Soneto 3 sa World Poetry Day 2020

Soneto 3 sa World Poetry Day 2020
(sa anyo ng 2-3-4-3-2)

World Poetry Day, na isang araw ng panulaan
O araw ng makata't ng tulang may katuturan
Ramdam mo ba pati tibok ng tulang bibigkasin
Lasap mo ba paanong taludtod ay bibigkisin
Dama mo bang pinapatag ang daang lalandasin
Pantighaw sa nadamang uhaw ng mananaludtod
Organisadong saknong na di sana mapilantod
Espesyal na paksa'y sa alapaap natalisod
Talinghaga't taludturang tunay sa paglilingkod
Rinig mo ba ang bawat hibik ng obrero't dukha
Yamang wala silang yamang di nila napapala
Dusang nararanasan ay paano mawawala
Asahang sa World Poetry Day, tayo'y magtulaan
Yapos ang prinsipyong pagkakapantay sa lipunan
- gregbituinjr.
03.21.2020

Soneto 2 sa World Poetry Day 2020

Soneto 2 sa World Poetry Day 2020

Walang tula kung walang mga makatang kumatha
Opo, pagnilayan mo ang kanilang talinghaga
Rindi man ay madarama sa kanilang kataga
Lalo't ginagabayan ng mga wastong salita
Dahil tula ang buhay nilang pawang palaisip
Prinsipyo't pilosopiya'y karaniwang kalakip
Organisado, may tugma't sukat na halukipkip
Edukado, di man nag-aral, katha'y nililirip
Taludtod at saknong ay hinahabi ng mataman
Rebolusyon man ay kakathain para sa bayan
Yayariin ang tulang may lambing o kabangisan
Dahil ito'y ambag ng makata sa santinakpan
Anumang mangyari, tula nila'y di pagkakait
Yumanig man sa daigdig, kakatha silang pilit.
- gregbituinjr.
03.21.2020

Soneto 1 sa World Poetry Day 2020

World Poetry Day, na isang araw ng panulaan
O araw din ng mga makata't talinghagaan
Rahuyo ang indayog, tugma't sukat, kainaman
Luluhod ang mga bituing pinagpitaganan
Dahil ang tula'y hiyaw at bulong ng sambayanan.

Pag-ibig ang kinatha't tila ba may pangitain
O, pagsintang tunay na makapangyarihan pa rin
Espesyal na araw na di galing sa toreng garing
Talinghagang mula sa pawis ng masang magiting
Ramdam ang bawat danas at salitang dapat dinggin
Yumayanig sa kaibuturan ng diwang angkin.

Didiligin ng salita pati tibok ng puso
At nadarama'y bibigkasin nang di masiphayo
Yapos ang mga taludturang sa putik hinango.

- gregbituinjr.
03.21.2020

Ang tulang "Estremelenggoles" sa panahon ng COVID-19

ANG TULANG "ESTREMELENGGOLES" SA PANAHON NG COVID-19

nabasa ko na noon ang tula ni Rio Alma
na "Estremelenggoles" ang ipinamagat niya
hinggil sa sakit na sa isang bansa'y nanalasa
at ang hari'y nag-atas na lutasin ang problema
ang sakit na yaon ay COVID-19 ang kapara

tula niya'y sa utak ko na lang natatandaan
pagkat wala sa akin ang aklat na katibayan
marahil nasa ibang bahay o nasa hiraman
ngunit "Estremelenggoles" ay di ko nalimutan
lalo't nananalasa ang COVID-19 sa bayan

maraming namatay sa sakit, kahila-hilakbot
samutsari na'y ginawa ng mga manggagamot
upang malunasan ang sakit na sa madla'y salot
nilinis ang buong paligid, basura'y hinakot
di malaman kung saan mula ang sakit na dulot

problema'y di malunasan, palala ng palala
ngunit nilutas ng makata sa dulo ng tula
hari'y nagbigti, Estremelenggoles, biglang-bigla
sakit ay nawala, kaya buong baya'y natuwa
aral: COVID-19 ay malulunasan ding pawa

- gregbituinjr.
03.20.2020

Ang maglingkod sa bayan

ANG MAGLINGKOD SA BAYAN

"The most fulfilling life is the life in service of others." ~ Edgar Jopson

mabuhay ka, Edgar Jopson, sa iyong sawikain

na sa pakiwari ko sa bayan ay tagubilin

magandang prinsipyong nararapat lamang yakapin

pagkat di makasarili, maganda ang layunin

iyan din ang panuto sa nagisnang paaralan

mula elementarya, hayskul hanggang pamantasan

maglingkod, di sa sarili, kundi sa kapwa't bayan

di magpayaman, kundi maglingkod sa sambayanan

sa Kartilya ng Katipunan, aral nito'y ambag

sa unang taludtod pa lang nito'y mapapapitlag

buhay na di ginugol sa layuning anong rilag

ay kahoy na walang lilim o damong makamandag

hanggang ngayon, aral na iyan ay magandang gabay

nang magkaroon ng kabuluhan ang iwing buhay

kaya ayokong nakatunganga o nakatambay

magsikhay, di sa sarili, kundi layuning lantay

"Iisa ang pagkatao ng lahat," itong sabi

ni Gat Emilio Jacinto, bunyi nating bayani

kaya sa buhay na ito sa bayan ay magsilbi

buhay na may layunin, di maging makasarili

- gregbituinjr.

03.20.2020

Kamayan Forum, Tatlong Dekada

KAMAYAN FORUM, TATLONG DEKADA

Kamayan para sa Kalikasan Forum, pagbati

At kayo'y nakatatlong dekadang nananatili

Mahusay ang pamumuno't sadyang pagpupunyagi

At di tumigil sa inyong pagkilos na masidhi

Yumabong pa sana kayo't nawa'y naritong lagi

Ako'y taospusong nagpupugay sa inyong lahat

Na kung wala kayo, ako'y wala rin ditong sukat

Forum na maraming kamaliang isiniwalat

O tinalakay kung saan problema'y siniyasat

Rinig at dama ang kalikasang inuurirat

Upang bakasakaling malutas na ang problema

Masa'y mamulat, kalikasa'y alagaan nila

Tatlong dekada na ang Kamayan Forum, tatlo na

At patuloy pang iiral ang forum sa tuwina

Tunay ngang inambag ng forum sa bansa'y pamana

Lagumin ang kasaysayan ninyo'y kaysarap damhin

Oo, pagkat tatlong dekada'y kaygandang limiin

Na pati pintig ng kalikasan ay ating dinggin

Green Convergence, SALIKA, CLEAR, sa iba'y salamat din

Dedikasyon ninyo sa forum ay dapat purihin

Edukasyon ang alay ng forum sa sambayanan

Kabataan, manggagawa, masa, kababaihan

Ah, Kamayan Forum, dapat ka lang pasalamatan

Dahil inspirasyon ka't ambag mo'y makasaysayan

Ang pasalamat nami'y tagos sa puso't isipan

- gregbituinjr.

03.20.20

* Pagpupugay sa buwanang Kamayan para sa Kalikasan Forum sa kanyang ikatatlumpung (30) taon ngayong Marso 2020. Isinilang ang kauna-unahang Kamayan para sa Kalikasan Forum noong Marso 1990 sa Kamayan Restaurant EDSA. Pagpupugay din sa Triple V Restaurant sa patuloy ninyong pagsuporta sa buwanang talakayang ito. Mabuhay kayo!

May kwento bawat dukha

MAY KWENTO BAWAT DUKHA

(6 pantig bawat taludtod)

may kwento ang bawat

dukhang di masukat

sila'y laging salat

ang maykaya'y bundat

turing ng maykaya

hampaslupa sila

sa luha'y sagana

pasasa sa dusa

palad nila'y buksan

hipuin ang tiyan

dama'y kagutuman

sa ating lipunan

sila'y nilulugmok

ng sistemang bulok

masa'y binubukbok

sa bayang inuk-ok

kaya pinangarap

nilang mahihirap

tapusin ang lasap

na kinakaharap

gisingin ang bayan

imulat ang tanan

sistema'y palitan

ng bagong lipunan

pagsasamantala'y

dapat mawala na

bulok na sistema'y

pawiin ng masa

silang mga kapos

ay dapat kumilos

at wakasang lubos

ang pambubusabos

- gregbituinjr.

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Marso 16-31, 2020, p. 20

Salamat sa alkohol

SALAMAT SA ALKOHOL

nagkakaubusan na ng nabibiling alkohol
sa mga tindahan, sa botika, grocery at mall
pinakyaw ng maypera nang walang kagatul-gatol
habang ang iba'y naubusan na't di nakahabol

pagkat pananggol ang alkohol sa banta ng COVID
subalit ang mga namakyaw ay mistulang ganid
na di naisip ang kapwa't kababayang kapatid
isip ay sarili sa problemang salot ang hatid

dapat lumikha pa rin ng alkohol sa pabrika
ngunit doblehin ang sahod ng manggagawa nila
alkohol nga'y kailangang-kailangan ng masa
huwag lang pagtubuan, bagkus itindang mas mura

O, alkohol, ikaw ang una upang sansalain
ang bantang salot ngayong panahon ng COVID-19
kayraming mikrobyo sa mundong dapat mong durugin
tunay kang bayaning dapat pasalamatan namin

- gregbituinjr.
03.18.2020

Pagninilay sa panahon ng COVID-19

PAGNINILAY SA PANAHON NG COVID-19

aba'y di ito ang panahon ni Cupid, datapwat
sa panahon ng COVID-19, sakit na'y nagkalat
habang mga gobyerno sa bansa nila'y nag-ulat
epidemya'y daigdigan na ang isiniwalat

marami'y nabigla, nagkumahog, hilong talilong
ayaw mahawaan, kaya sa bahay na'y nagkulong
community quarantine ang sa masa'y sumalubong
upang maiwasan ang sakit na dumadaluhong

dito nga sa bansa'y nagpanic-buying na ang tao
upang maibsan ang gutom kung lalala pa ito
sundalo't pulis na'y nasa daan, tila martial law
obrero'y pinigilan, sa bahay daw magtrabaho

tila dinaluhong tayo ng dambuhalang lintik
epidemyang salot sa buong mundo na'y nahasik
sa problemang ito'y di dapat magpatumpik-tumpik
dapat ito'y malutas bago mata'y magsitirik

- gregbituinjr.
03.18.2020

Sa gabi ng mga kuliglig

SA GABI NG MGA KULIGLIG

naririnig ko ang kuliglig sa gabing madilim
tulog pa sila kaninang tanghaling makulimlim
ngayon, kay-iingay nila't tila may sinisimsim
sa isang punong malabay na noon pa tinanim

magkapitbisig, ang hiyawan ng mga kuliglig
puso ng kalikasan ay pakinggan bawat pintig
damhin ang init ng bawat isa ngayong taglamig
at sabay-sabay umawit sa malamyos na tinig

dinig ng taumbayan ang awitang kakaiba
animo'y iniindayog ng magandang musika
sa pusikit na karimlan anaki'y may orkestra
at ipinagdiriwang ang buhay na taglay nila

salamat sa mga awit sa malungkot na gabi
at nagninilay habang nakatitig sa kisame
nakikinig sa kuliglig sa kantang hinahabi
ang umaga'y panibagong pag-asa, yaong sabi

- gregbituinjr.

Tinititigan ko ang mga bituin sa gabi

tinititigan ko ang mga bituin sa gabi
nakatunganga sa langit, tila di mapakali
nasaan kaya ang Big Dipper o Alpha Centauri?
at nasaan din ang Orion's Belt na sinasabi?

mas mainam yata kung may sariling teleskopyo
marahil ay tulad ng ginamit ni Galileo
sumusulpot ba ang bulalakaw minu-minuto?
o matagal-tagal na panahong hintayan ito?

marahil malayo-layo pa'y aking tatahakin
upang pag-aralan ang buhay ng mga bituin
suriin di lang daigdig kundi kalawakan din
mga buntala ba'y sa araw umiikot pa rin?

ang mga bituin sa gabi'y tala sa umaga
subalit dahil sa araw ay di natin makita
noon pa hanggang ngayon, bituin ay nariyan na
gabay ng mandaragat, sa karimlan ay pag-asa

- gregbituinjr.

Soneto kay Gng. Espiridiona

SONETO KAY GNG. ESPIRIDIONA

tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ginang Espiridiona, bunsong kapatid ni Andres,

Na naghimagsik din sa Kastilang mapagmalabis

Gutom at pagod ay binata, kahit na magtiis

Esposa ni Plata, lumaban sa dayong mabangis

Sa panahon ng himagsikan ay sadyang lumaban

Panahon ay ibinigay para sa masa't bayan

Inisip din kung paano makatulong sa tanan

Rebolusyonarya, Katipunera, makabayan

Isa ka ring dakilang bayani ng bansa, Nonay!

Dahil tumulong kang sadya sa himagsikang tunay

Ikasawi man ng kabiyak, mabuhay! Mabuhay!

O, Espiridiona, taas kamaong pagpupugay!

Nawa'y di malimot ang ambag mo sa himagsikan

At kahit munti man ay dapat kang pasalamatan!

Nilalagnat na daigdig

NILALAGNAT NA DAIGDIG

nilalagnat na rin ang tahanan nating daigdig
marami na ring sa COVID-19 ay nangalupig
kaya magbayanihan na tayo't magkapitbisig
upang ang karamdamang ito'y di tayo madaig

marami na'y nilalagnat ngunit di matingkala
kung kailan ang pananalasa nito'y huhupa
sarili na'y ikinukulong upang di mahawa
at di na makahawa kung may sakit nang malala

tama namang uminom ng tubig upang di mauhaw
tama rin namang minsan sa alkohol ka maghinaw
at tama rin namang laging magsabon ka't magbanlaw
huwag lang magkasakit na dama'y tila balaraw

kailangan ng lakas nina Hercules at Atlas
upang daluhungin ang salot na di pa malutas
at kuyom man ang kamao'y naghahanap ng lunas
upang sakbibi ng sakit ay tuluyang maligtas

- gregbituinjr.

Sa panahon ng ligalig

SA PANAHON NG LIGALIG

tila baga magsasaklob na ang langit at lupa
pagkat nariyan na ang salot na pagala-gala
unti-unting nilalagnat ang mga mahihina
hanggang sa sila'y magdusa't maging kaawa-awa

bihira nang lumabas ang paruparo't bubuyog
pagkat mga rosas sa hardin ay di na malusog
sa talulot at nektar ay tila di mabubusog
habang ang munting halamanan ay aalog-alog

sa mundo'y naglipana ang samutsaring sakit
sa bulsa, sa puso't isip, sa matang nakapikit
di pa makalikha ng mga marubdob na awit
habang naririnig lang ay pawang hikbi at impit

marami nang taranta sa panahon ng ligalig
butse'y pumuputok ng nilalagnat na daigdig
kabi-kabilang balita'y sadyang nakatutulig
gamot nga ba rito'y di maunawaang pag-ibig?

- gregbituinjr.

Ayokong maglaba sa washing machine

ayokong maglaba sa washing machine at kawawa
pagkat wawasakin lang nito ang aking pagkatha
paglalaba'y panahon ng pagninilay ng akda
sa pagitan ng pagkusot at naglipanang bula

may washing machine man sa bahay, nais kong magkusot
habang pinagninilayan ang samutsaring gusot
binabalangkas na paano durugin ang salot
kinakatha ang nangyayari sa bawat sigalot

puti't dekolor ay dapat munang ipaghiwalay
tulad ng tula't kwentong binubukod munang tunay
unahin ang puti bago ang labadang may kulay
batya'y igiban ng tubig at labada'y ilagay

kanawin mo ang pulbos o gamitin ang bareta
tulad ng tula, mga rekado'y ihanda muna
taludtod, saknong, pantig, sukat, talinghaga't rima
kusutin ang puti, palu-paluin, at ikula

iba ang ginagawa ko sa may kulay na damit
tulad ng kwento, may bida, banghay, eksena, bwisit
may sorpresa, ibinibigay, ipinagkakait
kusutin, banlawan, pigain, isampay, isipit

kaysa washing machine, kaysarap na baro'y kusutin
habang nagninilay ng mga paksang susulatin
pag baro'y natuyo, paplantsahin na't susuutin
tulad ng tulang natapos na ari nang bigkasin

- gregbituinjr.

Hibik ng isang kulangpalad

nais kong magbaril sa pagitan ng mga mata
upang matapos na ang paghihirap sa tuwina
ngunit pag nangyari ito, ako'y katawa-tawa
pagkat di ito gawain ng isang aktibista

di ba't niyakap ko'y hirap at simpleng pamumuhay
nakibaka, nabugbog sa rali, at nagkapilay
minsan nang nakulong, natortyur, sakbibi ng lumbay
dahil lang sa hirap, ngayon pa ba ako bibigay

pinapataas ko lang ngayon ang sariling moral
ngunit hanggang kailan kaya ito magtatagal
pakiramdam ko'y sampid na di na kayang umatungal
di na mawari bakit di dapat magpatiwakal

tila kakampi ko na lang ay ang aking panulat
puno ng harayang di ko batid saan nagbuhat
ako ba'y hangal na laman ng puso'y di mabuklat
o ako'y inutil na mata'y di na makamulat

- gregbituinjr.
03.13.2020 (Friday the 13th)

Di pantasya ang pakikibaka para sa karapatang pantao

halina't makiisa sa daigdig ng pagkatha
isang mundong may karapatang pantao'y malikha
walang pang-aapi't pagsasamantala sa madla
may pagkakapantay sa lipunan, wala nang dukha

ngunit di pantasyang mundo ang ating kailangan
kundi may totoong karapatan sa daigdigan
sa ngayon, karapatan ay dapat pang ipaglaban
at magtulong-tulong tayong baguhin ang lipunan

tara, kapatid, karapatang pantao'y ihatid
sa ating kapwa, karapatan nila'y ipabatid
subalit paano kung tayo'y sa dilim ibulid
pagkat tingin ng gobyerno tayo'y mga balakid

ang sabi nga nila: "Makibaka! Huwag matakot!"
labanan natin ang mga polisiyang baluktot
balakid sa karapatang pantao'y malalagot
kung sama-samang pupuksain ang pinunong buktot!

- gregbituinjr.

* tulang nilikha at ikalawang binigkas sa bidyo-talakayan ng grupong IDefend hinggil sa karapatang pantao, bandang ikaanim ng hapon, Marso 12, 2020

Labanan ang terorismo ng estado

LABANAN ANG TERORISMO NG ESTADO

I

bakit kaya ang kongreso'y tila gigil na gigil
nang senado'y pinasa ang anti-terrorism bill

batas upang karapatang pantao'y masikil
at karapatan nating magpahayag ay masupil

instrumento ng gobyerno upang makapaniil
at ang buhay ng tao'y basta na lang kinikitil

ang paniniil nila'y dapat tuluyang mapigil
lalo ang pagsasabatas ng anti-terrorism bill

II

pagtatanggol lang ang batas sa naghaharing uri
na nais protektahan ang pribadong pag-aari

upang magpatuloy pa ang kanilang paghahari
at kanilang kapangyarihan ay mapanatili

pipigilang mag-unyon para sa "industrial peace"
na kapayapaan upang manggagawa'y magtiis

huwag nang umangal sa kalagayan sa pabrika
magtiis, sweldo ma'y di makabuhay ng pamilya

III

susugpuin na agad ang sinumang magpahayag
at sa katahimikan ng negosyo'y mambabasag

sa batas ng bansa'y awtoridad pa ang lumabag
subalit karapatang pantao'y di matitinag

aktibista kaming kung may buntot di nababahag
dahil sa mga kabuktutan kami'y pumapalag

IV

bawat aktibista'y para sa bayan, mapagmahal
naninindigan, nakikibaka, at mararangal

kalaban ng aktibista'y mga pinunong hangal
kalaban din ng tibak ang teroristang pusakal

terorista'y yaong nananakit ng mamamayan
lalo't pinunong may utos ng tokhang at patayan

- gregbituinjr.

* ang tulang ito'y inihanda upang bigkasin sa bidyo-talakayan ng grupong IDefend hinggil sa karapatang pantao, sa ikalima ng hapon ng Marso 12, 2020

Paano sasagipin ang mundo mula sa kapitalismo?

paano sasagipin ang mundong pinagharian
ng kapitalismong yumurak sa dangal ng bayan
paano susugpuin ang sakim, tuso't kawatan
na naglipana sa iba't ibang pamahalaan

pagbabago'y dapat maganap sa lipunan ngayon
ating isigaw: Kooperasyon, Di Kumpetisyon!
Regularisasyon Na, at Di Kontraktwalisasyon!
Pagbabago sa pamamagitan ng Rebolusyon!

paano ba sisingilin ang naghaharing uri
sa pagsasamantala nila't pagyurak ng puri
ng mamamayang naghihirap, magnilay, magsuri
bakit ugat ng hirap ay pribadong pag-aari

di ba't nagpapasahod sa obrero'y obrero rin
lahat ng kanyang sinweldo'y sa sarili nanggaling
iyan ang sikreto ng sahod na dapat isipin
sahod na di galing sa kapitalistang magaling

sistema'y baguhin, manggagawa'y magkapitbisig
iparinig ang lakas ng nagkakaisang tinig
bawat unyon, bawat obrero ang dapat mang-usig
nang iyang naghaharing uri'y tuluyang malupig

- gregbituinjr.

Wala mang gintong medalya

WALA MANG GINTONG MEDALYA

mabuting halimbawa, magkaibang paligsahan

sa komersyal, mga bata'y unahan sa takbuhan

sa Southeast Asian Games, sa surfing naman ang labanan

ngunit katunggali nila'y nadisgrasyang tuluyan

sumaklolo ang bata sa kapwa batang nadapa

nalublob sa putik, di na makabangon ang bata

nalaglag sa tubig ang surfer niyang kasagupa

tinulungan ito ni Casugay, kahanga-hanga

di na nila naisip kamtin ang gintong medalya

basta't kalabang nasa gipit ay tulungan nila

ginawa nila'y tunay na halimbawang kayganda

at talagang inspirasyon na dapat maalala

nakuha man nila o hindi ang asam na ginto

mas magandang kamtin ang nagawa ng gintong puso

pagpupugay, gawang mabuti'y sa inyo'y di bigo

kaya pasalamat namin sa inyo'y buong-buo

- gregbituinjr.

03.10.2020

Soneto sa Diksyunaryo

Ang diksyunaryo'y isang librong kaysarap namnamin
Na reperensya ng katutubong salita natin
Gamiting pantulong sa paglabas ng saloobin
Di kaya'y sa pakikipag-usap o sa sulatin.
Ito'y talasalitaang sadyang maaasahan
Kung kailangan sa pag-uulat at panitikan
Saliksikin ang mga salitang magkahulugan
Yaman nga ng ating wika'y doon matatagpuan.
Unabin muna ang bigas bago ito isaing
Naku, kaysarap madama ng iyong paglalambing
Alas-kwatro ng madaling araw, ako na'y gising
Ramdam ko'y saya pagkat nakatulog ng mahimbing.
Yumayabong ang wika, patunay ang diksyunaryo
Oo, kasabay nito'y dapat umunlad din tayo.
- gregbituinjr.

Pagpupugay sa kababaihan

ngayong Pandaigdigang Araw ng Kababaihan
salamat, lola, inay, ate, tita, at katipan
pagkat kayo ang kalahati ng sandaigdigan
taas-kamaong pagsaludo sa kababaihan!

karapatan ng mga babae'y tinataguyod
ng KPML at ZOTO, sadyang nakalulugod
sa pakikibaka'y di tayo basta mapapagod
sa pagtaguyod sa karapatan at paglilingkod

mga mangggawang kababaihan, magkaisa!
mga kababaihang maralita, magkaisa!
at sama-samang baguhin ang bulok na sistema
itaguyod ang lipunang walang pagsasamantala

- gregbituinjr.,03.08.2020

Kayabangan

KAYABANGAN

mayabang, mayaman, likas na ugali'y lumitaw
para siyang langaw na nakatungtong sa kalabaw
kung matahin ang dukha, animo'y isang halimaw
huwag daw hihipuin ang kotse't magagasgas daw

mapagmalaki, palalo, tila baga kayumad
o anak ng kutong sa ulo ng tao bumabad
matapobre ang dating kahit maningalang pugad
ang tingin sa sarili'y pogi kahit mukha'y askad

kung tutuusin, sa kanya'y di dapat makialam
kahit nakikita mong kung umasta'y mapang-uyam
hayaan na lang siya upang ngitngit mo'y maparam
alagaan ang sarili't di ka dapat magdamdam

marami ngang mayayabang, pasikat sa dalaga
aba'y kaya nilang gumastos kaya mapoporma
kaya pasensya ka, pagkat tulad mo'y walang pera
sagutin man sila ng dilag, anong paki mo ba

huwag kang manibugho sa dilag mong minamahal
basta't naririyan kang namumuhay ng marangal
may iba pang nararapat sa iyong pagpapagal
na pag nakasama mo'y ginhawa ang iluluwal

- gregbituinjr.

Dalit at Gansal sa Dukha

DALIT SA DUKHA

pag gutom na ang sikmura

paano ka papayapa

mga dukha'y ipaglaban

ang burgesya'y paglamayan

ang mang-iwan ng kasama

ay higit pa sa basura

maralita’y ipagtanggol

labanan ang mga ulol

wala mang sandaang piso

basta’t nagpapakatao

* DALIT - uri ng katutubong tulang may walong pantig bawat taludtod

GANSAL SA DUKHA

tinagurian mang iskwater

kaharap ma’y malaking pader

itaboy man ng mga Hitler

lalabanan ang nasa poder

tahanan ba ang relokasyon

ng biktima ng demolisyon?

doon ba ay may malalamon?

gutom ba’y magigisnan doon?

mga berdugo’y anong lupit

gayong kung ngumiti’y kaybait

karapata’y pinagkakait

sa maralitang nagigipit

ang tahanan ko man ay dampa

ay nagpapakataong pawa

di baleng ako’y isang dukha

basta’t mabuti’y ginagawa

* GANSAL - uri ng katutubong tulang may siyam na pantig bawat taludtod

* Unang nalathala ang mga tulang ito sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Marso 1-15, 2020, p. 20

Palikerong palaboy

palikerong palaboy ako noong kabataan
matipuno ang katawan ngunit di katabaan
ligaw pa rin ng ligaw kahit maliit ang kuwan
ngunit malaki ang pag-ibig sa nililigawan

maliit ang alawans kaya sa dilag ay pipi
ligaw pa rin ako ng ligaw kahit ako'y torpe
pag kaharap siya'y tulala na't walang masabi
kaya dinaan sa tula ang sintang binibini

nanliligaw, walang pera, mahirap pa sa daga
ngunit kaysipag kumilos para sa manggagawa
kaya nga sa dalaga'y may diskarte't matiyaga
at bakasakaling mapasagot ang minumutya

di naman ako ang tipo ng palikerong playboy
mahilig sa tsiks subalit palikerong palaboy
minsan nga, nakatitig na lang sa mata ng apoy
pagkat binasted ng dalaga kaya nagngunguyngoy

minsan masarap balik-balikan ang kwentong iyon
sa sampung niligawan, isa'y sinyota maghapon
habang isa'y inasawa ko't kasama na ngayon
at iyan ang kwento ng maligaya kong kahapon

- gregbituinjr.

Bakit nasa blog ang aking mga tula

alam mo ba kung bakit agad kong inilalagay
sa blog ang aking mga tula? upang di mawala!
nasa mundo na ng internet, di na mawawalay
ang mga pinaghirapan kong tula't ibang akda

dahil pag namatay ako, baka maibasura
lamang ni misis ang mga tulang aking tinipon
dahil ayaw niyang ibahagi ko lang sa masa
ang aking kinatha kundi itago ko't maipon

kung kailangang may isumite sa patimpalak
may mahuhugot daw akong piyesang nakatago
subalit ayoko namang tula ko'y nakaimbak
walang mag-asikaso't baka tuluyang maglaho

kinakatha ko na'y pamana ng henerasyon ko
para sa mga henerasyong di na magigisnan
ano bang paninindigan ng tulad kong blogero
anong nangyayari ngayon, anong ipinaglaban

ano ang kamatis at mga karaniwang bagay
nangyari sa sinalanta ni Ondoy at Yolanda
kinakatha ko'y sa blog na agad kong nilalagay
nang tula'y di na mawala, lalo't ako'y patay na

- gregbituinjr.

Ang Diwata ng Gubat

napakaganda ng kanyang mukhang di masilayan
sabik nang makita ang diwata ng kagubatan
nawa'y makaharap ang pangarap kong paraluman
tulad ni Maryang Makiling o Maryang Sinukuan

diwata ng kagubatan ay makikita ko rin
pangako sa sarili, mutya'y dapat kong maangkin
dapat na akong magtungo sa puno ng mulawin
o sa apitong na pitong ulit kong aakyatin

ako'y isang makatang nahirati na sa lumbay
nais ko ring lumigaya't puso naman ang pakay
pagkat diwata ng gubat ang laging naninilay
lalo na't adhikain niring puso'y gintong lantay

ayoko nang mabusog sa awit na malulungkot
nagsisikap akong lumbay ay tuluyang malagot
nawa diwata ng gubat ay aking mapasagot
at dadalhin siya sa kaharian ko sa laot

- gregbituinjr.

Soneto XIII. Mula kay Petrarch

Soneto XIII. Mula kay Petrarch
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

O, ilagay mo ako sa naglalagablab na buwan
Na pinagbawal humihip ang nalalantang bulaklak;
O ilagay mo ako sa napakalamig na lunan
Sa mga kabundukan ng nyebeng walang katapusan:
Hayaan mong hanapin ko'y hakbang tungong katanyagan,
O ang mas mahirap tahaking landas ng Kahirapan;
Paagusin ang pagkabatang kay-init sa'king ugat,
O animnapung taglamig sa dugo ko'y kumaligkig:
Kahit ang diwang ginigiliw sa Langit ay lumipad,
O kahit mawalan na ng saysay dito sa daigdig,
Bilangguan o kalayaan - di kilala o sikat,
Ang iwi kong puso, O, Laura! ay nasa iyo pa rin.
Kung saanman ang patutunguhan niring kapalaran
Patuloy pang mag-aalab ang pusong tapat sa iyo!

Ang makatang Italyanong si Petrarch (Hulyo 20, 1304 - Hulyo 19, 1374)

Sonnet XIII. From Petrarch

OH! place me where the burning moon
Forbids the wither'd flower to blow;
Or place me in the frigid zone,
On mountains of eternal snow:
Let me pursue the steps of Fame,
Or Poverty's more tranquil road;
Let youth's warm tide my veins inflame,
Or sixty winters chill my blood:
Though my fond soul to Heaven were flown,
Or though on earth 'tis doom'd to pine,
Prisoner or free--obscure or known,
My heart, oh Laura! still is thine.
Whate'er my destiny may be,
That faithful heart still burns for thee!

* Ang tula ay mula sa: https://allpoetry.com/Sonnet-XIII.-From-Petrarch

Ang mga palabusakit

ANG MGA PALABUSAKIT

sakit yata ng Pinoy ang maging palabusakit
layuning di ginawa'y nakapaghihinanakit
pinag-isipan, pinaghirapan, ginawang pilit
tinamad na ba o pagkakataon ang nagkait?

bakit ningas-kugon ang nangyari sa sinimulan?
bakit masiglang-masigla'y biglang mananamlay lang?
plano ng plano, hangarin ba'y di pangkaraniwan?
maghihintay lang bang biglang sumarap ang sinigang?

wala sa una ang pagsisisi kundi sa huli
kapag naging palabusakit sa dighay ng muni
baka di na pagtiwalaan sa mga sinabi
tititig na lang sa bituin sa lalim ng gabi

halina't nasimulan ay pagsikapang tapusin
halina't ipagwagi ang ating bawat layunin
huwag palabusakit sa prinsipyo't adhikain
pagkat matamis kamtin ang pinaghirapan natin

- gregbituinjr.

* palabusakit - paggawa sa simula lamang; ningas-kugon, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino (UPDF), p. 889

Soneto sa mamamaslang

SONETO SA MAMAMASLANG

(tulang akrostika)

May araw din kayong pumapaslang ng inosente

Ang tulad nyo'y berdugong sayang-saya sa punebre

Yumurak sa buhay ng kapwa't nangamoy asupre

Ang ginawa ninyong sindak ay higit pa sa aswang

Rimarim ang idinulot sa laksang mamamayan

Astang sumisingasing na halimaw at tikbalang

Walang budhi't ang ginawa'y walang kapatawaran

Diyata't kayo'y uhaw sa dugo, uhaw sa dugo!

Iyang pinaggagawa'y kawalan ng budhi't puso

Na wala nang katarungan ay basag pa ang bungo

Karapatan at buhay ay sinabuyan ng putik

Ah, balang araw, babagsak din kayong mga lintik

Yayanigin din kayo ng budhing di matahimik

O dapat lang kaming sa poon ninyo'y maghimagsik!

- gregbituinjr.

* soneto - tulang may tugma't sukat, at binubuo ng labing-apat na taludtod
* tulang akrostika - basahin ninyo ang unang letra ng bawat linya at may mababasa kayong pangungusap