Pa-selfie-selfie

PA-SELFIE-SELFIE

pa-selfie-selfie lang ang magkasi

habang makata'y ngingisi-ngisi

pakiramdam nila'y very happy

batid man na life is not so easy

panahon ng pandemya'y asiwa

animo'y wala silang magawa

subalit nagsisikap nang kusa

kaysa naman mangangalumbaba

sila'y di negatibong mag-isip

kaya subalit mahirap pala

kundi positibo kung mag-isip

mahirap pala subalit kaya

ganyan ang dalawang nagse-selfie

mukha man silang pa-easy-easy

nawa'y magtagumpay ang mag-honey

na nagsisikap at very busy

- gregoriovbituinjr.

Dinadaan na lang sa tula

dinadaan ko na lang sa tula ang karanasan

pati na mga nababalitaang karahasan

sapagkat di na naggagalangan ng karapatan

nababalewala ang panlipunang katarungan

bakit kailangang maganap ang mga ganito?

dahil ba nasusulat daw sa kung anumang libro?

dahil ba iyan daw ang tadhana ng mga tao?

dahil ba tinakda ng sistemang kapitalismo?

bata pa lang ay napag-aralan sa eskwelahan

ang basura'y itapon ng tama sa basurahan

subalit tila ba ito'y sadyang kinalimutan

pagkat naglipana ang basura sa karagatan

palutang-lutang na sa laot ang upos at plastik

kinakain naman ng mga isda'y microplastic

tao'y kakainin ang isdang kumain ng plastik

magtataka pa ba tayong kayraming taong plastik?

sa bawat hakbang, isang tula ang balak makatha

tingnan ang dinadaanan, huwag nakatingala

ah, pasasaan ba't malulutas din nating kusa

ang anumang suliranin, unos din ay huhupa

- gregoriovbituinjr.

Ilang panambitan sa madaling araw

madaling araw, nagmulat ng mata at bumangon

upang manubigan upang umidlip muli roon

habang sa panaginip, may diwatang naglimayon

sinalubong ko siya subalit di ko matunton

may ibang katangian ang nakabimbing tag-araw

animo sa likod ko'y may nakaambang balaraw

mabuti na lamang at matapang-tapang ang lugaw

na inihain nila kaya isip ko'y napukaw

malupit ang sanga-sangang dila ng pulitiko

na turing sa dukha'y basahan, tulad niyang trapo

subalit siya'y iba, serbisyo'y ninenegosyo

naging hari ng katiwalian, nakalaboso

nakikita mo ba kung gaano kawalanghiya

yaong sa iba't ibang pabrika'y namamahala

imbes gawing regular ang kanilang manggagawa

aba'y ginagawang kontraktwal ng mga kuhila

dinig ko ang tila awitan ng mga kuliglig

naalimpungatan at muling tumayo't nanubig

kailan kaya hinaing ng dukha'y maririnig?

kapag ba lipunang makatao na'y naitindig?

at muli kong inihiga ang pagal kong katawan

upang ipahinga't may lakad pa kinabukasan

baka sa paghimbing ay makita ang kalutasan

kung paanong una kong nobela'y mawawakasan

- gregoriovbituinjr.

Patalastas sa isang paaralan

PATALASTAS SA ISANG PAARALAN

nakakatuwa yaong paaralan sa Navotas

dahil sa ipininta nila sa bakod sa labas

"No Smoking Area" yaong kanilang patalastas

tinukoy pa kung anong nakakasakop na batas

ang ibig sabihin, bawal doong manigarilyo

estudyante'y tinuturuan nang huwag magbisyo

salamat naman, maaga pa lang ay may ganito

upang kalusugan muna ang isiping totoo

unahin ang pag-aaral, payo sa kabataan

huwag magbisyo, isipin muna'y kinabukasan

alalahaning nagsisikap ang inyong magulang

na sa inyong pag-aaral, kayo'y iginagapang

kung iniisip n'yong yosi'y pamporma sa babae

astig ang inyong dating sa magandang binibini

baka mali kayo, mahirap magsisi sa huli

kabataan, maiging mag-aral munang mabuti

- gregoriobituinjr.

* kuha ng makatang gala nang minsang mapadaan sa Tumana sa Lungsod ng Navotas

Soneto laban sa basura

SONETO LABAN SA BASURA

Ang ating mundo'y tinadtad na ng basurang plastik

At upos na sa kanal at laot nagsusumiksik

Sa ganyan, ang inyong puso ba'y di naghihimagsik?

Hahayaan na lang ang problema't mananahimik?

Gising! at pag-usapan ang problema sa basura

Bumangon upang kapaligiran ay mapaganda

Anong nakikita ninyong solusyon sa problema?

Ah, kayrami nang batas subalit nasusunod ba?

Ako nga'y sumali sa gumagawa ng ecobrick

Kung saan sa boteng plastik ay aming sinisiksik

Ang ginupit na plastik, patitigasing parang brick

At pagdating sa upos, ginagawa ko'y yosibrick

Ikaw, anong ginagawa para sa kalikasan?

Halina't magbahaginan tayo ng kaalaman!

- gregoriovbituinjr.

Pangalagaan at ipaglaban ang kalikasan

tinanong ako ng isang tagapakinig minsan

paano raw kalikasan ay mapangalagaan

kung di raw naman nakikinig ang pamahalaan

maliliit lamang daw kami't di mapakikinggan

bakit? tanong ko, sila lang ba'y aasahan natin

ngunit maliliit man tayo'y baka makapuwing

kung anong nakikita nating tama'y ating gawin

sumisira sa kalikasa'y ating kalabanin

dagdag niya, mapanganib ang naiisip ninyo

lalo na't tokhang ang polisiya nitong gobyerno

terorista kayo pag bu-ang ay kinalaban n'yo

pulis at army'y nagtila kanyang hukbong pribado

ang aming tugon, gawin ang para sa kalikasan

gawin naman nila ang para sa pamahalaan

sa amin, di basura ang daigdig na tahanan

magtanim din ng puno para sa kinabukasan

naglipana kung saan-saan ang upos at plastik

sa pagmimina, buhay ng katutubo'y tumirik

nangamatay ang pananim, ang madla'y humihibik

bakit tropa ng gobyerno'y takot ang hinahasik

ang pamahalaan ba'y kampi sa kapitalista?

dahil inaakyat nila'y limpak-limpak na pera

dahil sa pagsira sa kalikasan kumikita

anong gagawin sa ganito? tutunganga lang ba?

sa maraming upos, may proyekto akong yosibrik

sa basurang plastik, may proyekto kaming ekobrik

sa laot, kinakain na ng isda'y microplastic

sa mga nangyayari, tayo lang ba'y tatahimik?

huwag hayaang maitayo ang malalaking dam

kung buhay ng kapwa ang magiging kapalit niyan

imbes pulos coal plant, tayo'y mag-renewable naman

mga ito'y pag-isipan at ating pagtulungan

- gregoriovbituinjr.

Sa dalawang aarestuhing Beauty Queen

SA DALAWANG AARESTUHING BEAUTY QUEEN

dalawa silang anong tapang na kababaihan

dalawang beauty queen, mga musa ng kagandahan

dalawang Miss Myanmar, sa bansa nila'y karangalan

dalawang dalaga sa puso ng sangkatauhan

aarestuhin sila, ayon sa mga balita

ng Myanmar military junta pag-uwi sa bansa

dahil hustisya'y ipinanawagan nilang sadya

dahil military junta'y kanilang sinalunga

Miss Universe Myanmar Thuzar Wint Lwin ang isang ngalan

at Miss Grand Myanmar Han Lay naman ang isa pang ngalan

inuusig sa Myanmar ang dalawang kagandahan

gayong sa kanilang bansa'y nagbigay-karangalan

na sa nangyari sa Myanmar, nagsabi ng totoo

hinggil sa kudeta ng militar noong Pebrero

hinuli ang pamunuan ng sibilyang gobyerno

at sa nagprotesta, napapatay na'y libu-libo

salamat sa dalawang dilag sa kabayanihan

upang sa mundo'y isiwalat ang katotohanan

upang kababayan ay masagip sa kamatayan

upang panlipunang hustisya'y makamit ng bayan

aming mensahe sa dalawang magandang Beauty Queen

narinig na ng buong mundo ang inyong hinaing

kayo'y mga bayani sa bansa ninyong tinuring

huwag munang umuwi sapagkat kayo'y darakpin

kung sakaling walang mapuntahan, kayo'y kumatok

bakasakaling sa aming bansa'y tanggaping lubos

habang pinaglalaban ninyong tuluyang matapos

ang military junta't mawala ang nasa tuktok

- gregoriovbituinjr.

Pusong lutang

PUSONG LUTANG

may pusong mamon

may pusong bato

at ngayon naman

may pusong lutang

kamangha-mangha

para sa madla

makatang gala

ba'y isinumpa

lutang ang puso

tila siphayo

lamig bumanto

sa kumukulo

may pusong bato

di na nagmahal

puso'y tuliro

kapara'y hangal

may pusong halang

gawa'y manokhang

utos ng bu-ang

daming pinaslang

may pusong ligaw

na di makita

hanap na pugad

nawala na ba

ang pusong lutang

pala'y halaman

aking nalaman

ngayon-ngayon lang

halamang tubig

bilog ang hugis

kaibig-ibig

puso'y kawangis

- gregoriovbituinjr.

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1024

Sa pagtawid ng tulay

SA PAGTAWID NG TULAY

maging mahinahon lang, huwag laging magmadali

at magtatagumpay din sa pagbabakasakali

alamin ang puno't dulo, ano ba yaong sanhi

kaya mainam kung tayo'y palaging nagsusuri

maagang umuuwi upang di basta mabulid

sa dilim sa kahihinatnang di na nalilingid

lalo't kilala ang sariling madalas maumid

dungo, kimi, subalit panganib ay nababatid

kailangang tumawid, sumakabila ng tulay

upang makita ang naglalaguang mga uhay

aanihin na ng magsasaka ang gintong palay

upang kanilang pamilya'y may makakaing tunay

habang patuloy sa lakad na kilo-kilometro

ginagampanan ang adhikain, nag-uusyoso

bakit ba ganyan, bakit ganoon, bakit ganito

ah, tinitiyak laging may pagsusuring kongkreto

at narating din ang tulay patungo sa kabila

nagisnan ang kalunos-lunos na buhay ng dukha

matamang nakinig sa adhika ng manggagawa

at kumbinsido akong mayroon pang magagawa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa lalawigang kanyang napuntahan

Ang mga kagila-gilalas

ANG MGA KAGILA-GILALAS

noon nga'y Pilipino't Amerikanong digmaan

"bandoleros" ay nagpakita ng kabayanihan

sila'y sina Luciano San Miguel, Julian Montalan,

Macario sakay, Katipunerong tunay, palaban

datapwat kayrami pang bayani sa ating bansa

ang lumaban upang makamit ang sintang paglaya

sa paniniwalang katutubo'y marami din nga

yaong ating mga bayani, diwata, bathala

dinggin ang kwento nina Humadapnon, Labaw Donggon,

Agyu, Sinangkating Bulawan, Malubay Hanginon,

Walain Pirimbingan, Matabagka, Aliguyon, 

Kudaman, Taake, Lam-ang, Taguwasi, at Laon

nariyan ang mga diwatang sina Idyanale,

Bangan, Lalahon, Ibu, Gaygayona, Ikapati,

Alunsina, Aran, Darago, Ipepemehandi,

Bugan, Anagolay, Daungen, Lang-an, Bait Pandi

marami tayong Bathala tulad nina Balangaw,

Manama, Ogassi, Amansinaya, Burolakaw,

Tungkung Langit, Makabosog, Gugurang, Manawbanaw,

Angalo, Malyari, Mandarangan, at Talagbusaw

ang iba pang Bathala'y huwag nating kalimutan

pagkat nariyan sina Lumawig at Kabunyian

ngalang Aponitolau, Kadaklan, Libtakan, Kaptan

na mga patnubay ng katutubong mamamayan

marami pang ibang pangalang tunay na dakila

sa ating mga katutubong may paniniwala

magbasa-basa upang matuklasan nating pawa

ang ating kulturang dapat batid at isadiwa

- gregoriovbituinjr.

* mga pangalan ay hango sa mga aklat na Bandoleros at Mga Nilalang na Kagila-gilalas

Ang solong halaman sa kanal

ANG SOLONG HALAMAN SA KANAL

kahit dukha mang nakatira sa tabi ng kanal

kung nagpapakatao't nabubuhay ng marangal

siya'y yayabong din sa gitna man ng mga hangal

at ang dukhang iyon ay baka ituring pang banal

saan mo dadalhin ang kayamanang inaari

kung sa iyong kapwa'y di naman ibinabahagi

di naman sila nagsikap, ang iyong pagsusuri

kasalanan naman nila kung sila'y mapalungi

kayang mabuhay ng halaman sa kanal na iyon

sapagkat nagpunyagi ang binhing napadpad doon

tubig, hangin, kalikasan ang sa kanya'y tumulong

sarili'y di pinabayaan, nagsikap, umusbong

marahil, siya'y tulad kong mag-isa sa pagkatha

o ako'y tulad niyang mag-isang sumasalunga

sa agos ng lipunang kayraming nagdaralita

subalit naaalpasan ang hirap, dusa't luha

ah, solo man akong halamang umusbong sa lungsod

ngunit di ako mananatiling tagapanood

may pakialam sa isyu ng lipunan, di tuod

na kasangga ng magsasaka't manggagawang pagod

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa kanyang nadaanan

Sa bundok na iyon

SA BUNDOK NA IYON

kaytalim ng pangungusap na naroong narinig

na sa buong katauhan ko'y nakapanginginig

kumbaga sa pagkain ay sadyang nakabibikig

sa puso'y tumusok ang sinabing nakatutulig

nararanasan din natin sa buhay ang karimlan

subalit dapat magpakatatag at manindigan

sa kapwa'y gawin ang tama't talagang kabutihan

daratal din ang umagang buong kaliwanagan

kung isa lamang akong lawin, nais kong lumipad

upang iba't ibang panig ng bansa'y magalugad

upang makipag-usap sa kapareho ng hangad

upang pagbabagong asam sa masa'y mailahad

kung isa lamang akong nilalang na naging bundok

tulad ng nasa alamat o kwentong bayang arok

hahayaang masisipag ay marating ang tuktok

habang naghahangad palitan ang sistemang bulok

kung isa akong bagani sa mga kwento't tula

pinamumunuan ay mga bunying mandirigma

itatayo ko'y lipunang malaya't maginhawa

kung saan walang inggitan, alitan, dusa't luha

kung sa isang liblib na pook, ako'y pulitiko

mamamayan ko'y di basahan at ako'y di trapo

ang serbisyo'y serbisyo, di dapat gawing negosyo

tunay na pamamahala'y pagsisilbi sa tao

nasa kabundukan man, hangad ay kapayapaan

payapang puso't diwa, di lamang katahimikan

na madarama sa isang makataong lipunan

oo, sadyang pagpapakatao'y kahalagahan

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Halina't magtanim

HALINA'T MAGTANIM

halina't magtanim, maging magsasaka sa lungsod

urban farming ay sama-sama nating itaguyod

paghandaan na natin kung ano man ang mangyari

na may mapipitas na pagkain sa tabi-tabi

walang malaking lupa, di tulad sa lalawigan

ngunit may mga pasong maaari mong pagtamnan

lalo na't may pandemya, aralin ang pagtatanim

upang di magutom, maiwasan ang paninimdim

tipunin ang walang lamang delata't boteng plastik

lagyan ito ng lupa at mga binhi'y ihasik

magtanim ng gulay, ibaon ang binhi ng okra, 

sili, munggo, sanga ng alugbati, kalabasa

magtanim tayo ng talbos ng mustasa't sayote

at walang masamang magtanim tayo ng kamote

di dahil walang ayuda'y sa gutom magtitiis

kumilos ka't magtanim ng gulay mong ninanais

alagaang mabuti ang anumang itinanim

laging diligan, balang araw ay mamumunga rin

upang pamilya'y di magutom, may maaasahan

may mapipitas na gulay kung kinakailangan

- gregoriovbituinjr.

Mag-ingay laban sa karahasan

MAG-INGAY LABAN SA KARAHASAN

mag-ingay laban

sa karahasan

at ipaglaban

ang karapatan

walang due process

naghihinagpis

ang ina't misis

na nagtitiis

krimen ang tokhang

na pamamaslang

na karaniwang

dukha'y timbuwang

dapat managot

yaong may-utos

at mga hayop

na nagsisunod

mahal sa buhay

yaong pinatay

hustisya'y sigaw

ng mga nanay

- gregoriovbituinjr.

* kuha sa pagkilos sa Black Friday laban sa EJK

Pagpupugay kay Miss Myanmar 2020

PAGPUPUGAY KAY MISS MYANMAR 2020

napanood ng madla si Miss Myanmar Thuzar Wint Lwin

sa nakaraang Miss Universe, sadyang matapang din

tangan ang plakard na "Pray for Myanmar," nakita natin

panawagan sa bansa kung saan siya nanggaling

pulitikal na mensahe sa buong mundo'y dala

ang Miss Universe ang ginawa niyang plataporma

plakard na hawak ay nananawagan ng hustisya

para sa piniit at pinaslang sa bansa nila

nagkudeta ang militar Pebrero nitong taon

at maraming nagprotesta ang nangamatay doon

mga halal na lider ng Myanmar ay ikinulong

tindig sa isyu'y sa Miss Universe niya sinulong

ang kanyang Miss Universe National Custome ay simple

subalit napagwagian ito ng binibini

sigaw din niya'y palayain si Daw Aung San Suu Kyi

at ngayon sa kanyang bansa'y nais siyang mahuli

ayon sa balita'y may arrest warrant pala siya

at nais ikulong ng Myanmar military junta

sa kanyang bansa'y naging tinig na ng demokrasya

buting huwag munang umuwi't ikukulong siya

pagpupugay kay Miss Myanmar sa kanyang katapangan

tandaan, Miss Myanmar Thuzar Wint Lwin ang kanyang ngalan

ginawa niya'y kapuri-puri't kabayanihan

bunying babaeng marapat lang nating saluduhan

- gregoriovbituinjr.

Kamatis at talong sa pananghalian

KAMATIS AT TALONG SA PANANGHALIAN

bata pa lang, hilig ko na ang kamatis at talong

sakaling wala ang paboritong pritong galunggong

na sinasawsaw ko sa kalamunding at bagoong

ubos na ang okra't talbos, may talong at kamatis

ulam sa pananghalian, pampakinis ng kutis

animo suliranin ay ramdam mong mapapalis

simpleng pamumuhay, masalimuot man ang buhay

trabaho nang trabaho at nagsisipag ngang tunay

pagdatal ng dilim ay patuloy sa pagninilay

salamat sa kamatis at talong, nakabubusog

tila matamis na pag-ibig ang inihahandog

lalo't tama lang ang pagkaluto't di naman lamog

tila baga ang pagluluto'y pagkatha ng akda

kamatis at talong ay ginagayat munang kusa

sa kawali'y adobohin o kaya'y ilalaga

hanggang maamoy mo na't malasahan yaong sarap

na animo'y natutupad ang aba mong pangarap

mga pinagsamang salita'y naging tulang ganap

- gregoriovbituinjr.

Ang batang magalang at ang guro

ANG BATANG MAGALANG AT ANG GURO

salamat sa mga batang magalang

masunurin sa kanilang magulang

sa matatanda'y nagmamano naman

di nagdadabog kapag inutusan

sa paaralan sila natututo

dahil sa gurong dakilang totoo

nangangaral paano rumespeto

lalo na sa karapatang pantao

sa mga guro, maraming salamat

dahil sa inyo, bata'y namumulat

sa paligid ay huwag magkakalat

tinuruan ding magbasa't sumulat

sadyang dakila kayong mga guro

bata'y natuto sa inyong panuto

tiyak aral ninyo'y di maglalaho

pagkat naukit na sa diwa't puso

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa loob ng ZOTO Learning Center nang minsan siyang dumalaw doon

Community pantry'y nagsara nang dinagsa ng tao

COMMUNITY PANTRY'Y NAGSARA NANG DINAGSA NG TAO

mapapaisip ka kung di nakinig ng balita

lalo't community pantry na layon ay dakila

ay bigla nga raw nagsara nang dumugin ng madla

aba'y bakit? dapat lang natin itong mausisa

bawat community pantry'y talagang dadagsain

lalo't walang ayuda galing sa gobyerno natin

upang sa pamilya'y may maiuwing makakain

malayo man ang pinanggalingan ay pipila rin

kaygandang layon, magbigay ayon sa kakayahan

gayundin, kumuha ayon sa pangangailangan

bawat community pantry'y talagang pipilahan

na pagbabakasakali laban sa kagutuman

lalo't nawalan ng trabaho ang maraming ama

mga pabrika'y nagsarahan dahil sa pandemya

subalit nasabing pantry'y bakit kaya nagsara

dahil daw di sumunod sa health protocol ang masa

kung maayos lamang ang gabay ng pamahalaan

pila'y naayos sana't sumunod ang mamamayan

naroon sana'y nakakuha kahit minsan lamang

nang pamilyang nagugutom ay makakain naman

- gregoriovbituinjr.

Ang makatang di nagsasalita

lagi na lang daw akong nakamulagat, tulala

isasama sa grupo nila'y di nagsasalita

sabi ng isang may katungkulang tinitingala

ganito ba ang tulad kong masipag na makata

di nga ba nagsasalita ang tulad kong madaldal

na sa katabilan ko, tingin sa akin ay hangal

madada, nagpapatawa kahit di naman bungal

kung di masalita, wala na sa aking tatagal

di nagsasalita ngunit di naman isang pipi

di nagsasalita ngunit kayraming sinasabi

laging itinutula ang laman ng guniguni

madaldal sa bawat katha, sinasabi'y kayrami

naging sekretaryo heneral ng ilang samahan

tagapagpadaloy ng pulong madalas at minsan

makatang nilalakad ay milya-milyang lansangan

upang makarating lamang sa abang pupuntahan

kung ayaw sa akin ng tinitingalang pinuno

di naman ako namimilit, gusto kong lumayo

ayoko rin sa kanila, nais ko nang maglaho

buti pa sa panitikan, madaldal at di dungo

- gregoriovbituinjr.

Paglalakad ng malayo

oo, aking nilalakad ay kilo-kilometro

baka makasalubong ang paksa saanmang kanto

minsan ay di malaman kung sino ang kaengkwentro

kahit batid ang mga siga-siga sa may kanto

paglalakad ng malayo'y isa ring paghahanda

sa binalak na nobelang pilit kong kinakatha

kahit na may panganib o delubyong nagbabadya

pabago-bago na ang panahong di matingkala

minsan, sa kainitan ng araw pa'y naglalakad

buti't mahaba ang manggas, kutis ay di nabilad

habang sa trapik, mga sasakyan ay di umusad

habang nagtitinda sa bangketa'y kinakaladkad

bakit huhulihin ang nais lang maghanapbuhay

ng marangal, bakit inosente'y biglang binistay

ng bala sa ngalan daw ng tokhang na pumapatay

ah, hustisya'y sigaw ng mga lumuluhang nanay

may mga amang kayraming pinapakaing bibig

nawalan ng trabaho't walang pambayad sa tubig,

kuryente't upa sa bahay, sadyang nakatutulig 

habang sa kalangitan ay naroong nakatitig

nais kong maitayo ang lipunang hinahangad

habang gubat sa kalunsuran ay ginagalugad

sa unang hakbang nagsimula ang malayong lakad

habang planong nobela'y kung saan-saan napadpad

- gregoriovbituinjr.

Tulang alay sa desaparesidos

TULANG ALAY SA DESAPARESIDOS

(International Week of the Disappeared)

tuwing huling linggo ng Mayo ay inaalala

yaong mga nangawalang di pa rin nakikita

na hanggang ngayon, hinahanap ng mga pamilya

na sa tagal ng panahon ay malamang patay na

o kung sakaling sila'y buhay pa'y di makatakas

sa mga dumukot na talaga ngang mararahas

na walang pakialam sa alituntuning patas

di nagpapakatao't sa laban ay di parehas

anong hirap sa loob ng kanilang pagkawala

lumuluha nakangiti man sa harap ng madla

sugat ay balantukan, sa loob ay humihiwa

mga may kagagawan ay malalaman pa kaya

sana, hustisya'y kamtin pa ng desaparesido

sila sana'y matagpuan pa sa buhay na ito

anak na'y nagsilaki't nagtapos ng kolehiyo

nag-asawa't nagkaanak, wala pa rin si lolo

hanggang ngayon, ang hanap ng pamilya'y katarungan

na kahit sana bangkay ay kanilang matagpuan

upang marangal na libing, mga ito'y mabigyan

upang makapag-alay ng bulaklak sa libingan

- gregoriovbituinjr.

Nobela't piniritong talong

NOBELA'T PINIRITONG TALONG

madaling araw, ang mga aso'y umaalulong

di na nakatulog, umaasang may nakatulong

sa mga kasamang ang suliranin ay linggatong

umaga, bumangon na ako't nagprito ng talong

ang dalawang talong ay aking ginayat sa tatlo

hinati sa gitna, gumilit sa bawat piraso

ano kaya, lagyan ko ng toyo para adobo

may mantika naman, kaya ipinasyang iprito

ito ang aking agahang nakabubusog sadya

habang muli na namang magsusulat maya-maya

ang una kong nobela'y sinusubukang makatha

kahit nakikita nilang ako'y mukhang tulala

sa nobela ko'y walang iisang tao ang bida 

may kwento bawat tao na dapat kinikilala

kolektibong aksyon ng bayan ang pinakikita

bida ko'y ang nagsasama-samang kumilos na masa

ito yata'y epekto ng masasarap kong luto

tulad ng talong na pinrito kong buong pagsuyo

tulad ng patuloy na pagsintang di maglalaho

nobela ma'y hinggil sa kwentong may bahid ng dugo

- gregoriovbituinjr.

Ang karapatang magpahayag at magprotesta

ANG KARAPATANG MAGPAHAYAG AT MAGPROTESTA

makabagbag-damdamin ang tinugon ni Miss India

ah, talaga namang ako'y napahanga talaga

ipinaliwanag ang karapatang magprotesta

at kalayaang magpahayag ay mahahalaga

siyang tunay, sapagkat bukas ang kanyang isipan

na ipagtanggol ang katarungan at karapatan

lalo't pantay na karapatan sa kababaihan

upang isatinig ang kawalan ng katarungan

karapatang pasiya ng nagkakaisang tinig

na kapwa'y sa panlipunang hustisya kinakabig

upang ang mapagsamantala'y talagang malupig

upang maliliit at inaapi ang mang-usig

karapatan ng bawat tao ang pagpoprotesta

sa kung ano ang nakakaapekto sa buhay nila

protesta'y makapangyarihang sandata ng masa

lalo na't namamayani sa bansa'y inhustisya

pipikit na lang ba sa mga patayang naganap

na walang due process, sa tokhang iyan ang nalasap

ng maraming inang sa anak nila'y may pangarap

na sa atas ng bu-ang, buhay ay nawalang iglap

katarungan sa mga walang prosesong pinaslang 

at iprotesta ang kawalanghiyaan ng bu-ang

salamat, Miss India, sa maganda mong kasagutan

upang karapatan bilang tao'y maunawaan

- gregoriovbituinjr.

* litrato at sinabi ni Miss India, mula sa google

Paa'y nakatindig pa rin sa lupa

PAA'Y NAKATINDIG PA RIN SA LUPA

ayokong magmalaking marami-raming nagawa

dahil baka sa bayan, mga ito pala'y wala

kaya sa esensya, wala pa rin akong nagawa

dahil pinaghirapan ay walang silbi sa madla

kaya mga paa'y sa lupa laging nakatindig

mahinahon, mapagkumbaba, katulad ng tubig

kahit na nagsisikap sa mga gawaing bisig

ay sa putikan pa rin ang puso ko'y pumipintig

kayraming nakausap, nakapanayam na nanay

na ang mga anak ay bigla na lamang pinatay

walang due process, bala ang sa anak nga'y bumistay

hanggang ngayon, walang hustisya kundi dusa't lumbay

pinagmamasdan ko ang buwan paglitaw sa gabi

at kung walang buwan ay nakatitig sa kisame

sa Kartilya, kabakahin ang mga mang-aapi

ipagtanggol ang bayan laban sa mga salbahe

pinili kong maging kasangga ng mga maliit

kaya narito pa ring manggagawa'y sanggang dikit

paa'y laging nasa lupa, putik man ang pumagkit

at nakikibaka upang hustisya'y maigiit

- gregoriovbituinjr.

* litatong kuha ng makatang gala sa isang pasilyo niyang nilakaran

Ang tindig ko'y sa matuwid

nakakatindig ako ng tuwid at taas-noo

dahil sa paninindigan at tangan kong prinsipyo

aktibistang layunin ay lipunang makatao

at itinataguyod ay karapatang pantao

naninindigan sa prinsipyo't paraang matuwid

pinaglalaban ang karapatan kahit mabulid

sa karimlam sa pagsagupa sa sistemang ganid

panlipunang hustisya sa masa'y dapat ihatid

panigan lagi ang katuwiran at katarungan

isabuhay ang paggalang sa bawat karapatan

pantay, patas at parehas sa kapwa mamamayan

taas-noo nating mahaharap ang sambayanan

kaya narito ako, prinsipyadong nakatindig

at mga api sa lipunan ay kakapitbisig

tulad sa Kartilya, sa matuwid ako sumandig

upang kahit mamatay ay masayang malulupig

mawawala ako sa mundong walang bahid dungis

pagkat patuloy akong nagpapatulo ng pawis

pagkat nakibaka sa kabila ng dusa't hapis

pagkat aktibista akong ang konsensya'y malinis

- gregoriovbituinjr.

Kung bakit dapat walang nyutral

KUNG BAKIT DAPAT WALANG NYUTRAL

"If you are neutral in situations of injustice, you have chosen the side of the oppressor." ~ Desmond Tutu, born 7 October 1931, is a South African Anglican cleric and theologian, known for his work as an anti-apartheid and human rights activist. Winner of the 1984 Nobel Peace Prize.

katulad ko'y Libra rin ang aktibistang kleriko

taga-South Africa na Anglikanong teologo

wala raw dapat nyutral o tatahimik na tao

pag inhustisya na'y gumagambala sa kapwa mo

mabuhay ka, Desmund Tutu, kayganda ng tinuran

hinggil sa karapatan at hustisyang panlipunan

kinilala sa kanyang nagawa para sa bayan

may premyong Nobel pa sa usaping kapayapaan

pag nyutral ka sa mga inhustisya'y pumapanig

sa mga gawang kalupitan, krimen, panlulupig

pagsasamantala't pang-aaping dapat mausig

sa paglaban sa masama'y dapat tayong tumindig

pag nagtakip ka ng mata sa kawalang hustisya

pag nagtakip ka ng taynga sa hinaing ng masa

pag sa kawalang hustisya'y ayaw mong makibaka

pinili mo nang pumanig sa mapagsamantala

may karahasang nangyayari, tatahimik ka lang

takot kang madamay kaya wala kang pakialam

iniisip lang ay makasariling kaligtasan

tila nagtanggol sa karapatan ay inuuyam

kaya ako, di ako nyutral sa mga nangyari

lalo't sa kawalang hustisya, ako'y isang saksi

kahit patula, ipaaabot ko ang mensahe

dapat nating labanan ang anumang pang-aapi

- gregoriovbituinjr.

Ang suot ni Miss Singapore sa Miss Universe 2020

ANG SUOT NI MISS SINGAPORE SA MISS UNIVERSE 2020

tunay na makapukaw-pansin ang suot na iyon

ni Miss Singapore, panawagan at kanilang tugon

dahil maraming binubugbog na mga Asyano

sa Amerika na ang dalang ideya'y rasismo

"Stop Asian Hate" ang nakasulat sa kanyang kapa

na makabuluhang islogan tungo sa hustisya

nagpapalaganap ng rasismo'y dapat malupig

mga nananakit ng Asyano'y dapat mausig

"Stop Asian Hate", islogang sadyang makatarungan 

upang itigil ang nagaganap na karahasan

ah, wakasan na ang anumang namumuong galit

dahil diyan sa rasismo na ideyang kaylupit

naalala ko nga ang Kartilya ng Katipunan

at Liwanag at Dilim ni Jacinto sa islogan

tao'y pantay-pantay anuman ang kulay ng balat

kay Jacinto: Iisa ang pagkatao ng lahat

salamat, Miss Singapore, at minulat mo ang mundo

laban sa dahas at rasismo sa mga Asyano

magpakatao't makipagkapwa ang bawat isa

at pag-ibig dapat ang mangibabaw na ideya

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Si Miss Peru hinggil sa climate change

SI MISS PERU HINGGIL SA CLIMATE CHANGE

mabuhay ka, Miss Peru, sa iyong magandang tugon

doon sa Miss Universe, sa question and answer portion

hinggil sa climate change, tayo'y kolektibong umaksyon

magtulungan tayo't sagipin ang planeta ngayon

tunay kang inspirasyon para sa kinabukasan

ng mga sunod na henerasyon ng kabataan

dapat din nating pag-isipan ang kanyang tinuran

lalo na't tayo'y may kolektibong pananagutan

upang sama-samang kumilos at magkapitbisig

nang masagip ang nag-iisang tahanang daigdig

mga sumisira ng kalikasan ay mausig

at maparinig ang nagkakaisa nating tinig 

huwag hayaang dahil sa climate change ay malusaw

ng unti-unti ang mundong ayaw nating magunaw

kay Miss Peru, kami'y nakikiisa sa pananaw

magtulong upang magandang daigdig ay matanaw

- gregoriovbituinjr.

- litrato at sinabi ni Miss Peru ay mula sa google

Panawagan ng Miss Universe ng buhay ko

PANAWAGAN NG MISS UNIVERSE NG BUHAY KO

ang tshirt na pasalubong ko'y sinuot ni misis

na ang tatak: No Climate Justice Without Gender Justice

na ibinigay noong Araw ng Kababaihan

nang maraming babae ang nagtungo sa lansangan

tila baga panawagan ng mga kandidata

sa Miss Universe, makabagbag-damdamin talaga

mayroong "Stop Asian Hate", may "Pray for Myanmar" doon

may "No more hate, violence, rejection, discrimination"

sa mga Miss Universe na talagang may prinsipyo

pagpupugay! pati sa Miss Universe ng buhay ko

ang prinsipyado ninyong panawagang dala-dala

sa maraming bansa sa mundo'y mapakinggan sana

upang mga mararahas ay tunay na malupig

nang daigdig ay mapuno ng hustisya't pag-ibig

- gregoriovbituinjr.

Mga panawagan sa Miss Universe 2020

MGA PANAWAGAN SA MISS UNIVERSE 2020

sa Miss Universe na paligsahan ng kagandahan

may makatawag pansin sa kanilang kasuotan

ginamit nilang plataporma ng paninindigan

ang suot nilang may panawagang makabuluhan

na dapat buong mundo'y basahin ito't pakinggan

"Stop Asian Hate" kay Miss Singapore Bernadette Belle Ong

may plakard: "Pray for Myanmar" suot ang national custom

at "No more hate, violence, rejection, discrimination"

kay Miss Uruguay na animo'y pakpak niyang telon

makatuturang pahayag sa buong mundo'y layon

mabuhay ang mga Miss Universe na may prinsipyo

palaban, sadyang nagpupugay kaming taas-noo

sa panawagan nilang pangkarapatang pantao

islogang repleksyon ng bansa nila't pagkatao

na umaaalingawngaw na sa buong uniberso

nawa panawagan n'yo sa buong mundo'y marinig

para sa karapatang pantao'y magkapitbisig

upang mga mandarahas ay talagang mausig

upang panlipunang hustisya'y talagang manaig

nang ating mundo'y mapuno ng hustisya't pag-ibig

- gregoriovbituinjr.

* mga litrato mula sa google