O, musa ng mapula't mainit na pag-uyam - salin ng tula ni Alexander Pushkin

O, MUSA NG MAPULA'T MAINIT NA PAG-UYAM
tula ni Alexander Pushkin
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

O, musa ng mapula't mainit na pag-uyam
Lumitaw ka sa agaran kong pambibighani
Di ko kailangan ang garalgal ng kudyapi
Latigo ni Juvenal ay ibigay sa akin!
Hindi sa mga tagasaling sukdol ang lamig,
O sa mga manggagayang payat at matapang,
Hindi sa mga tupang lumilikha ng tugma,
Kasabihang panata’y aking ipadadala!
Kapayapaan mo'y damhin, o, makata't sawi,
Ang mga aliping dungo sa pagkapahiya!
Ngunit kayong 'mabubuti', kayong palamara --
Hakbang pasulong!! Lahat ng bantay ng lapian
Ay hahatulan ko sa tulos ng kahihiyan,
At kung sakaling malimutan ko ang pangalan
Ng sinuman, mangyaring ako'y pakitulungan!
Kayraming mukha, mga mapuputla't magaspang
Kayraming noo, malalapad at tila tanso
Nakahanda silang tanggapin mula sa akin
Ang tatak, iyon nga kung mayroon ngang ganoon.

* Isinalin ni Yevgeny Bonver mula sa wikang Ruso tungo sa wikang Ingles, Disyembre, 1999


Oh, Muse of the Red-Hot Satire
by Alexander Pushkin

Oh, Muse of the red-hot satire,
Appear at my urgent spell:
I've no need for rattling lyre,
Give me the whip of Juvenal!
Not to translators ever cold,
Or imitators gaunt and bold,
Not to the lambs, who make the rhymes,
I'll send the pledge of epigrams!
Enjoy your peace, oh, bard, despondent,
The journal's creature-correspondent,
The dull humiliated slaves!
But you, 'good' fellows, you, knaves --
Step forward! All your blackguards' party
I'll sentence to the stake of shame,
And, if I will forget the name
Of somebody, please help me smartly!
A lot of faces, pale and sassy,
A lot of brows, wide and brassy,
Are ready to receive from me
The brand, that ever must there be.

Alexander Pushkin, makatang Ruso sa Maynila

ALEXANDER PUSHKIN, MAKATANG RUSO SA MAYNILA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

ang makatang si Pushkin, sa Maynila bumabâ
di ang anyong pisikal kundi kanyang gunitâ
bantayog ay naroon sapagkat ito'y tandâ
na Rusya't Pilipinas, magkaibigang bansâ

batikang manunulat si Alexander Pushkin
nobelistang maykatha nitong Eugene Onegin
Boris Godunov, Ruslan, tula't ibang sulatin
ay babasahing tiyak sa diwa nitong angkin

kinatha'y sari-sari, nagsabog ng liwanag
sa panitikan siya'y sadyang di matitinag
mga akdang may sinag tayong mababanaag
tula'y nagpapaningnging sa pagsintang kayrilag

nobelistang animo'y tandang kapag tumindig
ang mga katha'y punglong hindi matitigatig
ibang uring makatâ, di basta palulupig
ang tari'y pluma't baril na pawang magkasandig

dalawampu't siyam na duwelo'y nilabanan
di iyon balagtasan o anumang tulaan
nang baril na't di pluma ang kanyang tinanganan
punglo, di tula, yaong naghatid sa libingan

si Alexander Pushkin, pangunahing makatâ
sa Rusya'y itinuring na makatang pambansâ
sa daigdig, idolong dinarakilang sadyâ
wala ngang kamatayan ang ngalan niya't kathâ

Pasakit ang dilaw na kurus

PASAKIT ANG DILAW NA KURUS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

dilawan ay kinilalang ang masa ang kanyang Boss
na panata'y pag-unlad mula sa paghihikahos
ngunit Boss pala'y kapitalistang mapambusabos
kontraktwalisasyon sa manggagawa'y nilulubos
tahanan ng maralitang lungsod ay inuubos
pasakit nga sa taumbayan ang dilaw na kurus

maraming batas ang iniikot, dinidistrungka
maraming butas ang lumapat sa mga programa
na labag sa Konstitusyon, anang Korte Suprema
yaong mga dilawan, namumutla, namumula
bakit biglang labag sa batas ang ginawa nila
mga laso'y muling nauso, dilaw, itim, pula

dilaw na parol ang inaasam ng taumbayan
na tanda ng pagtakas sa kanilang karukhaan
subalit dilaw na kurus ang hadlang at nakamtan
di pala maaasahang tunay iyang dilawan
pagkat sa uring kapitalista nangangamuhan
kauri nilang elitista'y pinaglilingkuran

ang dilaw na kurus sa taumbayan nga'y pasakit
sadyang di Boss ng dilawan ang masang nagigipit
dilawang agila'y iniwan na ang masang pipit
pag-unlad na pangako'y tuluyang ipinagkait
sinumang kawatan sa pugad ay dapat mapiit
o hihintayin pang ang masa'y tuluyang magalit?

Awit kay Bolivar - salin ng tula ni Pablo Neruda

AWIT KAY BOLIVAR
tula ni Pablo Neruda
salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ama Namin, sumasalangit ka,
sa tubig, sa hangin
sa lahat ng aming tahimik at malawak na agwat
lahat ay nagtataglay ng iyong ngalan, 
Ama sa aming tahanan:
ang ngalan mo'y nagpapatamis sa tubó
ang lata ni Bolivar ay may ningning ni Bolivar
lumilipad ang ibong Bolivar sa ibabaw ng bulkang Bolivar
ang patatas, ang salitre, ang mga aninong natatangi,
ang mga batis, ang mga ugat ng batong siklaban
ang lahat ay nagmula sa iyong pinuksang buhay
pamana mo ang mga ilog, kapatagan, batingaw sa moog
pamana mo ang aming kinakain sa araw-araw, O, Ama.


CHANT TO BOLIVAR
a poem by Pablo Neruda

Our Father thou art in Heaven,
in water, in air
in all our silent and broad latitude
everything bears your name,
Father in our dwelling:
your name raises sweetness in sugar cane
Bolivar tin has a Bolivar gleam
the Bolívar bird flies over the Bolivar volcano
the potato, the saltpeter, the special shadows,
the brooks, the phosphorous stone veins
everything comes from your extinguished life
your legacy was rivers, plains, bell towers
your legacy is our daily bread, oh Father.

Sa iyong kamatayan, Ka Pablo Neruda

SA IYONG KAMATAYAN, KA PABLO NERUDA

tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

ilang araw matapos ang kudeta ni Pinochet

noong ikaw ay pumanaw sa panahon ng lupit

ikaw ba'y talagang namatay sa kanser mong sakit?

o kaaway mo'y pinaslang ka sa matinding galit?

apatnapung taon nang ikaw sa mundo'y lumisan

nang binulgar ng tsuper mo ang nangyaring pagpaslang

kaylaki ng iyong pamanang sa mundo'y iniwan

kaya pagpaslang sa iyo'y walang kapatawaran

nakabibigla, ito nga'y malaking kontrobersya

hanggang hinukay ang iyong labi, inawtopsiya

anang pamahalaan, di ka pinaslang, Neruda

labi'y walang bakas ng lason, ayon sa kanila

mabuhay ka at ang iyong pamana sa daigdig

tula mo'y patuloy na babasahin, maririnig

* Si Ka Pablo Neruda (Hulyo 12, 1904 - Setyembre 23, 1973) ay makata ng Chile, kasapi ng Partido Komunista ng Chile. Ginawaran siya ng Lenin Peace Prize noong 1953, at nakamit niya ang Nobel Prize for Literature noong 1971.

Kwentong DAP

KWENTONG DAP

ni Gregorio V. Bituin Jr.

13 pantig bawat taludtod

Disbursement Acceleration Program daw ito

Distributing Aquino's Pork? tanong ng tao

sa kanya'y biglang Dumagsa Ang Pulitiko

nang mabiyayaan sila't Dalhin Ang Pondo

ang Korte Suprema'y nagsabing mali ito

at sa nangyari'y Dumepensa Ang Palasyo

Dahil Abad Pinutakti rin ng kritiko

Dinuhagi Ang Pinoy, napansin ng tao

kahulugan ba ng DAP, Dupang Ang Pangulo?

at nag-Defend Aquino's Presidency ito?

sa Senado ba'y si Drilon Ay Pare nito?

tayo'y mag-isip, anong tama't mali dito?

ngunit sa mali nga ba ginamit ang pondo?

tingin ba ng masa'y Dorobo Ang Palasyo?

kung DAP ay unconstitutional, deklarado

ng Korte Suprema, anong gagawin ninyo?

paano dapat hawakan, Dalhin Ang Pondo?

may DAP, Dukha Ang Pinoy, nakatulong ito?

kuryente, bigas, nagtataasan ang presyo

kilo nga ng bawang ay nagmahal nang todo

Dinemolis Ang Paninirahan ng tao

kontraktwalisasyon, salot pa sa obrero

mga ospital, nais pang isapribado

Dahil Ang Pribatisasyon, batas na ito?

sa masa'y ano pang matitirang serbisyo?

serbisyo nga ba'y ginagawa nang negosyo?

aba'y di pwedeng aanDAP-anDAP lang tayo

aba'y di pwedeng basta Dakmain Ang Pondo

Dinggin Ang Pinoy, mga karaniwang tao

sino mang may sala sa nangyayaring ito

ay dapat managot sa masang Pilipino

Dakpin Ang Pusakal, iba'y sigaw ngang todo

Dapat Aquino Patalsikin, anang tao

dapat matapos na ang kontrobersyang ito

upang bansa'y umarangkada nang totoo

upang di na maging Dukha Ang Pilipino

Mga makabayang mapang-alipin

MGA MAKABAYANG MAPANG-ALIPIN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

di lang sa kaalipinan tayo dapat lumaya
kundi sa ating nararanasang pagdaralita
di dapat makulong habambuhay sa pagkadukha
buong pagkatao't buhay ang dapat guminhawa

nais nating lumaya, mapalayas ang dayuhan
ngunit di lang sila ang dahilan ng karukhaan
kundi mismong naghahari-hariang kababayan
na turing sa sarili'y ilustradong makabayan

makabayang nag-aari ng sanlaksang pabrika
di maitaas ang sahod ng manggagawa nila
sa ari nilang lupa, dukha'y pinalalayas pa
ngunit sa kauring trapo'y kaytinding sumuporta

silang laging binubuwisan ang pamahalaan
habang ang kauri nila'y mga trapong kawatan
batas nila'y maging masunurin kang mamamayan
binawal magtayo ng unyon kahit karapatan

kaya di ang dayuhan ang kalaban kundi uri
na kahit lupa't buhay mo'y nais nilang maari
kaya di sagot maging makabayan man ang hari
pag usapin na'y kanilang pribadong pag-aari

makabayan silang ang sarili ang uunahin
kababayan man, kung dukha'y di nila papansinin
katotohanang alam na ng marami sa atin
sila'y mga makabayang burgis, mapang-alipin

Komrad

KOMRAD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

mga kasama, sa inyo'y hangarin kong maglahad
pagkat dito ang bawat isa sa atin ay komrad
na nagnanais na sa lipunang ito'y umunlad
bagamat buhay sa daigdig na ito'y baligtad

mga prinsipyo't paniniwala'y ating niyapos
upang ang sunod na salinlahi'y di mabusabos
upang pagkaisahin ang obrerong laging kapos
upang palitan ang sistemang bulok na at laos

ilang panahon pa't ilan sa atin ang papanaw
nawa sa buhay na ito tagumpay ay matanaw
paghandaan natin ang pagsikat ng bagong araw
ngunit tiyaking sa prinsipyo'y di tayo maligaw

bilin nina Marx, Lenin, Ka Popoy, ay isapuso't
isadiwa hanggang kamtin ang lipunang pangako

Si Lyca Gairanod, Kampyon sa The Voice Kids

SI LYCA GAIRANOD, KAMPYON SA THE VOICE KIDS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
7 pantig bawat taludtod

anong magandang kanta
ipaawit kay Lyca
na kahali-halina
ang tinig na kayganda

nanggaling man sa hirap
ngunit siya'y nagsikap
positibo ang sagap
nakamtan ang pangarap

basura'y kinalakal
sa hirap napapagal
ngunit ikararangal
sa positibong asal

si Lyca'y isang paslit
na kaygaling umawit
kaya ngayon lumapit
kapalarang kayrikit

sa The Voice Kids nagkampyon
humanga'y buong nasyon
tadhana'y nakatuon
sa palad niya ngayon

salamat, munting tinig
gawin ang iyong hilig
awit ay iparinig
sa bayang nakikinig

- 27 Hulyo 2014

TULA, katha ni Karl Marx

TULA
ni Karl Marx, circa 1837
Malayang salin ni Greg Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

Apoy yaong mula kay Bathala’y minsang sumalin
Na sa akin ay dumaloy mula sa iyong dibdib
Naglalaban habang lumilipad sa papawirin
At akin silang inalagaan sa aking dibdib
Anyo mo’y pinakitang ala-Aeolus ang lahid
Inawat yaong liyab ng may pakpak na Pag-ibig.

May nakita akong kinang at narinig na tunog
Tinangay ng malayo pasulong ang mga langit
Bumulusok sa taas at sa ibaba’y lumubog
Lumulubog upang mas mataas itong sumirit
At, nang panloob na tunggali’y tuluyang madurog
Namalas ko ang dalamhati’t ligaya sa awit.

Namugad ng mahigpit sa mga anyong malumay
Ang diwa’y tinindig ng itinanikalang gaway
Mula sa akin ang mga larawan ay naglayag
Pataas dahil sa iyong pagsintang nagliliyab
Paa ng Pagsinta’y minsang pinalaya ng diwa
Na kuminang muli sa kalooban ng Naglalang.


Poetry
A poem by Karl Marx

Flames Creator-like once poured
Streaming to me from your breast,
Clashing up on high they soared,
And I nursed them in my breast.
Shone your form like Aeolus-strains above,
Shielded soft the fire with wings of Love.

I saw glow and I heard sound,
Heavens onward sweeping far,
Rising up and sinking down,
Sinking but to soar the higher.
Then, when inner strife at last was quelled,
Grief and Joy made music I beheld.

Nestling close to forms so soft
      Stands the Soul, by spells enchained,
From me images sailed aloft
By your very Love inflamed.
Limbs of Love, by Spirit once released,
Shine again within their Maker's breast.

MabubunDAP ka sa sarap!

MABUBUNDAP KA SA SARAP!
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

malalapit sa kusina ang nakinabang sa DAP
nakakabunDAP ang DAP, mabubunDAP ka sa sarap!
ngunit ang kawawa'y ang mamamayang nangangarap
na buwis na ibinigay nila'y makalilingap
sa bayan at taumbayang dumaranas ng hirap

tagaktak pa ang pawis, kaysasayang lumalamon
tagaktak din ang laway sa nagsasarapang hamón
malalapit sa kusina'y panay papak ng litson
habang manggagawa sa hirap ay di makaahon
ang mga dukha naman sa dusa'y di makabangon

DAP na ito'y nakakabundat, O, kabayong bundat!
habang mamamayan ay mistulang sundalong patpat
malalapit sa kusina'y mga payasong barat
na lagi nang pasipul-sipol at pakindat-kindat
mumo lamang ang ibinibigay sa pobreng payat

malalapit sa kusina'y di kayâ nahihirin?
di ba nasasamid sa sinagpang nilang pagkain?
nabunDAP sila sa sarap, ngunit sila pa'y bitin
habang hinang-hina ang dukhang di pa kumakain
kaldero't kawali'y said, wala nang sisimutin

Ang pangarap na sinta

ANG PANGARAP NA SINTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

ang dalaga'y pinapangarap ko sa tuwina
bawat isa'y may pangarap, pangarap na sinta
pangarap lang ngunit puso'y lundag na sa saya
baka ako nga'y pinapangarap din ng iba

pangarap ko ang dilag, pangarap niya'y iba
pangarap niya'y may ibang pangarap na pala
nangangarap ang tao at laging umaasa
na pinapangarap niya'y kanyang makasama

kadalasa'y puso, di isip, ang nangungusap
upang pinapangarap ay matupad nang ganap
sakaling mabigo man, danasin niya'y saklap
ganyan ang buhay, minsan ang puso'y naghihirap

mabuti nang may pangarap kaysa wala nito
kabiguan man ay maranasan nating todo
iwing puso'y nasasaktan, pagkat tayo'y tao
hayaan mo't matutupad din ang pangarap mo

kung buhay ka, bakit mawawalan ng pag-asa?
patuloy kang mangarap, pangarapin mo siya
umasa ka't bakasakaling magtagumpay ka
pag nakasama siyang tunay, O, anong saya!

Paghanga

PAGHANGA

kaybait ni Alice
may pusong malinis
at di ko matiis
ang paghangang labis

kayganda ni Alice
may ngiting kaytamis
sasambahing labis
dulot man ay hapis

- greg, 072214

Kung tuwid na daan ay patungong impyerno

KUNG TUWID NA DAAN AY PATUNGONG IMPYERNO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

kung tuwid na daan ay patungong impyerno
ingat sa pinunong tinatangay ka rito
pagkat ito'y tungo sa kapahamakan mo
sa disgrasyang mapangwasak sa pagkatao

sa pagkalunod sa kaybagsik na delubyo
sa kamatayang sadyang nakapanlulumo
wala kang aasahan sa lipunang ito
dapat lang palitan ang namumuno rito

kung sa tuwid na daan, tayo'y magluluksa
mabuti pang daan ay baku-bako't sira
basta't ang tatahaki'y daang nasa tama
tamang direksyon ang tinatahak ng madla

direksyong makatarungan at mapayapa
landas na ang tao'y patungo sa ginhawa
walang inaapi, walang kinakawawa
lipunang ang tao'y di na nagdaralita

Pagsintang taimtim

PAGSINTANG TAIMTIM
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

sinasamba ba kita dahil diwata ka?
o diwata ka dahil sinasamba kita?
ikaw ang pag-ibig ng pusong dumirinig
dinirinig ka ng puso kong umiibig

iniibig ba kita dahil maganda ka?
o maganda ka dahil iniibig kita?
ang iwi mong kariktan ay nakasasabik
sabik akong rikit mo'y gawaran ng halik

isa kang diwata pag ako'y nahihimbing
sa panaginip ko'y diwata kang kapiling
ako'y nagigising sa iyong paglalambing
ang lambing mo ang sa puso ko'y gumigising

ang bawat iyong ngiti'y tunay ngang kaytamis
sadyang lunas sa aking pusong tumatangis
kaysarap mong mahalin nang buong taimtim
kaya taimtim kitang pakamamahalin

Pag-iisa

PAG-IISA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

mag-isa, mag-isa, lagi na lang mag-isa
at sa pag-iisa'y walang nakikiisa
tila walang dahilan upang magkaisa
para sa isang taong laging nag-iisa
buti na lang, wala sa kanyang nang-iisa

ngunit maiging lagi siyang may kasama
dalawa silang tatagal ang pagsasama
mabuti ang dalawang ulong pinagsama
problema'y malulutas nilang magkasama
di masamang may pinagsamahan, kasama

mag-isa, mag-isa, lagi na lang mag-isa
sa mundong ito'y di ka dapat nag-iisa
dapat sa ating kapwa tayo'y makiisa
hanapin natin kung paano magkaisa
upang walang nang-iisa sa bawat isa

Polyeto

POLYETO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

saksi ako sa pinaglamayan mong akda
upang imulat sa nangyayari sa bansa
ang madla, lalo na ang uring manggagawa
isiniwalat mo ang tiwali't masama

masakit sa loob ang iyong mga ulat
makabagbag-damdamin ang iyong sinulat
dukha'y nagugutom, mga anak na'y payat
habang namumuno'y sagana't laging bundat

saksi ako sa pinaglamayan mong tindig
upang ang taumbayan ay magkapitbisig
pagkat namumuno'y di marunong makinig
hinaing ng dukha'y di nito dinirinig

hiyaw mo: "bulok na sistema’y palitan na!"
"dapat nang wakasan ang pagsasamantala!"
isinigaw mo: "manggagawa, magkaisa!"
na pag naunawa’y kikilos ang bumasa

Tinig man sa ilang

TINIG MAN SA ILANG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

hustisya sosyal, katarungang panlipunan
sino sa ating aayaw na kamtin iyan?
mabuhay ng may dangal, ito'y salalayan
pati na ang asam nating kapayapaan

pinuno'y aking nais tawagan ng pansin
ang maging makatao ba'y nakahihirin?
bakit laging hirap ang mamamayan natin?
bakit lipunang ito'y di ka man lang dinggin?

nais kong manawagan sa lahat ng uri
sa kapitalista't haring mapang-aglahi
sa magsasaka't manggagawang magkabati
sa tunggalian ninyo'y sinong magwawagi

ang magwawagi'y kung sinong makatarungan
at magbabahagi ng yaman ng lipunan
sino ang makataong pinuno ng bayan
at magdadala ng ginhawa't kaunlaran

dapat mapawi ang pribadong pag-aari
ng gamit sa produksyon, walang naghahari
dapat proletaryo ang mamumunong uri
upang sosyalistang sistema'y ipagwagi

tinig man sa ilang ang panawagang ito
sinasabi lang namin ang aming prinsipyo
anumang mangyari, mga kababayan ko
alam n'yo bakit kami nagsasakripisyo

Ang ahas at ang mga kawatan

ANG AHAS AT ANG MGA KAWATAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

anang ahas, nataboy ang tao
naiwan siya sa paraiso
tulad din ng mga pulitiko
na namamayagpag sa gobyerno
dukha'y itinaboy nilang todo
pagkat sa lunsod daw ay perwisyo

aba'y ahas pa'y nagmamayabang
Eden ang kanyang naging tahanan
nang tinaboy sina Eba't Adan
tulad din ng ilang lingkod-bayan
na nagpasasa sa kabang-yaman
gobyerno'y Eden nilang kawatan

Mga trapo sa santo

MGA TRAPO SA SANTO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

ikinulong na ang mga trapo
na kabangbayan ang dinispalko
tinawag nila lahat ng santo
tutulungan kaya sila nito?

Huwag magpalusot ang mga kurakot

HUWAG MAGPALUSOT ANG MGA KURAKOT
ni greg bituin jr.
6 na pantig bawat taludtod

huwag magpalusot
ang mga kurakot
sa pork barrel sangkot
ang bayan na'y yamot
di makalilimot
sa gawang baluktot
dapat nang managot
ang lahat ng buktot

Pilat nila'y labi ng pakikibaka

PILAT NILA'Y LABI NG PAKIKIBAKA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

naroon sa pilat na iyon ng bawat kasama
ay mamamasdan mo ang labi ng pakikibaka
silang kaagapay sa laban ng uri't ng masa
batikan sa digma upang baguhin ang sistema

lipunang bago'y pamumunuan ng manggagawa
iwawaksi bawat dahilan ng pagdaralita
prinsipyong makatao'y nasa puso nila’t diwa
na siyang tinanganan sa kinaharap na digma

marami silang sa pakikibaka'y nagkapilat
di lang sa balat, maging diwa't puso'y nagkasugat
may kasamang hinuli, tinortyur, nawalang sukat
digma'y nag-iwan ng danas at gunitang kaybigat

napuno ang salop, sistemang bulok na'y kinalos
nagkasugat sa labanan upang di mabusabos
ang lahi't ang uring sa karukhaan na'y nilubos
sugat na nagpilat, sa kaibuturan ay tagos

hinarap ng taas-noo ang bagsik ng kahapon
at hinawan ang landas ng pakikibaka ngayon
di nila ikinahiya bawat pilat na iyon
pagkat yao’y tandang tapat sila sa nasa't layon

Sa iyo nakatitig ang mga mata ng langit

SA IYO NAKATITIG ANG MGA MATA NG LANGIT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sa iyo nakatitig ang mga mata ng langit
tila binabantayan ka, di ko alam kung bakit
may maganda kayang tadhanang sa iyo’y sasapit
kaya ginawa mo ang dapat at nagpakasakit

yabag mo'y lumalangitngit sa gubat ng kawalan
ano't minamata ka pa rin ng mga gahaman
iyang kalderong walang laman ay dapat mong punan
pamilya mo’y ayaw manatili sa karukhaan

ano bang salang nagawa mo't kaytalim ng titig
ng langit sa iyo’t wala kang marinig na tinig
tanging sa puso'y may indayog ang lambing ng himig
tila ba nais kang makita't kulungin sa bisig

naglalakbay sa kawalan ang pusong nalulumbay
nasaan yaring langit, bakit ka napahiwalay
kung ang mata ng langit sa iyo nakasubaybay
marahil hinahamon kang manatili sa buhay

Ang unyon ay dapat kapara ng leyon

ANG UNYON AY DAPAT KAPARA NG LEYON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

pag tulad ng leyon ang isang matatag na unyon
mangingilag din ang buwitreng matakaw lumamon
kung kapitalista'y hari, manggagawa'y di piyon
unyon nila'y binuo sa nagkakaisang layon

katatatag pa lang, bubuwagin na ng kalaban
ang unyong animo'y isang leyong handang managpang
layon lang nilang karapatan ay ipagsanggalang
laban sa buwaya't buwitreng may bitukang halang

sa kontraktwalisasyong salot, karapata'y wala
benepisyong dapat sa kanila'y binalewala
tila kapitalismo'y nakakatakot na sumpa
at karima-rimarim sa buhay ng manggagawa

unyunista'y di tupa, manggagawa'y di kordero
na tango lang ng tango, sunud-sunuran sa amo
manggagawa'y may dignidad, marangal ang obrero
kapara'y leyong kantiin mo'y lalabang totoo

unyon ay dapat sintatag at simbangis ng leyon
mapanuri, at sa sistema'y di nagpapalamon
di lang hanggang pabrika, bayan din ay tinutunton
hanggang mag-organisa rin sa iba't ibang nasyon

unyunista'y di dapat hanggang unyon manatili
baka leyon ay maging tupa sa hawla ng hari
dapat angkinin ng unyunista'y laban ng uri
tulad ng leyong sa maraming laban ay nagwagi

Iwaksi ang kamalayang palaasa

IWAKSI ANG KAMALAYANG PALAASA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

bayan tayong may sariling talento, di busabos

pagkat di tayo pulubing umaasa sa limos

bayan ng mga mandirigmang sa dangal ay puspos

na diwa ng kalayaan sa puso'y tumatagos

dumating ang dayo, nakipagkaibigan sila

magaling daw sila't abante sa teknolohiya

pinangakuan tayong pauunlarin daw nila

ngunit tinuro pala'y kamalayang palaasa

kasalukuyan nga’y mahirap pa rin tayong bansa

mayorya ng populasyon ay pawang mga dukha

sariling atin nga'y kabayan pa ang kumawawa

sa dayo'y magagaling, ang atin ay balewala

bakit tiwala sa ating sarili'y wala tayo?

dahil ba kayraming tiwali sa ating gobyerno?

dahil ba sumisira sa atin ay tayo mismo?

dahil di tayo magaling at magaling ang dayo?

kamalayang palaasa ang tinuro sa atin

ng mga dayo habang mga likas-yaman natin

ay ninanakaw nila sa bayan at inaangkin

upang sa bansa nila'y paunlarin at gamitin

bayan tayong nagsisikap at may talentong ganap

bakit tayo umaasa sa dayong mapagpanggap?

magtiwala sa sarili, tayo'y muling mangarap

na tayo'y uunlad din sa sariling pagsisikap

Sa paggawa'y proteksyunismo

SA PAGGAWA'Y PROTEKSYONISMO
9 pantig bawat taludtod

repormahin ang mekanismo
sa pagtatakda nitong sweldo
isabatas ang "Living Wage Law!"
sa paggawa'y proteksyonismo

- gregbituinjr, 063014

Huwag paslangin ang mga puno

HUWAG PASLANGIN ANG MGA PUNO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

bakit papaslangin ang mga puno sa Makiling?
bakit punong walang sala'y kanilang papatayin?
mga punong tahanan ng ibon, na animo'y hardin
dugtong-buhay at salalayan ng sariwang hangin

tatlong-daang higit na puno'y mawawalang-buhay
na para sa ekoturismo'y tatanggaling tunay
patakaran bang ito'y wasto o talagang sablay?
na para sa ekoturismo, puno'y pinapatay!

bawat puno'y nilagyan ng numerong kulay pula
palatandaang yaon na ang kanilang sentensya
ang plano ng pamahalaan sa daigdig nila
higit limang kilometrong lumapad ang kalsada

mga puno'y tahimik na kinitil isa-isa
puno ang biniktima, kaya tao'y nagprotesta
anang madla, "sagipin ang puno! sagipin sila!
huwag hayaang paslangin ang angking buhay nila!"

nagkaisa ang taumbayan sa Bundok Makiling
hindi nila hinayaang mga puno'y kitilin
ang puno'y may buhay, punong tila kapatid natin
dapat itong sagipin laban sa mga salarin!

* Salamat sa ulat at litrato ng kasamang Victor Vargas, at may balita sa http://www.rappler.com/move-ph/ispeak/60830-murder-makiling-trees

Titig ng buwitre

TITIG NG BUWITREni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

mga matang mapagbintang, mapagbanta
sila ba ang papaslang sa angking diwa?
kahit na wala kang nagagawang sala
ang ugali nila'y pawang mapanira
mga matang nanunubok, nagbabanta
tulad ng angkin ng buwitre't kuhila
nais nilang sagpangin ang angking diwa
aayaw gumitna, nais kumaliwa
paano titigil ang walang magawa?
mapagkanulo ang mata ng kuhila
buto'y maiitim, mukha’y tila suka
buwitre ba silang mga isinumpa?
napakahahaba ng kanilang dila
laging hinahasa ang kanilang tuka
na sa pagtuklaw ay laging nakahanda
tila kulang na lang, sagpangin ang madla
sa bawat kilos mo, tuka nila'y handa
mag-ingat ka kahit sila ang maysala
nangyari sa iyo'y sila ang maylikha
isang piyon ka lang na kanilang gawa
piyon ka lang ng tulad nilang kuhila
isa ka lang piyon, sila'y tuwang-tuwa

* piyon - isang piyesa sa ahedres, sa ingles ay "pawn"

Mike Tyson at Luis Suarez, nangagat ng katunggali

MIKE TYSON AT LUIS SUAREZ,
NANGAGAT NG KATUNGGALI
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

boksingerong sikat, football player na sikat
naasar at sa kalaban nila'y nangagat
tainga ng boksingerong Hollyfield, nawarat
at si Chiellini, kinagat sa balikat

ngipin sa ngipin, may kasabihan nga noon
ganito pa rin ba sa modernong panahon?
bihirang atleta'y sa ganito nagumon
ngunit bakit nangagat ang dalawang iyon?

marahil nga'y sa laro nagulumihanan
isip ba'y inulap o asar sa salpukan?
kung kagatan na ngayon ang mga labanan
aba'y tiyak nang kampyon ang dalawang iyan

gayunman, hindi ganito ang tamang laro
tiradang pikon ng atletang mabibigo
kung sakaling panalo'y tuluyang maglaho
dapat isport lang, tanggapin ang pagkagupo

*  On June 28, 1997, Mike Tyson bites Evander Holyfield's ear in the third round of their heavyweight rematch.

* On June 24, 2014, Giorgio Chiellini, 29, who plays for Italian champions Juventus, was bitten on the shoulder by Suarez about 10 minutes before the end of Uruguay's 1-0 win over Italy in Natal.

Tutulong daw sa kalabaw ang agilang pilantod

TUTULONG DAW SA KALABAW ANG AGILANG PILANTOD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

* Ito'y isang makabagong pabula sa anyong patula. Ang pabula ay anyo ng kwentong pampanitikan na ang mga tauhan ay hayop.

bukid ng mahinahong kalabaw, anang balita
ay hangad daw na sakupin ng osong dambuhala
ang agila naman sa kalabaw ay namanata
siya'y tutulong sa pagtataboy sa osong gala
ngunit sa likod nito, ang agila'y natutuwa

sasakupin daw ng oso ang bukid ng kalabaw
habang sa likod ng kalabaw, nagyabang ang langaw
agila'y magkakapugad sa bukiring mapanglaw
kung maitataboy yaong dambuhalang halimaw
banta ng oso'y tila nakatarak na balaraw

sa oso'y lalaban ang kalabaw pag nagkagurlis
kahit kayang indahin ang mga tamang dumaplis
ipinagmayabang ng agila ang angking bagwis
kaya kalabaw daw sa banta'y di dapat magtiis
lalabanan nilang sabay sinumang magmalabis

malakas man yaong bagwis, ang agila'y pilantod
pagkat sa isang labanan, nabalian ng tuhod
pag di lumilipad sa gubat siya'y tila'y tuod
sa kalabaw at oso'y lagi na lang nakatanghod
di malaman kung kailan sa laban na'y susugod

teritoryo ng oso'y isang malawak na isla
agila'y himpapawid naman ang sinakop niya
sa maliit na bukid ang kalabaw nakatira
bukid na pinag-aagawan ng oso't agila
ngunit kalabaw ay lahing di papayagan sila

kalabaw sa bukid na iyon ay lahing bayani
bukid nilang pinagtanggol laban sa pang-aapi
pinalayas nila’y mga nanakop na buwitre
ngunit agilang nanakop din ngayon ang katabi
tutulong daw sa kalabaw habang ngingisi-ngisi