Hamon sa dokumentasyon

HAMON SA DOKUMENTASYON

kinakaharap nati'y bukas na maalapaap
sa bagong rehimen may mga maling nagaganap
labis-labis ang patayan, biktima'y mahihirap
tila karapatang pantao'y isa lang pangarap

mga kapatid, narito tayo sa pagsasanay
upang sumabak sa panawagang hustisyang tunay
kayraming tinotortyur, tinotokhang, pinapatay
pangyayaring puno ng pasakit, dahas at lumbay

paano natin haharapin ang ganito, kapatid
maraming kasong sa kamay ng batas nalilingid
paano ba natin ito sa madla'y mapabatid
upang ang kawalang hustisya'y tuluyang mapatid?

- gregbituinjr.,11-25-16
nilikha at binasa sa ikatlong araw ng Study Session and Workshop on Human Rights, Torture and Extra-Judicial Killings, na inisponsor ng Balay at iDefend

Balantukan

BALANTUKAN

sa tortyur ay sadyang manginginig ang laman
pisikal, mental, dama ng kaibuturan
maging ito'y munting kirot ng kalingkingan
sadyang madarama ng buo mong katawan

ayaw mang aminin, pamilya'y lumuluha
tila kinulata ang pagkatao't diwa
para bang isang sasakyan tayo'y binangga
nang dahil sa tortyur, ang tao'y kinawawa

bakit ba nangyayari ang mga ganito
lipunan ba'y hindi lipunang makatao
hirap at gutom ba'y salik o elemento
upang sa gayon masadlak ang isang tao

tortyur ay di makataong pamamaraan
tao'y di lang masusugatan o peklat man
nag-iiwan ito ng latay sa isipan
dapat sistemang ito'y mawalang tuluyan

- gregbituinjr.,11-24-16
nilikha at binasa sa harap ng mga dumalo sa ikalawang araw ng Study Session and Workshop on Human Rights, Torture and Extra-Judicial Killings, na inisponsor ng Balay at iDefend

Katarungan sa limampu't walo

KATARUNGAN SA LIMAMPU'T WALO

(sa ikapitong anibersaryo ng Maguindanao massacre, Nobyembre 23, 2016)

nang dahil sa angkin nilang kapangyarihan

karibal sa pulitika ang tinambangan

ginahasa pa ang mga kababaihan

pati mga dyornalista'y pinagpapaslang

mistulang dagat ng dugo ang lupang tigang

biktima'y tatlumpu't dalawang dyornalista

at pamilya ng kalaban sa pulitika

may mga sibilyan ding sadyang nadamay pa

inubos ngang lahat ang mga pinuntirya

doon sa Maguindanao, walang itinira

buga ng baril yaong ipinasalubong

hanggang laksang dugo sa lupa'y dumaluyong

pinagsasagpang sila ng lilo't ulupong

sa mga maysala'y di sapat iyang kulong

totoong hustisya'y dapat nilang masumpong

- gregbituinjr.

Tula alay sa FIND

SA ANIBERSARYO NG FIND

(alay sa ika-31 anibersaryo ng FIND o Families of Victims of Involuntary Disappearance, Nobyembre 23, 2016)

tanging handog sa inyo ng abang makata

ay pawang tula lamang na sariling katha

pakikipagkaisa sa puso nyo't diwa

laban sa inhustisyang sa inyo'y ginawa

mga mata ma'y nakatitig sa kawalan

ang diwa'y binubutingting ng kaigtingan

ng kaganapang di mawari sa isipan

lalo't mahal nyo'y di pa rin natatagpuan

makata ma'y nakatingala sa bituin

upang mga kataga'y pagtagni-tagniin

para sa inyo, tula'y agad kakathain

bilang ambag sa layunin nyo’t simulain

bilin sa atin ni Rizal doon sa Fili

huwag kalilimutan, di man tayo saksi,

ang mga nangabulid sa dilim ng gabi

lalo't buhay nila'y inalay sa mabuti

- gregbituinjr.

Sa ika-31 anibersaryo ng FIND

SA IKA-31 ANIBERSARYO NG FIND, NOBYEMBRE 23, 2016

(alay na soneto sa Families of Victims of Involuntary Disappearance o FIND)

di ko alam kung taas-kamaong pagbati

o kamaong kuyom na pagdadalamhati

ang isasalubong ko sa inyong pighati

kundi munting paggunitang may halong hikbi

sabi nyo nga, "Buti pa si Marcos, may bangkay!"

sa Libingan ng Bayani, siya'y nahimlay

nakaragdag ito sa poot ninyo't lumbay

habang di makita ang mahal nyo sa buhay

dama po namin ang inyong pagkasiphayo

at iwing puso'y narito ri't nagdurugo

kailan makikita ang mga naglaho

asam na hustisya nawa'y makamtang buo

nawa'y makita na ang nawawalang mahal

at katarungan nawa sa inyo'y dumatal

- gregbituinjr.

Pagninilay ng isang Voltes V fan

PAGNINILAY NG ISANG VOLTES V FAN

kapara ng Voltes V sa imperyo ni Prince Zardos
pinatalsik na ng bayan ang diktaduryang Marcos
tuluyang ibinagsak ang imperyong Boazania
gaya ng pagbagsak ng mapanlilong diktadurya

ngayon ang diktador ay itinuring na bayani
parang kinilalang bayani ang lilong prinsipe
sadyang nakapanginginig ng laman ang nangyari
tila pinaghirapan ng baya’y nawalang silbi

klasiko ang panawagan ng Voltes V: "Let's volt in!"
na para sa diktadurya'y "Let's revolt" daw kung dinggin
tinanggal ni Marcos ang Voltes V sa telebisyon
dahil siya lang ang hari, bawal ang rebolusyon

sa Libingan ng Bayani, diktador na'y nalibing
ibinaon nang lihim, mga Marcos ay nagpiging
ang nangyaring ito'y pagyurak sa bayang magiting
kaya ang panawagan ng bayan, ito'y hukayin

- gregbituinjr.

Ako'y Block Marcos

Ako'y agad nang nakiisa sa grupong Block Marcos
Kasaysayan ang nagbadyang agad kaming kumilos
Organisahin ang hanay, ito na'y pagtutuos
Yaring bayan ay nagbangon sa nangyaring pag-ulos

Bakit ba sa Libingan ng Bayani inilibing
Libingang ito'y di para sa diktador ang turing
O, bayan, sa pagsasamantala, tayo'y gumising
Commitment sa labang ito'y dapat na mapaigting
Kabakahin anumang sa karapata'y sasaling

Marcos ay nailibing sa Libingan ng Bayani
At nagprotesta ang kabataan, masang kayrami
Rinig mo ang hikbi at hiyaw nilang anong tindi
Concerned citizens din ay sadyang nanggagalaiti
Oo, "Hukayin! Hukayin!" ang kanilang sinabi
Sapagkat ang diktador nga'y hindi naman bayani!

- gregbituinjr.

Sangre Danaya, inspirasyon ng makata

Sangre Danaya, sa Encantadia nagmula
sa tuwina'y pangarap ng abang makata
ang musa'y isang napakagandang diwata
inspirasyon ng pusong tigib ang paghanga

si Danaya'y kaytindi sa pakikidigma
magaling sa arnis, mataktika ang diwa
iba na pag puso ng makata'y tinudla
sadyang iibig sa sinasambang diwata

kung daratal ka sa mundo ng mga tao
narito akong tiyak kakampi sa iyo
nawa'y huwag lang ipagkait ang ngiti mo
na sa abang puso'y nagpasayang totoo

salamat, minamahal kong Sangre Danaya
sa daigdig ko't panitik, ikaw ay musa

- gregbituinjr.

sa isang dilag

bisyo mong pagsinta'y dakila
ito man ay tadtad ng luha
nawa kamtin mo'y pawang tuwa
pagsubok ma'y dumaang pawa

bisyo ko naman ay tumula
kahit pa dumaan ang sigwa
huwag lamang sanang mawala
itong dignidad at adhika

- gregbituinjr.

Kamao'y kuyom sa lilim ng alapaap

panahon iyon na ang langit ay maulap
kamao'y kuyom sa lilim ng alapaap
marami nang nangawala sa isang kisap
nagdaa'y deka-dekada't di pa mahanap

ang The Great Lean Run ay isang paggunita
sa araw ng pagkayukayok, tila sumpa
kayrami nilang biktimang napariwara
dahil sa diktaduryang namuno'y kuhila

noon, diktadurya'y panahon ng hilahil
habang nahaharap sa bagong panunupil
sa karapatang pantaong ayaw papigil
ngayon ay ramdam pa rin ang panahong sikil

at muling sinariwa sa The Great Lean Run
na pag dumatal ang sigwa tayo'y lumaban

- gregbituinjr.

(ang tulang ito'y bahagi ng isang planong pamphlet o zine ng mga tula hinggil sa The Great Lean Run 2016 bilang handog-pasasalamat sa mga nag-isponsor sa makata sa makasaysayang aktibidad na ito)

ang maya

lilipad-lipad ang maya
sadyang kahali-halina
palay ba ang hanap niya?
baka mumong tira-tira?
o bulate ang puntirya?

- gregbituinjr.

huwag ilibing sa LNMB ang diktador

sa Libingan ng mga Bayani'y huwag ipilit
na ilibing doon ang diktador na anong lupit
pagkat siya'y pinatalsik na nitong bayang gipit
pati ang kasaysayan pa'y nais nilang iligpit

- gregbituinjr.

Sa muling panahon ng hilahil

narito muli ang panahon ng hilahil
bayani na raw ang diktador na nanupil
ng karapatan at sa bayan ay naniil
bakit bayani na ang diktador na sutil

nagngingitngit ang bayan, sa korte'y nagapi
pinatalsik nila noon, ngayo'y nagwagi
isang paglupig sa kasaysayan ng lahi
kalunos-lunos, ang bayan na'y nalugami

subalit balang araw ay maniningil din
ang kasaysayang pilit nilang buburahin
tila baya'y patiwarik na ibinitin
nabigo't nayurakan ang dangal na angkin

nasa ligalig, nagbabaga ang panahon
di madalumat bakit gayon ang desisyon
ng Korteng dapat kakampi ng bayan ngayon
ah, sadyang panahon na ng muling pagbangon

- gregbituinjr., 110816

Pagninilay sa "Pray for Eight" Concert

PAGNINILAY SA "PRAY FOR EIGHT" CONCERT

dinggin nawa ng walo o higit pang mahistrado
ang tinig ng bayan at pintig nitong aming pulso
na kasaysayan ay kaakibat ng pagkatao
at ugat ng lahing dapat buo, di binabago

patuloy na humihikbi ang maraming pamilya
ng mga nawala sa panahon ng diktadurya
hanggang ngayon, kay-ilap ng ninanasang hustisya
nawa, katarungang asam na'y mapasakanila

pagpapasiyahan nila kung wasto bang ilibing
sa Libingan ng Bayani ang diktador ng lagim
sugat pang di hilom ay huwag budburan ng asin
kasaysayan pag nayurakan ay di malilihim

kami'y umaasang maging patas ang inampalan
at di yuyurak sa pagkatao't dangal ng bayan
O, hukom, maalam ding maningil ang kasaysayan
mga pasiya nyo nawa'y maging makatarungan

- tula't litrato ni gregbituinjr.

(ang tulang ito’y kinatha sa monumento ni LapuLapu sa Rizal Park, Luneta, Maynila, Nobyembre 6, 2016)

(nakatakdang magbotohan ang mga mahistrado ng Korte Suprema sa Nobyembre 8, 2016)

Daludalo

kung daludalo ang tawag sa anay na may pakpak
sa anay ng lipunan kaya'y anong itatawag?
anay na dalo ng dalo sa mga pulong bayan
subalit trapo palang sadyang di maaasahan

- gregbituinjr.

Pagpupugay sa mga totoong bayani

PAGPUPUGAY SA MGA TOTOONG BAYANI
(Binasa sa Bantayog ng mga Bayani, sa aktibidad ng FIND o Families of Victims of Involuntary Disappearance, Nobyembre 2, 2016)

pagpupugay sa mga totoong bayani
na sa ating bayan ay tunay na nagsilbi
nang dahil sa prinsipyo'y walang pangingimi
na ipagtanggol ang masa mula sa imbi

ngunit marami sa kanila'y nangawala
di malaman, sila ba'y nabaon sa lupa
nahan na sila, aming puso'y lumuluha
hustisya ang hiyaw ng pusong nagbabaga

ngayon, nais pang baguhin ang kasaysayan
diktador ay nais ilibing sa Libingan
ng mga Bayani, huwag nating payagan
pagkat ito'y pagyurak sa dangal ng bayan

patuloy tayong magkaisa, makibaka
nang kamtin ng bayan ang asam na hustisya

- tula't litrato ni gregbituinjr.

Pagninilay sa sementeryo

PAGNINILAY SA SEMENTERYO
(sinulat sa Loyola Cemetery sa Marikina, habang ginugunita ang Author's Day, Nobyembre 1, 2016)

umaga'y naroong nagtungo na sa sementeryo
dumalaw sa puntod ng isang rebolusyonaryo
ilang taon na, kasama'y pinaslang ng Pebrero
subalit patuloy na nakibaka ang obrero

habang iginagala ang paningin sa paligid
may isang lawing lilipad-lipad sa himpapawid
na animo'y isinisigaw ang di nalilingid
hustisya! hustisya sa aming kasama't kapatid!

kayraming namatay, pinaslang, nabaon sa lupa
habang tiwali't pusakal pa ri'y nagsisigala
sa pamahalaan ay laksa ang tuta't kuhila
at sugapa'y patuloy pa ring nagsisibulagta

sa sementeryo'y nagsisipuntahan kapag undas
habang pook na yao'y ulila kapag taglagas
alaala ng nakalipas ay di lumilipas
katawan man ng namatay doon ay naaagnas

- tula't litrato ni gregbituinjr.

Ang bandilang asul

ANG BANDILANG ASUL
(alay sa ika-23 anibersaryo ng Sanlakas,
Oktubre 29, 2016)

tulad ng simbolo ng watawat ng bayan
ang puti sa tatsulok ay kabusilakan
ang dilaw nama’y tanda ng kahinahunan
pula’y sagisag ng bayani’t kagitingan
asul ay tanda ng tiwala't katapatan

tiwala't tapat sa tinanganang prinsipyo
upang ihasik ang binhi ng pagbabago
kumilos para sa karapatang pantao
laban sa kaapihan at kapitalismo
at pangalagaan ang dignidad ng tao

habang nagwawagayway ang bandilang asul
nais nila’y payapang mundo mula’t sapul
subalit bulok na sistema’y nang-uulol
sa bayan habang puhuna’y pasipol-sipol
asam nilang lipunan sana nga’y sumibol

naroon, tangan ang bandila ng Sanlakas
iwinawagayway, tandang asam ang bukas
na maayos pati patakaran at batas
at mapawi yaong tiwali't talipandas
upang kamtin ang isang lipunang parehas

Pagninilay sa kasalukuyang kalagayan

PAGNINILAY SA KASALUKUYANG KALAGAYAN

I

"sundin mo ako, anak, huwag kang magpapagabi
pagkat ayokong humandusay ka riyan sa tabi
layuan mo ang mga adik, wala silang silbi
lumayo ka sa mga adik kung ayaw magsisi"

"adik kasi iyan, eh, period, walang karapatan
layuan mo sila't baka madamay ka pa riyan
mag-ingat baka dugo nila tayo'y matalsikan
ang tulad nila'y nakaharap na kay Kamatayan"

II

kaylungkot ngang malaman ng katotohanang ito
tila walang paggalang sa karapatang pantao
ngunit dapat ingatan ng ama ang anak nito
lalo na't adik ay di matino't asal-demonyo

ngunit ang tamang proseso'y huwag kalilimutan
di porke adik ay mga pusakal agad iyan
i-rehab sila lalo na't iyon ang kailangan
mga tao rin sila't di ipis, may karapatan

III

iyang pag-aadik ba nila'y panlaban sa gutom
upang hapdi ng sikmura'y di maramdaman niyon
wala bang pangarap, pinili ang buhay na gayon
o nais ay mabilisang pera kaya nagumon

bakit may mga adik, dahil ba may kahirapan
o idinadahilan lang natin ang karukhaan
dahil di natin tarok bakit bulok ang lipunan
kung bakit may laksang dukha't may mayamang iilan

IV

tunay namang dapat nang mawala ang mga adik
ngunit di sa paraang dibdib nila'y dinidikdik
ramdam na nilang hirap sa mundo'y kahindik-hindik
ang dugo pa nila'y sisirit, sa lupa tatalsik

wala na bang pagkakataong itama ang buhay
adik ba'y wala nang karapatang pantaong taglay
palipad-hangin na lang ba ang karapatang tunay
o sila'y tao ring may kwento't may kwenta ang buhay

- gregbituinjr.

Nananaghoy ang tikbalang sa kanto

nananaghoy ang tikbalang sa kanto
tila baga siya'y nagdidiliryo
sa magandang birhen nagsusumamo
kahit na siya'y amoy sigarilyo

- gregbituinjr.

Buhay ng tao'y igalang

BUHAY NG TAO'Y IGALANG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
8 pantig bawat taludtod

tinukso ng mapanlinlang
sa shabu raw malilibang
ngunit utak ay nabuwang
gawa'y krimen at nanlamang
kaya nang mag-oplan tokhang
kayrami nang natimbuwang

ipis sila kung turingan
gayong kapwa tao naman
tila ba pamahalaan
animo'y nabubulunan
sa usaping karapatan
prosesong pagdaraanan
kalagayan ng lipunan
at bakit may kahirapan

ako’y napatiim-bagang
laksang buhay na'y inutang
proseso'y di na nalinang
karapatan pa'y hinarang
maisisigaw na lamang:
buhay ng tao'y igalang!

Maligayang kaarawan sa isang dilag

MALIGAYANG KAARAWAN SA ISANG DILAG
para kay Ruby na isang kasama sa pakikibaka, kaarawan niya noong Oktubre 14

maligayang kaarawan sa iyo
matimyas kong pagbating taas-noo
kung ilarawan kita'y masasabi
kumbaga sa dyamante'y isang ruby
sapagkat patuloy kang kumikilos
laban sa sistemang mapambusabos
magpatuloy ka sa pakikibaka
marami kaming sa iyo'y kasama
hanggang kamtin ang tagumpay ng mithi
puno man ng sakripisyo'y may ngiti
rebolusyon ma'y puno ng pasakit
nawa'y di ka naman nagkakasakit
kalusugan mo'y iyong pag-ingatan
sa muli, maligayang kaarawan

- gregbituinjr.

Ang dalawang oplan

OPLAN TOKHANG

kinakatok sa bahay

maririnig ang ingay

gumulo, may pinatay

kinabukasan, lamay

OPLAN TOKBANG

noong una'y oplan tokhang

ngunit naging oplan tokbang

ang nangyari: tok! tok! bang! bang!

kakatok at may pinaslang

- gregbituinjr.

Ang haring palamura ay haring palamara

laging nagmumura ang hari
mayroon kaya siyang budhi
nakatutuwa ba sa lahi
ang pagtutungayaw ng hari

takot ding mamuna ng masa
hari’y matalas ang espada
at baka pagulungin niya
ang ulo nila sa kalsada

tatahimik na lang sa takot
disiplina man ay baluktot
sa dibdib ng masa'y pangadyot
sa puso nila’y may hilakbot

ngunit burgesya’y natutuwa
sa pagmumura ng kuhila
nadamay pa'y inang kawawa
sa mapanyurak na salita

pagmumura ba'y matitigil
subalit sino ang pipigil
gayong lagi nang nanggigigil
ang palamurang haring sutil

- gregbituinjr.

Ang utos daw ng hari

ang utos daw ng hari
ay di dapat mabali
salawikaing susi
sa adhikaing mithi

iyo bang nasusuri
sa pagkaapi'y sanhi?
iyo bang mapupuri
ang masunuring lahi?

kung nagkabali-bali
mismong utak ng hari
susundin ba ang mali
basta utos ng hari?

walang dapat maghari
sa mundong inaglahi
ihasik, ipagwagi
ang mabubuting binhi

burgesya, hari’t pari’y
di dapat manatili
lipunang walang uri'y
dapat nang ipagwagi

- gregbituinjr.

Ang salot sa pagawaan

ANG SALOT SA PAGAWAAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

Tulang binasa sa rali ng grupong MASO (Manggagawang Sosyalista) sa harap ng Senado, Oktubre 13, 2016

Salot sa manggagawa iyang kontraktwalisasyon

Kayraming biniktimang obrero sa ating nasyon

Sinisibasib pati na makataong kondisyon

Sa pabrika’t karapatan nila ang nilalamon

Katawan at isip ng manggagawa’y pinipiga

Kinakatas ang labis na halaga ng paggawa

Kontraktwal upang benepisyo’y di nila mapala

Salot ang kontraktwalisasyong dikta ng kuhila

Pag ipinagtanggol ang karapatang dinelubyo

Ng kontraktwalisasyong salot sa mga obrero

Nakaabang agad ang hukbo ng walang trabaho

Na handang pumalit kahit na mababa ang sweldo

Kaya manggagawa, organisahin na ang uri

Upang kontraktwalisasyon ay di na manatili

Sagwil ito sa pag-usbong ng ating minimithi

Na isang lipunang walang pribadong pag-aari

Kontraktwalisasyon ay dapat alising tuluyan

Gawing krimen pagkat mapanira ng karapatan

Ng obrerong nilikha’y ekonomya ng lipunan

Kasiguruhan sa trabaho’y dapat ipaglaban

Sa tilamsik ng dila

sa tilamsik ng dila
humuhuni ang diwa
tila ba isinumpa
dinaanan ng sigwa

- gregbituinjr.

Pahimakas kay Ka Ronnie Luna

PAGPUPUGAY KAY KASAMANG RONNIE LUNA
Disyembre 1, 1958 - Oktubre 5, 2016
Vice President, Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP)

pagpupugay, kasamang Ronnie, sa ambag mo't gawa
matatag mong isinulong ang sosyalistang diwa
kasamang inorganisa ang uring manggagawa
inspirasyon sa pakikibaka ng maralita

tumigil man sa pagtibok ang naiwang katawan
ngunit di ang mga adhikaing iyong iniwan
tigib ng aral pakikibaka mo't karanasan
nag-ambag upang baguhin ang bulok na lipunan

salamat sa panahong inambag ng walang humpay
salamat sa prinsipyong tunay mong isinabuhay
salamat sa sama-samang pakikibakang tunay
salamat sa buhay mong sa manggagawa inalay

inorganisang walang humpay ang mga obrero
para sa inaadhikang lipunang sosyalismo
kasama, simbigat ng bundok ang pagkamatay mo
kaysa kapitalistang singgaan ng balahibo

- tula’t litrato ni gregbituinjr.

Tayo'y dahon

TAYO'Y DAHON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

tayo'y mga dahon lamang, ayon sa awit ng Asin
sa puno'y nahihiwalay at nililipad ng hangin
hanggang sa maging abuhin ang luntiang buhay natin
at malanta na sa lupang sa atin din ay aangkin
tuluyang maging pataba sa lupang dapat linangin
makatulong sa paglinang ng punong palalaguin

Tanaga ang pagtula

tanaga ang pagtula
linya'y apatang lubha
pitong pantig, may tugma
sansaknong at sandiwa

- gregbituinjr.