatha
tingnan ang dinadaanan, huwag nakatingala
ah, pasasaan ba't malulutas din nating kusa
ang anumang suliranin, unos din ay huhupa

- gregoriovbituinjr.

Ilang panambitan sa madaling araw

madaling araw, nagmulat ng mata at bumangon
upang manubigan upang umidlip muli roon
habang sa panaginip, may diwatang naglimayon
sinalubong ko siya subalit di ko matunton

may ibang katangian ang nakabimbing tag-araw
animo sa likod ko'y may nakaambang balaraw
mabuti na lamang at matapang-tapang ang lugaw
na inihain nila kaya isip ko'y napukaw

malupit ang sanga-sangang dila ng pulitiko
na turing sa dukha'y basahan, tulad niyang trapo
subalit siya'y iba, serbisyo'y ninenegosyo
naging hari ng katiwalian, nakalaboso

nakikita mo ba kung gaano kawalanghiya
yaong sa iba't ibang pabrika'y namamahala
imbes gawing regular ang kanilang manggagawa
aba'y ginagawang kontraktwal ng mga kuhila

dinig ko ang tila awitan ng mga kuliglig
naalimpungatan at muling tumayo't nanubig
kailan kaya hinaing ng dukha'y maririnig?
kapag ba lipunang makatao na'y naitindig?

at muli kong inihiga ang pagal kong katawan
upang ipahinga't may lakad pa kinabukasan
baka sa paghimbing ay makita ang kalutasan
kung paanong una kong nobela'y mawawakasan

- gregoriovbituinjr.

Linggo, Mayo 23, 2021

Patalastas sa isang paaralan

PATALASTAS SA ISANG PAARALAN

nakakatuwa yaong paaralan sa Navotas
dahil sa ipininta nila sa bakod sa labas
"No Smoking Area" yaong kanilang patalastas
tinukoy pa kung anong nakakasakop na batas

ang ibig sabihin, bawal doong manigarilyo
estudyante'y tinuturuan nang huwag magbisyo
salamat naman, maaga pa lang ay may ganito
upang kalusugan muna ang isiping totoo

unahin ang pag-aaral, payo sa kabataan
huwag magbisyo, isipin muna'y kinabukasan
alalahaning nagsisikap ang inyong magulang
na sa inyong pag-aaral, kayo'y iginagapang

kung iniisip n'yong yosi'y pamporma sa babae
astig ang inyong dating sa magandang binibini
baka mali kayo, mahirap magsisi sa huli
kabataan, maiging mag-aral munang mabuti

- gregoriobituinjr.

* kuha ng makatang gala nang minsang mapadaan sa Tumana sa Lungsod ng Navotas

Soneto laban sa basura

SONETO LABAN SA BASURA

Ang ating mundo'y tinadtad na ng basurang plastik
At upos na sa kanal at laot nagsusumiksik
Sa ganyan, ang inyong puso ba'y di naghihimagsik?
Hahayaan na lang ang problema't mananahimik?

Gising! at pag-usapan ang problema sa basura
Bumangon upang kapaligiran ay mapaganda
Anong nakikita ninyong solusyon sa problema?
Ah, kayrami nang batas subalit nasusunod ba?

Ako nga'y sumali sa gumagawa ng ecobrick
Kung saan sa boteng plastik ay aming sinisiksik
Ang ginupit na plastik, patitigasing parang brick
At pagdating sa upos, ginagawa ko'y yosibrick

Ikaw, anong ginagawa para sa kalikasan?
Halina't magbahaginan tayo ng kaalaman!

- gregoriovbituinjr.

Pangalagaan at ipaglaban ang kalikasan

tinanong ako ng isang tagapakinig minsan
paano raw kalikasan ay mapangalagaan
kung di raw naman nakikinig ang pamahalaan
maliliit lamang daw kami't di mapakikinggan

bakit? tanong ko, sila lang ba'y aasahan natin
ngunit maliliit man tayo'y baka makapuwing
kung anong nakikita nating tama'y ating gawin
sumisira sa kalikasa'y ating kalabanin

dagdag niya, mapanganib ang naiisip ninyo
lalo na't tokhang ang polisiya nitong gobyerno
terorista kayo pag bu-ang ay kinalaban n'yo
pulis at army'y nagtila kanyang hukbong pribado

ang aming tugon, gawin ang para sa kalikasan
gawin naman nila ang para sa pamahalaan
sa amin, di basura ang daigdig na tahanan
magtanim din ng puno para sa kinabukasan

naglipana kung saan-saan ang upos at plastik
sa pagmimina, buhay ng katutubo'y tumirik
nangamatay ang pananim, ang madla'y humihibik
bakit tropa ng gobyerno'y takot ang hinahasik

ang pamahalaan ba'y kampi sa kapitalista?
dahil inaakyat nila'y limpak-limpak na pera
dahil sa pagsira sa kalikasan kumikita
anong gagawin sa ganito? tutunganga lang ba?

sa maraming upos, may proyekto akong yosibrik
sa basurang plastik, may proyekto kaming ekobrik
sa laot, kinakain na ng isda'y microplastic
sa mga nangyayari, tayo lang ba'y tatahimik?

huwag hayaang maitayo ang malalaking dam
kung buhay ng kapwa ang magiging kapalit niyan
imbes pulos coal plant, tayo'y mag-renewable naman
mga ito'y pag-isipan at ating pagtulungan

- gregoriovbituinjr.

Sa dalawang aarestuhing Beauty Queen


SA DALAWANG AARESTUHING BEAUTY QUEEN

dalawa silang anong tapang na kababaihan
dalawang beauty queen, mga musa ng kagandahan
dalawang Miss Myanmar, sa bansa nila'y karangalan
dalawang dalaga sa puso ng sangkatauhan

aarestuhin sila, ayon sa mga balita
ng Myanmar military junta pag-uwi sa bansa
dahil hustisya'y ipinanawagan nilang sadya
dahil military junta'y kanilang sinalunga

Miss Universe Myanmar Thuzar Wint Lwin ang isang ngalan
at Miss Grand Myanmar Han Lay naman ang isa pang ngalan
inuusig sa Myanmar ang dalawang kagandahan
gayong sa kanilang bansa'y nagbigay-karangalan

na sa nangyari sa Myanmar, nagsabi ng totoo
hinggil sa kudeta ng militar noong Pebrero
hinuli ang pamunuan ng sibilyang gobyerno
at sa nagprotesta, napapatay na'y libu-libo

salamat sa dalawang dilag sa kabayanihan
upang sa mundo'y isiwalat ang katotohanan
upang kababayan ay masagip sa kamatayan
upang panlipunang hustisya'y makamit ng bayan

aming mensahe sa dalawang magandang Beauty Queen
narinig na ng buong mundo ang inyong hinaing
kayo'y mga bayani sa bansa ninyong tinuring
huwag munang umuwi sapagkat kayo'y darakpin

kung sakaling walang mapuntahan, kayo'y kumatok
bakasakaling sa aming bansa'y tanggaping lubos
habang pinaglalaban ninyong tuluyang matapos
ang military junta't mawala ang nasa tuktok

- gregoriovbituinjr.

Pusong lutang

PUSONG LUTANG

may pusong mamon
may pusong bato
at ngayon naman
may pusong lutang

kamangha-mangha
para sa madla
makatang gala
ba'y isinumpa

lutang ang puso
tila siphayo
lamig bumanto
sa kumukulo

may pusong bato
di na nagmahal
puso'y tuliro
kapara'y hangal

may pusong halang
gawa'y manokhang
utos ng bu-ang
daming pinaslang

may pusong ligaw
na di makita
hanap na pugad
nawala na ba

ang pusong lutang
pala'y halaman
aking nalaman
ngayon-ngayon lang

halamang tubig
bilog ang hugis
kaibig-ibig
puso'y kawangis

- gregoriovbituinjr.

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1024

Sabado, Mayo 22, 2021

Sa pagtawid ng tulay

SA PAGTAWID NG TULAY

maging mahinahon lang, huwag laging magmadali
at magtatagumpay din sa pagbabakasakali
alamin ang puno't dulo, ano ba yaong sanhi
kaya mainam kung tayo'y palaging nagsusuri

maagang umuuwi upang di basta mabulid
sa dilim sa kahihinatnang di na nalilingid
lalo't kilala ang sariling madalas maumid
dungo, kimi, subalit panganib ay nababatid

kailangang tumawid, sumakabila ng tulay
upang makita ang naglalaguang mga uhay
aanihin na ng magsasaka ang gintong palay
upang kanilang pamilya'y may makakaing tunay

habang patuloy sa lakad na kilo-kilometro
ginagampanan ang adhikain, nag-uusyoso
bakit ba ganyan, bakit ganoon, bakit ganito
ah, tinitiyak laging may pagsusuring kongkreto

at narating din ang tulay patungo sa kabila
nagisnan ang kalunos-lunos na buhay ng dukha
matamang nakinig sa adhika ng manggagawa
at kumbinsido akong mayroon pang magagawa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang kanyang napuntahan

Ang mga kagila-gilalas

ANG MGA KAGILA-GILALAS

noon nga'y Pilipino't Amerikanong digmaan
"bandoleros" ay nagpakita ng kabayanihan
sila'y sina Luciano San Miguel, Julian Montalan,
Macario sakay, Katipunerong tunay, palaban

datapwat kayrami pang bayani sa ating bansa
ang lumaban upang makamit ang sintang paglaya
sa paniniwalang katutubo'y marami din nga
yaong ating mga bayani, diwata, bathala

dinggin ang kwento nina Humadapnon, Labaw Donggon,
Agyu, Sinangkating Bulawan, Malubay Hanginon,
Walain Pirimbingan, Matabagka, Aliguyon, 
Kudaman, Taake, Lam-ang, Taguwasi, at Laon

nariyan ang mga diwatang sina Idyanale,
Bangan, Lalahon, Ibu, Gaygayona, Ikapati,
Alunsina, Aran, Darago, Ipepemehandi,
Bugan, Anagolay, Daungen, Lang-an, Bait Pandi

marami tayong Bathala tulad nina Balangaw,
Manama, Ogassi, Amansinaya, Burolakaw,
Tungkung Langit, Makabosog, Gugurang, Manawbanaw,
Angalo, Malyari, Mandarangan, at Talagbusaw

ang iba pang Bathala'y huwag nating kalimutan
pagkat nariyan sina Lumawig at Kabunyian
ngalang Aponitolau, Kadaklan, Libtakan, Kaptan
na mga patnubay ng katutubong mamamayan

marami pang ibang pangalang tunay na dakila
sa ating mga katutubong may paniniwala
magbasa-basa upang matuklasan nating pawa
ang ating kulturang dapat batid at isadiwa

- gregoriovbituinjr.

* mga pangalan ay hango sa mga aklat na Bandoleros at Mga Nilalang na Kagila-gilalas

Ang solong halaman sa kanal

ANG SOLONG HALAMAN SA KANAL

kahit dukha mang nakatira sa tabi ng kanal
kung nagpapakatao't nabubuhay ng marangal
siya'y yayabong din sa gitna man ng mga hangal
at ang dukhang iyon ay baka ituring pang banal

saan mo dadalhin ang kayamanang inaari
kung sa iyong kapwa'y di naman ibinabahagi
di naman sila nagsikap, ang iyong pagsusuri
kasalanan naman nila kung sila'y mapalungi

kayang mabuhay ng halaman sa kanal na iyon
sapagkat nagpunyagi ang binhing napadpad doon
tubig, hangin, kalikasan ang sa kanya'y tumulong
sarili'y di pinabayaan, nagsikap, umusbong

marahil, siya'y tulad kong mag-isa sa pagkatha
o ako'y tulad niyang mag-isang sumasalunga
sa agos ng lipunang kayraming nagdaralita
subalit naaalpasan ang hirap, dusa't luha

ah, solo man akong halamang umusbong sa lungsod
ngunit di ako mananatiling tagapanood
may pakialam sa isyu ng lipunan, di tuod
na kasangga ng magsasaka't manggagawang pagod

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa kanyang nadaanan