Sa pagtawid ng tulay

SA PAGTAWID NG TULAY

maging mahinahon lang, huwag laging magmadali

at magtatagumpay din sa pagbabakasakali

alamin ang puno't dulo, ano ba yaong sanhi

kaya mainam kung tayo'y palaging nagsusuri

maagang umuuwi upang di basta mabulid

sa dilim sa kahihinatnang di na nalilingid

lalo't kilala ang sariling madalas maumid

dungo, kimi, subalit panganib ay nababatid

kailangang tumawid, sumakabila ng tulay

upang makita ang naglalaguang mga uhay

aanihin na ng magsasaka ang gintong palay

upang kanilang pamilya'y may makakaing tunay

habang patuloy sa lakad na kilo-kilometro

ginagampanan ang adhikain, nag-uusyoso

bakit ba ganyan, bakit ganoon, bakit ganito

ah, tinitiyak laging may pagsusuring kongkreto

at narating din ang tulay patungo sa kabila

nagisnan ang kalunos-lunos na buhay ng dukha

matamang nakinig sa adhika ng manggagawa

at kumbinsido akong mayroon pang magagawa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang kanyang napuntahan

Ang mga kagila-gilalas

ANG MGA KAGILA-GILALAS

noon nga'y Pilipino't Amerikanong digmaan

"bandoleros" ay nagpakita ng kabayanihan

sila'y sina Luciano San Miguel, Julian Montalan,

Macario sakay, Katipunerong tunay, palaban

datapwat kayrami pang bayani sa ating bansa

ang lumaban upang makamit ang sintang paglaya

sa paniniwalang katutubo'y marami din nga

yaong ating mga bayani, diwata, bathala

dinggin ang kwento nina Humadapnon, Labaw Donggon,

Agyu, Sinangkating Bulawan, Malubay Hanginon,

Walain Pirimbingan, Matabagka, Aliguyon, 

Kudaman, Taake, Lam-ang, Taguwasi, at Laon

nariyan ang mga diwatang sina Idyanale,

Bangan, Lalahon, Ibu, Gaygayona, Ikapati,

Alunsina, Aran, Darago, Ipepemehandi,

Bugan, Anagolay, Daungen, Lang-an, Bait Pandi

marami tayong Bathala tulad nina Balangaw,

Manama, Ogassi, Amansinaya, Burolakaw,

Tungkung Langit, Makabosog, Gugurang, Manawbanaw,

Angalo, Malyari, Mandarangan, at Talagbusaw

ang iba pang Bathala'y huwag nating kalimutan

pagkat nariyan sina Lumawig at Kabunyian

ngalang Aponitolau, Kadaklan, Libtakan, Kaptan

na mga patnubay ng katutubong mamamayan

marami pang ibang pangalang tunay na dakila

sa ating mga katutubong may paniniwala

magbasa-basa upang matuklasan nating pawa

ang ating kulturang dapat batid at isadiwa

- gregoriovbituinjr.

* mga pangalan ay hango sa mga aklat na Bandoleros at Mga Nilalang na Kagila-gilalas

Ang solong halaman sa kanal

ANG SOLONG HALAMAN SA KANAL

kahit dukha mang nakatira sa tabi ng kanal

kung nagpapakatao't nabubuhay ng marangal

siya'y yayabong din sa gitna man ng mga hangal

at ang dukhang iyon ay baka ituring pang banal

saan mo dadalhin ang kayamanang inaari

kung sa iyong kapwa'y di naman ibinabahagi

di naman sila nagsikap, ang iyong pagsusuri

kasalanan naman nila kung sila'y mapalungi

kayang mabuhay ng halaman sa kanal na iyon

sapagkat nagpunyagi ang binhing napadpad doon

tubig, hangin, kalikasan ang sa kanya'y tumulong

sarili'y di pinabayaan, nagsikap, umusbong

marahil, siya'y tulad kong mag-isa sa pagkatha

o ako'y tulad niyang mag-isang sumasalunga

sa agos ng lipunang kayraming nagdaralita

subalit naaalpasan ang hirap, dusa't luha

ah, solo man akong halamang umusbong sa lungsod

ngunit di ako mananatiling tagapanood

may pakialam sa isyu ng lipunan, di tuod

na kasangga ng magsasaka't manggagawang pagod

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa kanyang nadaanan

Sa bundok na iyon

SA BUNDOK NA IYON

kaytalim ng pangungusap na naroong narinig

na sa buong katauhan ko'y nakapanginginig

kumbaga sa pagkain ay sadyang nakabibikig

sa puso'y tumusok ang sinabing nakatutulig

nararanasan din natin sa buhay ang karimlan

subalit dapat magpakatatag at manindigan

sa kapwa'y gawin ang tama't talagang kabutihan

daratal din ang umagang buong kaliwanagan

kung isa lamang akong lawin, nais kong lumipad

upang iba't ibang panig ng bansa'y magalugad

upang makipag-usap sa kapareho ng hangad

upang pagbabagong asam sa masa'y mailahad

kung isa lamang akong nilalang na naging bundok

tulad ng nasa alamat o kwentong bayang arok

hahayaang masisipag ay marating ang tuktok

habang naghahangad palitan ang sistemang bulok

kung isa akong bagani sa mga kwento't tula

pinamumunuan ay mga bunying mandirigma

itatayo ko'y lipunang malaya't maginhawa

kung saan walang inggitan, alitan, dusa't luha

kung sa isang liblib na pook, ako'y pulitiko

mamamayan ko'y di basahan at ako'y di trapo

ang serbisyo'y serbisyo, di dapat gawing negosyo

tunay na pamamahala'y pagsisilbi sa tao

nasa kabundukan man, hangad ay kapayapaan

payapang puso't diwa, di lamang katahimikan

na madarama sa isang makataong lipunan

oo, sadyang pagpapakatao'y kahalagahan

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Halina't magtanim

HALINA'T MAGTANIM

halina't magtanim, maging magsasaka sa lungsod

urban farming ay sama-sama nating itaguyod

paghandaan na natin kung ano man ang mangyari

na may mapipitas na pagkain sa tabi-tabi

walang malaking lupa, di tulad sa lalawigan

ngunit may mga pasong maaari mong pagtamnan

lalo na't may pandemya, aralin ang pagtatanim

upang di magutom, maiwasan ang paninimdim

tipunin ang walang lamang delata't boteng plastik

lagyan ito ng lupa at mga binhi'y ihasik

magtanim ng gulay, ibaon ang binhi ng okra, 

sili, munggo, sanga ng alugbati, kalabasa

magtanim tayo ng talbos ng mustasa't sayote

at walang masamang magtanim tayo ng kamote

di dahil walang ayuda'y sa gutom magtitiis

kumilos ka't magtanim ng gulay mong ninanais

alagaang mabuti ang anumang itinanim

laging diligan, balang araw ay mamumunga rin

upang pamilya'y di magutom, may maaasahan

may mapipitas na gulay kung kinakailangan

- gregoriovbituinjr.

Mag-ingay laban sa karahasan

MAG-INGAY LABAN SA KARAHASAN

mag-ingay laban

sa karahasan

at ipaglaban

ang karapatan

walang due process

naghihinagpis

ang ina't misis

na nagtitiis

krimen ang tokhang

na pamamaslang

na karaniwang

dukha'y timbuwang

dapat managot

yaong may-utos

at mga hayop

na nagsisunod

mahal sa buhay

yaong pinatay

hustisya'y sigaw

ng mga nanay

- gregoriovbituinjr.

* kuha sa pagkilos sa Black Friday laban sa EJK

Pagpupugay kay Miss Myanmar 2020

PAGPUPUGAY KAY MISS MYANMAR 2020

napanood ng madla si Miss Myanmar Thuzar Wint Lwin

sa nakaraang Miss Universe, sadyang matapang din

tangan ang plakard na "Pray for Myanmar," nakita natin

panawagan sa bansa kung saan siya nanggaling

pulitikal na mensahe sa buong mundo'y dala

ang Miss Universe ang ginawa niyang plataporma

plakard na hawak ay nananawagan ng hustisya

para sa piniit at pinaslang sa bansa nila

nagkudeta ang militar Pebrero nitong taon

at maraming nagprotesta ang nangamatay doon

mga halal na lider ng Myanmar ay ikinulong

tindig sa isyu'y sa Miss Universe niya sinulong

ang kanyang Miss Universe National Custome ay simple

subalit napagwagian ito ng binibini

sigaw din niya'y palayain si Daw Aung San Suu Kyi

at ngayon sa kanyang bansa'y nais siyang mahuli

ayon sa balita'y may arrest warrant pala siya

at nais ikulong ng Myanmar military junta

sa kanyang bansa'y naging tinig na ng demokrasya

buting huwag munang umuwi't ikukulong siya

pagpupugay kay Miss Myanmar sa kanyang katapangan

tandaan, Miss Myanmar Thuzar Wint Lwin ang kanyang ngalan

ginawa niya'y kapuri-puri't kabayanihan

bunying babaeng marapat lang nating saluduhan

- gregoriovbituinjr.

Kamatis at talong sa pananghalian

KAMATIS AT TALONG SA PANANGHALIAN

bata pa lang, hilig ko na ang kamatis at talong

sakaling wala ang paboritong pritong galunggong

na sinasawsaw ko sa kalamunding at bagoong

ubos na ang okra't talbos, may talong at kamatis

ulam sa pananghalian, pampakinis ng kutis

animo suliranin ay ramdam mong mapapalis

simpleng pamumuhay, masalimuot man ang buhay

trabaho nang trabaho at nagsisipag ngang tunay

pagdatal ng dilim ay patuloy sa pagninilay

salamat sa kamatis at talong, nakabubusog

tila matamis na pag-ibig ang inihahandog

lalo't tama lang ang pagkaluto't di naman lamog

tila baga ang pagluluto'y pagkatha ng akda

kamatis at talong ay ginagayat munang kusa

sa kawali'y adobohin o kaya'y ilalaga

hanggang maamoy mo na't malasahan yaong sarap

na animo'y natutupad ang aba mong pangarap

mga pinagsamang salita'y naging tulang ganap

- gregoriovbituinjr.

Ang batang magalang at ang guro

ANG BATANG MAGALANG AT ANG GURO

salamat sa mga batang magalang

masunurin sa kanilang magulang

sa matatanda'y nagmamano naman

di nagdadabog kapag inutusan

sa paaralan sila natututo

dahil sa gurong dakilang totoo

nangangaral paano rumespeto

lalo na sa karapatang pantao

sa mga guro, maraming salamat

dahil sa inyo, bata'y namumulat

sa paligid ay huwag magkakalat

tinuruan ding magbasa't sumulat

sadyang dakila kayong mga guro

bata'y natuto sa inyong panuto

tiyak aral ninyo'y di maglalaho

pagkat naukit na sa diwa't puso

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa loob ng ZOTO Learning Center nang minsan siyang dumalaw doon

Community pantry'y nagsara nang dinagsa ng tao

COMMUNITY PANTRY'Y NAGSARA NANG DINAGSA NG TAO

mapapaisip ka kung di nakinig ng balita

lalo't community pantry na layon ay dakila

ay bigla nga raw nagsara nang dumugin ng madla

aba'y bakit? dapat lang natin itong mausisa

bawat community pantry'y talagang dadagsain

lalo't walang ayuda galing sa gobyerno natin

upang sa pamilya'y may maiuwing makakain

malayo man ang pinanggalingan ay pipila rin

kaygandang layon, magbigay ayon sa kakayahan

gayundin, kumuha ayon sa pangangailangan

bawat community pantry'y talagang pipilahan

na pagbabakasakali laban sa kagutuman

lalo't nawalan ng trabaho ang maraming ama

mga pabrika'y nagsarahan dahil sa pandemya

subalit nasabing pantry'y bakit kaya nagsara

dahil daw di sumunod sa health protocol ang masa

kung maayos lamang ang gabay ng pamahalaan

pila'y naayos sana't sumunod ang mamamayan

naroon sana'y nakakuha kahit minsan lamang

nang pamilyang nagugutom ay makakain naman

- gregoriovbituinjr.

Ang makatang di nagsasalita

lagi na lang daw akong nakamulagat, tulala

isasama sa grupo nila'y di nagsasalita

sabi ng isang may katungkulang tinitingala

ganito ba ang tulad kong masipag na makata

di nga ba nagsasalita ang tulad kong madaldal

na sa katabilan ko, tingin sa akin ay hangal

madada, nagpapatawa kahit di naman bungal

kung di masalita, wala na sa aking tatagal

di nagsasalita ngunit di naman isang pipi

di nagsasalita ngunit kayraming sinasabi

laging itinutula ang laman ng guniguni

madaldal sa bawat katha, sinasabi'y kayrami

naging sekretaryo heneral ng ilang samahan

tagapagpadaloy ng pulong madalas at minsan

makatang nilalakad ay milya-milyang lansangan

upang makarating lamang sa abang pupuntahan

kung ayaw sa akin ng tinitingalang pinuno

di naman ako namimilit, gusto kong lumayo

ayoko rin sa kanila, nais ko nang maglaho

buti pa sa panitikan, madaldal at di dungo

- gregoriovbituinjr.

Paglalakad ng malayo

oo, aking nilalakad ay kilo-kilometro

baka makasalubong ang paksa saanmang kanto

minsan ay di malaman kung sino ang kaengkwentro

kahit batid ang mga siga-siga sa may kanto

paglalakad ng malayo'y isa ring paghahanda

sa binalak na nobelang pilit kong kinakatha

kahit na may panganib o delubyong nagbabadya

pabago-bago na ang panahong di matingkala

minsan, sa kainitan ng araw pa'y naglalakad

buti't mahaba ang manggas, kutis ay di nabilad

habang sa trapik, mga sasakyan ay di umusad

habang nagtitinda sa bangketa'y kinakaladkad

bakit huhulihin ang nais lang maghanapbuhay

ng marangal, bakit inosente'y biglang binistay

ng bala sa ngalan daw ng tokhang na pumapatay

ah, hustisya'y sigaw ng mga lumuluhang nanay

may mga amang kayraming pinapakaing bibig

nawalan ng trabaho't walang pambayad sa tubig,

kuryente't upa sa bahay, sadyang nakatutulig 

habang sa kalangitan ay naroong nakatitig

nais kong maitayo ang lipunang hinahangad

habang gubat sa kalunsuran ay ginagalugad

sa unang hakbang nagsimula ang malayong lakad

habang planong nobela'y kung saan-saan napadpad

- gregoriovbituinjr.

Tulang alay sa desaparesidos

TULANG ALAY SA DESAPARESIDOS

(International Week of the Disappeared)

tuwing huling linggo ng Mayo ay inaalala

yaong mga nangawalang di pa rin nakikita

na hanggang ngayon, hinahanap ng mga pamilya

na sa tagal ng panahon ay malamang patay na

o kung sakaling sila'y buhay pa'y di makatakas

sa mga dumukot na talaga ngang mararahas

na walang pakialam sa alituntuning patas

di nagpapakatao't sa laban ay di parehas

anong hirap sa loob ng kanilang pagkawala

lumuluha nakangiti man sa harap ng madla

sugat ay balantukan, sa loob ay humihiwa

mga may kagagawan ay malalaman pa kaya

sana, hustisya'y kamtin pa ng desaparesido

sila sana'y matagpuan pa sa buhay na ito

anak na'y nagsilaki't nagtapos ng kolehiyo

nag-asawa't nagkaanak, wala pa rin si lolo

hanggang ngayon, ang hanap ng pamilya'y katarungan

na kahit sana bangkay ay kanilang matagpuan

upang marangal na libing, mga ito'y mabigyan

upang makapag-alay ng bulaklak sa libingan

- gregoriovbituinjr.

Nobela't piniritong talong

NOBELA'T PINIRITONG TALONG

madaling araw, ang mga aso'y umaalulong

di na nakatulog, umaasang may nakatulong

sa mga kasamang ang suliranin ay linggatong

umaga, bumangon na ako't nagprito ng talong

ang dalawang talong ay aking ginayat sa tatlo

hinati sa gitna, gumilit sa bawat piraso

ano kaya, lagyan ko ng toyo para adobo

may mantika naman, kaya ipinasyang iprito

ito ang aking agahang nakabubusog sadya

habang muli na namang magsusulat maya-maya

ang una kong nobela'y sinusubukang makatha

kahit nakikita nilang ako'y mukhang tulala

sa nobela ko'y walang iisang tao ang bida 

may kwento bawat tao na dapat kinikilala

kolektibong aksyon ng bayan ang pinakikita

bida ko'y ang nagsasama-samang kumilos na masa

ito yata'y epekto ng masasarap kong luto

tulad ng talong na pinrito kong buong pagsuyo

tulad ng patuloy na pagsintang di maglalaho

nobela ma'y hinggil sa kwentong may bahid ng dugo

- gregoriovbituinjr.

Ang karapatang magpahayag at magprotesta

ANG KARAPATANG MAGPAHAYAG AT MAGPROTESTA

makabagbag-damdamin ang tinugon ni Miss India

ah, talaga namang ako'y napahanga talaga

ipinaliwanag ang karapatang magprotesta

at kalayaang magpahayag ay mahahalaga

siyang tunay, sapagkat bukas ang kanyang isipan

na ipagtanggol ang katarungan at karapatan

lalo't pantay na karapatan sa kababaihan

upang isatinig ang kawalan ng katarungan

karapatang pasiya ng nagkakaisang tinig

na kapwa'y sa panlipunang hustisya kinakabig

upang ang mapagsamantala'y talagang malupig

upang maliliit at inaapi ang mang-usig

karapatan ng bawat tao ang pagpoprotesta

sa kung ano ang nakakaapekto sa buhay nila

protesta'y makapangyarihang sandata ng masa

lalo na't namamayani sa bansa'y inhustisya

pipikit na lang ba sa mga patayang naganap

na walang due process, sa tokhang iyan ang nalasap

ng maraming inang sa anak nila'y may pangarap

na sa atas ng bu-ang, buhay ay nawalang iglap

katarungan sa mga walang prosesong pinaslang 

at iprotesta ang kawalanghiyaan ng bu-ang

salamat, Miss India, sa maganda mong kasagutan

upang karapatan bilang tao'y maunawaan

- gregoriovbituinjr.

* litrato at sinabi ni Miss India, mula sa google

Paa'y nakatindig pa rin sa lupa

PAA'Y NAKATINDIG PA RIN SA LUPA

ayokong magmalaking marami-raming nagawa

dahil baka sa bayan, mga ito pala'y wala

kaya sa esensya, wala pa rin akong nagawa

dahil pinaghirapan ay walang silbi sa madla

kaya mga paa'y sa lupa laging nakatindig

mahinahon, mapagkumbaba, katulad ng tubig

kahit na nagsisikap sa mga gawaing bisig

ay sa putikan pa rin ang puso ko'y pumipintig

kayraming nakausap, nakapanayam na nanay

na ang mga anak ay bigla na lamang pinatay

walang due process, bala ang sa anak nga'y bumistay

hanggang ngayon, walang hustisya kundi dusa't lumbay

pinagmamasdan ko ang buwan paglitaw sa gabi

at kung walang buwan ay nakatitig sa kisame

sa Kartilya, kabakahin ang mga mang-aapi

ipagtanggol ang bayan laban sa mga salbahe

pinili kong maging kasangga ng mga maliit

kaya narito pa ring manggagawa'y sanggang dikit

paa'y laging nasa lupa, putik man ang pumagkit

at nakikibaka upang hustisya'y maigiit

- gregoriovbituinjr.

* litatong kuha ng makatang gala sa isang pasilyo niyang nilakaran

Ang tindig ko'y sa matuwid

nakakatindig ako ng tuwid at taas-noo

dahil sa paninindigan at tangan kong prinsipyo

aktibistang layunin ay lipunang makatao

at itinataguyod ay karapatang pantao

naninindigan sa prinsipyo't paraang matuwid

pinaglalaban ang karapatan kahit mabulid

sa karimlam sa pagsagupa sa sistemang ganid

panlipunang hustisya sa masa'y dapat ihatid

panigan lagi ang katuwiran at katarungan

isabuhay ang paggalang sa bawat karapatan

pantay, patas at parehas sa kapwa mamamayan

taas-noo nating mahaharap ang sambayanan

kaya narito ako, prinsipyadong nakatindig

at mga api sa lipunan ay kakapitbisig

tulad sa Kartilya, sa matuwid ako sumandig

upang kahit mamatay ay masayang malulupig

mawawala ako sa mundong walang bahid dungis

pagkat patuloy akong nagpapatulo ng pawis

pagkat nakibaka sa kabila ng dusa't hapis

pagkat aktibista akong ang konsensya'y malinis

- gregoriovbituinjr.

Kung bakit dapat walang nyutral

KUNG BAKIT DAPAT WALANG NYUTRAL

"If you are neutral in situations of injustice, you have chosen the side of the oppressor." ~ Desmond Tutu, born 7 October 1931, is a South African Anglican cleric and theologian, known for his work as an anti-apartheid and human rights activist. Winner of the 1984 Nobel Peace Prize.

katulad ko'y Libra rin ang aktibistang kleriko

taga-South Africa na Anglikanong teologo

wala raw dapat nyutral o tatahimik na tao

pag inhustisya na'y gumagambala sa kapwa mo

mabuhay ka, Desmund Tutu, kayganda ng tinuran

hinggil sa karapatan at hustisyang panlipunan

kinilala sa kanyang nagawa para sa bayan

may premyong Nobel pa sa usaping kapayapaan

pag nyutral ka sa mga inhustisya'y pumapanig

sa mga gawang kalupitan, krimen, panlulupig

pagsasamantala't pang-aaping dapat mausig

sa paglaban sa masama'y dapat tayong tumindig

pag nagtakip ka ng mata sa kawalang hustisya

pag nagtakip ka ng taynga sa hinaing ng masa

pag sa kawalang hustisya'y ayaw mong makibaka

pinili mo nang pumanig sa mapagsamantala

may karahasang nangyayari, tatahimik ka lang

takot kang madamay kaya wala kang pakialam

iniisip lang ay makasariling kaligtasan

tila nagtanggol sa karapatan ay inuuyam

kaya ako, di ako nyutral sa mga nangyari

lalo't sa kawalang hustisya, ako'y isang saksi

kahit patula, ipaaabot ko ang mensahe

dapat nating labanan ang anumang pang-aapi

- gregoriovbituinjr.

Ang suot ni Miss Singapore sa Miss Universe 2020

ANG SUOT NI MISS SINGAPORE SA MISS UNIVERSE 2020

tunay na makapukaw-pansin ang suot na iyon

ni Miss Singapore, panawagan at kanilang tugon

dahil maraming binubugbog na mga Asyano

sa Amerika na ang dalang ideya'y rasismo

"Stop Asian Hate" ang nakasulat sa kanyang kapa

na makabuluhang islogan tungo sa hustisya

nagpapalaganap ng rasismo'y dapat malupig

mga nananakit ng Asyano'y dapat mausig

"Stop Asian Hate", islogang sadyang makatarungan 

upang itigil ang nagaganap na karahasan

ah, wakasan na ang anumang namumuong galit

dahil diyan sa rasismo na ideyang kaylupit

naalala ko nga ang Kartilya ng Katipunan

at Liwanag at Dilim ni Jacinto sa islogan

tao'y pantay-pantay anuman ang kulay ng balat

kay Jacinto: Iisa ang pagkatao ng lahat

salamat, Miss Singapore, at minulat mo ang mundo

laban sa dahas at rasismo sa mga Asyano

magpakatao't makipagkapwa ang bawat isa

at pag-ibig dapat ang mangibabaw na ideya

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Si Miss Peru hinggil sa climate change

SI MISS PERU HINGGIL SA CLIMATE CHANGE

mabuhay ka, Miss Peru, sa iyong magandang tugon

doon sa Miss Universe, sa question and answer portion

hinggil sa climate change, tayo'y kolektibong umaksyon

magtulungan tayo't sagipin ang planeta ngayon

tunay kang inspirasyon para sa kinabukasan

ng mga sunod na henerasyon ng kabataan

dapat din nating pag-isipan ang kanyang tinuran

lalo na't tayo'y may kolektibong pananagutan

upang sama-samang kumilos at magkapitbisig

nang masagip ang nag-iisang tahanang daigdig

mga sumisira ng kalikasan ay mausig

at maparinig ang nagkakaisa nating tinig 

huwag hayaang dahil sa climate change ay malusaw

ng unti-unti ang mundong ayaw nating magunaw

kay Miss Peru, kami'y nakikiisa sa pananaw

magtulong upang magandang daigdig ay matanaw

- gregoriovbituinjr.

- litrato at sinabi ni Miss Peru ay mula sa google

Panawagan ng Miss Universe ng buhay ko

PANAWAGAN NG MISS UNIVERSE NG BUHAY KO

ang tshirt na pasalubong ko'y sinuot ni misis

na ang tatak: No Climate Justice Without Gender Justice

na ibinigay noong Araw ng Kababaihan

nang maraming babae ang nagtungo sa lansangan

tila baga panawagan ng mga kandidata

sa Miss Universe, makabagbag-damdamin talaga

mayroong "Stop Asian Hate", may "Pray for Myanmar" doon

may "No more hate, violence, rejection, discrimination"

sa mga Miss Universe na talagang may prinsipyo

pagpupugay! pati sa Miss Universe ng buhay ko

ang prinsipyado ninyong panawagang dala-dala

sa maraming bansa sa mundo'y mapakinggan sana

upang mga mararahas ay tunay na malupig

nang daigdig ay mapuno ng hustisya't pag-ibig

- gregoriovbituinjr.

Mga panawagan sa Miss Universe 2020

MGA PANAWAGAN SA MISS UNIVERSE 2020

sa Miss Universe na paligsahan ng kagandahan

may makatawag pansin sa kanilang kasuotan

ginamit nilang plataporma ng paninindigan

ang suot nilang may panawagang makabuluhan

na dapat buong mundo'y basahin ito't pakinggan

"Stop Asian Hate" kay Miss Singapore Bernadette Belle Ong

may plakard: "Pray for Myanmar" suot ang national custom

at "No more hate, violence, rejection, discrimination"

kay Miss Uruguay na animo'y pakpak niyang telon

makatuturang pahayag sa buong mundo'y layon

mabuhay ang mga Miss Universe na may prinsipyo

palaban, sadyang nagpupugay kaming taas-noo

sa panawagan nilang pangkarapatang pantao

islogang repleksyon ng bansa nila't pagkatao

na umaaalingawngaw na sa buong uniberso

nawa panawagan n'yo sa buong mundo'y marinig

para sa karapatang pantao'y magkapitbisig

upang mga mandarahas ay talagang mausig

upang panlipunang hustisya'y talagang manaig

nang ating mundo'y mapuno ng hustisya't pag-ibig

- gregoriovbituinjr.

* mga litrato mula sa google

Ang solong halaman sa bangketa

ANG SOLONG HALAMAN SA BANGKETA

nag-iisa man ang tanim sa gilid ng bangketa

tumutubo't nabubuhay sa kanyang pag-iisa

pananaw din niyang habang may buhay, may pag-asa

baka siya'y binhing bumaon sa lupang kayganda

patunay na kahit nag-iisa'y may magagawa

basta't malinaw ang paninindigan at adhika

basta't marunong makipagkapwa-tao sa madla

basta't makabuti sa marami ang ginagawa

kaya kung sakaling nag-iisa'y huwag malungkot

tulad ng halaman sa bangketang hindi natakot

sakaling mamunga't may pakinabang itong dulot

mag-isa man, buhay ay may katuturang naabot

maraming salamat sa mag-isang halamang iyon

pagkat sa tulad ko, siya'y nagsilbing inspirasyon

lalo't hinarap ang samutsaring problema't hamon

na nalutas din namang anong galing nang maglaon

- gregoriovbituinjr.

* litratong luha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Paggawa ng titisan o ashtray

PAGGAWA NG TITISAN O ASHTRAY

ginawa kong titisan ang walang lamang delata

muli, titisan para sa nagyoyosi tuwina

upang upos ng yosi'y di basta maibasura

kundi maipon para sa yosibrik kong programa

tipunin ang upos upang di mapunta sa dagat

alam ni misis, sa tungkuling ito, ako'y tapat

sa pangangalaga ng kalikasan ay magmulat

na dapat may gawin sa upos na kakalat-kalat

kaya walang lamang delata'y ginawang titisan

sa mga opisina'y ipamahaging tuluyan

tipunin ang mga upos sa gagawing imbakan

kung sa hibla ng upos, walang magawang anuman

naisip ko sanang may magawa sa bawat hibla

ng upos ng yosi, may imbensyong magagawa ba?

katulad ng lubid mula sa hibla ng abaka

katulad din ng barong mula sa hibla ng pinya

tulong na sa kalikasan ang proyektong yosibrik

na parang paraan din ng paggawa ng ekobrik

upos ay ikulong unti-unti sa boteng plastik

kaysa mapunta sa dagat, mga isda'y hihibik

iwasang maging microplastic ang plastik sa laot

pati mga upos na sadyang kakila-kilabot

munti mang gawa sa higanteng adhika'y maabot

upang kalikasan ay di maging kalungkot-lungkot

- gregoriovbituinjr.

Ilang nakitang pagsasalin

ILANG NAKITANG PAGSASALIN

nakunan ko lang ang ilang halimbawa ng salin

nang mahagip sa telebisyon ang isang aralin

mga likhang salita sa sariling wika natin

ito kaya'y magandang sa araw-araw gamitin

maganda bang gamitin ang salitang itinumbas

sa ating pamumuhay, literatura't palabas

ang sipnayan ay matematika, tingin ko'y patas

ang salongsuso sa bra, mayroon bang mamimintas

dapat bang inimbento ang katumbas na salita

upang maipakitang may salin tayo sa bansa

o ito'y dapat dumaloy ng kusa at malaya

pagkat gamit na't namutawi sa bibig ng madla

gagamitin ba natin ang mga salitang ito

pagkat parang pilit lang ang salitang inimbento

ngunit dumaan din sa kasaysayan ang ganito

prosesong pagpapaunlad ng wikang Filipino

gawain ng makata na salita'y itaguyod

ngunit dapat makata'y kumbinsido't nalulugod

gamitin sa pagtula't kami'y inyong abang lingkod

kung tatanggapin ng madla, sila ang masusunod

- gregoriovbituinjr.

Soneto sa tatlong hakbang

SONETO SA TATLONG HAKBANG

sa lululan ng eskalador ay may ibinilin

tatlong hakbang na pagitan lang po na kayang sundin

oo, kahit sa eskalador, may social distancing

ang tatlong hakbang ay isang metrong pagitan na rin

madalas ko iyong makita doon sa M.R.T.

gayundin naman kung tayo'y sasakay sa L.R.T.

kahit sa eskalador kung manonood ng sine

tatlong hakbang na pagitan, sundin mo't maging saksi

naka-face mask, face shield, social distancing kahit saan

alalahanin mong lagi ang iyong kalusugan

mabuting nag-iingat kaysa nagkakahawaan

lalo na't may pandemya, tatlong hakbang na pagitan

salamat po sa sinumang dito'y nagsisisunod

pagkat kagalingan ng kapwa'y naitataguyod

- gregoriovbituinjr.

* kuhang litrato ng makatang gala bago sumakay ng M.R.T. sa Shaw Blvd.

Sarado na pala ang Harrison Plaza

SARADO NA PALA ANG HARRISON PLAZA

oo, sarado na ang Harrison Plaza, sarado

kailan ko lang nalaman nang mapadaan ako

dito ko noon binibili ang murang sudoku

at naging tambayan ko rin noong kabataan ko

ah, nawalan ng trabaho ang mga manggagawa

nawalan na ng pasyalan ang matatanda't bata

dumaan munang C.C.P. na may kukuning sadya

at dumaan na rin sa plaza ng aking gunita

iyon nga, sarado na, pandemya'y tumama diyan

nag-lockdown, walang kostumer at nagsarang tuluyan

ito ba'y magiging isang alaala na lamang 

lalo't ito'y bahagi na ng aking kabataan

pagkapag-jogging sa Roxas Boulevard ng umaga

kakain muna ng halaan sa tabing aplaya

bago umuwi'y dadaan na sa Harrison Plaza

malamig kasi, kaya doon ay tatambay muna

anong plano rito'y wala pa akong mahagilap

gayunman, pagsasara nito'y akin nang tinanggap

dahil sa pandemyang kasalukuyang nagaganap

alaala na lang ng mga binuong pangarap

- gregoriovbituinjr.

* kuhang litrato ng makatang gala matapos manggaling sa Cultural Center of the Philippines (CCP), 05.13.21

Potasyum para sa halamang tanim

POTASYUM PARA SA HALAMANG TANIM

minsan, masarap ding magsaging matapos kumain

lalo na't saging ay potasyum, pampalakas na rin

subalit huwag ibasura ang balat ng saging

kundi ihalo sa lupa kasama ng pananim

sapagkat kahit balat ng saging ay may potasyum

na pampalusog din sa mga tinanim mo doon

pareho kayong panalo, parehong may potasyum

nabusog ka na sa saging, pati tanim mong iyon

magtanim sa paso, maging magsasaka sa lungsod

kamatis, sili, munggo, iba pa't nakalulugod

balat ng latundan at saba animo'y alulod

habang tanim mo'y dinidiligan ng sunod-sunod

sa umaga't dapithapon magdilig ng halaman

at potasyum ng saging sa lupa'y bababa naman

tanim mo'y huwag lang sa tanghaling tapat diligan

upang sa tubig ay di agad iyon matuyuan

potasyum ay kailangan, pampatibay ng buto

kumain ng saging kahit minsan sa isang linggo

subalit huwag basta itapon ang balat nito

kundi gawin mong potasyum sa mga pananim mo

- gregoriovbituinjr.

Ang nais kong iulam

ANG NAIS KONG IULAM

kasama rin ba kita sa aking paninindigan

at prinsipyong isinasabuhay kong kainaman

tulad ng isinasaad sa aking kasuotan

sabi: "I am a vegetarian and a budgetarian."

sadyang iniwasan ko na ang pagkain ng karne

pinili kong buhay tulad sa bayang nagsisilbi

halina't magtanim tayo ng gulay, magparami

upang balang araw may mapipitas tayo, pare

lumaki akong hinahanap ko'y isdang galunggong

na sinasawsaw ko sa kalamunding at bagoong

habang binibili ko sa palengke'y okra't talong

talbos ng kamote, habang sinasangag ang tutong

ang tanong ko lamang: mahilig ka rin ba sa laman

ng baboy, manok, baka, kambing, o katulad niyan

sakali bang makasama mo ako'y igagalang

ang aking tindig kung ano ang nais kong iulam

maraming salamat kung ako'y naunawaan mo

sakali mang di mo ako samahan sa prinsipyo

talbos na sapaw sa kanin, sitaw na inadobo

nilagang okra, ah, ayos na ako sa ganito

- gregoriovbituinjr.

Tinig sa karimlan

narinig mo rin ba ang tinig na aking narinig

na dama kong sa lalamunan ay nakakabikig

panahon pa ba itong punung-puno ng ligalig

na dama mong may aninong sa iyo'y nakatitig

dahil ba may multo o dahil may banta ng tokhang

multo ba'y guniguni't mga patay na nilalang

tokhang naman ay mga buhay na nais mamaslang

sinong dapat katakutan mo kundi mga halang

dapat umuwi na ng bahay pagsapit ng dilim

baka sa disoras ng gabi'y dumatal ang lagim

di pa dahil sa multo pag natulog ng mahimbing

kundi sa tokhang na krimen ngang karima-rimarim

kanino ka matatakot, sa patay o sa buhay

sa multong likha lang ng guniguni nilang tunay

o sa buhay na sadya namang kaya kang mapatay

kayrami nang tinokhang at naghambalang na bangkay

muli, pakinggan ang tinig na iyong naulinig

sumisigaw ba ng hustisya ang iyong narinig

o baka kasa na ng baril ay di mo pa dinig

ikaw na pala'y puntirya, dapat silang mausig

sadyang anong lupit ng may-atas, bu-ang talaga

kahit tanungin mo ang mga namatayang ina

naghihinagpis sa pagkawala ng mahal nila

silang nananawagan ng panlipunang hustisya

- gregoriovbituinjr.