Ibasura ang E.O. 70

E.O. 70 ay dapat lang ipawalangbisa
dahil aktibista'y di naman kaaway ng madla
sila'y kumilos bilang tapat na lingkod ng dukha
aktibista'y naglilingkod sa uring manggagawa

kung kasalanan ang paglilingkod sa sambayanan
di ba't mas kasalanan ang patakarang patayan
ng pamahalaan laban sa dukhang mamamayan
kahit na walang proseso't wala pang kasalanan

kaya di makatarungan iyang E.O. 70
nang mawalan ng kalaban ang rehimeng DoDirty
nang mapulbos ang kilusang sa masa'y nagsisilbi
nang walang tutuligsa sa patayan araw-gabi

ang aktibista'y para sa panlipunang hustisya
tinutuligsa ang gobyernong bastos, palamura
lipunang makatao ang hangad ng aktibista
na di kayang gawin ng ganid at tusong burgesya

dapat lang ipawalangbisa ang E.O. 70
dahil ito'y sandata ng sistemang mapang-api
laban sa mga samahang may layuning mabuti
ang dapat ay ibagsak na ang rehimeng DoDirty!

- gregbituinjr.

Hindi krimen ang aktibismo

aktibista'y katulad ng mga Katipunero
sila'y may simulain at niyakap na prinsipyo
itinataguyod ang pakikipagkapwa-tao,
katarungan at pagkakapantay-pantay sa mundo

isang lipunang makatao ang pangarap nila
isang lipunang walang ganid na kapitalista
lipunang umiiral ang panlipunang hustisya
lipunang walang pang-aapi't pagsasamantala

aktibista'y kumikilos para sa karapatan
ng tao at para sa katarungang panlipunan
nais nilang mawala na ang tiwali't gahaman
upang magkaroon ng ginhawa't kapanatagan

kinakalaban ng aktibista ang mga sakim
sa kapangyarihan at nagdudulot ng panimdim
kinakalaban nila ang diktadurang malagim
na ang puso't isipan ng namumuno'y madilim

kaya di krimen ang may prinsipyo't ang aktibismo!
ang kriminal ay yaong mga negosyanteng tuso
na nanghuhuthot sa lakas-paggawa ng obrero
at palakad sa pamahalaan ay tiraniko

sa gobyerno'y kriminal ang pinunong tuso't tunggak
na sa elitistang naghahari pumapalakpak
kriminal ang pinunong pagpaslang ang nasa utak
kaya dapat lang ang mga tulad nila'y ibagsak!

- gregbituinjr.

Tutulan, labanan ang salot na E.O. 70

E.O. 70 ay pananabas sa karapatan

na mithi'y durugin yaong lehitimong samahan

patakarang nais takutin itong mamamayan

at ituring pa tayong kaaway ng sambayanan

E.O. 70 ay patakaran ng pandarahas

na mismong karapatang pantao ang tinatabas

ito'y patakarang mismong gobyerno ang nagbasbas

nang samahan ay ituring na kalaban ng batas

tutulan, labanan ang patakarang E.O. 70

tutulan, labanan ang panonokhang araw-gabi

tutulan, labanan, sistemang bulok, mapang-api

tutulan at wakasan na ang rehimeng DoDirty

- gregbituinjr.

* ang tula ay nilikha at binasa ng makata sa rali ng grupong IDefend sa harap ng tanggapan ng National Housing Authority (NHA), hapon ng Disyembre 10, 2019, Pandaigdigang Araw ng Karapatang Pantao

Human Rights Walk sa ikaapat na pagkakataon

Human Rights Walk sa ikaapat na pagkakataon

Upang itaguyod ang karapatan natin ngayon

Muli ay naglakad pagkat ito ang aming tugon

At layon upang ilantad ang laksang kabulukan

Ng sistemang tokhang na mithiin lang ay patayan.

Rinig mo rin ba ang hikbi't daing ng namatayan

Itong paglalakad mula C.H.R. hanggang Mendiola'y

Ginagawang sadya laban sa bulok na sistema

Humahakbang na para sa panlipunang hustisya!

Titiyakin nating sa tokhang ay may mananagot

Susulong tayo upang karahasan ay malagot

Walang iwanan hangga't hustisya'y di pa maabot!

Ating ipagpatuloy ang taunang Human Rights Walk

Lalo't nais nating tokhang at tiwali'y ilugmok

Kumilos tayo at ibagsak ang sistemang bulok!

- gregbituinjr.

* ang tula ay nilikha at binasa ng makata sa rali ng BMP-SANLAKAS-PLM, umaga sa tulay ng Mendiola sa Maynila, Disyembre 10, 2019, Pandaigdigang Araw ng Karapatang Pantao
* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 1-15, 2019, p. 20

Buwis-buhay sa trabaho

kinunan ko ng larawan ang isang manggagawa
siya'y nagtatrabaho ngunit peligrosong lubha
nasa tuktok ng gusaling sadyang nakalulula
malapit kay kamatayang tila di alintana

isang bahagi ng gusali'y pinipinturahan
at buwis-buhay ang gawaing kinakailangan
malakas ang loob sa trabahong dapat gampanan
mabuti't di siya nahulog sa kinalalagyan

sa pagka-stuntman kaya, obrero ba'y sinanay?
na gagawin ang trabaho kahit na buwis-buhay?
di na ba naisip na isang paa'y nasa hukay?
na sakaling magka-aksidente siya'y mamatay?

mataas yaong gusali kung iyong tatanawin
na dapat mong pag-ingatan kung iyong aakyatin
sa tayog ng gusali't init ng araw gagawin
trabaho'y ginawa para sa munting sasahurin

nawa sa baywang ay may tali siyang nakabigkis
na makasasagip sakaling sakuna'y gumahis
mabuhay ang obrerong buhay na'y ibinubuwis
kahit na sa kakarampot na sweldo'y nagtitiis

- gregbituinjr.

Huwag hayaang mangibabaw ang pamahiin

sariling kultura nila'y dapat nating igalang
habang nakikita natin alin ang mas matimbang:
ang pamahiin ng matatandang sa masa'y hadlang
o batayang agham ang ating isaalang-alang

dahil lumaki sila sa mundo ng pamahiin
iba ang kinalakihan nila't alituntunin
sa ganoong aspeto'y dapat silang respetuhin
ngunit paniwala nila'y huwag nating gayahin

pamahiin ba nila'y paniwalang di maparam
sapagkat di maipaliwanag ang agam-agam
pamahiin ba'y dahil sa takot o pakiramdam
o pamahiin ay walang paliwanag ng agham

pamahiin ba'y mula sa mga sariling kutob
na dahil walang mga paliwanag na marubdob
ay gumawa ng kuro-kuro't tinanggap ng loob
kaya sa katanghalian ay dilim ang sumaklob

tayong nakakakita'y dapat nagsusuri naman
upang makuro ang takbo ng kanilang isipan
tayong nakakakita'y may sariling panuntunan:
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

sa kanilang daigdig ay huwag tayong pumasok
at baka aswang at manananggal ang yumukayok
sa pamahiin nila'y huwag tayong palulugmok
kundi ibagsak natin ang sistema nilang bulok

- gregbituinjr.

Pagyakap sa simpleng pamumuhay

kabataang tibak pa lang ako'y sumumpang tunay
sa pagyakap sa prinsipyo ng simpleng pamumuhay
hindi magpayaman, hindi magpahinga-hingalay
pagkat buhay ay sa pakikibaka na inalay

ako'y tibak na lipunang makatao'y pangarap
nakikibaka upang masa ginhawa'y malasap
pagkat tulad ko'y Katipunerong yakap ang hirap
walang panahon upang sa buhay ay magpasarap

nagsisikap itayo ang lipunang makatao
habang binabaka ang salot na kapitalismo
isinasabuhay ang Marxismo at Leninismo
pati diwa ng Kartilya'y itinataguyod ko

simpleng pamumuhay ang niyakap ko bilang tibak
ito ang panuntunan ng prinsipyo't tinatahak
handa pa rin sa pagkilos, gumapang man sa lusak
hanggang ang sistemang bulok ay ating maibagsak

- gregbituinjr.

Tinitingala ko ang kalangitang walang malay

tinitingala ko ang kalangitang walang malay
ngunit kung pakatitigan mo'y sakbibi ng lumbay
diyata't hanggang ngayon ay di ako mapalagay
nasaan ang nawawala naming mahal sa buhay?
siya ba'y ipiniit o iwinala nang tunay?

sumasayaw ang ningas ng kandila sa kawalan
mamaya'y unti-unting mauupos sa karimlan
dama ko'y tikatik ng ambon at ambang pag-ulan
habang inaabangan ang hustisyang panlipunan
na ibubulwak ng nakaninong sinapupunan

nanoot ang poot sa kabulukan ng sistema
kumukurot sa puso ang inhustisya sa masa
kaya ito'y dapat baguhin, anang aktibista
ngunit kayraming winala nang sila'y nakibaka
para sa mga nangawala'y panlipunang hustisya

nawa'y mabago na ang sistemang tadtad ng bulok
nawa'y mawala na ang mga tiwali at bugok
nawa'y uring manggagawa ang malagay sa tuktok
nawa'y matinong lipunan na'y ating mailuklok
nawa'y makita na silang sa dilim inilugmok

- gregbituinjr.

Kumikilos tayo, hindi para sa pera

kumikilos tayo, hindi para sa pera
kundi para sa pagbabago ng sistema
para makamit ang panlipunang hustisya
at upang paglingkuran ang uri't ang masa

kumikilos tayo upang magkapitbisig
ang uring manggagawang ating kapanalig
babakahin natin ang sanhi ng ligalig
at ang mapagsamantala'y ating mausig

kumikilos tayo, hindi para sa sweldo
gayong hindi naman tayo swelduhan dito
kumikilos tayo para sa pagbabago
walang sahod kundi talagang boluntaryo

ang pagkilos ay dahil sa prinsipyong taglay
lalo na't niyakap ay simulaing tunay
pagbabago ng lipunan ang aming pakay
upang kamtin ang ginhawa't magandang buhay

- gregbituinjr.

Katarungan ba'y saang balon natin masasalok?

tagtuyot na ba sa hustisya ang ating lipunan

kaya di umaambon ng hustisyang panlipunan

hahayaang bang humalakhak ang may kasalanan?

at tatawa-tawa lang sa kanilang kalayaan

ang konsepto ba ng hustisya'y ating naaarok?

tingin ba natin sa krimen nila'y pawang pagsubok"

sa tagtuyot na katarungan ba'y may malalagok?

katarungan ba'y saang balon natin masasalok?

maraming biktima ng walang proseso, pinaslang

di man lang nilitis kung ang mga bituka'y halang

di man lang pinatunayan kung may mga paratang

sinong mga salarin, sinong mga salanggapang

kung may mapag-iigibang balon o posonegro

tiyak maraming biktima ang nakapila rito

tiyak maraming salarin ang makakalaboso

ngunit nahan ang balon ng hustisya sa bayan ko

- gregbituinjr.

* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 1-15, 2019, p. 20

Igalang ang paniniwala nila, ngunit huwag paniwalaan

may paniniwala silang dapat nating igalang
igalang lang natin ngunit di paniniwalaan
pagkat tayo'y tibak na may sariling panuntunan:
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

igalang natin ang pamahiin ng matatanda
igalang natin ngunit huwag tayong maniwala
sa pagsusuri't agham tayo dapat mabihasa
aba'y wala na tayo sa panahong makaluma

bawal magwalis sa gabi't aalis daw ang swerte
katumbas pala ng iyong swerte'y ang mga dumi
pusang itim daw ay malas, huwag kang magpagabi
ang mga ita't baluga ba'y malas din sa tabi

materyalismo diyalektika'y ating prinsipyo
kung may mga batayan lang maniniwala tayo
pamahiin na'y di uso sa lipunang moderno
metapisika'y kaagapay ng kapitalismo

kaya dapat tayong magsuri, magsuri, magsuri
kung nais nating ang uring manggagawa'y magwagi
dapat tayong magwagi sa tunggalian ng uri
at ating ibagsak ang elitistang paghahari

- gregbituinjr.

Ang Pinduteros Award mula sa HRonline.ph

Pinduteros Award, ito'y mabunying gantimpala

Isang pagkilalang may maganda kang nagagawa

Nababasa ng mamamayan ang iyong inakda

Dahil karapatan ay ipinagtanggol mong kusa

Upang panlipunang hustisya'y makamit ng madla

Tunay na pagkilalang di dapat maisantabi

Edukasyon din ito para sa nakararami

Ramdam mo bang ang karapatan ng madla'y umigi

O karapata'y tinotokhang sa dilim ng gabi

Saksi ang award sa pakikibakang anong tindi

Ang Pinduteros Award, may prinsipyo't pakinabang

Walang anumang karapatang dapat tinotokhang

At walang sinumang tao ang dapat pinapaslang

Rimarim ng inhustisya'y dapat lamang maparam

Daan ang award upang karapatan ay igalang.

- gregbituinjr.

* nilikha ang tula sa ika-9 na Pinduteros Awards Night at binasa ng makata matapos siyang magawaran ng nasabing award sa kategoryang blogsite.

Pagtatasa

di raw naman makararating sa paroroonan
ang di raw marunong lumingon sa pinanggalingan
kaya pagtatasa sa nangyayari'y kailangan
tasahin anong nagaganap sa kasalukuyan
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

dapat itong gawin sa pang-araw-araw na buhay
habang nagpapahinga'y isabay ang pagninilay
bago mananghalian ay maghinaw ka ng kamay
minsan, dapat magsuri kahit nadarama'y lumbay
upang umalwan ang loob at isipan nang sabay

ano ang mga isyu't problemang kinakaharap?
balakid na ba iyan sa mga pinapangarap?
paano pakikitunguhan ang mga kausap?
kung sila sa tingin mo'y pawang mga mapagpanggap?
baka tugon sa isyu't problema'y aandap-andap?

walang mahirap na pagtatasa kung magtatasa
pagkat may kalutasan ang bawat isyu't problema
huwag maging maligalig sa pag-aanalisa
batid mo kung saan ka nagmula't saan pupunta
kaya anumang sulirani'y iyong makakaya

- gregbituinjr.

Sa Araw ng Dakilang Gat Andres Bonifacio

muli kami ngayong nagrali bilang pagpupugay

kay Supremong Andres Bonifacio, dakilang tunay

manggagawang nakapula'y kapitbisig sa lakbay

upang ipakita ang pagkakaisa! Mabuhay!

nakibaka na ang mga Katipunero noon

upang itayo ang bansa, sila'y nagrebolusyon

uring manggagawa'y nakikibaka hanggang ngayon

upang wakasan ang salot na kontraktwalisasyon

upang makalaya sa kuko ng kapitalismo

na dahilan ng pagsasamantala sa obrero

upang magkaisa laban sa burgesya't pasismo

upang itayo ang isang lipunang makatao

taun-taon, nagmamartsa ang uring manggagawa

sa araw ni Bonifacio, ang bayaning dakila

bayaning inspirasyon upang ang uri'y lumaya

at matayo ang lipunang pantay-pantay ang madla

- gregbituinjr.

* nilikha ang tula bilang pagninilay sa ika-156 kaarawan ni Gat Andres Bonifacio, habang kasama sa rali ng mga manggagawang bumubuo sa grupong PAGGAWA, Nobyembre 30, 2019, mula Old Senate hanggang Mendiola sa Maynila.

Salagimsim sa Global Climate Strike

taas-noong pagpupugay sa lahat ng narito

at upang makatugon sa klimang pabagu-bago

lalo't kayrami na nating nararanasang bagyo

dagdag pa ang bulok na sistemang dahilan nito:

winawasak ng kapitalismo ang ating mundo

sa pagtitipong ito ng raliyista't artista

na climate change ang isyung tinatalakay ng masa

na dahilan upang mag-usap at magsama-sama

na paano tayo makakatugon sa problema

na paano mababago ang bulok na sistema 

sa nagbabagong klima'y apektado na ang madla

ito rin ang isyu't problema ng maraming bansa

mga nag-uusap na bansa ba'y may magagawa

o dapat kumilos na rin ang uring manggagawa

upang baguhin ang sistemang dahilan ng sigwa

dapat nang kumilos ang manggagawa't sambayanan

suriin ang problema't lipunan ay pag-aralan

bakit nagka-krisis sa klima't ano ang dahilan

kumilos tayo't putulin ang pinag-uugatan

sistema man ito o lipunan nitong gahaman

itayo natin ang isang mundong walang pasakit

walang pribadong pag-aari't walang naiinggit

nangangalaga sa tao, kalikasan, may bait

habang buhay pa'y itayo ang lipunang marikit

na tao'y pantay na lipunan ang danas at sambit

- gregbituinjr. 

* sinulat sa pagkilos na tinawag na "Global Climate Strike" na ginanap sa Bantayog ni Lapulapu sa Luneta, Maynila, Nobyembre 29, 2019. Ang nasabing Global Climate Strike ay kasabay ng mga nagaganap ding ganuon sa iba pang panig ng daigdig.

Pagninilay sa pagkabata

ang batang makulit ay napapalo raw sa puwit
ay, paano ba naman, kapwa bata'y nilalait
magdudulot lang ng away, sila'y magkakagalit
aba'y pagsabihan lang sila't huwag magmalupit
baka balang araw, batang makulit ay babait

ang batang matalino ay nag-aaral ng husto
asignaturang bigay ng guro'y gagawin nito
magbubuklat lagi't babasahin ang kanyang libro
kinabukasa'y nasa isip, pagharap sa mundo
kaya siya'y matiyaga't nagsisikap matuto

ang batang masikap ay tiyak na di maghihirap
matiyagang mag-aral, punung-puno ng pangarap
tinutulungan din ang ama't inang mapaglingap
upang sa kinabukasan ay di niya malasap
ang pinagdaanang buhay ng pamilyang mahirap

ang batang naliligo, sa sakit ay nalalayo
magsabon ka't maghilod din ng katawan, maggugo
kili-kili't singit ay hilurin nang taos-puso
alisin ang sangkilong libag nang di masiphayo
magbanlaw ka nang bumango't ang iba'y marahuyo

- gregbituinjr.

Di ko alam kung ako ba'y leyong sumisingasing

di ko alam kung ako ba'y leyong sumisingasing
habang malakas ang hilik sa kabila ng dingding
sarili'y hinimay-himay ko habang nahihimbing
at hinahamon sa paligsahan ang magagaling
maaabot kaya ang matayog na toreng garing

di maaaring basta na lang natin mairaos
ang bawat aktibidad kahit tayo'y kinakapos
makakakain ba ng matamis na paradusdos
habang sinasakatuparan ang layuning lubos
paano ba dapat mabalasa ang haring bastos

habang tulad ng isnayper, naroong nakatitig
sa samutsaring isyu't problema'y di matigatig
paano bang bagong tanim na puno'y madidilig
paano bang uring obrero'y magkakapitbisig
paano bang tiwali sa gobyerno'y mauusig

di basta-basta mag-organisa ng mga dukha
paano ba mapapakilos ang mga walang-wala
ang masa pa ba'y daluyan ng aktibista't isda
masang tulad ng dagat, umaalon, bahang-baha
paano bang bulok na sistema'y sinasagupa

- gregbituinjr.

Hinawakan ko lang sa likod, nagalit na

hinawakan ko lang siya sa likod, nagalit na
nililipat ko raw ang negatibong enerhiya
sa kanya, kaya ako'y agad namang lumayo na
kahit ako'y naglalambing lamang naman sa kanya

kadarating ko lamang noon sa munting tahanan
sa kabila ng pagod ay sabik ko siyang hagkan
hanggang sa aking nahawakan ang kanyang likuran
aba'y nagalit na't ako'y kanyang pinagtabuyan

kaya anong gagawin ko, anong dapat kong gawin
hinawakan ko lang sa likod, ako na'y salarin
tila ba naiiba ang ihip ng kanyang hangin
ako na'y isang berdugong di dapat palapitin

pag-iisip niya'y walang kongkretong pagsusuri
di siyentipiko, kundi pamahiing kadiri
walang batayan, pag-iisip na di mo mawari
o ayaw na niya sa akin kaya namumuhi

negatibong enerhiya ko raw ay kanyang ramdam
ilang ulit nang nangyari iyon, di na naparam
sa aking paglalambing, siya'y agad nasusuklam
mula ngayon, siya'y di ko na dapat inaasam

- gregbituinjr.

Huwag kang tumunganga, makiisa sa kilusang masa

mabuting sa kilusang masa'y may partisipasyon
kaysa naman nakatunganga lang buong maghapon
mahirap laging nakatanghod lang sa telebisyon
at sa kawalang pag-asa na lang nagpapakahon

ano bang nangyari't nakatunganga na lang lagi
sa maghapon at magdamag nagbabakasakali
baka dumating ang pag-asang di naman mawari
at paano madurog ang gahamang naghahari

araw-gabi na lang, sa telebisyon nakatanghod
ngunit pawang drama sa buhay ang pinanonood
balita'y di mapakinggan, sa drama nalulunod
nakatunganga buong araw, di nakalulugod

di maaaring lagi lang tayong nasa pantasya
dapat ay makasama tayo sa kilusang masa
alamin ang iba't ibang isyu'y mga problema
upang tayo'y maging matatag sa pakikibaka

makibaka tayo't huwag laging nakatunganga
pag-aralan itong lipunang di mapagkalinga
halina't maging kaisa ng uring manggagawa
at baguhin ang sistemang naghahari'y kuhila

- gregbituinjr.

Sa Araw Laban sa Karahasan sa Kababaihan

taas-kamaong pagpupugay sa kababaihan

pagkat tao'y nagmula sa inyong sinapupunan

pagkat nanggaling sa inyo'y buong sangkatauhan

kaya marapat kayong saluduhan at igalang

ang kalahati ng buong daigdig ay babae

ngunit kayraming kababaihan ang inaapi

pinagsasamantalahan ng kung sinong buwitre

at inuupasala ang puri ng binibini

paano ba pipigilan ang pagyurak sa dangal

at ipagtatanggol ang puri ng babaeng basal

paano mapipigil ang pagnanasa ng hangal

at igalang ang taong kawangis ng inang mahal

may araw na itinalaga upang mapawi na

ang karahasan sa kababaihan, mawala na

dapat pa bang may isang araw na itatalaga

upang karapatan nila'y ating maalaala

sa kababaihan, taas-kamaong pagpupugay

kalahati kayo ng mundo, mabuhay, mabuhay!

nawa'y lalaging nasa mabuti ang inyong lagay

at wala nang dahas na dumapo sa inyong tunay!

- gregbituinjr.

* nilikha ng makata bilang paggunita sa International Day for the Elimination of Violence Against Women, Nobyembre 25, 2019, matapos ang ginawang pagkilos ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) sa araw na ito.

Kalatas: Bawal umutot sa loob ng sasakyan

sumakay ako ng traysikel kani-kanina lang
humahangos akong nagtungo sa isang tanggapan
sa kabila ng pagod, ako'y napangiti naman
dahil sa nabasa kong nagbigay ng kasiyahan
sabi ba naman: Bawal umutot, lalo't siksikan

pinangingiti ka kahit hapo ka sa gawain
kaya kalatas sa sasakyan ay basa-basahin
mapapaisip kang talaga pag iyong namnamin
minsan, dapat ding ngumiti kahit may suliranin
upang ang iyong kalooban ay lumuwag man din

- gregbituinjr.,11-25-19

Gawing ekobrik ang upos ng yosi

para raw akong baliw na nag-iipon ng upos
ng yosi, na pawang kalat na di matapos-tapos
tangka kong i-ekobrik ang upos na di maubos
pagkat epekto sa paligid ay kalunos-lunos

kung ako lang mag-isa, makababawas ng konti
ngunit kung marami ang gagawa, bakasakali;
iyang upos ang isa sa basurang naghahari
sa dagat, kinakain ng isda't nakakadiri

sa latang walang laman, mga upos ay tipunin
para sa kalikasan, ito'y isang adhikain
bakasakaling makatulong makabawas man din
sa milyun-milyong upos, libu-libo'y iipunin

mas mainam kung darami pa ang gagawa nito
lalo na't tutulong ang mismong naninigarilyo
isisiksik sa boteng plastik ang upos na ito
at kahit paano'y makatulong tayo sa mundo

ie-ekobrik na upos ay tawaging yosibrik
paraan upang mabawasan ang upos at plastik
mga upos ay i-yosibrik, sa bote'y isiksik
upang mga basura'y di na sa atin magbalik

- gregbituinjr.

Ilang Tanaga sa Pagkilos

dukha'y kawawa nga ba

sapagkat walang pera

o kikilos din sila

kapag naorganisa

di dapat kawawain

ang dukhang kauri rin

pagkat kasama natin

sa adhika't layunin

laban sa mapang-api,

pamahalaang bingi,

lipunang walang silbi,

kaya dapat iwaksi

di dapat kaawaan

ang dukha't lumalaban

silang sigaw din naman:

baguhin ang lipunan

panawagan ng masa:

wakasan ang sistema

lipuna'y palitan na

ng inaaping masa

hukbong mapagpalaya

ang uring manggagawa

na dapat laging handa

sa pagharap sa sigwa

kapitalistang gumon

sa kontraktwalisasyon

sa lupa na'y ibaon

ang susi'y rebolusyon

tara't magkapitbisig

ipakita ang tindig

dapat nating mausig

ang sanhi ng ligalig

* ang TANAGA ay uri ng tulang may tugma't sukat na pitong pantig bawat taludtod at apat na taludtod sa bawat saknong

* Nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Nobyembre 16-30, 2019, p. 20.

Minsan, mahirap maglakbay sa pagdaan ng sigwa

minsan, mahirap maglakbay sa pagdaan ng sigwa
lalo't matinding bagyo'y iyong makakasagupa
dapat magbiyakis sa pagtawid natin sa baha
itataas itong laylayan upang di mabasa

lalo't dadalo sa pulong, dapat ay presentable
di gusot ang suot dahil sa ulan at biyahe
di maganda kung basang-basa ka na't anong dumi
di ka na makaporma sa magandang binibini

nakakapote ka man sa panahon ng tag-ulan
at tatahakin ay mataas na tubig sa daan
magbiyakis nang di mabasa ang iyong laylayan
mag-ingat hanggang makarating sa paroroonan

minsan, pagtila ng ulan ay magandang hintayin
kaysa lumusong sa baha't baka ka pa sipunin
kaysa basurang aanud-anod ay sagupain
maliban kung may takdang oras palang hahabulin

- gregbituinjr.

* pagbiyakis - itinaas ang pantalon upang di mabasa

Pagtahak sa naiibang mundo

maraming araw-araw na lang nag-iinom sila
at pag tumatagay sila, animo'y ang sasaya
naghahalakhakan pag katagay na ang barkada
tila ba tinahak nilang daigdig ay iisa

ngunit pag natapos ang inuman, mag-isa na lang
tila ba bumalik sa dating mundong kinagisnan
walang trabaho, panay problema, pulos awayan
tila di malaman kung anong pagkakaperahan

iba ang mundo ng tagay, doon sila'y prinsipe
doon ay nabubuo nila ang mundong sarili
walang problema, tawanan, animo'y komedyante
paraan ng pagtakas sa problemang di masabi

tagay ng tagay, di na kinakaya ang mamuhay
pagsayad ng alak sa sikmura'y may ibang buhay
nililikha'y sariling daigdig na walang lumbay
nanghihiram ng saya pansamantala mang tunay

araw-gabi na lang ay nasa pantasyang daigdig
at tumatakas sa problemang di nila madaig
marahil kung di sila lango, kulang sa pag-ibig
kaya kung anu-ano na lang ang nasok sa bibig

- gregbituinjr.

Mga Tibok ng Diwa

MGA TIBOK NG DIWA

isipin mo ang mundo

at nagbabagong klima

anong pakiramdam mo

sa iyong nakikita

ang lupa'y iyong damhin

sa pintig ng alabok

mundo'y may tagubilin

kung anong tinitibok

payo'y pangalagaan

itong kapaligiran

huwag pababayaan

ang ating kalikasan

ilog ay umaagos

ang ulan ay tikatik

sa puso'y tumatagos

ang kaysarap na halik

lalabhan ko ang damit

ng diwata ng gubat

pawis na nanlalagkit

sa palad ay kaybigat

basurang nabubulok

ay iyong ihiwalay

sa hindi nabubulok

itapong hindi sabay

sahig ay lumangitngit

pagkat kayraming butas

narinig hanggang langit

ang pagaspas ng limbas

mawawala ang puno

pag laging nagpuputol

pag gubat ay naglaho

ang buhay ay sasahol

- gregbituinjr.

* unang nalathala sa munting pahayagang Diwang Lunti, isyu ng Nobyembre 2019, pahina 20

Pag sinampilong ka ng mutya

minsan, maalam ding magalit ang mga diwata
lalo na yaong kaygandang dilag mong minumutya
huwag mong hahayaang pumatak ang kanyang luha
dahil nadama niyang niloko mo siyang pawa

gawin mo ang marapat upang mawala ang galit
ng sinisintang ang poot ay tila abot langit
baka nadama niya'y karanasang anong pait
sa piling mo't pagsinta pala niya'y nasa bingit

pag sinampilong ka'y agad iwasang kapagdaka
mag-ingat-ingat din, baka ikaw ay masungaba
at tumama sa kung saan ang maganda mong mukha
sa anumang mangyayari'y dapat lagi kang handa

kung iibigin mo ang diwata'y maging matapat
pagkat tila ibinibigay niya'y lahat-lahat
kung magmamahal ka'y dapat ka ring maging maingat
pagkat puso't damdamin ay nasasaktan ding sukat

- gregbituinjr.

Iwas, salag, bigwas

dapat gawin nati'y pag-iwas, pagsalag, pagbigwas
taktika sa pagdepensa sa masang dinarahas
habang kumikilos tayo't masa'y pinalalakas
at mga prinsipyong tangan nila'y pinatitigas

magpalakas tayo't di lang lakas ng katuwiran
nang mapigilan ang anumang bantang karahasan
tuwina'y ipagtanggol ang pantaong karapatan
kaya dapat nating depensahan ang uri't bayan

iiwasan natin ang mga suntok ng estado
kung makatama man sila'y salagin natin ito
at kung mawala sila sa porma'y bibigwas tayo
ng ala-Pacquiao na sadyang kaytigas ng kamao

matutong umiwas, sumalag, bumigwas, tumabi
makipagkpitbisig tayo sa ating kakampi
matuto rin tayong bumigwas pag tayo'y inapi
ngunit ilagan ang suntok ng mapang-aping imbi

- gregbituinjr.

Hustisya sa hinalay na dilag

grabeng balitang tila ba di ka matutunawan
pag nabasa mo, sarili'y baka di mapigilan
dahil sa galit, nakakapanginig ng katawan
"katorse anyos na dilag ay sex slave ni insan"

anang ulat, ginagapang siya pag lasing ang suspek
ginagalaw, nilalaspag, binababoy ang pekpek
sa dalagita'y takot at lagim ang inihasik
sa loob ng dalawang taon siya'y kinatalik

madalas, dalawa silang naiiwan sa bahay
subalit ang dalagita'y di na napapalagay
pananahimik niya'y di nakatulong na tunay
dahil nagpapatuloy ang nangyaring panghahalay

hanggang di na iyon matiis pa ng dalagita
kaya sinumbong sa kaanak ang nadamang dusa
nagresponde ang barangay, suspek ay dinakip na
at kaso ng panghahalay ay agad isinampa

dusa ng dilag ay kaytagal pang paghihilumin
dapat managot ang suspek, siya'y pinsan pa man din
dahil sa seks pinsang dalagita ang inalipin
suspek ay dapat lang makulong sa ginawang krimen

- gregbituinjr.

Ginawa ko nang titisan ang lata ng sardinas

lata ng sardinas ay ginawa ko nang titisan
nang matipon doon ang titis at upos na iyan
dapat din nating alagaan ang kapaligiran
na kung di mo malinisan ay huwag mong dumihan

ilagay sa titisan ang abo ng sigarilyo
simpleng bagay lang itong hinihiling ko sa iyo
anong paki ko kung sinusunog mo ang baga mo
basta ilagay mo sa tama ang upos mo't abo

ginagawa kong titisan ay ibinabahagi
sa kakilala kong sunog-bagang di ko mawari
di ko sila mapipigilan sa bisyong masidhi
ang payo ko lang ay ayusin ang kanilang gawi

ginawa ko nang titisan ang lata ng sardinas
nang magamit nyo't titis ay di kumalat sa labas
kaya munting payong ito'y aking pinangangahas
upang magandang kapaligiran ang namamalas

- gregbituinjr.

* titisan - salitang Batangas sa ash tray