Ang punong anilaw

isang lugar sa Mabini, Batangas ang Anilao

na marahil ipinangalan sa punong anilaw

iniisip ko ngang makita rin ito't madalaw

di lang ang lugar kundi ang punong ito'y matanaw

ang anilaw ay kabilang sa katutubong puno

na marahil nanganganib na rin itong maglaho

sana'y muling magtanim nito ng buong pagsuyo

alagaang mabuti hanggang tuluyang lumago

punong ito'y tumataas ng dalawampung metro

diyametro nito'y nasa tatlumpung sentimetro

magagamit sa konstruksyon ang mga kahoy nito

mapagkukunan ng pulang tina ang balat nito

bulaklak ay manilaw-nilaw o mamula-mula

isang sentrimetro yaong haba ng tuyong bunga

mabilis tumubo sa mapagpalang magsasaka

mamadling at mamaued ang ibang katawagan pa

magtipon tayo ng binhi nito't ating itanim

magbunga't magamit ang kahoy na nagbigay-lilim

sa ating bukangliwayway bulaklay pa'y masimsim

mapalago umabot man tayo sa takipsilim

- gregoriovbituinjr.

* bahagi ng planong koleksyon ng tula ng ABC of Philippine Native Trees

* ang larawan ay mula sa aklat na Philippine Native Trees 202, pahina 17

Panata sa kaarawan

patuloy akong naglilingkod sa uri't sa bayan
kaya muling namamanata ngayong kaarawan
sinasabuhay ang Kartilya ng Katipunan
Liwanag at Dilim ni Jacinto'y muling tunghayan

pagkat prinsipyo ang bumubusog sa puso't diwa
prinsipyo ang nagsasatitik ng bawat kataga
samutsaring sitwasyon, isyu't paksa'y tinutudla
upang proletaryong tindig ay marinig ng madla

"di tayo titigil hangga't di nagwawagi", sabi
sa awiting talagang sa puso'y bumibighani
"ang ating mithiin, magkapantay-pantay", ay, grabe
at "walang pagsasamantala, walang pang-aapi"

kaya iwing buhay na ito'y akin nang inalay
nang magkaroon ng isang lipunang pantay-pantay
sa buong daigdig, ito ang aking naninilay
na puspusan kong gagawin hanggang ako'y mamatay

ito'y muli kong panata sa aking kaarawan
kaya gagampanang husay ang bawat katungkulan
patuloy sa pagsulat, lipunan ay pag-aralan
hanggang sa magwagi ang manggagawa't sambayanan

- gregoriovbituinjr.
10.02.2020

Di ako papepi

di ako papepi, di rin naman naging palaboy
masipag akong kumilos kung may mithiing tukoy
may prinsipyo't paninindigan, adhika'y may latoy
habang naririnig ang mga aping nananaghoy

di ako papepi, lampa o mahina ang tuhod
lalo't may simulain akong itinataguyod
ngunit tibak na maingat, di basta sumusugod
nagsusuri, nagninilay, di basta nakatanghod

di ako papepi, patuloy pa ring kumikilos
upang lipunang makatao'y ikampanyang lubos
magkapitbisig ang uring proletaryo't hikahos
bakahin ang pagsasamantala't pambubusabos

di ako papepi, lalo na't tibak na palaban
pagtayo ng lipunang makatao'y tinindigan
na sa buhay na ito'y dapat nating pagsikapan
para sa maunlad at pantay na kinabukasan

- gregoriovbituinjr.

* papepi - kolokyal o slang sa kinalakihan kong Sampaloc, Maynila, na ibig sabihin ay lampa o mahina ang loob at tuhod

Kwotasyon ni Marx ngayong kaarawan

Quote for the Day: 2 October 2020

"In all forms of society there is one specific kind of production which predominates over the rest, ... a general illumination which bathes all the other colours and modifies their particularity." ~ Marx, The Grundrisse (1857)

kaylalim ng quote for the day sa aking kaarawan

na dapat kong basahi't basahin at pagnilayan

Sa The Grundisse ni Karl Marx ay nalathala naman

sa isang blog ng paggawang nasaliksik ko lamang

sa lahat ng anyo ng lipunan ay mayroon daw

na tipo ng produksyon na siyang nangingibabaw

sa iba pa, na kung pagninilayan ko'y balaraw

sa likod ng madla't sa daigdig ay gumagalaw

tulad ba ng tinutukoy sa lipunang alipin

nangibabaw noon ang panginoong may-alipin

sa pyudal, panginoong maylupa, asendero rin

sa kapitalismo'y kapitalistang switik man din

kaya dapat palitan ang kabulukang napala

dahil din sa sistemang may naghaharing kuhila

sa sinabi'y pag-isipan kung anong nagbabadya

upang makakilos tungo sa ganap na paglaya

pangkalahatang tanglaw daw kung aking isasalin

na pinapaliguan ang lahat ng kulay man din

na partikularidad pa'y nagagawang baguhin

subalit sinabing ito'y malalimang suriin

mayroong quote for the day lagi sa blog ng paggawa

na ngayong kaarawan ay aking tinunghayan nga

na sa tulad kong tibak ay dapat lang maunawa

habang patuloy na nagsisilbi sa dukha't madla

- gregoriovbituinjr.

10.02.2020

* ang tinutukoy na blog ng makata ay nasa kawing na http://kilusangpaggawa.blogspot.com/

Nageekobrik pa rin sa kaarawan

kahit man nasa pagdiriwang nitong kaarawan
patuloy pa ring nageekobrik, di mapigilan
pagkat iyon na ang adbokasyang naging libangan
nageekobrik sa gitna ng tagay at pulutan

pagpatak ng alas-dose'y matiyagang hinintay
upang simulan ang pageekobrik at pagtagay
kaarawan ni Gandhi't Benjie Paras ang kasabay
kay Marcel Duchamp na pintor ay araw ng mamatay

magandang pambungad ng araw ang pageekobrik
madaling araw man ay patuloy na nagsisiksik
ng ginupit na plastik sa tinipong boteng plastik
sige sa pageekobrik, walang patumpik-tumpik

bagamat plastik ay dumagsa ngayong may pandemya
upang di magkahawaan, lutasin ang problema
pagkat lupa't dagat sa plastik ay nabulunan na
kaarawan man, nasa isip pa rin ang hustisya

di sapat na sabihin mo lang, "Ayoko sa plastik!"
habang wala kang ginawa sa naglipanang plastik
tititigan mo lang ba dahil ayaw mo sa plastik?
o gagawa ka ng paraan tulad ng ekobrik?

hustisyang pangkalikasan ang aking panawagan
di lang pulos inom at magsaya sa kaarawan
isipin pa rin ang pagtaguyod ng kalikasan,
ng kagalingan ng daigdig, kapwa, sambayanan

- gregoriovbituinjr.
10.02.2020

Buhay ng isang OFW

ako'y nangibang bayan
at nagtungo sa Taiwan
na maglalagi naman
doon ng sampung buwan

nalayo sa pamilya
sakripisyo talaga
malayo sa asawa
at sa tatlong anak pa

subalit kailangan
upang mapaghandaan
itong kinabukasan
ng pamilya't anak man

anak ay mapag-aral
edukasyon ma'y mahal;
sampung buwang tatagal
sa Taiwan magpapagal

madama man ay homesick
sa pamilya'y masabik
ngunit pabaong halik
sa puso'y natititik

anak, para sa inyo
ang aking sakripisyo
tanging bilin sa inyo
ay magmahalan kayo

- gregoriovbituinjr.

* hiniling ng isang kaibigan na gawan ko ng tula batay sa sinabi niyang paksa

Ang karatula sa dyip

"No face mask, no ride" ang mas lohikal nitong mensahe

nakapaskil sa dyip kaninang ako'y namasahe

malaking NO't tig-apat na letrang magkakatabi

disenyo nito'y tila may kaibang sinasabi

tingnan muli ang ayos ng letra't baka matawa

"No face", aba'y wala ka bang mukhang ipapakita?

"No mask", anong tingin nila sa mukha mo, maskara?

"No ride", di ka makakasakay, pag wala kang pera?

minsan, natatawa lang tayo sa ating sarili

lalo't disenyo sa karatula'y kaiba kasi

"No face mask, no ride", pwede pag magandang binibini?

pag walang face mask, bawal sumakay, kahit ang seksi!

pag "no face, no mask, no ride", iba na ang kahulugan

matatawa ka na lang pag disenyo'y inayunan

malamig, di malagim, ang pusikat na karimlan

buti't sa pag-uwi'y may dyip pa rin akong nasakyan

- gregoriovbituinjr.

Imbudo para sa pageekobrik

mas madali nang magpasok ng ginupit na plastik

sa maliliit na bunganga nitong boteng plastik

gamit ang imbudo upang plastik ay maisiksik

upang bumilis ang trabaho sa pageekobrik

kaya nang makita ko ang imbudo sa groseri

kasama ko si misis, ito'y amin nang binili

at dahil na rin sa imbudo, mas nakawiwili

ang gawaing pag-eekobrik, ako mismo'y saksi

noon, natatapon sa sahig ang mga ginupit

na plastik, ngayong may imbudo, kaydaling isingit

walang nahuhulog na plastik lalo't maliliit

tila mas may inspirasyon sa panahong malupit

panahong kaylupit dahil sa kwarantina't COVID

kaya sa pageekobrik ang buhay nabubulid

subalit ayos lang habang may trabaho pang lingid

hintay pa ang patawag, magsimula pag nabatid

- gregoriovbituinjr.

Huwag magtapon ng basura sa karagatan

kayganda ng payo sa kwadernong aking nabili

kwadernong dapat gamitin ng mga estudyante

madaling maunawaan, sadyang napakasimple

halina't basahin: "Do not throw garbage into the sea."

pakatitigan mo pa ang mga dibuho roon

isdang may plastik sa tiyan pagkat kumain niyon

kahihinatnan ng tao pag nangyari'y ganoon

kakainin natin ang isdang plastik ang nilamon

nabubulunan na nga ang karagatan sa plastik

kagagawan iyon ng tao, dagat na'y humibik

paano malulutas ang basurang inihasik

ng tao sa dagat, kilos, huwag patumpik-tumpik

ngunit ngayong nananalasa ang coronavirus

lumaganap muli ang plastik, di na mabatikos

ngunit sino bang lulutas sa problema'y aayos

sa daigdig na sa plastik nalulunod nang lubos

hangga't di pa huli ang lahat, tayo'y magsigalaw

bago pa tayo balingan ng plastik na halimaw

plastik ay di nabubulok, tila ito balaraw

sa ating likod, kumilos na tayo, ako, ikaw

- gregoriovbituinjr.

Mahirap indain

mahirap indain ang samutsaring naririnig

dahil walang trabaho'y pabigat, nakabibikig

dapat nang umalis na tila di mo napakinig

yaong ayaw mapakinggang mapang-uyam na tinig

pabigat, palamunin, wala kasing sinasahod

di naman papepi, lampa, o mahina ang tuhod

bakit di magtrabaho't kumayod lang at kumayod

kaysa tumunganga't mangalay ang leeg at likod

subalit ayaw tanggapin sa trabaho ang tibak

di kabisado ang salita, sila'y hahalakhak

wala ring mga bakante, kung gusto mo'y magsibak

ng kahoy na kinuha't sibakin doon sa lambak

walang problema kung kaya, ang trabaho'y gagawin

basta huwag lang paparinggang ako'y palamunin

anumang trabaho'y kakayanin ko't papasukin

basta kahit ako'y tibak ay kanilang tanggapin

huwag lang nilang hamakin ang aking pagkatao

na pabigat at palamunin dahil walang sweldo

kung patuloy pang lalaitin, aalis na ako

at muling babalik sa kinikilusan kong mundo

- gregoriovbituinjr.

Ang mutya sa balintataw

nakikita ko ang mutyang nakangiti sa hardin

sa aking balintataw ay naroong anong hinhin

ako ba'y namalikmata o nanaginip man din

pagkat bigla siyang nawala't tinangay ng hangin

anong ganda ng mutya kung ipipinta sa kambas

habang tinutula ko ang kariktan niyang wagas

baka ngiti niya ang sa sakit ko'y makalunas

habang aking haraya'y paduyan-duyan sa taas

tila ako isang raha doon sa daigdigan

na laging nakikipaghuntahan sa mamamayan

pag sumagi sa isip ang mutya'y natitigilan

subalit panibagong tula'y nalilikha naman

ang mutya kayang iyon ang musa nitong panitik

pag nariyan siya, pluma ko'y sa papel hahalik

habang tinutulungan yaong masang humihibik

ng kawalan ng hustisya kaya naghihimaghik

- gregoriovbituinjr

* kinatha matapos basahin ang "Notorious Literary Muses from Best to Worst" na nasa kawing na https://lithub.com/notorious-literary-muses-from-best-to-worst/

Kaygandang islogan sa kwaderno

"The least I can do is speak out for those who cannot speak for themselves." - islogan sa isang pabalat ng notbuk

kayganda ng islogan sa kwadernong nabili ko

wala nang alinlangang binili ko agad ito

sinasalamin din nito ang yakap kong prinsipyo

at adhikaing umukit sa aking pagkatao

bilang makata, bilang aktibista, bilang ako

ako'y isang lingkod ng uring manggagawa't masa

sa pagkilos, pagtula, pagkatha, pagpropaganda

upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya

lumalaban sa mapang-api't mapagsamantala

inaadhika'y palitan ang bulok na sistema

oo, nagsasalita ako para sa dalita

para sa karapatan, hustisya, api't kawawa

lalo pa't pipi't bingi ang namumunong kuhila

sa burgesya'y una ang tubo't negosyo, di dukha

sa tibak na tulad ko'y lipunang mapagkalinga

patuloy pa ako sa pakikibaka ng uri

upang sistemang bulok ay di na mananatili

para sa dukha, obrero, api'y nagpupunyagi

para sa magsasaka, babae, bata, kalahi

upang ilagay sa tuktok ang uring inaglahi

- gregoriovbituinjr.

Pageekobrik muli

isang linggo rin akong tumigil na mag-ekobrik
di dahil walang plastik kundi dama'y tumitirik
pulos iyon na lang, araw-gabi nang nagsisiksik
kahungkagan ng buhay-kwarantina'y dumidikdik

tila ba pageekobrik ko'y isang pagmumukmok
damang kahungkagan sa akin nakapagpalugmok
ang kahungkagang ito'y nakasisira ng tuktok
bagamat di ko masabing sa puso'y umuuk-ok

pageekobrik na ito'y magandang adhikain
nabubulunan sa plastik ang ilog, dagat natin
dahil nga sa coronavirus, balik-plastik pa rin
kampanyang anti-plastik ay tila ba natigil din

subalit ngayon, sinimulan ko muling maggupit
ng maraming plastik na naiipon kong malimit
hungkag man ang dama'y mageekobrik pa ring pilit
magekobrik hangga't sa kwarantina'y nakapiit

- gregoriovbituinjr.

Tanaga sa panahon ng kwarantina

mahirap magkasakit

sa lockdown na kaylimit

ramdam mo'y anong lupit

sa panahong di sulit

kailangang mag-ingat

huwag kang malilingat

agapan pag may sinat

at iwasan ang lagnat

face mask, social distancing

face shield, huwag babahing

kung sakaling hihimbing

diwa'y alisto't gising

dapat kang may alkohol

tanging tagapagtanggol

sa sakit na sasapol

o virus na hahabol

ano bang dapat gawin

nang di tayo gutumin

aba'y pabitin-bitin

na itong buhay natin

wala nang nakakapa

sa bulsa ang dalita

walang kita't kalinga

at lagi pang tulala

kwarantina'y kaytagal

laging natitigagal

ramdam ko'y tila hangal

na ulo'y binubuntal

gutom ang kalaban

pabrika'y nagsarahan

baka mapagpasyahan

umuwing lalawigan

babalikan ang bukid

kaysa lungsod mabulid

ang sakit ay balakid

sa buhay na matuwid

- gregoriovbituinjr.

* Ang tulang ito'y unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyong Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Setyembre 16-30, 2020, pahina 20.

Sa ika-25 anibersaryo ng Mining Act sa bansa

aba'y pangdalawampung anibersaryo na pala

nitong Mining Act sa bansa, ano bang nangyari na

batas na nagwasak sa paligid, buhay, kultura

wasak na bundok, lupang minina'y may lunas pa ba

di ba't ang ating kapaligiran ay napinsala

pati mapagkukunan ng tubig na'y nasisira

puno't pananim, katutubo'y apektadong lubha

nangyari sa Boac noon ay isang halimbawa

bakit tuwang-tuwa kayong minimina ang bundok

biktima rin ba kayo ng kapitalismong hayok

ilang kabundukan na ba ang kinalbo ang tutok

dahil sa mina, ilang buhay na ang nangalugmok

kayraming pinalayas sa lupa nilang sakahan

batbat ng karahasan sa mga lupang minahan

bansa'y pangalawa na sa kayraming pinapaslang

buhay ng environmental defenders nga'y inutang

noon, bakit pinayagang magmina ang dayuhan

ngayon, bakit payag na payag ang pamahalaan

madaling pasunurin ng negosyanteng gahaman

tila wala nang pakialam sa kapaligiran

di ba't mas mahalaga pa ang tao kaysa tubo

bakit sinisira ang lupain ng katutubo

bakit winawasak ang mga lupaing ninuno

bakit lupang minina'y hinuhugasan ng dugo

tama na, sobra na, ang Mining Act ay palitan na

ang panawagan namin ay panlipunang hustisya

tulad ng ginawa noon ni Secretary Gina

minahang sumira ng kalikasan ay isara

- gregoriovbituinjr.

* kinatha at inihanda ang tulang ito para sa pagkilos sa DENR ngayong araw, 09.28.2020

https://news.mongabay.com/2020/03/the-fight-goes-on-for-opponents-of-a-philippine-mine-given-a-new-lease-on-life/

https://news.abs-cbn.com/focus/07/05/16/beyond-responsible-mining-in-the-philippines

https://mb.com.ph/2020/08/03/denr-to-anti-mining-groups-dont-mix-up-issue-of-insurgency-and-environment/https://www.worldpoliticsreview.com/articles/26506/fleeing-violence-the-philippines-anti-mining-activists-are-trapped-in-a-waiting-game

https://www.alyansatigilmina.net/single-post/2020/09/25/Press-Statement-Pandemics-are-linked-to-mining-and-climate-change

Tula ng desperado

anong kasong pulitikal ang aking aakuin

upang makabalik sa lungsod at sa'king tungkulin

bakasakaling ako'y muli rin nilang kulungin

upang sa pagsilbi sa bayan ay makabalik din

aakuin ko bang ako'y isang propagandista

ng kilusang masang patuloy na nakikibaka

aakuin ko bang masugid akong aktibista

upang kamtin ng masa ang panlipunang hustisya

aakuin ko bang sa heneral na mapaniil

na napatay noon ay isa ako sa bumaril

aakuin ko bang sa mapang-abusong koronel

ang naghiganti para sa dukhang kanyang kinitil

aakuin ko ba pati sugat ng katarungan

upang makabalik lang sa paglilingkod sa bayan

ayokong ituring na sa laban ay nang-iwan

ako na'y makulong o gawaran ng kamatayan

- gregoriovbituinjr.

Sa sementeryo ng Malabon

dalawang kwento itong nabatid ko't nasaliksik

sa sementeryo ng Malabon ay may natititik

napag-usapan lamang namin habang bumabarik

na marahil din sa iba'y kwentong kahindik-hindik

may rebulto roong tulad ng drowing sa hinyebra

subalit baligtad ang pag-ukit ng matapos na

nasa ibabaw si Taning, nag-ukit nga'y lasing ba?

habang nasa ilalim si San Miguel sa dalawa

sa lapida ni Ben Tumbling ay may ukit na tula

kriminal mang naturingan, siya'y pinuring sadya

binasa ko ang buong tula't ako'y napahanga

kaykinis ng katha, pantig pa'y bilang na bilang nga

ito'y nasaliksik ko lang, di ko pa nadadalaw

nais ko itong puntahan, makita balang araw

ang sementeryo ng Malabon kung makita ko raw

sisigla ang haraya't mga diwata'y sasayaw

- gregoriovbituinjr.

Ang una kong tagay sa anim-na buwang kwarantina

ang aking bahay-alak ay muli kong napalamnan

sa unang pagkakataon nitong anim-na-buwan

ng panahong kwarantinang uhaw sa kalasingan

tila ba nagsaya ang mga bulati sa tiyan

katagay ko'y dalawang bayaw na pinsan ni misis

di man madaldal, bangka ako sa kwentuhan, tsismis

nagiging matabil pag may tagay, di makatiis

samutsaring paksa'y napag-usapan, di man labis

isang malaking Red Horse, dalawang boteng hinyebra

pulutan ay fish cracker at may munting kamatis pa

drowing sa hinebra'y napag-usapan, anong saya

pati ang unang tagay na dinasalan pa nila

samutsari raw ang seremonya sa unang tagay

sa iba't ibang tribu raw, may seremonyang taglay

para sa kaligtasan sa pag-uwi, walang away

may bagong saliksik na namang akong naninilay

salamat sa tagay malipas ang anim na buwan

muling sumigla ang imahinasyon at kwentuhan

may mga bagong saliksik, plano't napag-usapan

na isusulat ko't ilalathala kalaunan

- gregoriovbituinjr.

Dalhin mo ang basura mo

"Bring your trash with you when you leave" ang nasa karatula

ang basura mo'y di itatapon, dadalhin mo na

kaya ba ng dibdib mo ang ganitong disiplina?

na basura mo'y basura mo, dapat mong ibulsa

"Return packaging materials to the store of purchase."

ang bilin ba nilang ito sa palagay mo'y labis?

pinuntahan mo'y "garbage-free zone", di ka ba nainis?

di ba't kaygandang sariling basura'y iniimis?

tama bang basura mo'y sa bulsa muna isuksok?

ganitong gawi ba'y masisikmura mong malunok?

ihiwalay ang nabubulok sa di nabubulok

magsunog ng basura'y bawal, nakasusulasok

"Kung di mo kayang maglinis, huwag ka nang magdumi."

ang biling ito sa bayan at sarili'y may silbi

di ba't ang malinis na lugar ay nakawiwili?

"Tapat ko, linis ko" ay islogang dulot ay buti

- gregoriovbituinjr.

Paglalaro ng math games sa selpon

madalas, kaysarap maglaro ng math games sa selpon
lalo na't napagod sa ginawa buong maghapon
pahinga'y maglaro nito kaysa paglilimayon
nahasa ang utak, baka humusay pa paglaon

larong nagagamit ang kaalaman sa aldyebra
o dyometriya, mga sangay ng matematika
lalo na't mga numero'y lagi nating kasama
baka matuto ka pa ng samutsaring pormula

mayroong pabilisan ng adisyon at subtraksyon
may patalasan sa multiplikasyon at dibisyon
pormulang M.D.A.S. ay masusubok mo doon
sa mundo ng sipnayan ay tila ka naglimayon

sinong maysabing matematika'y nakakatakot
kung sa math games sa selpon ay natutong pumalaot
madali mo pang mabura't maiwasto ang sagot
ang saya-saya na, laro pa'y di nakakabagot

- gregoriovbituinjr.

Ginisang kamatis at hibe

madalas, upang makamura'y di na magkakarne

tulad ngayon, ginisa ko ang kamatis at hibe

lalo't kwarantina, walang kita, di mapakali

nagkasya man sa murang ulam, di ka magsisisi

kung may serbesa't alak lang, kaysarap na pulutan

habang bumabangka ka sa samutsaring kwentuhan

sa sarap ng luto, baka ngalan mo'y malimutan

haha, aba'y grabe, hibe't kamatis pa lang iyan

sa panahon ngayon, kailangang magtipid-tipid

magtanim-tanim din ng gulay sa pali-paligid

malay mo, masagip sa gutom ang iyong kapatid

at pamilya dahil nagsipag ka, di mo ba batid?

mag-ulam din ng hibe't kamatis paminsan-minsan

lalo na't tulad ko'y vegetarian at budgetarian

kung maiksi ang kumot, mamaluktot ka rin naman

saka umunat pag kinikita na'y kainaman

- gregoriovbituinjr.

* Halagang P25.00 ang kilo ng kamatis dito sa Benguet

Payong

tila dwende ang naroong nakasandal sa dingding

na marahil agad reaksyon mo sa biglang tingin

baka matakot ka agad pagkat mapamahiin

iyon pala'y payong lang kung lapitan mo't suriin

bakit kasi doon sa pader sinandal ang payong

nahintakutan tuloy yaong nakakita niyon

paumanhin kung natakot ka, amin iyang payong

basa iyan kanina't nilagay ko iyan doon

gayunman, sa matatalas at mapanuring mata

tanong agad: "Kaninong payong 'to? Pahiram muna."

malakas pa naman ang ulan, di siya nagdala

ng payong na magagamit pagtawid ng kalsada

kaya dapat maging mapanuri kahit nasaan

sinabi ng mata'y huwag agad paniwalaan

dapat may kongkretong pagsusuri sa kalagayan

upang malayo sa anupamang kapahamakan

- gregoriovbituinjr. 

Talbos ng kamote't sardinas

sa bakuran sa umaga'y kaysarap ding mamitas

ng talbos ng kamoteng igigisa sa sardinas

ulam din itong sa kwarantina'y pagkaing ligtas

payat man ay nadarama ring ito'y pampalakas

sa sibuyas at bawang ito'y aking iginisa

o, kaybango ng bawang na nanuot sa sikmura

hanggang nilagay ang sardinas na dinurog ko na

at hinalo ang talbos, O, anong sarap ng lasa

hanggang maluto na ito't sa hapag na'y hinain

nilantakan din nila ang masarap kong lutuin

tanghalian iyon, sa linamnam ay nabusog din

sa sarap, pangalan ko'y tila nalimutan ko rin

habang kumakain ay aking napagninilayan

ang mga paruparong naglilibot sa lansangan

at sa puno ng gumamela'y nagkakatuwaan

tila kaytamis ng nektar doong masarap tikman

natapos ang aming kain, tiyan din ay nabundat

sa napagninilayan ay bakit napamulagat

habang nililikha ang mga tulang nadalumat

mula sa pintig ng puso, danas, at diwang mulat

- gregoriovbituinjr.

Sabong

ang mga manok naming alaga'y malalaki na

nakikipagsabong na sa mga kapatid nila

di man sila nagpapatayan, animo'y tupada

di ko naman maawat, may sariling buhay sila

sila'y tatlong buwang higit pa lamang nabubuhay

nasubaybayan ko sila mula itlog sa salay

hanggang maglabasan na ang labing-isang inakay

ngayon, malaki na silang animo'y nagsasanay

kung susuriin, iba ang buhay nila paglaon

at pag ginusto ng tao, sila na'y isasabong

buhay nila'y pagpupustahan ng mga sugarol

wala silang malay na buhay nila'y binabaon

inaalagaan sila upang sila'y kainin

iyon ang pakinabang nila sa daigdig natin

ngunit ang sugal na sabong ay inimbento man din

baka magkapera kung alaga'y papanalunin

- gregoriovbituinjr.

Paglisan upang magpatuloy sa laban

nais ko mang umalis sa lugar na anong lungkot

narito't hungkag ang buhay, di dapat makalimot

na isang tibak na may tungkuling masalimuot

na dapat gampanan anuman ang pasikot-sikot

asawa ko'y di ko naman basta na lang iiwan

nang di kami nag-uusap, nang walang kumbinsihan

sa kilusan, may katapat iyong kaparusahan

pag nang-iwan ng asawa'y maiimbestigahan

may disiplinary action o D. A. sa akto ko

ilalapat pag napatunayang may sala ako

di ako makakatakas sa kuko ko't anino

lalo't tibak akong may adhikain at prinsipyo

kahit sa Katipunan, myembro'y di dapat mang-api

ng kapwa, lalo't asawa, o sinumang babae

na kung aalis ako, siya'y aking makumbinsi

lumuha man siya'y may pinag-usapan na kami

ako'y aktibistang di pansarili lang ang isip

kundi ang hustisya't karapatang pantao'y hagip

pagbabago ng sistema sa puso'y halukipkip

kaya pag nang-api ng kapwa'y di lubos malirip

ako'y aktibistang ayaw sa pagsasamantala

kaya dapat kong gawin ang wastong pagpapasiya

ito man ay danas, prinsipyo, ideyolohiya

habang tinataguyod ang panlipunang hustisya

minsan, upang magpatuloy, kailangang umalis 

upang maisakatuparan ang adhika't nais

upang kaaway ng uri'y tuluyan nang magahis

tupdin ang misyon ko, yaring buhay man ay ibuwis

pag naayos ang lahat, isasama ko sa lakbay

ang aking asawang tanging sinisinta sa buhay

habang nasa puso ang prinsipyo't adhikang taglay

sa lipunang itong dapat lamang baguhing tunay

- gregoriovbituinjr.

Sa danas ng dugo ko't diwa

kung nais nilang ako'y tuluyang mahiwalay na

doon sa kinaaaniban kong kilusang masa

tatanggapin kong mahiwalay sa tama ng bala

sa noo, doon sa pagitan ng dalawang mata

pagkat tibak akong sumumpang hanggang kamatayan

na tutuparin ang adhikain ng Katipunan

makabagong Kastila'y Pilipinong kababayan

makabagong Amer'kano'y mapang-aping gahaman

patuloy kong tatanganan ang prinsipyo't adhika

lipunang makatao'y itayo mula sa wala

makabagong Katipunero'y uring manggagawa

makabagong bayani'y ang hukbong mapagpalaya

ako'y makatang tinutula'y mga samutsari

iba't ibang paksang sa puso't diwa'y di mawari

dumudugo ang utak laban sa mapang-aglahi

upang magagap ng masang nagbabakasakali

magtatatlong dekada nang lingkod ng sambayanan

pangarap pa ring makitang magwawagi sa laban

magretiro sa misyong ito'y wala sa isipan

hanggang sa huling hininga, pagbaka'y karangalan

- gregoriovbituinjr.

Ang nasa loob

minsan, hayaan mong sabihin ko ang nasa loob

kaysa makitang aking ulo'y laging nakasubsob

dahil sa gawaing nasa puso, ako'y marubdob

minsan nga, pag umulan, sa iba'y makikisukob

nadarama ko ngayon ay kawalan, pagkahungkag

pag-eekobrik ko'y pagmumukmok, di mapanatag

nilabhan ay kaytagal matuyo, nababagabag

sa bawat tilamsik ng mantika'y di makasalag

pinupulikat dahil sagad sa buto ang lamig

kaya tuwing madaling araw, binti'y namimitig

habang nasa isip ang lamlam ng bawat mong titig

pati indayog ng tinig mo'y kaysarap marinig

ngiti ko'y masisilayan mo sa bawat umaga

nasa silong at ang sahig ay lilinisin muna

kukusutin, sasabunin ang naroong labada

magbabanlaw, maliligo, maghihilod tuwina

subalit pare-pareho na lang ang bawat araw

nais ko nang hilahin ang bawat gabing kaypanglaw

damit ko'y nais kong baligtarin, baka naligaw

sa matematikang sinusuri'y tila lumabnaw

narito nga't nasasaloob ko'y nais ilabas

habang pinagmamasdan ang gumapang na ilahas

tila baga may ibinubulong ang mga pantas

na dapat nang itayo ang isang lipunang patas

- gregoriovbituinjr.

Pag nahalal ka

 pag binigyan ka ng pambihirang pagkakataon

na mahalal ng kasapian sa isang posisyon

huwag mo itong pabayaan, huwag maglimayon

kundi gampanan mong mabuti ang tungkuling iyon

mabuhay ka't nahalal ka sa posisyong iyan

tandang mayroon kang karapatan sa pamunuan

kinilala ng marami ang iyong kakayahan

lalo na't di ka paslit na basta aayaw na lang

pagtangan mo sa tungkulin ay iyong pagbutihin

ang posisyon mo'y pag-aralan, anong dapat gawin

kung may problema man, kolektibo itong lutasin

huwag basta kakalas dahil lang may suliranin

gago ka kung magre-resign ka lang, putanginamo

sana noong una pa'y di mo na tinanggap ito

sana noong una'y di ka na nagpahalal dito

maliban kung nadisgrasya't di makapagtrabaho

di basta-basta ang oportunidad na maboto

huwag mong balewalain ang desisyon ng tao

tinanggap mo na ang posisyon, pahalagahan mo

gampanan mong husay hanggang matapos ang termino

- gregoriovbituinjr.

Balintuna

noon at ngayon, may tinutumba dahil sa tokhang
maraming natutuwa sa ginagawa ng halang
ngunit nang minamahal na nila ang tumimbuwang
sila'y dagling napoot, buhay daw ay di ginalang

- gregoriovbituinjr.

Noon

noon nga'y sinisipat-sipat ko ang isang buko
habang nangangati nang kalabitin ang gatilyo
ngunit aba'y sayang naman ang pinupuntirya ko
baka may tubig pa yaong titighaw sa uhaw ko

noon, binubutingting ko't nililinis mabuti
ang loob ng kwarenta'y singko at mahabang riple
habang may kwarenta pesos na nilagang kamote
na kinukukot, huwag lamang uutot sa tabi

noon nga'y maraming nababalitang agaw-armas
na ginagamit marahil ng iba sa pag-utas
habang ako naman ay namimitas ng bayabas
tila mas masarap ang sinigwelas kaysa ubas

noon, hinihimas-himas ko yaong eskopeta
nakatingala sa langit, may dumaang kometa
dahil sa kamote, ako'y nagtungo sa kubeta
maya-maya'y uminom na rin ng isang tableta

- gregoriovbituinjr.