Minsanan lang

MINSANAN LANG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
5 pantig bawat taludtod

minsang mauntog
di na uulit
minsang mahulog
di na pipikit

minsang kinabog
di na makulit
minsang nagdabog
di na humirit

minsang dumulog
may masasambit
minsang nambugbog
may masasabit

minsang nayugyog
agad kumapit
minsang kumulog
iyak ang langit

minsang nagluhog
nitong pag-ibig
ang iniirog
kapit sa bisig

minsang pinupog
ng laksang halik
sintang inirog
mata'y tumirik

Si Lean Alejandro, Magiting na Aktibista

SI LEAN ALEJANDRO, MAGITING NA AKTIBISTA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

dalawampu't limang taon na ang nakararaan

nang paslangin ng kung sino ang kilalang si Lean

hanggang ngayon di pa mahagilap ang katarungan

tila hustisya'y kay-ilap sa bayani ng bayan

si Lean, isang magiting na lider-estudyante

nangarap ng pagbabago, nagsimula sa U. P.

binaka yaong mga mali, kasama ni Lidy

nakibaka, nagtalumpati, sumama sa rali

kinausap ang masa, kinaibigan ang dukha

kasama sa bawat laban ng mga manggagawa

ipinagtanggol ang karapatan ng maralita

bayani ng masa pagkat ang masa'y kinalinga

aktibista siyang magiting, sa kapwa'y may puso

habang kinalaban niya ang sakim at maluho

ngunit ang bawat pagbaka sa sakripisyo'y puno

siya'y pinaslang, ang bayan ay nadilig ng dugo

gayunman, pasasalamat yaong bati ng bayan

sa kanyang ikalimampu't dalawang kaarawan

maraming salamat sa mga inambag mo, Lean

di ka nabigo, pagkat tinuloy namin ang laban

- Hulyo 10, 2012

Paglaya

PAGLAYA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

"The struggle for freedom is the next best thing to actually being free." ~ Lean Alejandro

tigib sa gunita ang pag-asam ng kalayaan
kahit di napipiit ang diwa sa bilangguan
ngunit dapat lumaya ang isip, puso't katawan
mula sa kuko ng mapagsamantalang lipunan

sapupo ni Lean ang pag-asa't pakikibaka
kahalukipkip ang pag-ibig sa bayan at sinta
di magagapi ninuman ang layang ninanasa
kikilos at kikilos pa rin ang hiráp na masa

patuloy na itindig ang dangal ng kapwa't madla
patuloy na makibaka sa panahon ng sigwa
pagkilos tungo sa paglaya'y di dapat humupa
hanggang totohanang kamtin ang ganap na paglaya

tama nga ang sabi ni Lean, tunay na pagkilos
ang susi upang maharap ang nagbabadyang unos
upang totoong kalayaan ay makamtang lubos
at lumaya sa tanikala ng pagkabusabos

Laro ng aming kabataan

LARO NG AMING KABATAAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

tanda mo pa ba noong naglalaro tayo

doon sa paaralan, kita'y naghoholen

at sa lansangan laro nati'y patintero

pag pista’y nag-aagawan pa sa pabitin

tulad ng iba, ako'y lumaki sa lungsod

matapos ang aralin, pulos paglalaro

samahan namin noon nga'y nakalulugod

sipa, goma, takbuhan, taguan, siyato

uso noon ang teks na kartong laro namin

habang di pa uso noon ang text at cellphone

teks na animo'y komiks, may kwento't may drowing

sa pitik ng hinlalaki'y kakalat iyon

tumbang preso'y hindi pagtumba ng bilanggo

gamit dito'y walang lamang lata ng gatas

magkakampihan dito ang magkakalaro

lata'y patutumbahin gamit ang tsinelas

tabi ng eskwelahan ay gubat pa noon

ngunit ngayon ito'y malaking apartment na

doon nanghuhuli ng gagambang panabong

tutulay sa istik at maglalaban sila

nauso din noon iyang trumpo at yoyo

minsan nga sa trumpo'y nabasag ang salamin

ng kapitbahay, nagalit, nais mamalo

dahil walang sinuman ang nais umamin

wala pang kompyuter noon ngunit masaya

pagkat magkababata'y naglalarong tunay

lagi nga kaming laman noon ng kalsada

di na lumalayo, sa tapat lang ng bahay

kaysarap gunitain at balik-balikan

ng mga larong di pa naman nalalaos

sa paggunita'y bakas pa ang kasiyahan

pagkat kabataan namin ay nairaos

Internasyunalismo

INTERNASYUNALISMO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

nagkataon lang sa Pilipinas ako sinilang

kaya iyang banyaga'y di natin agad kalaban

gayunman, nauunawaan ko ang kasaysayan

kung bakit ninuno'y lumaban sa mga dayuhan

subalit sa panahong ito ng kapitalismo

diwang internasyunalismo'y tinataguyod ko

na nakita ko sa aral ni Emilio Jacinto

sa kanyang Liwanag at Dilim, aking napagtanto

"Iisa ang pagkatao ng lahat," sabi niya

malalim kong pinagnilayan, diwang mahalaga

"Lahat ng tao'y magkakapantay" ang sinulat pa

bilang isa sa mga payo't aral sa Kartilya

ang Kartilya'y nagmulat sa aking matang may luha

upang magpakatao't makipagkapwa sa madla

upang wala nang pang-aapi sa mundo't sa bansa

upang makipagkaisa sa uring manggagawa

kung ako'y taga-Amerika, Europa, o Byetnam

ang Pilipino ba'y kalaban na agad, kay-inam

tayo'y magkapatid, kapwa taong may pakiramdam

kaya sa isyu sa ibang bansa'y may pakialam

kaya internasyunalista sa sarili'y turing

nagkataon lang sa bansang ito ako nagising

bilin nga sa Kartilya, tayo'y magkapantay man din

balat man ay kayumanggi, dilaw, puti o itim

Halina't Ipalaganap ang Baybayin

HALINA'T IPALAGANAP ANG BAYBAYIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

"Itong Katagalugan, na pinamamahalaan noong unang panahon ng ating tunay na mga kababayan, noong hindi pa tumutuntong sa mga lupaing ito ang mga Kastila, ay nabubuhay sa lubos na kasaganaan, at kaginhawahan. Bata’t matanda at sampu ng mga babae ay marunong bumasa at sumulat ng talagang pagsulat nating mga Tagalog." - Gat Andres Bonifacio, sa kanyang sanaysay na "Ang Dapat Mabatid ng mga Tagalog"

inamag na ba sa dahon ng kasaysayan

yaong panulat nating tawag ay baybayin

pamana ng ninuno'y pinababayaan

tila wala na ritong nais pang pumansin

ngunit bakit ba pilit kinakalimutan

ang sariling panulat ng ninuno natin

tila tayo binunot sa pinag-ugatan

memorya ng bayan ay tinaboy sa hangin

maglabas tayo ng sariling pahayagan

na ang gagamiting panulat ay baybayin

isabaybayin natin ang balita’t agham

tula, sanaysay, krosword, kwento't lathalain

ito'y isang masalimuot na usapin

na dapat nating pag-isipan, pag-usapan

ang pondo't makinarya'y saan manggagaling

sinong magdidibuho nitong pahayagan

sa antigong baul hinango ang baybayin

gayong nakapaloob sa puso ng bayan

binhi nito'y ating ihasik, palaguin

hanggang lumaganap sa buong kapuluan

halina't simulan ang banal na mithiin

narito ang ating lakas at unawaan

payak na hiling na ito'y marapat dinggin:

dapat nang buuin ang isang patnugutan

* Ayon sa talababa sa unang pahina ng Kartilya ng Katipunan, sa salitang "Tagalog," kahulugan ay "lahat ng tumubò sa Sangkapuluang ito" ng mga pamayanang taga-ilog. Idinagdag pa ng talababang iyon na "Samakatuwid, Bisaya man, Iloco man, Kapampangan man, etc. ay Tagalog din." Sa katunayan, pawang magkakasingkahulugan naman ang mga katagang Tagailog, Ibanag, Ilokano, Kapampangan, Sugbohanon, Subanon, Subanen, Agusan, Tausug, atbp. 

Kasamang Rey, Magiting na Lider-Maralita

KASAMANG REY, MAGITING NA LIDER-MARALITA!

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

(Inatake sa puso’t pumanaw si Kasamang Rey Baltazar, pangkalahatang kalihim ng KPML-NCRR, noong Hulyo 1, 2012. Siya rin ang ikalawang pangulo ng Samahang Walang Tahanan (SAWATA) sa lungsod ng Kalookan.)

si Ka Rey ay isa sa aming lider na magiting

sa rehiyon siya ang pangkalahatang kalihim

maralita'y kasamang nakibaka ng taimtim

sa kanyang pagpanaw, mga maralita'y nanimdim

dalawang dekadang higit din siya sa pagkilos

tumulong sa laban ng mga maralitang kapos

magaling na lider-maralita, di malalaos

pamilya'y di pinabayaan, minahal nang lubos

ilang taon na namin siyang kasama sa rali

bawat isyu'y sinusuri, di siya atubili

lalo't maralita'y apektado, di mapakali

karapatan ng masa'y lagi niyang sinasabi

mula sa lokal, siya'y naging lider sa rehiyon

lipunan ay inaral, sa sistema’y di umayon

ipinagtanggol ang dukha laban sa demolisyon

ipinagtanggol ang dignidad ng organisasyon

si Kasamang Rey ay isang dakilang sosyalista

sa laban, di siya nang-iwan ng mga kasama

kumilos upang baguhin ang bulok na sistema

adhika ay lipunang may pagkalinga sa masa

kasamang Rey, nagpupugay kaming taas-kamao

dakilang sosyalistang nais baguhin ang mundo

itutuloy namin ang mga naiwang laban mo

pumanaw ka man, tuloy ang laban sa pagbabago

* KPML-NCRR - Kongreso ng Pagkakaisa ng mga Maralita ng Lungsod - National Capital Region-Rizal

Imbes na Charity, Baguhin ang Lipunan

IMBES NA CHARITY, BAGUHIN ANG LIPUNAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

kahulugan ng charity ay limos
bigyan kahit ano ang mga kapos
ngunit mumo lang ang pinantutustos
ng mga taong yama'y lubos-lubos

ngunit bakit hanggang charity lamang?
bakit di tumbukin yaong dahilan?
kung bakit may mahirap at mayaman?
di ba't dapat baguhin ang lipunan?

nais lang nilang malaman kung sino
yaong kapos upang limusan ito
ayaw nilang ipaalam sa tao
kung bakit ang mga dukha'y ganito

pinapanatili ang karukhaan
at binubusabos ang karamihan
yaong pantay-pantay na kalagayan
ay kailan kaya masusumpungan

ang pagtsa-charity'y ginawang pilit
ng sinumang nag-aastang mabait
nag-iipon na ng pwesto sa langit
gayong sistema'y sadyang mapagkait

charity'y di talaga kailangan
kung masa'y tamasa ang karapatan
may pagkain bawat hapag-kainan
walang nabubuhay sa karukhaan

kapitalismo ang dumadaluhong
sa buhay ng dukha'y sadyang linggatong
kung nais talaga nilang tumulong
palitan nila ang sistemang buhong

dapat walang mahirap at mayaman
pagkat pantay-pantay ang kalagayan
ibahagi ang yaman ng lipunan
sa lahat ng tao, sa buong bayan

Pigtal na ang aking tsinelas

PIGTAL NA ANG AKING TSINELAS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

kanina lang, napigtal ang aking tsinelas

ngunit di ko naisip bumili ng bago

maingat kong dinugtong, nilagyan ng butas

at tinahi sila nitong plastik na istro

kaya tsinelas na ito pa'y nagagamit

sa pang-araw-araw kahit ito na'y luma

patuloy na lingkod at walang hinanakit

kaya ramdam pa ng paa ko ang ginhawa

kung napigtal na, isa ba'y itatapon mo

habang ang kabika'y maiiwan kung saan

di dapat mawalay yaong kabika nito

tulad sa pag-ibig, meron ding katapatan

kapara ng babaeng pinakamamahal

walang silbi yung isa kung wala ang isa

kaya pilit kong pinagdugtong ang napigtal

kaysa isang kabika'y wala nang kasama

may bago mang tsinelas, hahanapin pa rin

ang dating tsinelas na kinasasabikan 

pagkat ito'y naglingkod ng tapat sa akin

na dapat ding suklian ko ng katapatan

kung sakaling mapigtal muli ang tsinelas

kung isa'y itatapon, itapon nang sabay

pagsamahin silang dalawa hanggang wakas

hanggang sa libingan, di sila magkawalay

Ang Araw at ang Buwan

ANG ARAW AT ANG BUWAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

may araw at buwan sa kalendaryo't kalawakan

magkaparehong tawag sa magkaibang dahilan

una'y pawang mga bagay doon sa kalangitan

na sa gabi't araw siyang tanglaw ng sambayanan

ang ikalawa'y petsang batayan ng kasaysayan

pagsilang, kaarawan, kung kailan ang tipanan

naunang tiyak ang kalawakan sa kalendaryo

kaya buwan at araw ipinangalan lang dito

malaki ang araw kaysa buwan, di ba't totoo

at bawat isang buwan, tatlumpu ang araw nito

ngunit ang mahalaga sa mga salitang ito

ay kung paano ginamit sa wikang Filipino

Itigil ang Tortyur!

ITIGIL ANG TORTYUR

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

1.) TORTURE - (tor' chur) n.- pahirap; pagkaturete ng utak; v.- pahirapan; palipitin; giyagisin;  pigipitin; pahirapan ang isi, TORTURER n.

itigil ang sistematikong pananakit

sa mga biktimang kanilang ginigipit

binubugbog ang katawan, pinipilipit

kaya mistulang nasisiraan ng bait

bakit hinuhuli ang nakikipaglaban

mga nakikibaka'y bakit dapat saktan

gayong inilalaban nila'y karapatan

ng bawat tao at ng buong sambayanan

bakit pinahihirapan ang aktibista

ng mga alagad ng ahas na pasista

dahil ba pinababagsak ang diktadurya

dahil ba pinag-aalsa nila ang masa

mga aktibista'y maganda ang layunin

na sambayanan ay tulungang palayain

ngayon ay tinotortyur at pinaaamin

pinalo't tinatanggalan ng kuko't ngipin

tortyur na ginawa'y iba-ibang diskarte

yaong ari ng lalaki'y kinukuryente

ginagahasa naman daw yaong babae

ganitong pahirap ay nakatuturete

hinuhubaran, may piring ang mga mata

pinaso ng sigarilyo ang dibdib nila

rebelde ang turing sa mga aktibista

pagpapahirap sa kanila'y sobra-sobra

sa mga biktima ng tortyur ang epekto

ay takot at galit sa pasistang gobyerno

itigil ang tortyur, ang tao'y irespeto

magkaiba man sila ng mga prinsipyo

kung ganitong tortyur ay pinaiiral pa

ng gobyernong pasista't mapagsamantala

aba'y dapat lamang baguhin ang sistema

inuuod na ito't kawawa ang masa

Kaysakit ng ngipin ko

KAYSAKIT NG NGIPIN KO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

di mapakali sa sakit ng ngipin

hanap ko agad mefenamic acid

buong katawan ko'y apektado rin

hinihiwa yaring ulo ko't litid

kirot ay nais kong agad mawalâ

kaya dalawang tableta'y ininom

bakasakaling agad magkabisâ

yaong gamot kahit pa ako'y gutom

ayoko ng ganitong pakiramdam

para bang tinotortyur akong todo

ayokong ganito ang pakiramdam

pagkat nakakatuliro nga ito

kaya kong tiisin ang mga bugbog

ngunit hindi pag ngipin ang sumakit

para bang ang ulo ko'y sumasabog

parang buhay ko'y naroon sa bingit

higit isang oras bago nawalâ

ang kirot na itong nakasusugat

sa bungo ko't nakapagpatulalâ

sa akin, mabuti't ito'y naampat

sa hapding ito, ako'y nauupos

apektado ang lahat ng gawain

nawa ramdam ko'y gumaan nang lubos

nang matapos ang anumang nabinbin

May kaldero'y wala namang bigas

MAY KALDERO'Y WALA NAMANG BIGAS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

10 pantig bawat taludtod

may kaldero'y wala namang bigas

may gasul pero walang lamang gas

may telebisyon, walang palabas

may radyong dinig mo'y pulos anas

at yung gripo'y wala na ring tagas

kaya plato'y walang hugas-hugas

ang palanggana't lababo'y butas

mag-ingat sa kubeta't madulas

pag ganito na ang iyong danas

di ba't ikaw'y sadyang mababanas

para kang walang magandang bukas

gayong sa mundo ikaw'y parehas

habang suot ang maong na kupas

at buhay na ito'y namamalas

payak na ngiti'y di na mabakas

gayong ito rin nama'y lilipas

ano nga ba yaong tamang landas

di ba't yung sa kapwa'y maging patas

kahit meron sa kanilang hudas

pumarehas ka't huwag mandahas

may kaldero'y wala namang bigas

may gasul pero walang lamang gas

gutom nga ba ang magiging bukas

nang abang nais lang pumarehas

Sa Birhen ng Haraya

SA BIRHEN NG HARAYA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

8 pantig bawat taludtod

nariyan ka lang, alam ko 

ngunit hinahanap kita

kahit wala ka man dito

puso ko'y nakadarama

nariyan ka lang sa tabi

ang hinahabi'y haraya

ng pagsintang walang subi

kundi atas ng paglaya

bagamat tayo'y nagkita

hanap kita sa puso ko

kinakapa-kapa kita

nakaukit ka na rito

ikaw ang aking pag-ibig

nais kitang makaniig

(Jen, dagdag na naman ito sa mga tula ko sa iyo. minsan lang iyan)

50 buhay para sa kalikasan

50 BUHAY PARA SA KALIKASAN

14 pantig bawat taludtod

(Hinggil sa balitang "Killings of environmentalists on the rise; 50 killed in Philippines" ng Associated Press, June 21st 2012, mula sa http://globalnation.inquirer.net/40833/killings-of-environmentalists-on-the-rise-50-killed-in-philippines)

Sa pagkamatay nila para sa kalikasan,

Di tayo patitinag, tuloy ang ating laban!

Kung sa pagkilos natin, dulot ay kamatayan

Mabuti pa ito kaysa tumunganga lamang!

- gregbituinjr, 062312

Natutulog akong dilat ang isang mata

NATUTULOG AKONG DILAT ANG ISANG MATA

ni Gregorio v. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

natutulog akong dilat ang isang mata

di dapat himbing na himbing, payo ni ama

dapat alerto lagi ang iyong pandama

kahit nananaginip, amoy mo ang bunga

payo ni ama'y malimit kong matandaan

lalo na't tulad ko'y parang nasa digmaan

lalo't madalas akong laman ng lansangan

kasama ang masa sa parang ng labanan

maraming nahimbing, di alam ang nangyari

magigising silang palibot na'y asupre

kung alerto lamang, di sila magsisisi

mga tulog-manok ay labuyo sa liksi

kahit ako'y alumpihit sa bungang-tulog

iidlip akong walang kibo't di uusog

isang mata'y dilat, isip ay umiinog

sino kayang dilag ang sa aki'y pupupog?

kaytitindi ng tunggalian sa lipunan

kaya di dapat himbing na himbing sa unan

sa lumalargang oras baka maiwanan

dapat sumabay sa daloy ng kasaysayan

dilat ang isang matang iidlip na naman

nang makapahinga ang payat kong katawan

ngunit kung oras ko na't biglang natuldukan

pipikit nang kusa, hihimbing nang tuluyan

Si Rizal, ang Matapang

SI RIZAL, ANG MATAPANG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

10 pantig bawat taludtod

Jose Rizal, matapang na tao

sa putok ng baril, di tatakbo

tulad ng tapang ni Bonifacio

sa punglo ng dayo, di tumakbo

pinaglaban ang paninindigan

at mga prinsipyo niyang tangan

lalo ang pagmamahal sa bayan

kahit sa harap ng kamatayan

kinalaban ng bayaning ito

ang mga prayleng asal-demonyo

at ang maraming Padre Damaso

na mapang-api sa mga Indyo

layon niyang bayan ay lumaya

kaya sa nobela'y tinuligsa

yaong mananakop na Kastila

lalo ang mga prayleng kuhila

ginagawa ng Kastila't prayle

lalo't ang kanilang pang-aapi

ay inilantad sa Noli't Fili

kaya kay Rizal, sila'y gumanti

si Rizal, bayaning Pilipino

hinarap kahit punglo ng dayo

sa huling hininga'y usal nito:

"ang mamatay nang dahil sa iyo"

- Hunyo 19, 2012

Ang Pantalon Kong Kupas

ANG PANTALON KONG KUPAS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

i.

larawan ng lumbay, dusa't pagdaralita

ang pantalon kong isang kahig, isang tuka

butas-butas na ito't pinagtitiisan

nag-iisang pantalon ng karalitaan

ii.

minsan nga, may suot nito'y naturingang Boss

ng isang pangulo sa masang binusabos

na hanggang ngayon maysuot nito'y mahirap

tila di maabot ang asam na pangarap

iii.

sa pantalong kupas ko ako'y nalulugod

pagkat sandekadang higit itong naglingkod

kasama pa ring nakikibaka, kasama

handang maglingkod sa maysuot at sa masa

Ang Bulsa Kong Butas

ANG BULSA KONG BUTAS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

paano ba tahiin ang butas na bulsa

ng luma kong pantalong laging walang pera

anong klaseng panulsi ang dapat magamit

upang masolusyunan ang bulsa kong gipit

may magagamit bang espesyal na karayom

sa butas na bulsa ng tiyang nagugutom

gayundin naman, may espesyal bang sinulid

na naimbento ang kapitalistang ganid

mayroon kayang nararapat na makina

na susulsi sa bulsang nabuhay sa dusa

bakit butas ang bulsa ng aking pantalon

baka kailangan ko nang magrebolusyon

hindi kailangan ang anumang espesyal

upang masulsi ang bulsang butas at pagal

kung ang pagsulsi'y sistemang pahirapan pa

ang pantalong luma'y dapat lang palitan na

Lulutang-Lutang ang mga Plastik sa Dagat

LULUTANG-LUTANG ANG MGA PLASTIK SA DAGAT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

lulutang-lutang ang mga plastik sa dagat
sa Manila Bay pa lang, kita ito agad
kaylawak nitong basurahang tubig-alat
paano kung dagat na'y mapuno't masagad

lulutang-lutang ang mga balat ng kendi
kasamang lumulutang ang balot ng tae
gobyerno'y anong ginagawa't sinasabi
sa plastik sa dagat na iba't ibang klase

sa dagat ng basura'y nakaligo ka ba
tulad ng isang trapong kung umasta'y dukhâ
kayrami ng plastik sa dagat ng basura
plastik na lumulutang akala mo'y dikyâ

tila ba ang mundo'y wala nang pakiramdam
isda, pagong, pating, kinakain na'y plastik
sa nangyari'y meron ba tayong pakialam
dagat ng plastik nga'y sa atin din babalik

araw-gabi'y nadaragdagan ang basura
kaya paisa-isang linis, di solusyon
paggamit ng plastik dapat ipagbawal na
buong bayan dapat ay gawin ito ngayon

susunod na salinlahi'y isalba natin
kaya ating sagipin itong karagatan
basura nito'y dapat lang nating tanggalin
at bawat buhay dito'y ating alagaan

Merkado na ba ang pamahalaan?

MERKADO NA BA ANG PAMAHALAAN?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

maraming isyu, tutunganga ka na lang ba

tumaas bigla ang presyo ng gasolina

kaya ibang bilihin naapektuhan na

bihira na yatang makabili ng mura

kaymamahal na ng bilihin sa palengke

doble na kilo ng talong, kamatis, gabe

at ibang gulay, damay na rin pati karne

may petisyon pang taasan ang pamasahe

sa ganitong lagay, saan tayo patungo

lalo't mamamayan ay natutuliro

manggagawa'y kayod-kalabaw, nahahapo

parang hinahaluan ang pawis ng dugo

ang merkado'y ginagawa tayong alila

dahil akala nila tayo'y tutunganga

magtitiis sa buhay na kasumpa-sumpa

pinaiikot nila sa palad ang madla

anang merkado, "taasan natin ang presyo

tindihan na ang kumpetisyon nating ito

bahala na kung lalong maghirap ang tao

importante'y tutubo ng tutubo tayo!"

sa ganito, ang madla'y di napapakali

dahil para silang tinamaan ng peste

di nila mawawaang ganito karami

ang mabibiktima ng mga negosyante

kung sa sarili nagsisilbi ang merkado

mag-alsa na ang mamamayang apektado

bayan ay pinagharian na ng negosyo

tinatakda na nito ang buhay sa mundo 

ang merkado na nga ba ang pamahalaan

sila na ba ang nagpapaikot sa bayan

gobyerno ba'y wala nang papel sa lipunan

kaibigan, lipunang ito'y pag-aralan

Ilog ka muna bago naging dagat

ILOG KA MUNA BAGO NAGING DAGAT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

ilog ka muna bago naging dagat

katotohanang iyan ba'y di sapat

di ba't ikaw'y dati ring nagsasalat

bakit ngayong kabayo ka nang bundat

nagmamayabang na't parang di mulat

bago naging dagat, ikaw ay ilog

dahilan kami bakit ka malusog

nang nagtagumpay ka, ulo'y bumilog

nag-iba nang marating ang tugatog

kelan ka magigising, mauuntog

iyong tanawin ang pinanggalingan

nang marating ang tamang pupuntahan

nang ang tagumpay ay iyong nakamtan

nilait na ang mga kasamahan

bakit kailangan mo nang magyabang

balang araw, babalik ka sa ilog

itatakwil ng dagat na inirog

babagsak ka sa iyong pagkatayog

ngunit kaming iyo nang binubugbog

di ka pa rin hahayaang malasog

Ang nais makaniig

ANG NAIS MAKANIIG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

Kahig ng kahig ang dumalagang manok sa lupa
Alipala'y uod ang hinahanap kapagdaka
Kakayod bakasakaling may uod na matuka

Ang inahing manok nama'y kasama ang inakay
Nang mangitlog ito sa tabi ng kaban ng palay
Tumilaok naman ang tandang na di mapalagay

Umastang mandaragit ang lawin sa kalangitan
Tandang naman ay umastang handa sa sagupaan
Inisip marahil na pamilya'y protektahan

Naroon naman ang dilag na nais makaniig
Kusa kayang dumadaloy sa ugat ang pag-ibig?
Ito na ba ang panahong puso'y dapat makinig?

Tatangkain kong angkinin ang puso ng dalaga
At hihilinging habambuhay siyang makasama

Kapanatagan sa Banlik ng Panatag

KAPANATAGAN SA BANLIK NG PANATAG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

SHOAL - (showl) n.- banlik, buhanginan; bahura; lugar na mababaw ang tubig; hapila, rompeyolas; v.- bumabaw; pumunta sa mababaw, magkumpol-kumpol, magkawan; n.- pulutong, grupo; kawan (ng isda); kulumpon

Scarborough shoal sa wikang Ingles ang dito'y tawag
Bajo de Masinloc naman yaong Kastilang bansag
sa wikang Filipino ito'y Banlik ng Panatag
at ang banlik na ito ang usaping nakalatag

sa lapit nitong banlik sa bansa ito nga'y atin
dahil sa interes ng dayo, tayo’y didigmain
ah, mabuti pang banlik na ito'y walang mag-angkin
tulad niyang ilog, karagatan, araw at hangin

imbes na digmaan, dapat pag-usapan ang isyu
paano ba dapat linangin ang banlik na ito
ngunit naririyan na ang Tsino't Amerikano
tila naggigirian ang pandigma nilang barko

nang mapatalsik base militar ng Amerika
hanap nila'y paanong pupwestong muli sa Asya
sa isyu ng Panatag, tila isip nila'y gera
tila gusto na nilang digmain ang bansang Tsina

at sa isyu ng Panatag, tila ba piyon tayo
dalawang higante'y nagpapayabangan na dito
ngunit bakit digmaan ang magreresolba nito
gayong pwedeng pag-usapan ang mga isyu rito

banlik ba'y sa Tsina, sa Pilipinas, o panlahat
di tayo piyon ng mga kapitalistang bundat
di tayo dapat padala sa mga pang-uupat
ng mga bansang tanging tubo ang adhikang tapat

nais ko'y kapanatagan sa Banlik ng Panatag
imbes na diwa ng digma ang dito'y nakalatag
dugo't kanyon ay di tugon sa usaping kaydawag
kundi diwang payapa ang unang dapat ihapag

linangin ang banlik para makinabang ang lahat
dahil walang dapat mag-angkin ng banlik at dagat
mahinahong pag-usapan ng madla't diwang mulat
ang lutang at tagong isyu rito, balita't ulat

dapat makinabang lahat sa Banlik ng Panatag
sa prinsipyong ito, walang bansang dapat lumabag
anumang tambol ng digmaan ay dapat mabasag
sa anumang pang-uupat, di tayo patitinag

kapanatagan ang una, di tubo't panghahamig
walang dugong dapat tumagas, ito'y aming tindig
kapayapaan sa banlik yaong dapat marinig
na ipagsisigawan natin sa buong daigdig

* Banlik ng Panatag - tinatawag ding Bajo de Masinloc, at sa internasyunal ay Scarborough shoal

Kontraktwal ka lang?

KONTRAKTWAL KA LANG?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

pag nakatapos ka sa kolehiyo
tagatinda ka na lang ni Henry Sy
isa ka lang kontraktwal na obrero
tagabantay lang ng iskaparate

ah, ganito ba ang pinangarap mo?
ganito ba ang nais mong mangyari?
kolehiyo'y tinapos, nagtrabaho
kontraktwal ka lang, anong masasabi?

kulang, kung di man walang benepisyo
sweldo'y kaybaba, kontraktwal lang kasi
di ka maregular ng iyong amo
tao ka ba o makinang may silbi?

mag-organisa kayo, o kontraktwal
sinasamba ng amo nyo’y kapital
na sa puso'y tubò ang dinarasal
"kontraktwal lang kayo!" ang laging usal

Sa karapatang pantao tayo pumanig

SA KARAPATANG PANTAO TAYO PUMANIG

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

upang patunayan kong ako'y isang kabig

naririto ako't ayoko ng ligalig

respeto sa karapatan ang aking tindig

at sa anumang tiwali'y di padadaig

sa karapatang pantao tayo pumanig

di sa anumang gawaing nakatutulig

kayganda ngang dinuduyan tayo ng himig

nito kaya't sa iba'y huwag palulupig

karapatang pantao'y tanda ng pag-ibig

tulad ng dalagang ang puso'y nananalig

na bawat pasiya'y sa karapatan sandig

kaya mundo'y di na sa dahas manginginig

ang karapatang pantao'y kaygandang himig

puso'y dinuduyan ng malamyos na tinig

kaya marapat lang tayo'y magsumigasig

upang palaganapin ito sa daigdig

Makatang Birador

MAKATANG BIRADOR

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

ako'y birador, isang makatang birador

pilit naniningil, kapara ng konduktor

kung problema mo'y sakit, gaya ko'y doktor

subalit kung patay ka na'y embalsamador

makatang birador akong bira ng bira

mga tiwali sa tula ko'y pinupuna

sakaling marinig nila ito't mabasa

mensahe ko'y sadyang tagos sa kaluluwa

uupakang todo ang sinumang tiwali

elitista't burgesyang nag-aastang hari

at gahamang may malalaking pag-aari

silang mapangmata't mapanira ng puri

pupurihin kita pag ikaw ay kaybait

lalo na't totoong lingkod sa maliliit

papuring tagos sa puso't abot sa langit

dahil makata'y kakampi ng nagigipit

Kung alam lang nila (Talambuhay ng isang makata)

KUNG ALAM LANG NILA
(Talambuhay ng isang Makata)
ni Gregorio V. Bituin Jr.

ang tingin sa makata'y walang ginagawa
dahil sa kawalan laging nakatunganga
kung alam lang nila
makata'y kayrami nang natapos na katha

makata'y nakatingala lang sa kisame
tahimik ngunit ano kayang sinasabi
kung alam lang nila
natahi na sa isip ang nasa kukote

makata ba'y ilang poste na ang nabilang
ilan na ang nasagupang sangganong halang
kung alam lang nila
tangan na ng makata ang tulang may sundang

makatang yao'y pinagtatawanan nila
pagkat laging wala sa sarili, sabi pa
kung alam lang nila
ang musa ng panitik ay kaniig niya

makata'y tahimik, tila may dinaramdam
balewala sa masa, anong pakialam
kung alam lang nila
makata pala'y malubha ang pakiramdam

tulad ng isang nauupos na kandila
hawak pa rin ang pluma'y pumikit na bigla
kung alam lang nila
kinatha ng makata'y pinal niyang tula

Ang napiling gawi

ANG NAPILING GAWI
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

i
makatang payak, sa lumbay sakbibi
sukat at tugma ang napiling gawi
ang kinakatha'y paksang sari-sari
saya, tigang, kawalan, pusong sawi
di lumuluhod sa sinumang hari
tanging ang bayan ang hari ng lipi

ii
kumikilala sa obrerong uri
na siyang tagapagtanggol ng lahi
wawakas sa pribadong pag-aari
lalo sa sistemang mapang-aglahi
nagbubuklod, ayaw sa mapanghati
upang bayan ay di maging lugami

Di dapat magsawa sa pakikibaka

DI DAPAT MAGSAWA SA PAKIKIBAKA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

Prinsipyo ito ng walang sawang pakikibaka

Laban sa balakyot na kapitalistang sistema

Dugo, pawis, talino ang alay ng aktibista

Upang wakasan ang anumang pagsasamantala

Tuloy lang ang laban, huwag tayong manghihinawa

Tuloy ang pakikibaka at huwag manghihina

Patuloy na organisahin yaong manggagawa

Ang masa, at lahat ng dukha tungo sa paglaya

Pag-aralan at angkinin ang diwang sosyalismo

Parating ipagtanggol ang karapatang pantao

Di dapat magsawa sa pangarap na pagbabago

Wakasan ang sistemang bulok, rasismo, pasismo

Manggagawa, magkaisa, ang sistema'y baguhin

Daigdig na walang pang-aapi'y itayo natin!