Lunes, Hulyo 17, 2023

Pagkasaid

PAGKASAID

nasasaid din ba ang haraya
kaya minsan ay di makatula?
may panahon ding nakatulala
sa kawalan, walang bungang diwa?

madalas tumitig sa kisame
butiki'y nakitang nagbabate
nang biglang dumapo'y kalapati
naroong kasama'y kulasisi

ano na ngayon ang iisipin
kung ang utak ay di pipigain
haraya'y wala sa toreng garing
wala rin sa pusaling maitim

baka dapat magpahinga muna
pagkat diwa't katawa'y pagod na
baka naman bukas ng umaga
haraya'y bumalik, nagdurusa

- gregoriovbituinjr.
07.17.2023

Linggo, Hulyo 16, 2023

Bawat tula ko'y piraso ng aking buto

BAWAT TULA KO'Y PIRASO NG AKING BUTO

bawat tula ko'y piraso ng aking buto
bawat katha'y tipak ng buong pagkatao
ang tula ko'y ako, ng aking pagkaako
sapul pagkabata hanggang aking pagyao

sumasagad sa buto, bungo'y nagdurugo
maitula lang ang nadaramang siphayo
bayo sa dibdib ay damang nagpapadungo
mga pilay sana'y gumaling na't maglaho

nang minsang madapa, nadama'y napilantod
animo'y nadurog ang aking mga tuhod
tila apektado rin ang aking gulugod
pati bawat kataga, saknong at taludtod

nadama kong napilayan akong matindi 
kaya pati sa pagkatha'y di mapakali
puso't diwa'y nayanig, sa dusa'y sakbibi
tulad ng pagtulang lumbay lagi ang saksi

patuloy akong kakatha ng tugma't sukat
may pilay man yaring pulso sa pagsusulat
sakaling tula ko'y binasa't dinalumat
tangi kong masasabi'y salamat sa lahat

- gregoriovbituinjr.
07.16.2023

Pag-amin

PAG-AMIN

inaamin ko, pangit talaga akong tumula
kaya mga nagbabasa't nagla-like ay bihira
di tulad ni makatang Glen at iba pang makata
madalas tumula't kaygaling talagang kumatha

minsan ngang magkita kami ni kasamang Marcelo
tanong niya'y bakit di nila-like ng kolektibo
ang mga tula ko, ayos lang iyon, ang sabi ko
ang mahalaga, sa pagkilos ay patuloy tayo

sinabi ni Pilosopo Tasyo'y gamit ko ngayon
na habang kausap si Ibarra'y nagsulat noon
nang di raw para sa kanyang mga kahenerasyon
sinulat sa baybayin, babasahin daw paglaon

mahalaga ngayon, sarili'y bigyan ng halaga
humaharap sa mundo ng taasnoo talaga
kahit tula ko'y tinuturing nilang walang kwenta
bagamat bawat tula'y tulay ko tungo sa masa

kaya pinagtutuunan ko na lang ay mensahe
para sa uri, para sa bayan, di pansarili
tuloy sa pagkatha kahit pa nila isantabi
o isuka ang aking tula, anong aking paki

napapangitan man sila sa aking tugma't sukat
ito ang aking paraang magbahagi sa lahat
bihira mang may mag-like, at tula ko'y inaalat
ay pinagbubutihan ko pa rin ang pagsusulat

- gregoriovbituinjr.
07.16.2023

Ang sosyalismo ay dagat

ANG SOSYALISMO AY DAGAT

anang isang kasama, ang sosyalismo ay dagat
walang nagmamay-ari, nakikinabang ay lahat
iyan din ang pangarap ko't adhika sa pagmulat
sa kapwa, uri't bayan, lasa man ay tubig-alat

di tulad ngayon, inangkin na ng mga kuhila
sa ngalan ng tubo, ang laksang bagay, isla't lupa
silang di nagbabayad ng tamang lakas-paggawa
at nagsasamantala sa obrero't maralita

sinong nais magmay-ari ng buong karagatan
marahil wala, pagkat di nila ito matirhan
baka naman may nagnanais na ito'y bakuran
upang yamang dagat ay kanilang masolo naman

sinong gustong may nagmamay-aring iilang tao
sa isang malawak na lupa dahil sa titulo
habang katutubo'y nakatira na noon dito
inagawan sila ng lupa ng mapang-abuso

mga pribilehiyo'y nasa mga nag-aari
yaman ng lipuna'y nasa burgesya, hari't pari
inapi ang tinuringang nasa mababang uri
ugat nga ng kahirapa'y pribadong pag-aari

kaya dapat nating ipagwagi ang sosyalismo
at itayo ang lipunang talagang makatao
di na korporasyon ang mananaig na totoo
kundi kolektibong pagkilos ng uring obrero

- gregoriovbituinjr.
07.16.2023

* litrato mula sa google

Sabado, Hulyo 15, 2023

Payak na pamumuhay

PAYAK NA PAMUMUHAY

payak lamang ang buhay naming tibak na Spartan
lalo't patuloy na nakikibaka sa lansangan
talbos ng kangkong at tuyong hawot man itong ulam
pinapapak man ng lamok, at banig ang higaan

kaming tibak na Spartan ay nariritong kusa
upang depensahan ang dukha't uring manggagawa
laban sa mga gahaman at mapang-aping linta
na nakikinabang sa dugo't pawis ng paggawa

patuloy naming hinahasa ang aming kampilan
at isipan at pinag-aaralan ang lipunan
bakit laksa'y naghihirap at mayama'y iilan
paano mababago ang bulok na kalagayan

sariling kaginhawahan ay di namin adhika
kaya pagpapayaman ay di namin ginagawa
nais naming dukha'y sabay-sabay na guminhawa
kaya aming itatayo'y lipunang manggagawa

- gregoriovbituinjr.
07.15.2023

Linggo, Hulyo 9, 2023

KWF, gawing opisyal na tagasalin ng batas

KWF, GAWING OPISYAL NA TAGASALIN NG BATAS

gawing opisyal na tagasalin ng batas
ang ahensyang pangwika, at dapat iatas
doon sa Komisyon sa Wikang Filipino
mga batas sa Ingles, isa-Filipino

upang di maagrabyado ang mga dukha,
pesante, vendor, katutubo, manggagawa,
mangingisda, kababaihan, kabataan
bawat batas na apektado'y mamamayan

halimbawa na lamang ang UDHA at IPRA
na nasa Ingles, di maunawa ng masa
kung isinalin iyan sa wikang sarili
madaling maunawa, sa masa'y may silbi

dapat maisulat ang panukalang ito
at mapag-usapan sa Kongreso't Senado
lagdaan ng Pangulo upang maging batas
daan ito upang lipuna’y maging patas

- gregoriovbituinjr.
07.09.2023

* UDHA - Urban Development and Housing Act of 1992, Republic Act No. 7279
*IPRA - Indigenous Peoples' Rights Act of 1997, Republic Act No. 8371

Nais kong itanim ang tula

NAIS KONG ITANIM ANG TULA

nais kong itanim ang tula
tulad ng bawang at sibuyas
kapara'y magagandang punla
na sa puso'y nagpapalakas

huhukay ng tatamnang lupa
binhi'y ilalagay sa butas
at maayos na ihahanda
kakamadahing patas-patas

lalagyan ng mga pataba
ang mga katagang nawatas
ang lulutang na talinghaga
ay alipatong nagdiringas

daramhin ang bawat salita
na sa gunita'y di lilipas
ulanin at arawing sadya
tutubong sabay at parehas

magbunga man ng luha't tuwa
pipiliin ang mapipitas
aanihin ang bagong tula
na alay sa magandang bukas

- gregoriovbituinjr.
07.09.2023

* litrato'y kuha ng makatang gala

Miyerkules, Hulyo 5, 2023

Sipnayan

SIPNAYAN

sineseryoso ko pa ring / pag-aralan ang sipnayan
na naunsyami nga noong / umalis sa pamantasan
upang sadyang pag-aralan / ang bayan, uri't lipunan
prinsipyo'y isinabuhay / bilang tibak na Spartan

binabasa-basa'y aklat, / inuunawang mabuti
pag may mga libreng oras / o kaya'y di mapakali
sipnayan sana'y natapos / subalit di nagsisisi
at ngayon binabalikan / ang kalkulus at dyometri

habang patuloy pa naman / sa paglilingkod sa madla
kasama'y mga kauring / manggagawa't maralita
tuloy ang pakikibaka't / tinutupad ang adhika
habang sa paksang sipnayan / ang sarili'y hinahasa

kurso kong B.S. Math noon / ay talagang di natapos
pagkat napapag-usapa'y / lagay na kalunos-lunos
ng dalita't manggagawa / kaya nagdesisyong lubos
umalis ng pamantasan, / paglingkuran ang hikahos

pagkat baka balang araw / ay mayroong maitulong
bagong sistema'y mabuo / sa tulong ng sipnayanon
paano bang kaunlaran / ay talagang maisulong
kung sakaling manalo na / ang asam na rebolusyon

ngunit di pa naman huli't / makakapag-aral muli
pagkat misyon at panahon / ay kayang ihati-hati
pag-aralan ang sipnayan / at paglingkuran ang uri
hanggang lipunang pangarap / ay ating maipagwagi

- gregoriovbituinjr.
07.05.2023

* sipnayan - math

Pagtula

PAGTULA

minsan, ayoko na ring tumula
pagkat ito na'y nakakasawa?
aba, aba, ang nagmamakata
ay titigil na ba sa pagkatha?

kapara ko ba'y sangkilong bigas
na nagtampo't wala nang mawatas
o kapara'y dahon ng bayabas
na di magawang maipanglanggas

balak, daniw, tula, binalaybay
kawatasan, rawitdawit, siday
anlong, dalit, diona, salaysay
o tanaga ang tulay sa buhay

ang tula ba'y kaya kong layuan
o panahon lang ng alinlangan
ah, pagtula'y di ko maiiwan
dama ma'y parang nasa kawalan

- gregoriovbituinjr.
07.05.2023

Sabado, Hulyo 1, 2023

Salamisim

SALAMISIM

nais kitang puntahan
sa yungib ng kawalan
bakit lagi ka riyan
sa putik at karimlan?

nais kitang makita
at kukumustahin ka
agila ka pa rin ba?
o isa ka nang maya?

madalas ka raw lugmok
at walang maisuksok?
ginhawa'y di maarok
sa trabahong pinasok?

kahapon ay kahapon
iba na ang panahon
kaisa ka sa layon
kaya kita'y magtulong

lalaban tayong sabay
sa mga tuso't sinsay
sa apoy maglalantay
ang kamao't palagay

pahalikin sa lupa
ang gahamang kuhila
at iligtas ang dukha
sa palamara't linta

- gregoriovbituinjr.
07.01.2023

Nilay sa unang araw ng Hulyo

NILAY SA UNANG ARAW NG HULYO

di ko pa batid noon ang landas kong tatahakin
kung ang maging inhinyero ba'y aking kakayanin
o maging sipnayanon kung aral ay pagbutihin

hanggang mapasok ako sa pahayagang pangkampus
at pagsusulat na ang kinahiligan kong lubos
mula sa numero'y sa titik na nakipagtuos

sa pahayagang pangkampus naman naimbitahan
upang maging tibak at pag-aralan ang lipunan
nagbago ang lahat nang lumabas ng pamantasan

hanggang maging aktibistang Spartan at namuhay
ng matatag habang prinsipyo'y tinanganang tunay
sa uri't sa bayan, ang iwing buhay na'y inalay

anong kahulugan ng buhay, saan patutungo
anong katuturan ng butil ng pawis at dugo
upang kamtin ang mga pangarap at di gumuho

marahil panahon ko'y di pa naman nagagahol
patuloy akong kakatha't masa'y ipagtatanggol
at gagampanan kong buong husay ang bawat tungkol

- gregoriovbituininjr.
07.01.2023

* sipnayan - math; sipnayanon - mathematician

Biyernes, Hunyo 30, 2023

Sa huling araw ng Hunyo

SA HULING ARAW NG HUNYO

katapusan na ng buwan ng Hunyo
aba'y kalahating taon na tayo
kulang pa ba ang sweldo ng obrero
ngayon ba'y kontraktwal pa rin ang uso

at mareregular pa kaya sila
kung dupang pa rin ang kapitalista
kongreso'y tadtad pa ba ng buwaya
trapo'y nang-uuto pa ba ng masa

uso pa rin ang kontraktwalisasyon
kapitalista'y sa ganyan nagumon
sa maralita'y panay ang ebiksyon
at nagpapatuloy ang demolisyon

mga bundat pa rin ang nasa tuktok
habang dalita'y lagi pa ring lugmok
sa kahirapang abot na sa rurok
ah, palitan na ang sistemang bulok

dapat walang pribadong ari't yaman
na dahilan ng laksang kahirapan
dapat walang mahirap o mayaman
dapat pantay ang lahat sa lipunan

dapat magkaisa ang manggagawa
bilang uri, kasama na ang dukha
dapat na sila'y magkaisang diwa
upang bagong mundo'y buuing sadya

- gregoriovbituinjr.
06.30.2023

Huwebes, Hunyo 29, 2023

Sa ika-10 anibersaryo ng aking tatô

SA IKA-10 ANIBERSARYO NG AKING TATÔ

"Always Somewhere" ang tanging nakasulat
na tatô sa kaliwa kong balikat
sandekada nang naukit sa balat
kasama sa pagkatha't pagmumulat

nagunita ko kung kailan iyon
Hunyo Bente Nuwebe'y petsa niyon
na kapara ang sukat ng balisong
ang tatô ko'y sampung taon na ngayon

mula sa pamagat ng isang kanta
na ang liriko'y kahali-halina
"I'll be back to love you again" ang isa
at "Always somewhere, miss you where I've been" pa

sa isang kasama ipinatatô
dinisenyo kong may ukit na puso
marahil tanda ng aking pagsuyo
"I'll be back" upang pagsinta'y mabuo

"Always somewhere", maraming napuntahan
may Climate Walk na mahabang lakaran
mula sa Luneta hanggang Tacloban
at Paris, Thailand, Tsina, Burma, Japan

naging laman din ng maraming rali
sa lansangan, bangketa, tabi-tabi
sa maraming isyu'y di mapakali
pagkat tibak na Spartan, ang sabi

bagamat malabo na kung tingnan mo
ay di ko buburahin ang tatô ko
kaakibat na nito'y pagkatao
dahil manlalakbay akong totoo

- gregoriovbituinjr.
06.29.2023

20% discount ng magasin

20% DISCOUNT NG MAGASIN

buti't may twenty percent discount sa Enrich magazine
pag may Mercury Drug SukiCard ka'y tatamasahin
aba'y kinse pesos talaga'y malaking tipid din
sa pasaheng minimum, may tatlong piso ka pa rin

seventy five pesos, glossy, makapal, may diskwento
tiyak na sixty pesos na lang ang babayaran mo
colored pa ang bawat pahina at mga litrato
may dagdag kaalaman ka pa sa mga health issue

buti't magasing ito'y nakita sa Mercury Drug
na naka-displey, sa iskaparate nakalatag
magasing pangkalusugan upang tayo'y tumatag
sa anumang nadaramang sakit ay mapanatag

ang Enrich magazine ay malaking tulong talaga
nang mga usaping pangkalusugan ay mabasa
na pangangalaga sa sarili ay mahalaga
salamat, dagdag kaalaman ay naging pag-asa

- gregoriovbituinjr.
06.29.2023

* mga litrato ay isyu ng May 2023 at June 2023 ng buwanang Enrich magazine

Martes, Hunyo 27, 2023

Huwag mong iwan sa initan ang magnifying lens

HUWAG MONG IWAN SA INITAN ANG MAGNIFYING LENS

huwag mong iwan sa initan ang magnifying glass
o magnifying lens kung ayaw mong masunugan ka
iyan ang payo ng matatanda't isip ay bukas
upang bahay at buhay ay maingatan tuwina

na pag natamaan ng araw ang ubod o gitna
ng magnifying lens at namuro sa isang bagay
tiyak na sisiklab iyon nang walang patumangga
na maaaring ikasunog ng buo mong bahay

ilang beses na bang ang sinding kandila'y naiwan
may namatay nang sa apoy, ang bahay ay natupok
kayraming nagkasunog dahil sa kapabayaan
sa balitang sunog, dapat ganito'y inaarok

upang di ito maulit o mangyari sa atin
kaya dapat makiramdam ka lagi sa paligid
dapat pamilya'y protektahan, ingatan, isipin
maging maagap, upang sa sunog ay di mabulid

- gregoriovbituinjr.
06.27.2023

Brian Jansen Vallejo, 13, Pinoy sipnayanon

BRIAN JANSEN VALLEJO, 13, PINOY SIPNAYANON

sa batang gulang pa lamang na labingtatlo
ay sumikat na si Brian Jansen Vallejo
di lang siya magaling sa mga numero
kundi maraming award pa'y tinanggap nito

sa Sarrat National High School ay estudyante
ng Grade 7, sa numero'y nahilig, sabi
sa mga kumpetisyon talagang sumali
unang gintong medalya nga'y kanyang nadale

sa Thailand International Math Olympiad
pati na roon sa Big Bei Math Olympiad;
Philippine International Math Olympiad
at HongKong International Math Olympiad

taasnoong pagpupugay sa sipnayanon
o mathematician sa kanyang nilalayon
dangal ng paaralan, tunay na may misyon
bukod kay Brian, may pito pang mathletes doon:

Arianne Rasalan, Allen Iver Barroga,
Natalie Balisacan, Zyrene Angelica
Dulluog, Mar Leon Malvar, Maria Cassandra
Duque, Jushiem Barroga ang ngalan nila

sa mga sipnayanon, mabuhay! mabuhay!
paabot nami'y taospusong pagpupugay!
ang sipnayan ay pag-igihan ninyong tunay
at magpatuloy kayo't kamtin ang tagumpay!

- gregoriovbituinjr.
06.27.2023

* sipnayan - mathematics
* sipnayanon - mathematician

Biyernes, Hunyo 23, 2023

Nagdidilim ang langit

NAGDIDILIM ANG LANGIT

nagdidilim ang langit
may parating na bagyo
sakali mang magngalit
dulot nito'y delubyo

ang bubong kung may butas
ay agad nang tapalan
pag umulan tatagas
sa loob ng tahanan

kung babaha, itaas
ang mga kagamitan
magpayong kung lalabas
o magbota rin naman

kung hangin na'y lumakas
at bumuhos ang ulan
sana po kayo'y ligtas
bumaha man sa daan

- gregoriovbituinjr.
06.22.2023

Huwebes, Hunyo 22, 2023

Isang kaso ng OSAEC

ISANG KASO NG OSAEC

isa pang kaso ng OSAEC ang napabalita
Online Sexual Abuse and Exploitation of Children
sa sex video chat, ina'y ginamit ang mga bata
buti't ang nanay, ayon sa ulat, ay nahuli rin

upang magkapera lang, pinagsasamantalahan
ang mga anak, na katwiran, di naman nahipo
ang katawan ng anak kundi pinanood lamang
ganito ba'y tamang katwiran, nakasisiphayo

kayraming ikakaso sa nanay na siyang utak:
Anti-Online Abuse and Exploitation of Children Act,
ang Anti-Child Abuse Law, ang Cybercrime Prevention Act,
pati na Expanded Anti-Trafficking in Persons Act

dapat batid ng mamamayan ano ang OSAEC
ganitong krimen sa batas natin na'y natititik
parang halik ni Hudas ang sa anak binabalik
habang sa pera ng kostumer ay sabik na sabik

- gregoriovbituinjr.
06.22.2023

* mga ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Hunyo 22, 2023, p. 1-2, at Pilipino Star Ngayon, Hunyo 22, 2023, p. 1 at p. 8

Miyerkules, Hunyo 21, 2023

Utitab

UTITAB

sa krosword, luha sa itim ng mata ang utitab
habang sa isang diksyunaryo, uhog ang utitab

may luha sa puti ng mata at itim sa mata
habang ang isa'y salitang gamit sa medisina

magkaiba ng kahulugan, alin ba ang tama
pareho mang likido, iba ang uhog sa luha

gayunpaman, mga ito'y dagdag na kaalaman
sa akda'y magagamit, di man magsingkahulugan

pag nirambol ang UTITAB, makukuha'y BATUTI
di kaya rito galing ang ngalang Huseng BATUTE

makatang may luha sa itim ng mata ang tula
o kaya makatang ito'y uhugin noong bata

ngunit makapagpapatunay ng ganito'y sino
kung utitab ba'y Batute, ay, naisip lang ito

- gregoriovbituinjr.
06.21.2023

* krosword mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hunyo 21, 2023, p.10
* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 1312

Hina, Hinala, Hinalay

HINA, HINALA, HINALAY

aba'y grabe ang balitang iyon
dalagang labingsiyam na taon
yaong "hinihinalang hinalay
itinali sa puno, pinatay"


sinamantala ang kahinaan
ng mutyang marahil walang muwang
na mangyayari iyon sa kanya
gayong pupuntahan ay pagsamba

bakit kaya ang dalagang iyon
ay pinaslang ng pagayon-gayon
sinumang gumawa'y walang budhi
sa mundo'y di dapat manatili

dapat ang salarin na'y madakip
ang kanyang mundo na'y sumisikip
tiyak, nagmamahal sa biktima
ngayo'y humihiyaw ng hustisya!

- gregoriovbituinjr.
06.21.2023

* ulat at larawan mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hunyo 20, 2023

Martes, Hunyo 20, 2023

Di Reyna kundi Diwata

DI REYNA KUNDI DIWATA

di ako mahilig sa reyna ng kanluran
bagamat may reyna tayo sa santakrusan
mas Diwata kung patungkol sa paraluman
na nasa ating katutubong panitikan

sa pagkatha man ng sanaysay, kwento't tula
iniiwasan kong bida yaong kuhila
walang hari, walang pari, walang banyaga
kundi bayani'y katutubo at diwata

tayo nama'y walang kaharian o reyno
na pinamumunua'y karaniwang tao
lipunang makatao'y nais ko sa kwento
at walang uring mapagsamantala rito

katha'y di isang bida kundi taumbayan
ang sambayanang kolektibong lumalaban
binabaka ang mapang-api sa lipunan
naghahandang talunin ang mga gahaman

kaya heto, tumutula na namang muli
para sa isang Diwatang kasamang lagi
sinasaka ang bukirin ng tuwa't hapdi
upang itanim sa lupa'y mabuting binhi

- gregoriovbituinjr.
06.20.2023

Bayad muna bago selfie

BAYAD MUNA BAGO SELFIE

minsan, sumakay ng traysikel puntang Mandaluyong
upang daluhan ang isang tinakdang pagpupulong
may paskil doong unawa kahit ng di marunong
sa traysikel na pag nabasa'y di na magtatanong

imbes na "Bayad Muna Bago Baba" ang mensahe
ay tumataginting na "Bayad Muna Bago Selfie"
baka sa kase-selfie mo'y makalimutan kasi
ang bayad, panay selfie't natutuwa sa sarili

ibig sabihin, presence of mind, dapat laging listo
magbayad ka, di ka sakay ng sarili mong awto
nakasalalay sa bayad ang iyong pagkatao
kung sino ka, ikaw ba'y makatao't prinsipyado

napakapayak ng mensahe doon sa traysikel
subalit tumatagos sa puso't diwa ang paskil
barya'y ihanda bago sa pagse-selfie manggigil
bayaran ang pagsakay, huwag hintaying masingil

- gregoriovbituinjr.
06.20.2023

Lunes, Hunyo 19, 2023

Walang ititira

WALANG ITITIRA

"Walang ititira" sa pagkain
"No Left Over Policy" ang bilin
huwag magtira kahit balat man?
ng saging o buto man ng pakwan?

ang ibig lang sabihin, ubusin
bawat kinuha mong kakainin
ah, dapat pa ba iyang ilinaw
gayong maliwanag pa sa araw

kunin mo lang ang kayang kainin
o pag lumabis, ibigay lang din
sa kasamang sapat lang kumuha
pag binigyan mo, siya'y sosobra

na pipilitin mong ipakain
ang hindi niya gustong kainin
para lamang hindi ka magmulta
sobra mo'y ipapasa sa iba

aba'y matuto kang makuntento
ang kunin mo'y sapat lang sa iyo
huwag kang parang kapitalista
na sa kapwa'y di man lang magtira

- gregoriovbituinjr.
06.19.2023

Itapon ng wasto ang kalat natin

ITAPON NG WASTO ANG KALAT NATIN

nararamdaman natin ang paghibik
ng kalikasang nabikig, natinik
kalat natin sa kanya'y nagsumiksik
na tayo rin naman yaong naghasik

kalat natin ay kanya nang nilulon
habang tayo'y masayang maglimayon
paanong dapat nating gawin ngayon
kundi kalat ay sa wasto itapon

nakakababa ba ng pagkatao
ang mga kalat doon, kalat dito?
gayong may pinag-aralang totoo
subalit plastik at walang prinsipyo?

basura't plastik ay huwag sunugin
iyan ay ganap nang batas sa atin
nabubulok at hindi'y pagbuklurin
ang nabubulok sa lupa ilibing

pag-aralan ang sistemang ganito:
ang di nabubulok ay iresiklo
o kaya'y ibalik nating totoo
ang bote't plastik sa gumawa nito

- gregoriovbituinjr.
06.19.2023

Linggo, Hunyo 18, 2023

Happy Father's Day

HAPPY FATHER'S DAY

isang araw bago kaarawan ni Dr. Rizal
ay Father's Day, kaya mga ama'y ating itanghal
pagkat sila'y nagtrabaho, nagsikap at nagpagal
nang tayo'y mapalaki, mapakain, mapag-aral

paano ba ilalarawan sa mga kataga
ang hirap at sakripisyo ng amang manggagawa
upang tayo'y lumaking marangal at maihanda
sa pagtahak sa landas ng luha, tuwa't paglaya

ating pagpugayan ngayong Araw ng mga Ama, 
sina Tatay, Daddy, Ama, Itay, o kaya'y Papa,
haligi ng tahanan silang katuwang ni Ina
pagkat wala tayo sa daigdig kung wala sila

ating bati: Maligayang araw ng mga Tatay!
at sa lahat ng ama, mabuhay kayo! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.
06.18.2023

Sabado, Hunyo 17, 2023

Entrance, Pasukan, Pagserekan

ENTRANCE, PASUKAN, PAGSEREKAN

nakikita ng madla ang naroong paabiso
saan ang Entrance, Pasukan o Pagserekan dito
na nasa wikang Ingles, Tagalog, at Ilokano
habang aking binabaybay ang palengke sa Baguio

mahalagang maunawa ang ganitong salita
at ipinatatalastas ang trilingwal na wika
bagamat ang pagserekan nang hinanap kong sadya
sa U.P. Diksiyonaryong Filipino pa'y wala

Entrance, Pasukan, Pagserekan, daling unawain
mumunting salitang mabuting nababatid natin
dayo o katutubo, nagkakaintindihan din
pagkakaisa't unawaan ang hatid sa atin

di maliligaw, salitang Ilokano'y nawatas
kung may pagserekan, ano ang exit o palabas
buti nang may dagdag-kaalaman tayong napitas
na magagamit sa patutunguhan nating landas

- gregoriovbituinjr.
06.17.2023

Talinum pala ang spinach

TALINUM PALA ANG SPINACH

minsang maparaan ako sa palengke sa Baguio
ang tindang spinach ay kinunan ko ng litrato
aba'y talinum pala ito kung tawagin dito
salitang magandang ipalaganap na totoo

lokal na salitang sa pag-akda'y nais gamitin
na nasa U.P. Diksiyonaryong Filipino rin
gulay o dahon itong kaysarap sadyang ulamin
na mailalaga o kaya'y isapaw sa kanin

spinach na pampalakas ni Papay Da Selorman
masarap at pampaganda rin ng pangangatawan
marahil kaya talinum pampatalino naman
na pag inulam ay pampalusog niring isipan

tawag din ay water leaf, aba'y parang naiinom
pampatighaw ng uhaw at pampawi rin ng gutom
gayunpaman ay itutula ko na ang talinum
magtanim nito't baka sa sugat ay pampahilom

- gregoriovbituinjr.
06.17.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa Baguio
* talinum - matatagpuan din sa U.P. Diksiyonaryong Filipino, p. 1215

Huwebes, Hunyo 15, 2023

Telebisyon

TELEBISYON

marahil wala kasing telebisyon
kaya nagagawa ang nilalayon
sinusulat ang mga napapansin
at anumang napagninilayan din

minsan, nakatunganga sa kisame
paksa'y samutsari, di man balanse 
at nakakapagkonsentra talaga
sa pagsulat ng asam na hustisya

buti't walang telebisyon sa bahay
at naisusulat ang tuwa't lumbay
para bang telebisyon na'y balakid
sa nadadalumat, sa nababatid

bagamat minsan, nais kong manood
ng Voltes V na ikinalulugod
upang mabalikan ang nakaraan
ang panahon ng aming kabataan

telebisyon ba'y pampalipas-oras
lalo't di makapili ng palabas
nagti-T.V. rin naman noong araw
nang lumalaban pa si Manny Pacquiao

- gregoriovbituinjr.
06.15.2023

Martes, Hunyo 13, 2023

Bahaw

BAHAW

kaning lamig ay sayang kung di kakainin
kaya bahaw itong aking aalmusalin
kamatis at tuyong hawot ang uulamin
madaling araw natulog kaya puyat din

tanghali nang bumangon dahil nauuhaw
pagkainom saka lang napansin ang bahaw
mamaya na lang ako bibili ng sitaw
o talbos ng kangkong o ng isdang inihaw

kayrami kasing gawain at tinitipa
sa kompyuter na kwento, sanaysay, o tula
at mga ulat sa samahang maralita
na dapat matapos sa panahong tinakda

sa ngayon kailangan ko munang sumubo
upang nararamdamang gutom ay maglaho
bagamat ulam lang ay kamatis at tuyo
ay mabubusog din konti man ang niluto

- gregoriovbituinjr.
06.13.2023

Lunes, Hunyo 12, 2023

Pagkatha

PAGKATHA

oo, katoto, patuloy akong susulat
ng anumang akdang nakapagsisiwalat
ng mga isyu ng masa upang magmulat
na sana balang araw ay maisaaklat

madalas magnilay, minsan lang magliwaliw
pagkatha'y adhikaing di ako bibitiw
na sa kinagiliwan ko'y di magmamaliw
kapara'y tinipong "Alikabok at Agiw"

tinatangka kong isang araw, isang tula
subalit madalas ay di ito magawa
minsan, pagkagising sa umaga'y tutula
habang ang mga alaga'y pinatutuka

kung tatanungin nila anong aking bisyo
ay malinaw sa kanila anong tugon ko:
tumunganga't nilay, magsulat sa kwaderno
di babae, alak, sugal, o sigarilyo

mamatamisin ko pang ang musa'y dalawin
o mga manggagawa't dukha'y bisitahin
mabatid ang mga isyung sumasalamin
sa lipunang kayraming api't hirap pa rin

- gregoriovbituinjr.
06.12.2023