Payo ng isang guro

PAYO NG ISANG GURO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

isang butihing guro'y aking nakausap
aniya, paano kakamtin ang pangarap
kundi sa sarili'y lubos ang pagsisikap
upang marating ang asam na alapaap

aniya pa, angking talino'y pagyamanin
at sa mabuting adhika ito'y gamitin
tulad ni Rizal na bayaning anong giting
sa patuloy na sikap ay may mararating

Sa tama ng bala

SA TAMA NG BALA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sakali mang mamatay ako sa tama ng bala
tanging hiling ko lamang ay panigan ng hustisya
sapagkat ako'y walang pagkakasala sa masa
ninais ko lang baguhin ang bulok na sistema

Kuwitib sa pusod ng dusa

KUWITIB SA PUSOD NG DUSA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

sa bawat pusikit ng ating takipsilim
lumalaginit sa puso yaong panimdim
animo di maarok ang balong kaylalim
na pinaglalaruan ng kampon ng lagim

sa bawat takipsilim sa ating lipunan
may bukangliwayway kayang maaasahan
may kamtin kaya sa patuloy na paglaban
o dadapurakin na lang ng kabiguan

lalambi-lambitin sa diwa ang pangarap
habang mga inakay ay siyap ng siyap
masarap na pandesal kaya'y malalanghap
sa pagitan ng karukhaang nalalasap

araw-gabi pa rin tayong nakikibaka
tila baga kuwitib sa pusod ng dusa
kahit lumbay sa puso'y laging nakaamba
umaasang daratal pa rin ang umaga

* kuwitib = pulang langgam na masakit mangagat

Ang minamahal ko'y naghihintay sa alapaap

ang minamahal ko'y naghihintay sa alapaap
sa umagang kayliwanag ay parang nangangarap
paano kaya kung dalawang puso'y maging ganap
kung naghahanapan ang bawat isa sa hinagap

- gregbituinjr.

salin - Ang Lipunang Walang Uri

ANG LIPUNANG WALANG URI
tula ni Jan Oskar Hansen
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Opisyal na ito ngayon, patay na ang uring manggagawa
tayong lahat ay panggitnang uri maliban sa mga
naglalampaso ng sahig ng tanggapan, lumilikha ng mga produkto
at gumagawa ng mumurahing damit, wala silang karapatan
o kinabukasan, tinatanggap natin na kung kailangan
ang malaking minorya ng kasalukuyang alipin upang magpatuloy
ang ating kahibangan bilang isang modernong bayan.
Ang minoryang ito - na kaypalad para sa atin - ay di nakikita
ang kanilang kapangyarihan pag walang nilikhang anuman o
naglinis ng lansangan at mga tanggapan, tayo'y malulunod
sa masasamang salita at nag-uumapaw na padaluyan;
babayaran natin sila ng sapat at igagalang yaong mga
nagpapanatiling buhay ng ating mga lungsod.


THE CLASSLESS SOCIETY
A poem by Jan Oskar Hansen

It is now official the working class is dead
we are all middle class except for those
who clean the office floors, make products
and make cheap clothes, they have no right
nor a future, we accept that as we need
this big minority of current slaves to keep up
our illusion we are a modern nation.
This minority -luckily for us –does not see
their power if no one produced anything or
cleaned streets and offices, we would drown
in filth and overflowing sewers; we would
pay them handsomely and respect those who
keep our cities livable.

Ang mga lumpen proletaryado

ANG MGA LUMPEN PROLETARYADO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

nabubuhay sa ilalim ng bulok na lipunan
tinapal-tapal na barungbarong yaong tahanan
nabubuhay sa diskarte sa sentrong kalunsuran
subalit masakit sa mata ng pamahalaan

sila ang tinatawag na lumpen proletaryado
tinuringang walang pinag-aralan, magugulo
lulong sa sugal, droga, mabisyo, sakit ng ulo
kayrami nilang ipinanganak sa mundong ito

isang uri ng mga taong ugali'y magaspang
pagkat sa lipunang ito'y kailangang lumaban
pusakal, buriki, puta't pulubi sa lansangan
manginginom, nangingikil nang makakain lamang

durugista, kriminal, kahit ano'y papasukin
upang mga tiyan nila'y malagyan ng pagkain
walang pagkakataong ang dignidad nila'y dinggin
tingin ng marami'y daga ang tulad nilang lumpen

sila daw ang nasa mababang uring manggagawa
na kamalayang makauri'y di mauunawa
di makatulong sa rebolusyonaryong adhika
nabubuhay ng patapon ng di nila sinadya

kung maoorganisa ang lumpen proletaryado
may kakayahan kayang makatulong sa obrero
upang mapalitan ang sistemang kapitalismo
at bakasakaling maitayo ang sosyalismo

ngunit tanging sagot ko lamang sa ngayon ay ewan
paano matitiyak na sila'y di mang-iiwan
lalo na kapag umiigting ang mga labanan
o uring manggagawa ang tanging maaasahan

* ang salitang Aleman na lumpen o "basahan" sa kalaunan ay naging mga taong animo'y nakasuot ng basahan, at ginamit ito ni Marx sa kanyang akdang "Ang Ideyolohiyang Aleman".

Tuyo man ang ulam

TUYO MAN ANG ULAM
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

hindi ako bumibili ng pandesal at mamon
pagkat ika nga nila, "Man does not live by bread alone"
kakarampot na tuyong hawot man ang ulam ngayon
nabusog din kami't ngiti sa labi’y nagsiahon

ganyan ang pamumuhay naming mga maralita
masaya sa munti man, kahit laging dusa't luha
kalunos-lunos man ang lagay naming mga dukha
ngunit nakatindig kaming may dangal at adhika

Pag nakibaka ang guro

PAG NAKIBAKA ANG GURO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

pag nakibaka ang guro, hangad nila'y hustisya
nais nilang makita mismo ng sariling mata
na hustisya'y totoo ngang dumadapo sa masa
ngunit sawimpalad kung di nila ito makita

anong ituturo nila sa mga kabataan
kung sila'y biktima rin ng kawalang-katarungan
ituturo bang paraiso ang pamahalaan
o pinamumugaran na ng tiwali't kawatan

pag nakibaka ang guro, sa dibdib na'y mabigat
guro, nakibaka, bakit, di agad madalumat
tagahubog ng kabataan at tagapagmulat
ay inapi rin ng sistemang sa hustisya'y salat

pag nakibaka ang guro, dapat samahan natin
silang mga nagtuturo sa mga anak natin
upang ang hustisyang ituturo nila'y may diin
pagkat tunay, naranasan at kanilang naangkin

Ang integer

ANG INTEGER
9 pantig bawat taludtod

alam na rin ng mga kinder
na ang integer ay whole number
ngunit pag binangga mo'y pader
aba'y para kang minasaker

ang integer ba'y naging tinik
sa mga trapong anong bagsik
tila bisig nila'y kumilik
sa upuang nakasasabik

kung may fraction man o decimal
ang round off sa batas ay bawal
na pinilit ng trapong hangal
nang manok ang nasa pedestal

integer ay binabalewala
nitong pader na "pinagpala"
minaniobra nga bang sadya
ang tinuro sa mga bata

ang integer ba'y intindido
ng may pinag-aralang trapo
bakit ang guro'y niloloko
ng mga pulitikong tuso

Isang upuan sa Ating Guro'y dapat ibigay

ISANG UPUAN SA ATING GURO'Y DAPAT IBIGAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

kaylakas ng unos subalit patuloy ang kampay
dumatal yaong sigwa'y pumapadyak silang sabay
sa buhawing dumaan, sila ang magkakaramay
di payag na sa delubyo'y tanghalin silang bangkay

patuloy ang paglaban, tuloy ang pakikibaka
paniwalanila, hangga't may buhay, may pag-asa
kung ano ang wasto'y sadyang ipaglalaban nila
kaytatag sa pagdatal ng laksa-laksang problema

hindi ba't mga guro ang nagtuturo ng wasto
bakit inagaw ang upuan nila sa Kongreso
takot nga ba sa kanila ang sangkaterbang trapo
pagkat baka mabigyan nila ng mababang grado

isang upuan sa Ating Guro'y dapat ibigay
pagkat nanalo't karapatan nila itong tunay

*  binasa ang tulang ito sa harap ng COMELEC habang nagsasagawa ng programa ang grupong ATING GURO, Mayo 31, 2016

Salamat sa ating guro

SALAMAT SA ATING GURO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

patuloy sa pagtuturo ang ating guro
kahit sweldo'y kaybaba, nakapanlulumo
sa mga leksyon, pisara'y pinadudugo
nang estudyante'y di maetsapwera't dungo

silang ating guro'y pangalawang magulang
upang mga uwak ay di tayo malinlang
upang ang kalapati sa puso'y malinang
at huwag matulad sa pulitikong halang

nakasama natin ang ating guro noon
sa saya't unos, sumapit ma'y dapithapon
pilit tayong inilayo sa digma't lason
pagdatal ng sigwa’y agad tayong inahon

dahil sa ating guro, natutong magsulat
sinuri ang paligid, nagbuklat ng aklat
lipuna'y pinag-aralan, diwa'y namulat
sa ating guro'y taos-pusong pasalamat

Mabuhay ang ating guro

MABUHAY ANG ATING GURO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

Mabuhay ang mga gurong tulad ni Titser Benjo
Sa mga estudyante'y patuloy na nagtuturo
Upang sa kinabukasan sila nga'y mapanuto
Na sa pagharap sa problema'y di dapat sumuko

Mabuhay ang mga gurong tulad ni Titser Ramon
Upang maging handa pagharap sa anumang hamon
At maging ligtas sa unos at daluyong ng alon
Kaalamang taglay sapitin man ang dapithapon

Mabuhay ang mga gurong tulad ni Mam Emmalyn
Natuto tayong alagaan ang sarili natin
Natuto sa buhay upang pamilya'y makakain
Natutong magpakatao't ayaw magpaalipin

Ating guro'y hinanda tayo sa kinabukasan
Nang makaya ang problemang puspos ng kahirapan
Tumanda man, aral nila'y di na malilimutan
Magagamit hanggang mahugisan ang bagong lipunan

Sa kaarawan ni Klasmeyt Fides

 SA KAARAWAN NI KLASMEYT FIDES

sadyang ang panahon ay talagang kaybilis
animo'y isang anghel na humahagibis
kaarawan mo na naman, O, Klasmeyt Fides
pagbati sa kaarawan mo'y di maalis

nawa'y lalagi kang manatiling malusog
di nagkakasakit, maraming umiirog
kamtin nawa ang pangarap, di man matayog
pagbati'y tanggapin nawa't tangi kong handog

maraming salamat, tulad mo'y inspirasyon
sa maraming nagsisikap din hanggang ngayon
matamis mong ngiti man ay kanilang baon
kayang salubungin ang malakas mang alon

malampasan mo nawa anumang buhawi
at mga unos na dala'y luha't pighati
taun-taon man, Klasmeyt, kita'y binabati
matatag ka't nawa'y kamtin mo bawat mithi

- GREGBITUINJR., 29 May 2016

Sungkitin man natin ang bituin sa kalangitan

SUNGKITIN MAN NATIN ANG BITUIN SA KALANGITAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sungkitin man natin ang bituin sa kalangitan
upang sakaling sa madla'y tiyak tayong kalugdan
haraya'y naglalaro't hanggang panagimpan lamang
ano bang reyalidad sa kinagisnang lipunan

kayraming api, santambak ang mapagsamantala
sangkatutak sa lipunan ang kawalang-hustisya
pusakal ay lumalaya basta't makagpagpyansa
pati ba naman hustisya'y may katapat na pera

pagpalain nawa ni Bathala ang magigiting
habang mga minumutyang dilag ay naglalambing
mahalaga, puso'y masaya kahit walang piging
may pag-asa anuman ang sa atin ay dumating

pagkat kakayanin natin lumakas man ang unos
basta't masa'y kumakain, walang nambubusabos
na di gaya ngayong ang buhay ay kalunos-lunos
at masisipag na manggagawa pa'y kinakapos

Ilantad si Sombath Samphone

ILANTAD SI SOMBATH SAMPHONE
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

awardee siya ng Gawad Ramon Magsaysay
ngunit sa kanyang pamilya siya'y nawalay
nang dinukot ng animo'y bakal na kamay
ebidensyang CCTV'y magpapatibay
dapat ilantad si Sombath na sana'y buhay
at kung hindi man, nahan na ang kanyang bangkay

sa bansang Laos, siya kaya'y nakakulong
o patay na't tayo'y baon na sa linggatong
sinong saksing maaaring makapagsuplong
lalo't karapatan na ang dinadaluyong
desaparesido siyang naglaho ngayon
ating isigaw: ilantad si Sombath Samphone!

Palayain si Zunar, dibuhistang pulitikal

PALAYAIN SI ZUNAR, DIBUHISTANG PULITIKAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

kritiko siyang ang paraan ay pagdidibuho
dibuhistang pulitikal na may siyam na kaso
sa ilalim ng batas ng sedisyon ng gobyerno
batas na di na angkop sa karapatang pantao

batas na yao'y pinaglumaan na ng panahon
luma pagkat karapatang pantao'y nilalamon
animo'y nilalantakan ng sangkaterbang dragon
di na niluluwa't tila sa sarap nilululon

nagdibuho man siya sa pahinang editoryal
ng mga puna sa pamamalakad pulitikal
di ba't magpahayag ay karapatan nating banal
kaya bakit ikukulong na animo'y pusakal

palayain si Zunar doon sa bansang Malaysia
at ibang bilanggong pulitikal, palayain na

* ayon sa Amnesty International, si Zulkiflee Anwar "Zunar" Ulhaque, isang political cartoonist sa Malaysia, ay nakapiit ngayon dahil sa siyam na kasong batay sa 1948 Sedition Act

Kamay na bakal

KAMAY NA BAKAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

malaking problema kung mismong nasa pamunuan
ay di nauunawa ang pantaong karapatan
apaty dito, patay doon, bugso ng kamatayan
para naman daw maging payapa ang taumbayan

tama bang namumuno sa pambibistay masanay
para raw sa kapayapaan, uutas ng buhay
di na daraan sa proseso, may dugo ang kamay
ganito bang paraan ang wasto, kita'y magnilay

kung iiral ay ganyan, saan na tayo patungo
mananahimik na lang ba't di na tayo kikibo
di ba't di wasto kung tao'y basta pinapaglaho
di ba't di kapayapaan kung ligalig ang puso

kung basta na lang mamamaslang ang kamay na bakal
siya'y pusakal ding higit pa sa laksang pusakal

Hustisya sa Ating Guro nawa'y kamtin

HUSTISYA SA ATING GURO NAWA'Y KAMTIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

nakaplano, nakahanda na ang programa
babasahin na lang, di pa mabasa-basa
tila baga binibitin ang pagproklama
upang upuan nila'y ibigay sa iba

ano bang nangyari't tinamaan ng lintik
bakit nag-uurong-sulong itong Comelec
sinong madyikero rito't nagmadyik-madyik
upang mangyari na yaong kahindik-hindik

patuloy kitang magmasid at makialam
may taga-Comelec kayang may pakiramdam
sana, at sana'y katotohanan ang alam
at sa madla, katotohana'y ipaalam

hustisya nama'y makamit ng Ating Guro
halina't magkaisa't huwag pagugupo

* nilikha at binasa ang tulang ito sa harap ng COMELEC habang nagsasagawa ng programa ang grupong ATING GURO, Mayo 27, 2016

Yaong di maalam gumalang sa babae

yaong di maalam gumalang sa babae
ay parang kulangot diyan sa tabi-tabi
nakadidiri silang dapat lang iwaksi
sa bayan mga tulad nila'y walang silbi

babae yaong inang sa atin nagsilang
babaeng pinagmulan ng sangkatauhan
huwag silang ituring na libangan lamang
kundi marapat lang mahalin at igalang

- gregbituinjr.

Sa sinapupunan ni Ina

SA SINAPUPUNAN NI INA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

noon, siyam na buwan tayong napatira
sa sinapupunan ng mahal nating ina
wala pang malay subalit nakadarama
may pintig subalit di pa nakakakita

ngunit nang lumabas na sa sangmaliwanag
laking katuwaan ang ipinahahayag
ng unang uha na kay ina'y nagpapitlag
at sa labis na saya, luha'y nangalaglag

naroon sa duyan ang malusog na sanggol
inuugoy habang ina'y pasipol-sipol
mahal man ang gatas ang ina'y gumugugol
dadapong lamok nais ng inang malipol

lambing ng inang bata'y lumaking malusog
kahit na sa paglaki'y di na maging bantog
ina'y ganyan, nangangalaga, umiirog
sa anak nang magandang bukas ang ihandog

Para kanino ang party list?

PARA KANINO ANG PARY LIST?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

party list ay para sa mga manggagawa
at di para sa may-ari ng pagawaan

party list ay para sa mga mangingisda
at di para sa may-ari ng pangisdaan

party list ay para sa mga magsasaka
at di para sa may-ari ng kabukiran

party list ay para sa guro’t kabataan
at di para sa may-ari ng paaralan

party list ay para sa mga mga vendor
at di para sa may-ari ng malaking mall

party list ay ginamit na ng mga trapo
upang sila'y makaupo rin sa Kongreso

party list ay tinuring na tila negosyo
na tatalbusan ng tubo ng mga tuso

party list ay para sa mga marginalized
di para sa may-ari ng mga kumpanya

ibalik ang party list sa konseptong tunay
at huwag ilagay sa mandarayang kamay

tinig ng marginalized ay nawalang todo
dapat ibalik ito sa kamay ng tao

Garapalan sa halalan

GARAPALAN SA HALALAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

kaytindi ng bilihan ng boto, kaytindi, oo
animo'y Buy One Take One ang kahulugan ng boto
talagang garapalan, makatindig-balahibo
dahil sa gutom, pinalakol ang sariling ulo
ibinenta ang boto, ibinenta ang prinsipyo
ibinenta ang kinabukasan ng bayang ito

partylist para sa marginalized o sagigilid
subalit pinasok na rin ng mayayamang ganid
sa kapangyarihan upang sa Kongreso'y may silid
di sila kinatawan ng mga dukhang kapatid
sa simulain ng manggagawa sila'y balakid
sistema'y pinaiikot lang nilang parang ikid

ang partylist nga'y binaboy na ng mga garapal
nakitang pera-pera lang para trapo'y mahalal
yaon namang nagbebenta ng boto'y mga hangal
napatangay na sa salapi ang prinsipyong banal

Sa isang digmaan

SA ISANG DIGMAAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sa isang digmaan, taktika'y pinag-iisipan
di dapat padalus-dalos sa pasiya't galawan
di dapat sinasalubong agad si Kamatayan
buong estratehiya'y pagninilayang mataman

iisa lang itong buhay, bakit sugod ng sugod?
sa digmaan, mga kasama ba'y di napapagod?
mga layunin ba'y sa digmaan tinataguyod?
o mas pag-usapan ang kapayapaang malugod?

Kapangyarihan ng trapo'y dapat gumuho

mayayamang nominadong sanay sa luho
ginamit ang partylist upang makaupo
sa Kongreso ng mayayamang nagtatagpo
tila ba negosyong tatalbusan ng tubo
partylist ay binaboy nila't pinalabo

ang di sagigilid ay di dapat maupo
kapangyarihan ng trapo'y dapat gumuho
tusong elitista'y kailangang maglaho
kung ang nais natin ay gobyernong matino
elitista’t trapo sa Kongreso'y igupo

- gregbituinjr.

Ang panalo ng Ating Guro'y ipagtanggol natin

ANG PANALO NG ATING GURO'Y IPAGTANGGOL NATIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

ang panalo ng Ating Guro'y ipagtanggol natin
huwag nating hayaang panalong ito’y agawin
nasa kahulihan man, Ating Guro’y paupuin
dapat nang iproklama't huwag na sanang ibitin

kaya huwag magpabaya, magsama-sama tayo
panalo ng Ating Guro'y ilaban nating husto
at huwag rin tayong magpalamang sa mga tuso
ang Ating Guro'y paupuin na po sa Kongreso

kinatawan ng marginalized itong Ating Guro
kaya sa labang ito’y huwag na huwag susuko
magpatuloy kahit na makaramdam pa ng hapo
ang hindi marginalized ang hindi dapat maupo

panahon na upang itong Ating Guro'y magsilbi
doon sa Kongreso at sa masang nakararami

- kuha sa tapat ng tanggapan ng COMELEC sa Intramuros, Mayo 23, 2016

Ilitaw ang mga nangawala

ILITAW ANG MGA NANGAWALA
ni Gregorio V. Bituin Jr,
15 pantig bawat taludtod

kaytagal nang panahong minamahal ay nawala
mahabang panahong ang dibdib ay puno ng luha
nahan kaya sila, anong kanilang ginagawa
sila kaya'y napiit o nabaon na sa lupa

ilitaw na! ilitaw ang mga mahal sa buhay!
kung sakaling patay na'y ilitaw man lang ang bangkay!
upang ligalig paano ma'y pumayapang tunay
sana'y ilitaw na yaong mahal naming nawalay!

- kuha sa UP Sunken Garden, Mayo 22, 2016, sa pagsisimula ng International Week of the Disappeared

Walang ideolohiya yaong busabos

walang ideolohiya yaong busabos
lalo na't nabubuhay ng kalunos-lunos
sa karukhaang kaytagal nang nakagapos
subalit batid kung paano makaraos
sa araw-araw kahit lagi silang kapos

kabulukan ng sistema'y kanilang talos
bakit sa sariling bayan sila’y hikahos
naiisip, kailan ito matatapos
dapat nilang magkapitbisig, magsikilos
upang kalagayang ito'y mabagong lubos

- gregbituinjr.

Patuloy ang pagkilos ng masa

PATULOY ANG PAGKILOS NG MASA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

patuloy na kikilos ang masa, magpoprotesta
di pa matatapos ang mga rali sa kalsada
mga bagong upo'y subukan kung para sa masa
o kinatawan pa rin ba ng bulok na sistema

huwag tayong basta maidlip, baka makalingat
at magbalik muli ang lagim na di madalumat
noong diktaduryang ang karapata'y nagkalamat
patuloy tayong magmasid, magsuri at mag-ingat

Paghandaan ang La Niña

PAGHANDAAN ANG LA NIÑA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

halina't maghanda, di lang para magprotesta
kundi anong gagawin pagsapit ng La Niña
patuloy bang magugutom yaong magsasaka
habang nagsasaya sa bigas itong burgesya
ang masa ba'y pauulanang muli ng bala
habang walang bigas sa mesa ng dukhang masa

Gubat na kongkreto

nawawala ang pagpapakatao
pag naitayo'y gubat na kongkreto
nasa puso'y laging tubo't negosyo
wala nang paki sa dukha't obrero

sasagasaan pati mga lumad
dahil sa istruktura ng pag-unlad
di pangkalahatan ang nalalantad
kundi sarili'y bumundat ang hangad

- gregbituinjr.