Tanaga sa Batang Manggagawa

TANAGA SA BATANG MANGGAGAWA
ni Gregorio V. Bituin Jr.

(tanaga para sa Hunyo 12, World Day Against Child Labor)

Api na't lumuluha
Ang batang manggagawa...
Nasaan ang kalinga
Sa tulad nilang bata?

Atat na kami, manggagawa

ATAT NA KAMI, MANGGAGAWA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

tayo ba'y kaya naging manggagawa
ay para busugin lang ang iilan?
hindi ba't ang ating lakas-paggawa
ang ugat ng pag-unlad ng lipunan?
bakit tayong gumagawa ang dukha?
bakit iilan ang nakikinabang?

bakit tayong mayoryang nagpapawis
na siyang bumubuhay sa daigdig
yaong binubusabos, nagtitiis
tayong gumamit ng utak at bisig
nang umunlad ang lipunan ay tikis
manggagawa'y saan dapat sumandig?

ang mga minorya'y tatawa-tawa
tayo raw, walang karapatan dito
sila raw ang may-ari ng pabrika
may kontrol ng kalakal at gobyerno
tayo ba'y wala nang magagawa pa
upang baguhin ang sistemang ito?

tunggalian ng uri'y tumitindi
nakadudurog ng puso't isipan
at ngayon, atat na atat na kami
upang gapiin ang ating kalaban
ngayon pa lang ay atin nang iwaksi
itong kapitalismo ng iilan

Sa paglayas ni Misis

SA PAGLAYAS NI MISIS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

pag nilayasan ni Misis, kayhirap

puso't diwa'y tunay na naghihirap

            dapat bang hanapin ko siyang muli

            upang suyuin ng puso kong sawi

pagsinta'y nais ko muling malasap

hangad kong kami'y muling magkausap

            kasama ng pagkatao ko't puri

            ang babaeng iniibig kong sidhi

pagbabalik niya'y hihintayin ko

at muli sa kanya'y magsusumamo

alang-alang sa anak naming ito

Sa problema'y asal-bumbero

SA PROBLEMA'Y ASAL-BUMBERO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

pag may sunog, darating ang bumbero

apoy ay papatayin niyang todo

            munti mang apoy, di pababayaan

            pagkat panganib pa rin sa tahanan

tulad ng problema ng ilang tao

kumikilos lang tulad ng bumbero

            kikilos lang pag problema'y nariyan

            walang plano, problema'y dumating man

alam na ngang sila'y idedemolis

di naghanda't nag-ayos ng papeles

huli na, sila na'y pinapaalis

Kanlungan ang tahanan

KANLUNGAN ANG TAHANAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

"itaboy natin ang nagdedemolis

magkaisa tayo bago matiris!"

            dukha'y marubdob sa usaping bahay

            ipaglalaban nila itong tunay

"sa tahanang ito tubo't nagtiis

di tayo dito dapat mapaalis!"

            sa dukha, usaping bahay ay buhay

            naukit dito'y saya nila't lumbay

bawat bahay ay ating pananggalang

laban sa bagyo, init, sakim, halang

sa demolisyon, di dapat pasagpang

Yosi o tibi?

YOSI O TIBI?

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

"kaibigan ko, kaysarap magyosi"

habang tangan ang isang basong basi

            ang tinuran niya'y nakalulungkot

            at ginantihan ko siya ng sagot:

"iyan din ang lagi kong sinasabi

bago ako magkasakit ng tibi"

            natameme siya't tila nayamot

            tunganga lang, musika ma'y maharot

sa pagbuga'y binibilog ang usok

kaysaya pa sa nakasusulasok

ngunit di maitaboy yaong lamok

Maghinaw bago kumain

MAGHINAW BAGO KUMAIN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

kung nais mong magsakol sa pagkain

maghinaw muna't sasarap ang kain

            kayhirap yaong kayrumi ng kamay

            sakol ang kaning isusubong tunay

may isang basong tubig kung mahirin

sa ulam na kamatis, tuyo't asin

            pag nabusog, ikaw'y mapapadighay

            tumayo, maglakad, huwag hihimlay

maiging maghinaw bago magsakol

upang sa mikrobyo'y di maulaol

hirap magkasakit, kahol ng kahol

Masama ang labis

MASAMA ANG LABIS

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

may kasabihang "labis ay masama"

kunin lang kung anong sapat at tama

            huwag tularan ang trapong gahaman

            na ninong ng mga katiwalian

sa gobyerno'y kayraming kuhila

sa dugo ng madla'y nagpapasasa

            mga trapo'y di man lang mahirinan

            sagpang ng sagpang, walang kabusugan

ang lalamunang puno'y nakapinid

masibang halos maputol ang litid

nakahihinga pa ba silang manhid

Sa pabrika'y sakal

SA PABRIKA'Y SAKAL

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

"magtrabaho kayo ng magtrabaho

at tataasan ko ang inyong sweldo

            pabrikang ito'y paunlarin natin

            hahatian kayo sa tutubuin"

maganda ang panukala ng amo

dahil doon, nagpakasipag ako

            ngunit may kasunod ang kanyang bilin

            pagsapi sa unyon ay huwag gawin

patuloy ang obrerong nagpapagal

pag nasa loob ng pabrika'y sakal

kalabaw kang di dapat umatungal

Himagsik ng hukluban

HIMAGSIK NG HUKLUBAN

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

nais ng matatandang maghimagsik

sa panghihina ng katawang siksik

            "Puntanyo ng Kabataan" ang hanap

            baka sa pagkabata'y makasagap

nais nilang sariwa'y makatalik

sa pagkabasal ay namumutiktik

            ngunit sagi lang iyan sa hinagap

            gayong sa tunay, puso'y nasa hirap

di na magbabalik ang kabataan

ito'y diyalektika ng katawan

na dapat tanggapin ng kalooban

Pesteng trapik

PESTENG TRAPIK

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

dapat bang luwangan ang mga daan?

o sadyang kayrami lang ng sasakyan?

            sa isang lugar lang ba nakonsentra

            ang mga nais puntahan ng masa?

lagi nang trapik sa mga lansangan

ulo'y baka mag-init nang tuluyan

            pag lumubha ang trapik sa kalsada

            konting lamig lang, pare, magpasensya

trapik ay kaytagal nang suliranin

paglutas ay dapat pakaisipin

bago may mamatay muli't barilin

Pila balde

PILA BALDE

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

sa basketbol, sinumang matatalo

suot sa bukang hita ng nanalo

            usapan kasi nila'y pila balde

            desisyong ito'y usapang lalaki

kaya laro'y dapat pagbutihin mo

kung ayaw mong mangamoy-bayag dito

            sa laro'y paghusayan ang diskarte

            dapat magplano kayong magkakampi

may "teamwork" dapat ang bawat koponan

dahil pag kanya-kanyang diskartehan

tiyak pila balde silang talunan

Bilin ni ermat

BILIN NI ERMAT

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

"mag-aral kang mabuti, aking anak

upang buhay mo'y di maging bulagsak"

            ngunit paano kay inay aamin

            na lagpak ako sa isang aralin

"ayoko kasing ikaw'y mapahamak

di ko kayang gumapang ka sa lusak"

            tiyak sa singit ako'y kukurutin

            pag paglagpak ko'y aking uulitin

magaling na nanay ang aking inay

sa pangaral, binusog akong tunay

dapat lang, magsunog ako ng kilay

Madawag man ang lungsod

MADAWAG MAN ANG LUNGSOD

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

Isa akong taal na Manilenyo

Sampaloc ang tinubuang lupa ko

            Kasangga mo sa anumang larangan

            Kahit sa bote't maboteng usapan

Aking minamahal ang lupang ito

Karangalan kong maging Pilipino

            Kahit itanong mo sa barkadahan

            Habang tumutungga't namumulutan

Pabalik-balik man sa Balic-Balic

Matinong buhay, sa isip sumiksik

Ang lungsod man sa dawag ay matinik

Binilog ng numero

BINILOG NG NUMERO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

ekonomya raw ng bansa'y umangat

ibig bang sabihin, dukha'y bubundat?

            o ito'y isa na namang mahika

            sa numerong hindi ramdam ng masa

sa pagkain, aralin, dama'y salat

lima nga'y hati pa sa isang aklat

            karne'y mahal, isda, gulay, delata

            wala nang mabiling ulam na mura

tumaas ma't bumaba ang numero

pag-angat ay dapat ramdam ng tao

kung hindi, binibilog lang ang ulo

Bakit pula ang bandila

BAKIT PULA ANG BANDILA

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

"bakit bandila ninyo'y kulay pula

iyan ba'y watawat ng komunista?"

            kulay pula'y tanda ng kagitingan

            sa harap ng maraming kaapihan

"komunismo ba'y yakap-yakap nyo na

kaya bandila'y nais nyong mapula?"

            kung iba'y kulay ng kaalipinan

            dito na kami sa pulang palaban

iba't iba yaong tingin sa kulay

ang mahalaga'y pagtingin sa buhay

nais mo ba'y api o layang tunay?

Ang maging makata

ANG MAGING MAKATA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

"To be a poet is more than a hobby, more than a profession -- it's a divine calling." - Maria Criselda Santos

ang maging makata'y di gawain lamang
o isang trabahong kinagigiliwan
walang sahod ito't pulos katitikan
pagyakap sa wika nitong buong bayan
ang pagmamakata'y di pangkaraniwan

ang maging makata'y banal na gawain
ang salita'y yakap, diwa'y umaangkin
puso'y nagmamahal, nagtitiis man din
magmakata'y dukha, palad kung palarin
sa mga salita, ikaw'y aaliwin

iba't ibang buhay ang aring itula
kagaya ng dusa ng maraming dukha
isasalaysay din itong manggagawa
habang binibisto ang mga kuhila
sa kanilang ganid na kilos sa madla

tulad ni Balagtas, o Corazon de Jesus
ang pagmamakata'y pagyakap mong lubos
sa tinig ng bayan, sa dukhang busabos
habang ang malupit iyong kinakalos
sa mga tula mong nais mong matapos

Panibagong Banta sa Banlik ng Panatag

PANIBAGONG BANTA SA BANLIK NG PANATAG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

bahagi ng bansa pag muling sasakupin
ano ang dapat nating isipin at gawin
dugo ng bayan ba'y muling padadanakin
nang itong dayuha'y tuluyang paalisin
http://www.philstar.com/headlines/2013/05/31/948591/chinese-general-reveals-strategy-panatag-takeover

* banlik - shoal
* Banlik ng Panatag - Panatag Shoal (Scarborough Shoal)

Dinastiya'y muling nagwagi

DINASTIYA'Y MULING NAGWAGI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

14 pantig bawat taludtod

dinastiya'y nagwagi ng nagdaang halalan

pawang mga nanalo'y galing sa isang angkan

iyong pakasuriin, bakit nangyari iyan

magkamag-anak yaong nasa kapangyarihan

nangyari pagkat walang mapagpilian tayo

mga kumandidato'y parehong apelyido

anak ng kongresista o ng senador ito

ipinasa ng ama sa anak yaong pwesto

dinastiya'y nanalo, hoy, wala na bang iba

pulitika'y kanila, pati na ekonomya

ang isang lugar yata'y kontrolado na nila

ang nasa pwesto'y mula sa iisang pamilya

si Senador, Kongresman, pawang nananatili

kina Gobernor, Meyor, hindi ka makahindi

may utang-na-loob ka, sa iyo bumabawi

sa mahabang panahon, ganito na ang gawi

may magagawa pa ba nang ito'y di maulit?

dinastiya’y tanggap ba natin nang nakapikit?

sistema'y isusubo na lang ba nating pilit?

o sa susunod, boto'y atin nang ipagkait?

mababago ba itong kaytagal nang umiral

maari, ngunit dapat natin itong maaral

nang sa sunod, malaman sino ang matatanggal

at ang karapat-dapat ang ating mahahalal

Nag-Hokus-Pcos nga ba?

NAG-HOKUS-PCOS NGA BA?
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

halalang iyon, ngayon na'y natapos
ngunit kayrami pa rin ang hikahos
maganap kaya'y pagbabagong lubos
o patuloy tayong mabubusabos
ng mga praning na akala'y diyos

mga dinastiya'y di na nalaos
di na binoto ngunit nakaraos
nagmahika na, at nag-Hokus-Pcos
mga buwitre'y nanginaing lubos
binayarang boto'y pinagtatalbos

Hokus-Pcos ba pagkat boto'y kapos
binabawi ang milyon nitong gastos
pera ba ang sa kanila'y nag-utos
upang ipanalo ang trapong bastos
ganito ba'y kailan matatapos?

Kung ikaw ang aking magiging kabiyak

KUNG IKAW ANG AKING MAGIGING KABIYAK
12 pantig bawat taludtod

alay kay klasmeyt Fides

kung ikaw ang aking / magiging kabiyak
ay bibigyan kita / ng maraming anak
pagsinta ko ikaw / ay makatitiyak
pagkat sa puso ko'y / tangi kitang galak

kung ikaw ang aking / magiging asawa
iyong madarama / tunay kong pagsinta
sa araw at gabi'y magkasama kita
hanggang kamatayan / ay kaulayaw ka

ibigin mo ako / O, sinta kong Fides
pagkat hangarin ko / sa iyo'y malinis
sa dusa't ginhawa / tayo'y magbibigkis
sa ligaya't hirap / kahit na magtiis

gagawaran kita / ng sanlibong halik
pagkat pag-ibig mo / sa puso ko'y siksik

Boss vs. Lider (isang tanaga)

BOSS VS. LIDER (isang tanaga)
ni greg

ang boss ay palautos
pero ang lider partner
hindi tayo busabos
dahil di boss ang lider

Kaymahal na naman ng presyo ng edukasyon

KAYMAHAL NA NAMAN NG PRESYO NG EDUKASYON
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

anak na nais mag-aral, anong gagawin nyo?
edukasyon ay nagtaas na naman ng presyo
tiyak na tuliro ang magulang na obrero
O, Kistel, wala sanang sumunod sa yapak mo

Boto ko, walang presyo

BOTO KO, WALANG PRESYO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
7 pantig bawat taludtod

sabi ng aking amo
ito ang iboto mo
at yayaman ka dito
sa aming kandidato

subalit isang trapo
ang kanyang nirereto
kapal ng pisngi't noo
siya ba'y walang modo

binibili'y prinsipyo
at aking pagkatao
kaya ang sinabi ko:
boto ko'y walang presyo!

ilang taon sa pwesto
iyang kandidato
babawi pag nanalo
kawawa ang bayan ko

Sa matandang bahay

SA MATANDANG BAHAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

masarap balikan ang matandang bahay
di sumasaisip ang anumang lumbay
mga alaala'y laging kaagapay
dito nanirahan ang mamay at nanay

naririto lagi noong kabataan
na pawang kasama'y aking mga pinsan
sa mga kapatid, ito'y bakasyunan
kayrami kong aral ditong natutunan

sa mamay, magsibak ng mga panggatong
sa isa kong tiyo'y araro't kariton
kay ama'y araling aking napagdugtong
sa ilan kong pinsan, maglaro't limayon

sa bahay na ito lumaki si ama
kayraming tinuro ditong aral siya
at sa akin, dito umukit ang pluma
sa pagsulat yata'y dito nag-umpisa

sa pagdalaw namin ng mahal kong inay
sa mamay at nanay ay kaysayang tunay
inang maalaga, kasama sa lakbay
ang siyang umukit sa dangal kong taglay

ang mamay at nanay, sila'y nawala man
ang matandang bahay ngayon pa'y nariyan
na sa pagkatao'y tunay na pandayan
ng ugali't danas nitong katauhan

Pulitikong Santa Klaws

PULITIKONG SANTA KLAWS
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

iyang kampanyahan tuwing Abril at Mayo
sa mga nasa iskwater tunay ngang pasko
dinadalaw sila ng mga pulitiko
nagbibigay ng kung anu-anong regalo

ang pulitikong santa klaws pulos pangako
bababa sa iskwater ang mga maluho
mga dukha'y liligawan, di dinuduro
iyang kampanyahan nga'y paskong liku-liko

bagong taon naman ang araw ng halalan
imbes paputok, polyeto ang nagsabugan
punumpuno ng papel ang mga lansangan
papel na nakasulat ang trapong pangalan

iyan ang pasko't bagong taon ng halalan
tuwing Abril at Mayong sadyang kainitan
pag trapo'y wagi, sila'y ipagtatabuyan
silang nabusog sa pangakong walang laman

Ang pangako ng balota

ANG PANGAKO NG BALOTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

nangangako ang balota ng pagbabago
pakiramdam ito ng mga dukha rito
ngunit balota'y papel lang, sulatan ito
upang piliin sinong susunod na trapo

utak ng trapo'y magkano ang bawat dukha
bibilhin nila ang kaluluwa ng madla
habang dukha'y patuloy na nakakawawa
dahil walang pagbabago silang mahita

pagbabago ang pangako nitong balota
ngunit pag nanalo'y trapo, ito'y wala na
babawiin lang nito ang nagastos nila
di na naiisip paglingkuran ang masa

balota'y may silbi sa naghaharing uri
upang sa kapangyarihan ay manatili
balota'y walang silbi sa inaaglahi
ang pangakong pagbabago'y nalulugami

Pagbabago'y di makikita sa balota

PAGBABAGO'Y DI MAKIKITA SA BALOTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
8 pantig bawat taludtod

nangangako ang balota
ng pagbabago sa masa
ngunit ilang eleksyon na
pagbabago'y di makita

namamayagpag ang trapo
sila raw ang pagbabago
dati pa ring apelyido
sila uli'y kandidato

mahirap pa rin ang dukha
dukha pati manggagawa
di nagbabago ang bansa
balota'y anong adhika

pagbabago? ows, talaga?
pag-asa ba ang balota?
trapo ba'y mawawala na?
pagbabago'y kanino ba?

ilang eleksyo'y nagdaan
ang pagbabago'y nasaan
pulos trapo ang halalan
wala nang pagpipilian

nais naming pagbabago
ay sistema, di lang tao
baguhin mismong gobyerno
pati ang lipunang ito

kilanlin ang karapatan
ng lahat ng mamamayan
edukasyon, kalusugan
dapat lahat, libre iyan

sa lipunang makatao
serbisyo, hindi negosyo
nagsisilbi ang gobyerno
sa Pilipino, di sa dayo

Kapara niya'y salot

KAPARA NIYA'Y SALOT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
9 pantig bawat taludtod

yumaman sa pangungurakot
pulitikong kunwa'y bantulot
nang magkapera'y nagmaramot
buhay niya'y nakalulungkot

isa siya ngayong kilabot
kahit kanino'y nanghuhuthot
aba, bakit binabaluktot
prinsipyong dati'y abot-abot

kapara niya'y isang salot
sa kanya'y tila walang gamot
pag nahuli'y ano ang sagot
siya kaya'y makalulusot

Matinong gobyerno't maayos na pananaw

MATINONG GOBYERNO'T MAAYOS NA PANANAW
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

matinong gobyerno't maayos na pananaw
ang adhika nitong bayan sa gabi't araw

di tingin sa babae'y manikang magaslaw
na animo'y laruang parang mananayaw

di tingin sa manggagawa'y makinang tungaw
na sahurang alipin ng mga halimaw

di tingin sa magsasaka'y isang kalabaw
kayod ng kayod, tila tinimping balaraw

di tingin sa dukha'y isa nang magnanakaw
na pataygutom, mga bituka'y naglisaw

sa matinong gobyerno'y sino ang aayaw
gayong pangarap ng bayan sa gabi't araw

paano mangyayari kung sa diwa'y litaw
ang kaisipang kinalawang, naninilaw

kaya dapat baguhin ang sistemang hilaw
upang bukas natin ay di maging mapanglaw