Parabula ng Negosyante

PARABULA NG NEGOSYANTE

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

minsan ay nagplano ang isang negosyante

sa dami ng kanyang salapi'y mabibili

ang anumang ibigin, anumang sinabi

paluluhurin ang mabait at salbahe

maganda raw ang naiisip niyang ito

dahil lilikha siya ng mga trabaho

mabubuhay muli ang bisig ng obrero

ang bayan na'y magiging pugad ng negosyo

magbebenta ng anuman, tingi at buo

kinakalakal ang inyong nais at luho

tanging adhika ng negosyante'y tumubo

at mga karibal sa negosyo'y maglaho

kaya nagbuhos na ng maraming kapital

sa plinano niyang negosyo at kalakal

nagtayo ng pabrika, negosyo'y inaral

manggagawa'y inupahan, bulsa'y kumapal

subalit mali yata ang patakbo niya

pasahod niya sa obrero'y kaybaba na

di pa marunong mamahagi ng biyaya

gayong lumalago naman yaong pabrika

mga kapwa negosyante sa kanya'y lugod

lalo't globalisasyon kanyang sinusunod

habang di binabayaran ng tamang sahod

ang mga obrerong kalabaw kung kumayod

negosyanteng ito'y nais magbuhay-hari

nais pang kamkamin lahat ng pag-aari

nais ding mangibabaw sa lahat ng uri

at sagpangin kahit mga babaeng kiri

tumubo ng tumubo ang negosyo nito

ngunit di nagtagal ang negosyanteng ito

pagkat pinagwelgahan ng mga obrero

kaya biglang bumagsak ang kanyang negosyo

Eleksyon, Mayo 2013

ELEKSYON, MAYO 2013

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

sa susunod na taon ay eleksyon na naman

at pipiling muli ng mang-aapi sa bayan

taumbayan nama'y walang mapagpipilian

sa mga kandidatong elitista't mayaman

na gastos pag nanalo'y babawiin sa bayan

sa bawat eleksyon, anong ating napapala

kung di nakikita ang pagbabagong adhika

kung kandidato'y walang puso sa maralita

kung tumatakbo'y walang awa sa manggagawa

kung trapo'y kampi sa kapitalistang kuhila

naging ama sa iskwater kapag kampanyahan

ang pinandidirihang dukha'y pinupuntahan

ngunit pag nanalo'y naging walang pakialam

di na kilala ang kanilang pinangakuan

kaya dukhang bumoto'y nagiging mukhang ewan

yaong mga trapong may kakayahang magpondo

ng kampanyahan ang kadalasang kandidato

wala ka basta't ikaw'y dukhang nais tumakbo

sa eleksyong susunod trapo'y huwag iboto

kundi totoong lingkod ang dapat maipwesto

Tulungan natin ang ating kilusan

TULUNGAN NATIN ANG ATING KILUSAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

I

halos dalawang dekada sa kilusang masa

nang walang alawans sa huling apat na taon

ngunit dahil sa prinsipyo'y nagpapatuloy pa

para itaguyod ang adhika ng kilusan

upang ang uring manggagawa'y magrebolusyon

at bulok na sistema'y tuluyang mapalitan

II

di natin basta iiwan ang kilusang ito

kung maaari nga'y dito na tayo mamatay

lalo't nasa panahon ng kagipitan tayo

may kalutasan lahat ng ating suliranin

kaya di sagot ang basta ka lang humiwalay

kundi ang bawat problema'y pag-usapan natin

III

kahit tayong mga aktibista'y laging kapos

ang kilusang ito'y pagsikapang itaguyod

dahil atin ito, tulungan na nating lubos

lider nati't kasapi'y magkaisang totoo

bawat problema'y lutasin natin ng malugod

at sino pa bang tutulong dito kundi tayo

Ang Dukhang Manunulat

ANG DUKHANG MANUNULAT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

soneto, 13 pantig bawat taludtod

Dakilang manunulat sa mata ng madla

Ngunit sa sarili'y di ramdam dahil dukha

Kayraming likhang kwento, sanaysay at tula

Ngunit di makabuhay ang mga inakda

Kapitalista'y ayaw itong ilathala

Pagkat madalas na ito'y mga patama

Sa kanilang palakad at pamamahala

Kapitalismo'y kaysama sa mga katha

Pagkat iyon yaong totoo sa may-akda

Nakikita niya iyon sa manggagawa

At sa lumalaking hukbo ng maralita

Di ba't tama lang iyong ikwento't itula?

Gayunpaman patuloy siya sa pagkatha

Katumbas man iyon ng lalong pagkadukha.

Ang Pagkana sa Gubat ng Lungsod

ANG PAGKANA SA GUBAT NG LUNGSOD

pagpupugay kay Ginoong Edgardo M. Reyes (20 Setyembre 1936-15 Mayo 2012), 
manunulat at nobelista

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

siya pala yaong sumulat ng Boy Pana

ng kabataan ko'y pelikula ng siga

ang sabi nga, Indyan pana, kakana-kana

napakahusay ng kwento niyang inakda

tulad namin, may kuko nga ba ang liwanag

sa aming Maynilang buhay ng dukha'y hungkag

babae para mabuhay ay nalalaspag

patibayan sa lungsod, handa kang pumalag

kasama siya sa pag-agos sa disyerto

ng bagong kamalayan, estilo at kwento

Abueg, Mirasol, mga barkada nito

at sina Sikat, Ordoñez, mga idolo

nahan ang bangkeng papel sa dagat ng apoy

ang sabi, sinagip daw ng mga palaboy

manggagawa'y di palupig, hawak ang kahoy

at prinsipyong pinaningas, di maluluoy

dama ko'y di na kagubatan itong lungsod

pag baha sa España, apaw ang alulod

pagtakas sa hirap, kalabaw kung kumayod

bawal sa Maynila ang mahina ang tuhod

Edgardo M. Reyes, batikang manunulat

buhay nitong masa ang mga kwento't ulat

mula sa simpleng piyon, araw ay sumikat

ang masang sumubaybay, ngayon ay namulat

kung sakali mang tayo'y maglaro sa baga

mag-ingat baka apoy ay lumaking bigla

bida sa kanyang mga kwento'y manggagawa

di ang mga mapagsamantalang kuhila

mula Balic-Balic, isang tagay at pugay

sa dakilang panulat ng Maynilang taglay

pamana ni Manong Edgar sa masa'y tunay

salamat sa mga akdang may saya't lumbay

Ang Banlik ng Panatag

ANG BANLIK NG PANATAG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

SHOAL - (showl) n.- banlik, buhanginan; bahura; lugar na mababaw ang tubig; hapila, rompeyolas; v.- bumabaw; pumunta sa mababaw, magkumpol-kumpol, magkawan; n.- pulutong, grupo; kawan (ng isda); kulumpon

pilit inaagaw ng oso sa kalabaw

ang pinangalanang Panatag na kaybabaw

kaya kababayan ngayon ay sumisigaw

ang Panatag ay atin, di sa osong bangaw

bakit inaagaw ang Panatag sa bansa

ng katabing bansang nag-aastang kuhila

dahil ba bayan nila'y lubhang dambuhala

at tayo'y dilis lamang, kayliit na isda

ngunit nais pa natin ng tamang usapan

bago pa ito maging madugong digmaan

dapat maging mahinahon, O, kababayan,

tulad ng Panatag na ating pinangalan

negosasyon ang pangunahing mahalaga

hindi sa digmaan agad ang ating punta

tingnan natin ang sinasabi nilang mapa

baka pag-aari nila'y ang buong Asya

mga bansang sa kanila'y nakapaligid

tulad ng Burma, Laos, Thailand, at Japan

Vietnam, India, Taiwan, Afghanistan

sa lumang mapa'y nakamapa nga ba  iyan?

baka buong Asya'y pag-aari ng Tsina

ngunit noon iyon sa luma nilang mapa

ang Banlik ng Panatag ba'y sadyang kanila

aba'y lumang mapa'y dapat lang ibasura

higit isang siglo na ang nakalilipas

pinatalsik ang mananakop na marahas

naghimagsik itong bayan at nagbalangkas

na maitatag itong bansang Pilipinas

sa nakaraang siglo'y kayraming lumaya

at itinatag ang kani-kanilang bansa

kaya mga lumang mapa'y wala na't wala

mga bagong mapa'y mapa ng paglaya

kaya nang Pilipinas ay maitatag na

sakop ng bansa'y may dalawang daang milya

mula sa pampang ng dagat at mga isla

Banlik ng Panatag ay kasama sa mapa

Tsina'y malaki, sa digma'y dehado tayo

Panatag nga'y pinaulanan na ng barko

maliit mang bansa, tayo ba'y patatalo

huwag, bayan ng bayani ang bansang ito

* Banlik ng Panatag - tinatawag ding Bajo de Masinloc, at sa internasyunal ay Scarborough shoal

Pagbati sa lahat ng ina: Happy Mothers' Day

PAGBATI SA LAHAT NG INA: HAPPY MOTHERS' DAY!
ni Gregorio V. Bituin Jr.

siyam na buwang singkad nila tayong dinala
sa kanilang sinapupunan
ipinanganak tayo't inalagaan nila
at hindi pinababayaan
sa buhay na ito'y unang guro natin sila
tayo'y kanilang tinuruan
sa pagtayo, sa paglakad, at sa abakada
pinatuntong sa paaralan
hanggang paglaki natin ay nariyan si Ina
guro, martir, at superwoman
silang minsan yaong ulo'y pinasasakit pa
dahil sa ating kalokohan
binibigyan natin sila ng mga problema
at tayo'y nakakagalitan
ngunit yao'y dahil tayo'y minamahal nila
kaya't tayo'y pangangaralan
magtapos ng pag-aaral, huwag bumarkada
at mga leksyon ang tutukan
hanggang sa magsipag-asawa't magkapamilya
ang mga ina'y naririyan
nagbibigay ng payo sa mga anak nila
kahit iba na ang tahanan
sa pagsapit ng katandaan ng ating ina
huwag nating kalilimutan
kandiliin at arugain din natin sila
na tayo rin ay naririyan
tayo namang anak ang gagabay sa kanila
sila'y ating pasalamatan
kaya ngayong Mothers' Day, batiin natin sila
at atin silang parangalan
mahal na mahal po namin kayo, aming ina
mabuhay po kayo, O, inang!

Mayo 13, 2012, araw ng Linggo
Sampaloc, Maynila

Si Voltes V at ang Martial Law ni Marcos

This is in support of Human Rights Online's campaign "Never Again to Martial Law! We remember, we inform, we inspire our youth with the truth and lessons of Martial Law." This is a six-months campaign leading to the 40th anniversary of martial law.

http://hronlineph.com/2012/05/11/never-again-to-martial-law-we-remember-we-inform-we-inspire-our-youth-with-the-truth-and-lessons-of-martial-law-rememberml40/

SI VOLTES V AT ANG MARTIAL LAW NI MARCOS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

wala pa akong malay noon sa martial law
di ko nga ito narinig sa aking lolo
marahil dahil noon nga'y bata pa ako
at iba yaong mundo ng kabataan ko

di ko pa alam ang nagaganap sa bansa
palaro-laro lang kami ng tex at sipa
kain, laro, nood, at eskwela lang yata
Voltes V ang paborito ng mga bata

inaabangan namin ito pag Myerkules
Mekanda Robot yata sa araw ng Martes
at Daimos yaong palabas tuwing Huwebes
habang Mazinger Z naman kada Biyernes

Voltes V ang pinakasikat sa kanila
theme song nito'y saulo nami't kinakanta
Tito, Vic at Joey'y ginawang pelikula
mga robot na Voltes V pa'y binebenta

ilang buwan lang nawala sila sa ere
idinamay lahat, Daimos at Mazinger Z
tinanggal daw ito ni Marcos yaong sabi
kaming mga bata nama’y nanggalaiti

mga cartoons na ito'y dahas daw ang dala
Let's revolt daw kasi ang Let's Volt in, sabi pa
na tanda sa Voltes V ng pagkakaisa
natakot ba si Marcos na bata'y mag-alsa?

doon ko nalaman kung ano ang martial law
na sa batang tulad ko'y walang nagkukwento
sumunod ka kung anong gusto ng pangulo
dapat ang buong bayan ay disiplinado

dumaan ang panahon, kami'y naglakihan
yaong parteng iyon ng aming kabataan
na nawala ay di namin nakalimutan
at doon sa Edsa'y nagsisamang tuluyan

sa Edsa nga'y saksi kaming magkababata
Marcos pinatatalsik ng bayang kawawa
hanggang diktador na ito'y nangibang bansa
ang bayan ay nagalak sa natamong laya

marami ang naganap ng taon ding iyon
palasyo'y nilusob, pumalit si Corazon
Voltes V agad binalik sa telebisyon
salamat, salamat sa Edsa Revolution

Pultaym na Kapos

PULTAYM NA KAPOS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

wala kasing alawans ang aktibistang palimos

kaya natutulala lagi sa mga pagkilos

walang bitamina't di makapag-isip ng lubos

at nadidiskartehan pa'y mga kasamang kapos

noong may alawans pa ako'y may napupuhunan

sa paggawa ng aklat na binebenta ko naman

ngunit ang proyekto kong ito'y nawalang tuluyan

pagkat gastusin dito'y wala nang napagkukunan

paano'y wala nang alawans kaming mga pultaym

kumikilos man kami'y sakbibi ng kagutuman

parang ang mga lider nami'y walang pakialam

di man lang matanong kung kami pa ba'y may alawans

ngunit basta may kompyuter, patuloy pa rin ako

sa pagsusulat ng mga sanaysay, tula't kwento

at pamamahagi ng mga nagawang polyeto

kahit tulala't gutom, patuloy ang pagkilos ko

pagkat kung ako'y magmamaktol, may mangyayari ba

wala, pagkat sa prinsipyo lang kami sama-sama

sa pang-araw-araw na diskarte nga'y kanya-kanya

buti't may mga kasamang nakakaunawa pa

kaya tama lang gumawa ng sariling diskarte

upang may panggastos at mapakain ang sarili

magka-alawans na sana nang di manggalaiti

at di naman maisip na prinsipyado kang api

kahit ang kilusang ito'y laging hirap at kapos

di maisip kung paano pultaym ay makaraos

mamatay man sa gutom, patuloy kaming kikilos

laban sa sistemang dahilan ng pagkabusabos

pagkat nagdesisyon tayong tanggapin ang kilusan

niyakap ang adhikain nito't prinsipyong tangan

tanggaping maluwag anupaman ang kalagayan

kahit magdulo pa ito sa ating kamatayan

Sistema o Kamatayan?

SISTEMA O KAMATAYAN?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

I

wala kang kaibigan pag wala kang pera

katotohanan itong di maitatatwa

o di ka kakausapin dahil wala ka na

sa iyo'y ano nang pakinabang pa nila?

mahalaga laging may pera ka sa bulsa

at nang di ka magmistulang kaaba-aba

kahit papaano nasa isip ng iba

munti man bakasakaling makatulong ka

II

may kasama ngang nagpalamon sa sistema

ngayon, busog na busog ang kanyang pamilya

mga dating kasama'y iniwanan niya

gayong mga ito'y kanyang tagasuporta

sa kanya, ang mga kasama'y sukang-suka

naging malapit lang siya sa may kusina

di na nasiyahan sa kalderong nakuha

aba'y buong litson ang nais lapain pa

III

sadya ngang kaylupit ng bulok na sistema

marahang pinapatay ang mga pamilya

pati mga aktibista'y inaasinta

ng mga pasistang alagad ng burgesya

pinipilit tayong tanggapin ang sistema

"sistema o kamatayan" yaong tanong pa

bakit papipiliin ako sa dalawa

gayong nais ko'y kamatayan ng sistema

Gaano man kami kasipag

GAANO MAN KAMI KASIPAG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

pareho kaming nangarap ng bagong sistema

inalay ang buhay sa marangal na layunin

ngunit bakit ngayon kami'y pulos pagdurusa

gumagalaw pa ngunit buhay ay patawirin

gaano man kami kasipag sa pagrarali

nabugbog na ng ilang beses, di pa titigil

sa bawat isyu'y di kami nag-aatubili

kahit kami'y kakarampot, di kami mapigil

gaano man kami kasipag sa pagdidyaryo

at wala ritong nahihitang alawans man lang

patuloy ang katapatan namin sa prinsipyo

kahit yaong iba'y tila walang pakialam

gaano man kami kasipag sa pagpopropaganda

at kahit mumo lang ay masayang tinatanggap

darating ang panahon ng pag-aanalisa

anong nangyari't bakit ganito ang nalasap

saan, paano't ano na ang patutunguhan

ng tulad naming pinipilit pa ang sarili

at ayaw lisanin ang kinagisnang kilusan

na prinsipyo ang tanging maipagmamalaki

di kami titigil hangga't di pa nagwawagi

sa aming mithiing pagkapantay sa lipunan

ngunit kung narito na ang huli kong sandali

maluwag ko nang tatanggapin ang kamatayan

Kahit Bente Pesos na Load, Di Na Makabili

KAHIT BENTE PESOS NA LOAD, 
DI NA MAKABILI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

minsan kayhirap magpultaym, para akong pipi

di makausap ang masa't pinipintakasi

kahit bente pesos na load, di na makabili

dahil walang alawans, wala ring pamasahe

ngunit ito'y di rason upang ako'y magsisi

doon sa opisina'y para akong napiit

tila ba may ketong, parang biglang nagkasakit

para bang sa libingan, ako na'y ibinulid

sitwasyong ganito'y gutom at nakamamanhid

buti't matino pa naman dahil may internet

pultaym na walang alawans, pultaym hanggang ngayon

sa kalagayang ito'y saan na paroroon

ah, gagampanan pa ring husay ang aming misyon

pagkat sinumpaan namin ito mula noon

wala mang pera'y tuloy ang pagrerebolusyon

Pultaym at Pagdiga

PULTAYM AT PAGDIGA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

kami ni Jen ay matagal nang magkakilala

pultaym ako't may trabaho siya sa pabrika

pultaym akong ang pinapangarap lang ay siya

ngunit pultaym na walang alawans, walang pera

kaya paano ko siya mahahatid-sundo

ang kalagayan ko ngayon ay sadyang kaylabo

sa nangyayaring ito, puso ko'y nagdurugo

gayunman, ako'y taong di marunong sumuko

nasa isip ko'y laging paano didiskarte

saan kaya ako kukuha ng pamasahe

bente pesos nga na load ay di ko pa mabili

ngunit nais kong magtagumpay at maging kami

ayokong gamiting tulay ang mga kasama

gusto ko'y diskarte ko lang ang diga sa kanya

tumulong na lang sila paano magkapera

ang tulad kong pultaym upang mapuntahan siya

sa panliligaw, kailangan din ng salapi

di pulos pag-ibig ang sa labi'y mamutawi

dapat tustusan kung nais magtanim ng binhi

mahirap ang walang bigas, di ka mapipili

minsan, nag-aplay ako ng part-taym na trabaho

tagalikha ng krosword sa isang bagong dyaryo

singkwenta pesos nga lamang ngunit tinanggap ko

basta't magkapera lamang at merong panggasto

ngunit umayaw din ang editor bandang huli

nang malaman niyang ako'y laging nasa rali

bigo na naman ako't di muling mapakali

maghahanap muli ng panibagong diskarte

sa mga pultaym, isa ako sa nagsisipag

ngunit buhay ng pultaym ay talaga ngang hungkag

sa pang-araw-araw tila ba walang kalasag

kaya pagdating ng krisis ay pupusag-pusag

Sa Bulaklak ng Blumentritt

SA BULAKLAK NG BLUMENTRITT

mula sa makata ng Balic-Balic

14 pantig bawat taludtod

(pasintabi kay Rizal na kumatha ng tulang 

Sa Mga Bulaklak ng Heidelberg)

akong paruparong lungsod ngayo'y nanunuyo

sa isang bulaklak na tinitibok ng puso

matinik man ang bulaklak na pinipintuho

paruparo akong matiyaga’t di susuko

di man ako kasinggaling ng tusong bubuwit

di man ako kasimbilis ng matuling pipit

di ko man kasinghusay ang ibong mandaragit

aalagaan ko ang Bulaklak ng Blumentritt

nais kong makasama yaring pita ng puso

makaniig sa buhay na sa ligaya'y puno

bagamat sa sinta’y di ko maipangangako

na paraiso’y maibigay, sampu mang luho

ang tangi kong panata'y sipag at pagsisikap

upang dalawa naming abutin ang pangarap

nawa'y di pagkabigo yaring aking malasap

pagkat kamatayan itong higit pa sa hirap

Puso ang dapat lumaki, hindi ulo

PUSO ANG DAPAT LUMAKI, HINDI ULOni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

sa ating mga kampyon, pagpupugay sa inyo
dala nyo'y karangalan sa bansa nating ito
umaasa kaming sa inyong naging panalo
puso yaong lumaki, hindi ang inyong ulo

ipagpatuloy ninyo ang pagbibigay-dangal
sa bayan nating itong kayraming mga hangal
nasa pamahalaan, mataas na pedestal
ngunit pawang kurakot, di maganda ang asal

sa amin ay bayani kayong itinuturing
sa anumang pasiya, puso lagi'y gamitin
at huwag ipagyabang ang anumang narating
maging mapagkumbaba, kayo nga'y kampyon namin

bawat kampyon ay dangal ng bansang nasiphayo
dahil sa kahirapang sadyang nakadudungo
ang bansa'y inangat nyo, maganda ang tinungo
pagkat kayo sa bayan ay talagang may puso

Alawans sa Organisador

ALAWANS SA ORGANISADOR

ni Gregorio V. Bituin Jr.

10 pantig bawat taludtod

organisador yaong taguri

ngunit mistula silang pulubi

lumalaban sa mga tiwali

upang bayan ay di maapi

kaysisipag nila kahit gutom

kumikilos ng walang alawans

tulala na'y di pa umuurong

dahil sa prinsipyo nilang tangan

nakikita nila pag may rali

may perang pambayad sa mga dyip

ngunit sila'y mistulang pulubi

uuwi nang walang halukipkip

tsuper lang ang may kita sa rali

habang uuwing lakad na lamang

ang organisador na pulubi

silang nagpapatuloy ng laban

mga organisador na gutom

at sa araw-araw ay tulala

sa rali lang ba sila'y nagumon?

ngunit wala namang napapala?

prinsipyadong walang kabuhayan

gutom at hirap na nga'y balakid

pwede bang regular na alawans

ibigay na sa ating kapatid?

Kapatid namin si ____

KAPATID NAMIN SI ____
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

(Alay para sa International Day of the Disappeared)

matagal nang nawawala itong aming kapatid
kung nasaan siya ngayo'y nais naming mabatid
kung sakali mang buhay niya'y tuluyang pinatid
nawa ang bangkay niya sa amin ay maihatid

kung aming kapatid sa dilim ng gabi'y nabulid
marapat siyang hanapin, alamin, di malingid
paghanap sa hustisya'y bakit tila may balakid?
ang pintuan ba ng hustisya'y laging nakapinid?

Tularan ang Banig, Di ang Walis

TULARAN ANG BANIG, DI ANG WALIS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

ang tingting ay walang lakas kung nag-iisa

ngunit nakakawalis pag marami sila

ganoon din sa kapatirang sama-sama

ramdam mo ang lakas pagkat nagkakaisa

ngunit di kusa ang pagkakaisang ito

may labas sa kanilang nagbibigkis dito

sa walis ay may taling sumakal ng todo

di magkakaisa pag tali'y kinalag mo

tibay nito'y dahil sa taling gumagapos

may taling sa kanila'y tila bumusabos

pag tali'y nawala, kalag na sila't tapos

wala nang kaisahan ang kanilang ayos

kung may alegoryang dapat nating tularan

bilang tanda ng pagkakaisa ng bayan

piliin na ang banig na may kaisahan

walang taling nagbigkis, hibla'y nagyakapan

mula sa pagkakaayos at pagkaplano

sadyang pinag-aralan ang buong disenyo

bawat hibla nito'y magkayapos ng todo

tulad ng samahang nagkaisang totoo

butasin man ang banig, magkayapos pa rin

di agad masira kanila mang pilitin

pagkakaisa nila'y hirap mong gipitin

bawat banig ay tandang kayhirap buwagin

tulad ito ng samahang ating tinayo

may isang simulain kaya ito'y buo

mahirap man, puno ng sakripisyo't dugo

hanggang dulo, sinumpaa'y di maglalaho

huwag gayahin ang walis, tulara'y banig

na ang bawat hibla'y tunay na magkaniig

unawa ang layon, nagkakaisang tindig

sadyang magkapatid sa ulo, puso't bisig

Di napaslang ang kanilang pangalan

DI NAPASLANG ANG KANILANG PANGALAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

Macliing Dulag, Father Pops Tentorio
Dr. Gerry Ortega, Leonard Co

Cheryl Ananayo, Gensun Agustin
si Father Neri Satur, Armin Marin

Margarito Cabal, Rudy Segovia
Jimmy Liguyon, Frederick Trangia

Manuela Albarillo, Boy Billones
Nicanor Delos Santos, Romy Sanchez

Rogelio Lagaro, Rodel Abraham
Joel Pelayo, Eladio Dasi-an

Jose Doton, Father Allan Caparro
Gil Gujol, Reverend Raul Domingo

mga pangalan ito ng napaslang
ngunit di napapaslang ang pangalan

kayrami na nilang nasa listahan
silang mga martir ng kalikasan

dapat lang natin silang parangalan
bilang bayani ng kapaligiran

napaslang lang ang kanilang katawan
di napaslang ang kanilang pangalan

Kamatayan sa Silverio

KAMATAYAN SA SILVERIO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

(Alay sa mga taga-Silverio Compound, Parañaque City, at sa namatay nilang kapwa maralita, Arnel Leonor Tolentino, 21 taong gulang, na nabaril at napatay sa demolisyon noong Abril 23, 2012, at sa mahigit 30 ilegal na inaresto dahil sa pagtatanggol sa kanilang mga tahanan.)

anong masamang hangin ang kanilang hatid?
bakit sa demolisyon, buhay mo'y pinatid?
sinumang maysala'y dapat lang mabilibid!
at ang katarunga'y makamtan mo, kapatid!

wala ka na bang karapatang magkabahay?
wala na ba kayong karapatang mabuhay?
dahil ba iskwater ka'y dapat nang mabistay?
at sa ulo mo nga'y natamaan kang tunay!

ilan pa bang bahay ang dapat idemolis?
ilan pa bang dukha ang nais mapaalis?
ilan pa ba kayong nais nilang matiris?
kayong araw-gabi'y lagi nang nagtitiis!

pasistang punglo nga ba ang tamang solusyon?
karahasan ba o dapat ay negosasyon?
ang gobyerno ba'y paano dapat tumugon?
lagi na lang bang sagot nila’y demolisyon?

dapat itigil ang mga pakana nila!
lalo ang walang tigil nilang pangmamata!
tao tayong may dignidad, hindi basura!
tao tayong may karapatan sa hustisya!

hustisya sa mga nawalan ng tahanan!
katarungan sa lahat ng mga nasaktan!
wakasan ang demolisyon at karahasan!
nang wala na muling buhay na nasasayang!

- Abril 24, 2012, KPML-NCRR Office, Navotas, Metro Manila

Kasaysayan ng isang punungkahoy

KASAYSAYAN NG ISANG PUNUNGKAHOY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

dati kang mabunga't malagong punungkahoy
mas matanda ka pa sa aking Tiyo Nonoy
dumating ang panahong dahon mo'y naluoy
dating ubod ng yaman, ngayon na'y palaboy

ang laki mo'y di mayakap ng limang tao
ang taas mo'y tila abot ng limang metro
di ka na nagbunga, tuluyan kang nakalbo
anila, wala nang pakinabang sa iyo

walang bunga, walang dahon, anong nangyari
panahong taglagas, kapara mo na'y poste
panahong tag-araw, walang lilim na saksi
tila ka na bangkay sa kadimlan ng gabi

dapat ka nang sibakin, sabi ng iilan
dapat ka lang lagariin, gawing upuan
dapat gawing troso't dalhin sa kalunsuran
limpak ang tubo sa punungkahoy na iyan

ang dating punungkahoy ay naging troso na
sinibak, nilagari, siya'y ibinenta
nakinabang sa kanya ang isang eskwela
doon ay naging lamesa, silya't pisara

sa lupang iniwan ay may tumubong bago
taon ang lilipas upang lumago ito
at magbigay-bunga't lilim sa mga tao
buhay ng punong kahoy sa mundo'y ganito

Bahagi kayo ng aking panulat

BAHAGI KAYO NG AKING PANULAT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

I

Bahagi kayo nitong aking pluma
Bahagi kayo ng puso ko't diwa
Bahagi ng danas, luha't ligaya
Bahagi ng kwento, sanaysay, tula

Sa bawat sulatin, yakap ang prinsipyo
Masaya man o may bahid ng dugo
Sa bawat akda'y nagpapakatao
Habang bira ang ganid at maluho

Sa akda'y anong ipagmamalaki
Lalo na't rebolusyon yaong binhi
Pagbabago, sadyang ito ang silbi
Upang aking kapwa'y di maaglahi

II

Kayo, aking bayan, ang nilalayon
Kayo, aking kapwa, ang rebolusyon

Kayong mga dukha ang aking kwento
Kasama ang maralita't obrero

Ako'y nasa panig ng kabataan
Kasama ng ating kababaihan

Magsasaka, mangingisda, ang masa
Pagkat kayo'y laging aking kasama

Sa lahat ng uri ng tunggalian
Magkasama sa anumang digmaan

III

Bahagi kayo ng aking panulat
Bahagi rin ng aking pagkamulat
Narito kayo kahit ako'y salat
Kaya pagsasama nati'y nagluwat
Mga kasama, maraming salamat

Napapanaginipan ko ang bawat propaganda

NAPAPANAGINIPAN KO ANG BAWAT PROPAGANDA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

napapanaginipan ko ang bawat propaganda

na dapat isulat, ipamahagi, ipabasa

idinidisenyo ito para kaaya-aya

madaling maunawaan ang maganda sa mata

at tagos sa puso ang bawat mensahe sa masa

pluma't kwaderno'y lagi nang katabi sa pag-idlip

bakasakaling masulat agad ang nasa isip

sabi nga, ang bawat karanasan ay halukipkip

sa puso't sa diwa, bagamat di agad malirip

na biglang naglalabasan sa bawat panaginip

tulog man yaong katawan, di tulog ang isipan

kahit sa gitna ng nararamdamang kagutuman

patuloy na nagmamasid sa takbo ng lipunan

pag napukaw isusulat anumang natandaan

taludtod man, parirala't iba pang natuklasan

ngunit sa aking pagbangon at pag-inat ng buto

sa totoo lang limot ko na ang panaginip ko

subalit di nakalimot ang katabing kwaderno

pagkat doon ko natala ang panagimpang ito

na magagamit sa propaganda ng pagbabago

bubuksan ang kwaderno't babasahin yaong tala

baka may mungkahi doon ang uring manggagawa

baka may mabagsik na sinabi ang masang dukha

baka may bagong talinghaga’t gintong parirala

baka may bugtong, saknong, awit, sukat ikaluha

at saka susuriin ang lahat ng naisulat

magagamit ba sa islogan, tula, o pamagat

sa propaganda'y matatalas ba't nakasusugat

salamat sa panaginip at di nakalilingat

patuloy pang nagagawa ang papel na mabigat

Mga Batang Hamog sa Bayang Tulog

MGA BATANG HAMOG SA BAYANG TULOG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

naging pangulo si Noynoy ng bayang hamog

namumuno sa bansang sa utang ay lubog

kayraming batang hamog sa bayang hamog

silang pinabayaan ng gobyernong tulog

hamog ang bayan dahil sa katiwalian

nitong mga pinunong walang pakialam

ang gubyerno'y imbes magserbisyo sa bayan

ang inaatupag na'y pagkakakitaan

kaya mga batang hamog na'y naglipana

sa mga taksi't bus nakikipagkarera

mga pasahero't tsuper inaabala

kung anu-anong gamit nito'y kinukuha

sinasalamin ng batang hamog kung ano

ang klase ng liderato nitong gobyerno

bakit pabaya't ang bansa'y laging magulo

paano ba namumuno itong pangulo

tila sa problema'y naghahanap ng damay

ang mga batang hamog na sa hirap ratay

sa nangyaring ito'y aking napagninilay

sila ba'y may pag-asa pang magbagong buhay

hangga't pekeng kaunlaran ang laging handog

sa taumbayan ng lider ng bayang hamog

hangga't pangulo'y nakatunganga o tulog

walang magandang bukas iyang batang hamog

Pabasa ng Maralita, Abril 2012

PABASA NG MARALITA, ABRIL 2012

ni Greg Bituin Jr.

(Nilikha ito upang gamitin sa Tatlong Tagpong Pasyon ng Maralita sa ika-3 ng Abril mula sa Espana, tuloy ng Bustillos, at magtatapos sa Mendiola sa maynila. Ang pabasang ito'y iniayon sa anyo ng pasyon, na may limang taludtod bawat saknong, at walong pantig bawat taludtod)

kami'y mga maralita

ang buhay ay dusa't luha

gutom lagi't walang-wala

api na't kinakawawa

bakit ganito ang dukha

kami ang mga obrero

kaybibigat ng trabaho

ngunit kaybaba ng sweldo

kapitalistang barbaro'y

ginigipit kaming todo

ang sinabi ng Pangulo:

"O, bayan, Kayo ang Boss ko"

ngunit anong ginawa mo

binubusabos ang tao

sa nagtataasang presyo

sadya ngang nakakatangis

tubo sa presyo ng langis

at el-pi-dyi’y labis-labis

lagi na bang magtitiis

itong bayang tinitikis

kami ngayo’y nananaghoy

nahan ka, Pangulong P-Noy

kay Grace Lee, ikaw ang playboy

habang masa’y tinataboy

at ginagawang palaboy

hihingi kami ng tulong

may patay sa ebakwasyon

pinabayaan na doon

walang pambiling kabaong

saan sila ibabaon

mga ina’y lumuluha

para sa anak na dukha

na may sakit na malubha

kami ba’y may mapapala

sa gubyernong kulang-pala

inutil ang pamunuan

sa ating pamahalaan

bingi, bulag at gahaman

halina’t ating palitan

silang kawatan sa bayan

wala tayong mapapala

sa lipunan ng kuhila

kaya gawin nating dukha

putulin ang tanikala

nitong pagdurusa’t luha

wakasan ang pandarahas

tahakin ang bagong landas

itatag ang bagong bukas

tungo sa bayang parehas

at isang lipunang patas

Pansit Lamay

PANSIT LAMAY

ni Gregorio V. Bituin jr.
11 pantig bawat taludtod

I

mula pa noon pag may namamatay
tradisyunal na handa'y pansit lamay
laging kasama sa pakikiramay
tagapagtanggal ba ito ng lumbay

noong bata pa ako'y nakagisnan
ito ang handa saanmang lamayan
pansit itong saksi sa kalumbayan
sa bigat ng puso'y nagpapagaan

bakit pansit lamay ang paborito
marahil dahil sa dami ng tao
at dahil madaling lutuin ito
mura na'y mabubusog ka pa rito

II

maraming tindang pansit sa palengke
paborito ko rito'y ispageti
kayganda ng kulay, kaytamis pati
buhay na buhay ang dugo ko dine

meron ding pansit tulad ng palabok
ang palibot nito'y maraming sahog
mabigat sa tiyan, nakabubusog
lalo't sahog nito'y hipon at itlog

kung may pansit lamay sa karinderya
palengke, turo-turo, o saan pa
tanong ko'y bakit ito'y tinitinda?
sa lamayan ba ito ang natira?

Pag-iisa - salin ng tula ni Edgar Allan Poe

PAG-IISA

Ni Edgar Allan Poe

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

Noong panahon ng pagkabata'y di ako naging

Tulad ng iba - at ako'y hindi napagkikita

Tulad ng nakita ng iba - hindi ko madala

Mula sa karaniwang tagsibol ang aking dama -

Mula sa kapwa pinagmulang hindi ko nakuha

Ang aking kalungkutan - at hindi ako magising

Ang aking puso sa tuwa ng may parehong himig -

At ang tangi kong inibig - inibig kong mag-isa -

Noon - ng aking kabataan - sa bukangliwayway

Ng pinakamatinding unos sa buhay - hinugot

Sa bawat kaibuturan ng mabuti't pasakit

Yaong hiwagang nagtanikala pa rin sa akin -

Mula sa kaylakas na agos, o sa balong -

Mula sa pulang talampas ng kabundukang yaon -

Mula sa haring araw na sa akin ay lumulon

Sa taglagas nitong bahagyang natina ng ginto -

Mula sa matinding kidlat doon sa kalangitan

Habang dumaan sa aking anaki'y lumilipad -

Mula sa ugong ng kulog, at nanalasang unos -

At ang alapaap na nagsa-iba't ibang anyo

(Nang yaong kabuuan ng kalangitan ay bughaw)

Na kapara'y yaong diyablo sa aking paningin -

-

-

-

ALONE

Edgar Allan Poe

From childhood's hour I have not been

As others were — I have not seen

As others saw — I could not bring

My passions from a common spring —

From the same source I have not taken

My sorrow — I could not awaken

My heart to joy at the same tone —

And all I lov'd — I lov'd alone —

Then — in my childhood — in the dawn

Of a most stormy life — was drawn

From ev'ry depth of good and ill

The mystery which binds me still —

From the torrent, or the fountain —

From the red cliff of the mountain —

From the sun that 'round me roll'd

In its autumn tint of gold —

From the lightning in the sky

As it pass'd me flying by —

From the thunder, and the storm —

And the cloud that took the form

(When the rest of Heaven was blue)

Of a daemon in my view —

Luksampati sa Luksang Parangal

LUKSAMPATI SA LUKSANG PARANGAL

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

binibigyang pugay ang nawalang kasama

na namatay sa karamdaman o sa gera

na pawang nakibaka para sa hustisya

at upang baguhin ang bulok na sistema

sa bawat luksampati'y pawang pagpupugay

ang handog ng mga kasama sa namatay

sa pag-idlip nito, ang katawang humimlay

ay pagkatuldok sa pakikibakang tunay

sa isa naming kasama'y namumutawi

yaong bait ng namatay, pawang papuri

gayong noong buhay pa'y nanggagalaiti

ngunit ano nga bang layon ng luksampati

bigyang parangal yaong kasamang nawala

sa huling sandali sa ibabaw ng lupa

sa bayan ay munti man ang kanyang nagawa

ngunit munti iyong sa masa'y pagpapala

may luksampati sa bawat luksang parangal

di upang wasakin ang namatay na dangal

di upang sirain sa namatay ang dangal

kundi ipakita ang ginawang marangal

bigyang pugay natin ang nawalang kasama

mabuting luksampati'y para sa pamilya

at anumang maiwan niyang alaala

magaan ang kalooban ng bawat isa

Utak Badjao o Utak Intsik?

UTAK BADJAO O UTAK INTSIK?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

estilo ng mga Badjao ay nanghihingi

estilo ng mga Intsik ay tingi-tingi

alin sa kanila ang hindi nalulugi

alin ang dapat tularan, alin ang hindi

walang anumang puhunan ang mga Badjao

kundi sa mga sasakyan, palaktaw-laktaw

nanghihingi ng limos, pulubing pananaw

konti lang ang naaamot sa araw-araw

namumuhunan ang Intsik, tubo ma'y piso

kahit barya-barya ang tubo sa produkto

kahit tubong lugaw, pumapayag ito

basta't pera'y mapaikot nilang totoo

atake ng Badjao ay kultura ng awa

tiyak Pinoy daw ay maglilimos sa dukha

ngunit estilong ito'y sangkahig, santuka

walang katiyakan, estilong hampaslupa

sa Intsik kahit di tumubo ng malaki

kahit na tingi, baryang tubo'y di na bale

piso ang tubo basta't produkto'y kayrami

sa sanlibong produkto'y di na magsisisi

kung nais mong magpatuloy ang iyong buhay

huwag kang utak-Badjao kung ayaw mamatay

maganda'y utak-Intsik, di ka malulumbay

ugali itong dapat pagbutihing tunay

Di ko malaman kung saan ako susuling

Di ko malaman kung saan ako susuling
Ikaw ang nakikita pag ako'y humimbing
Tunay ba ang halakhak mong tumataginting
At ikaw ang sa panaginip ko'y kapiling

Sinta kitang diwata't lagi bang tuliro
Ramdam ko bakit lagi kang nasisiphayo
Espesyal ka rito sa aking abang puso
Pusikit man ang gabi, kita'y sinusuyo

Uulitin ko, lagi kitang iniibig
Yayapusin kitang mahigpit nitong bisig
Ah, sa panaginip lang ba kita kaniig
Nawa pagsamo ko'y lagi mong naririnig

- gregbituinjr.