Sa Gulo Kikibo

SA GULO KIKIBO
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Yaon daw taong walang kibo
Ay nasa loob lang ang kulo
Kaya kung ako'y dinuduro
Ako'y di papayag yumuko.
Dahil ako na'y napasubo
Papalag na nga't di susuko
Akong di naman palakibo.

Luha'y Dugo

LUHA'Y DUGO
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dapat paluhain ng dugo
Ang sa atin ay magkanulo.
Buong samahan ay guguho
Kung merong mga maglililo.
Kaya sinumang balatkayo
Na sa atin ay magkanulo
Ay dapat lumuha ng dugo.

Kung Pumanig Sa Atin

KUNG PUMANIG SA ATIN
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dapat sa anumang digmaan
Makilala yaong kalaban
Sila'y dapat nating alisan
Nitong kakayahang lumaban.
Kung sakaling makuha naman
Sa ating panig ang kalaban
Yao'y panalo sa digmaan.

Kailan ang Kasalan

KAILAN ANG KASALAN
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kailan na ba ang kasalan
O, minumutyang kasintahan
Nais kitang makatuluyan
At magtayo na ang tahanan.
Bunga natin ng pag-ibigan
Ay tunay na kaligayahan
Nating dapat makasal naman.

Mainam Pa Sa Salapi

MAINAM PA SA SALAPI
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang kabutihan ng ugali
Mas mainam pa sa salapi
Tinitingnang kapuri-puri
Kung ugat sa buti ang lahi.
Ang lipi'y di ikamumuhi
Wala mang gaanong salapi
Basta't kaybuti ng ugali.

Hutukin Habang Bata

HUTUKIN HABANG BATAtulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang kahoy habang ito'y bata
Ituwid mong parang kandila
Pag ito'y lumaki't tumanda
Tuwirin mo at masisira.
Tulad din ng iyong alaga
Ang puso, ugali niya't diwa
Ay hutukin mo habang bata.

Upang Magkaanino

UPANG MAGKAANINO
tulang siyampituhan
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Parang taong walang anino
Yaong mga walang katoto
Parang rosas na walang bango
Yaong mga walang trabaho.
Kaibiga'y hahanapin ko
Maghahanap din ng trabaho
Nang sa gayo'y magkaanino.

Nang si Hudas ay Madulas

NANG SI HUDAS AY MADULAS
tula ni Gregorio V. Bituin Jr.
8 pantig bawat taludtod, 13 saknong

Ilang ulit nang nadulas
Ang taong ngalan ay Hudas
Na sa mukha'y laging bakas
Ang sakit na dinaranas.

Kayraming kwentong marahas
Sa kanyang pagkadupilas
Tila laging minamalas
Itong palad niya't bukas.

Nang si Hudas ay madulas
Pilit inakyat ang taas
Nitong puno ng bayabas
Para sa dahong panglanggas.

Nang si Hudas ay madulas
Ang ilong niya'y napingas
Ngipin di'y agad nalagas
Nang tumama sa matigas.

Nang si Hudas ay madulas
Ninanakaw yaong prutas
Sa tindera ng mansanas,
Singkamas, peras at ubas.

Nang si Hudas ay madulas
Pumitlag siyang kaylakas
Nakapulupot na ahas
Ang nakita sa mansanas.

Nang si Hudas ay madulas
Natawa ang mga ungas
Pagkat salawal ay butas
At sira pa ang tsinelas.

Nang si Hudas ay madulas
Siya'y agad pinaghampas
Ng mga manang sa labas
Na ninakawan ng peras.

Nang si Hudas ay madulas
May batas na inilabas
Ang gagamit ng bolitas
Ay malalagay sa rehas.

Nang si Hudas ay madulas
Muntik na niyang mautas
Ang kasama niyang pantas
Na nais niyang madugas.

Buti't nadulas si Hudas
Habang hawak ang matalas
Na kanya sanang pang-utas
Sa namuntikanang pantas.

Lagi siyang nadudulas
Kapag di pumaparehas
Lalo na't nambalasubas
Ng kasama at kabakas.

Kawawa naman si Hudas
Pagkat laging nadudulas
Mas kawawa ang hinudas
Ng tulad niyang marahas.

Pagsinta at Lipunan

PAGSINTA AT LIPUNAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig

O, kami'y di lang aktibista
Kundi tao ring sumisinta
Sa mga anak na dalaga
Ng senador o kongresista
O manggagawa yaong ina.

Pag-ibig ang aming usapan
Puso, diwa't kinabukasan
Pati pagmamahal sa bayan
At mahilig din magbiruan
Minsa'y seryoso ang huntahan.

Pag kami'y nagkatuluyan ba
Kami'y magpapatuloy pa ba
Sa aming pagtulong sa masa
Lalo na sa pakikibaka
Misis ma'y galing sa burgesya?

Aktibista'y nanumpa naman
Na sinumang makatuluyan
Ay tuloy pa rin yaong laban
Pag-aasawa'y di pag-iwan
Sa mga pinaninindigan.

Ang pangako ng aktibista
Napangasawa'y isasama
Sabay pang tutulong sa masa
Upang makamit ang hustisya
At mabago rin ang sistema.

Kasama iyan sa sumpaan
Ng dalawang nag-iibigan
Prinsipyo'y lagi pa ring tangan
Sa laban ay walang iwanan
Dumatal man ang kamatayan.

Bumagsak man ang ekonomya
Gumulo man ang pulitika
Anumang haraping problema
Pang-unawa ng bawat isa
Ang mahalaga sa kanila.

Isinulat sa kasaysayan
Nitong Che Guevarang palaban:
"Pag-ibig sa sangkatauhan
Ang siyang malaking dahilan
Upang palayain ang bayan."

Salamat, salamat, pagsinta
Sadyang makapangyarihan ka
Bunying pag-ibig itong dala
Sa tulad naming aktibista
Kaya kami nakikibaka.

Pagsintang makapangyarihan!
Mag-asawa'y magkaiba man
Ng kanilang pinanggalingan
Ay pinag-isa mong tuluyan
Ang puso, diwa't kalooban!

Apoy ng Pag-ibig

APOY NG PAG-IBIG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Ako'y apoy sa iniibig
Nandadarang ang aking bibig
Nangyayakap ang aking bisig
O, sadyang ako'y bigay-hilig.
Huwag lang buhusan ng tubig
Tiyak ako na'y manlalamig
Pagkat apoy akong nalupig.

Pag-ibig, Di Libog

PAG-IBIG, DI LIBOG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Tunay na pag-ibig, di libog
Ang sa puso'y dapat humubog
Tulad din ng umagang hamog
Na sa puso'y nagpapalusog.
Kung sa pagkantot lang nabusog
Baka katawan mo'y mahulog
Pag walang ibig kundi libog.

Maganda Ang Pagsinta

MAGANDA ANG PAGSINTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Ang babae'y di sinisinta
Dahil lamang siya'y maganda
Di lang sa balat nakikita
Ang kahulugan ng pagsinta.
Ngunit atin bang nahinuha
Yaong babae'y gumaganda
Sapagkat siya'y sinisinta?

Mensahe at Kalooban

MENSAHE AT KALOOBAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Kalooban ko'y gumagaan
Sa mensaheng makabuluhan
Katas ng diwa't karanasan
Na gumabay sa mamamayan.
Gawin nati'y makatuturan
Upang ang mensaheng maiwan
Makagaan ng kalooban.

Timba sa Baha

TIMBA SA BAHA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Kung ang tirahan mo'y mababa
Sa dakong yaon ng Maynila
Aba'y dapat kang maging handa
Pag langit na ang lumuluha.
Kailangan mo na ng timba
Upang limasin na ang baha
Sa basang tirahang kaybaba.

Dukha'y Di Pinagpala?

DUKHA'Y DI PINAGPALA?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Mayayaman ba'y pinagpala?
At parusa ang pagkadukha?
Bakit hirap ang maralita?
Kaakibat pa'y dusa't luha?
Dahil ba sila'y walang kusa?
O walang halagang nilikha?
O sa dukha'y walang mapala?

Pag Sa Patalim Kumapit

PAG SA PATALIM KUMAPIT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Sa patalim ay kumakapit
Yaon daw taong nagigipit
Kaya kamay niya'y masakit
Tagas ang dugo't sumisirit.
Kahirapan yaong nagbingit
Sa kamatayang lumalapit
Kaya sa patalim kumapit.

Pag Naghirap ang Mayaman

PAG NAGHIRAP ANG MAYAMAN
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Sabi'y yaong taong mayaman
Ay kayrami raw kaibigan
Ngunit pag naghirap daw naman
Sila'y nawawalang tuluyan.
Kahit matagpuan sa daan
Ay di na mabati't matingnan
Yaong naghirap na mayaman.

Paunang Salita sa MASO 3

PAUNANG SALITA SA MASO 3
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nalathala sa aklat na MASO: Katipunan ng Panitikan ng Uring Manggagawa, Ikatlong Aklat

bawat titik sa plumang tangan ng manggagawa
ay diwang dumaloy sa nagbabagang adhika
na baguhin gamit ang mapagpalayang katha
ang sistemang yumurak sa dangal ng paggawa
dito sa aklat na MASO'y nagkatipong pawa
yaong katha nilang may sugat na iniinda
na ang sigaw ay tigpasin na ang tanikala.

habang nagnanaknak ang mga kathang narito
ay humihibik ang mapagpalayang obrero
tayo’y magkaisa sa hangad na pagbabago
bawat taludtod ng tula, bawat artikulo
ay may tapat na hangarin tungong sosyalismo
nawa’y magsilbing pag-asa't inspirasyon ito
sa inyo, sa masa, at sa lahat ng obrero.

Manggagawa'y Imortal

MANGGAGAWA'Y IMORTAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Uring manggagawa'y imortal
Pagkat tungkulin ay marangal
Lakas-paggawa nila'y bukal
Upang buhayin ang kinapal.
Halina't sila'y ikarangal
Iangat sila sa pedestal
Silang sa mundo ay imortal.

Kapitalista'y Imoral

KAPITALISTA'Y IMORAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Ang kapitalista'y imoral
Pagkat ang turing niya'y kural
Yaong pabrika ng kapital
At manggagawang nagpapagal.
Ang buhay man nila'y mapigtal
Walang pakialam ang hangal
Na kapitalistang imoral.

Kumilos Ka, Uring Manggagawa

KUMILOS KA, URING MANGGAGAWA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig

Kumilos ka, uring manggagawa
Sa mundong punung-puno ng luha
Ikaw ang bumubuhay sa lupa
Sa buong daigdig at sa madla
Ngunit ikaw pa'y kinakawawa.

Bakit ba ikaw'y pumapayag pa
Alipinin ng kapitalista
Sa lakas-paggawa'y barat sila
Sa tubo'y busog ang tiyan nila
Habang ang tulad mo'y nasa dusa.

Tungkulin ba sa iyong balikat
Na ang kapitalista'y mabundat?
Ganito'y sadyang nakasusugat
Sa damdamin ko'y tila nagwarat
Pagkat tungkulin ninyo'y panlahat.

Narito na kayo nang kaytagal
Sa kayraming lipunang dumatal
Mula pa primitibo komunal
Lipunang alipin at sa pyudal
Hanggang ngayong lipunang kapital.

Saksi kami sa kabayanihan
At sakripisyo ninyong mataman
Kaya aming sinasaluduhan
Kayong imortal na ginampanan
Ay pagbuhay sa mga lipunan.

Ngunit kung kayo ang bumubuhay
Bakit buhay ninyo'y tila patay
Nagtatrabaho nang walang humpay
At kadalasan pa'y naglalamay
Ang sahod nama'y di makasabay.

Kayong imortal ay magkaisa
Huwag nang magpatumpik-tumpik pa
Pag-usapan na itong problema
Paksain ang bulok na sistema
Bakit ito'y dapat palitan na.

May kapangyarihan kayong taglay
Na nariyan lang sa inyong kamay
Kung magagamit sa tamang pakay
Lipunan ay mababagong tunay
Pati na ang ilang siglong lumbay.

Kumilos ka, uring manggagawa
Sa makasaysayan mong adhika
Ang mundong dinaanan ng sigwa
At lipunang binasa ng luha
Ay dapat mo nang baguhing sadya.

Halina't baguhin ang lipunan
Pairalin nati'y kapatiran
Ating lipulin ang kasakiman
Pribadong pag-aari ng yaman
Ay tanggalin na nating tuluyan.

Kaya manggagawa, humayo ka
Sakupin ang lahat ng pabrika
Pamahalaan ang ekonomya
Angkinin ang diwang sosyalista
Baguhin ang bulok na sistema.

Pag Nalagas ang Dahon

PAG NALAGAS ANG DAHON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig, soneto

Sabi'y atas na ng panahon
Pag nalagas na yaong dahon
Tulad din ng mga nagumon
Sa droga't krimen ay nabaon.

Napakarami riyang maton
Na kapwa tao'y hinahamon
Bira dito at bira doon
Ngunit nalugmok din paglaon.

Ang tulad nila'y naibaon
Sa hukay ng mga linggatong
At tulad ng dahong nalugon
Sila ba pa'y makakaahon?

Di na sila makakabangon
Pag nag-atas na ay panahon.

Kung Saan Nabubuhay

KUNG SAAN NABUBUHAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
8 pantig, soneto

Kung saan ka nabubuhay,
Doon ka rin mamamatay.
Itong kasabihang tunay
Ay iyo bang naninilay?

Kung sa baril ka mahusay
O patalim yaong taglay
Dapat kang magbulay-bulay
Baka diyan ka mamatay.

Kung buhay mo'y nalalagay
Sa isang buhay na sinsay,
Pamilya'y baka madamay
Kaya't sila'y isiping tunay.

Maari ka namang magsikhay
Ng ibang ikabubuhay.

Ipunla Nati'y Pag-asa

IPUNLA NATI'Y PAG-ASA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Pag-asa ang dapat ipunla
Sa nalulugmok nating diwa
Ito ang ating magagawa
Sa bukas ng bayang may luha.
Upang bansa'y umaning pala
Payabungin natin ang diwa
At pag-asa'y ating ipunla.

Pag Buhay ang Tinaya

PAG BUHAY ANG TINAYA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Pag buhay mo ang iyong taya
Dito sa tinubuang lupa
Ang itinatanim mo'y luha
Sa mga kalaban mong linta.
Aanihin mo'y pagpapala
Sa bukas na kinakalinga
Ng buhay na iyong tinaya.

Dilang Tabak

DILANG TABAK
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Ang dila ng tao'y di tabak
Ngunit ito'y nakasusugat
Wala mang dugong pumapatak
Ito'y nag-iiwan ng pilat.
Puso'y maaaring magnaknak
Kung wika'y walang pag-iingat
Dila'y nagmimistulang tabak.

Dila ng Dalahira

DILA NG DALAHIRA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Kung di mo ibig mapahiya
Salita'y ibagay sa gawa
Kundi'y buhay mo'y magigiba
Ng mga nagsasangang dila.
Pag ikaw ay nagdalahira
Ikaw ay parang isinumpa
At dapat ka lang mapahiya.

Luksang Pag-ibig

LUKSANG PAG-IBIG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
tulang siyampituhan

Buhay kong iwi'y nagluluksa
Sa pagmamahal na nawala
Ang mukha ko'y parang tinaga
At dugo'y sinipsip ng linta.
Sa aking iibiging mutya
Ayokong ikaw di'y mawala
At di ko na ibig magluksa.

Silang Mga Kababaihang Bayani

SILANG MGA KABABAIHANG BAYANI
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig

(isang pag-aalay sa mga martir na sina Gabriela Silang, Liliosa Hilao, Lorena Barros, at iba pang martir na kababaihan)

Gabriela, Liliosa, Lorena
Sa kanila'y hanga ang masa
Pawang totoong tao sila
Na nagsakripisyo't nagdusa.

Di tulad nina Marya Klara
Pati sina Huling at Sisa
Pawang tauhan sa nobela
Mga martir, iyakin, lampa.

Gabriela, Liliosa, Lorena
Mga pangalang nakibaka
At naghatid din ng pag-asa
Para sa bayan at sa masa.

Sadyang mga bayani sila
Na nasa'y lumaya ang masa
Mula sa kuko ng agila
At pangil ng kapitalista.

Marya Klara, Huling at Sisa
Ay imbento lang ng nobela
Bakit naging huwaran sila
Nitong babaeng Pilipina?

Gayunman, may kasalanan ba
Si Rizal sa kanyang nobela
Mali ba ang ginawa niya
Na Pilipina'y gawing lampa?

Sino'ng huwarang Pilipina
Marya Klara, Huling, at Sisa?
O nararapat pala'y sina
Gabriela, Liliosa, Lorena?

Kung ako'ng tatanungin ninyo
Ang mga kikilalanin ko'y
Yaong mga nagsakripisyo
Para sa bayan at sa tao.

Marya Klara, Huling at Sisa
Ay di halimbawang maganda.
Pagkat di dapat mga lampa
Itong huwarang Pilipina.

Gabriela, Liliosa, Lorena
Ang dapat tularan ng iba
Pagkat talagang nakibaka
Laban sa bulok na sistema.

Pulitiko, Noon at Ngayon

PULITIKO, NOON AT NGAYON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig

Noon, kung ayaw mong maghirap
Huwag magpulitikong ganap
Ngayon, kung nais mong yumaman
Magpulitiko kang tuluyan.