Palaisipan, ehersisyo sa isipan

bumili na naman daw ako ng palaisipan
pagkain ng utak, imbes na pagkain ng tiyan
walang ibang palipasang oras kundi sagutan
ang biniling sudoku't krosword kapag tanghalian

anong magagawa ko't nasasarapang sumagot
sa maraming palaisipang dati'y di ko abot
ngayon, pag di alam, ang ulo'y kinakamot-kamot
animo'y nasa kuko ang sagot na di mahakot

aba'y bilib din naman ako't nakakabuo rin
ang buong palaisipan ay nasasagot man din
sudoku, logic puzzle, krosword, pakaiisipin
animo'y di nagsasawa, araw-gabi mang gawin

halina't sagutan ang palaisipang narito
pampalipas ito ng oras at pampatalino
bakasakaling pampaganda pa rin ng araw mo
pag wala ka pang ginagawa'y sagutan mo ito

- gregbituinjr.

Kubeta ang pinakamasarap kong pahingahan

pinakamasarap kong pahingahan ang kubeta
dito ako nagbabate't nagninilay tuwina
maingay man sa labas, kapayapaan ang dama
hubad na hubas, walang pagdurusa, anong saya

sa inidoro'y nagninilay akong nakaupo
iniisip paanong mga salot ay masugpo
subalit di ko nadaramang ako'y mabibigo
bagamat paminsan-minsan naman natutuliro

minsan, nagbabasa doon ng paboritong aklat
o kaya'y sinasagutan ang sudokung nabuklat
minsan, nagbabasa ng sanaysay na mapagmulat
o kaya sa diwa'y may kwentong dapat maisulat

kubeta ang pinakamasarap kong pahingahan
isa itong sangtwaryo, masarap maging tambayan
magtatampisaw habang binabasa ang katawan
basta may tabo, timba't tubig, dama'y anong alwan

kubeta ang pahingahan kong pinakamasarap
pagkat doon ko hinahabi ang laksang pangarap
habang sa araw-araw, patuloy na nagsisikap
upang magbunga ang mga plano sa hinaharap

- gregbituinjr.

Patindihin ang tunggalian sa bayan natin

ginugunam-gunam ko ang nangyayari sa bayan
bakit lumalala ang kahirapan sa lipunan
sinong kikilos upang umalpas sa kahirapan
ang mayoryang mamamayang dukha sa daigdigan

dapat kumilos ang masa bilang iisang uri
durugin ang mga elitistang mapagkunwari
magsama-sama ang walang pribadong pag-aari
kundi lakas-paggawa, ibagsak ang naghahari

durugin ang mga bilyonaryo, di sa pisikal
kundi sa kalagayan sa lipunan ng kapital
gawin nang pantay ang kalagayan ng mga mortal
at durugin ang lahat ng elitistang imoral

kapitalismo'y dapat lalo nating paunlarin
upang tumindi ang tunggalian sa bayan natin
nang mag-aklas ang manggagawa't dukhang inalipin
uring api't uring manggagawa'y ating kabigin

halina't palakasin ang uring obrero't dukha
at organisahin ang inaapi't hampaslupa
isulong ang sosyalismong ating inaadhika
na sadyang lipunan para sa uring manggagawa

- gregbituinjr.

Itigil na ang blokeyo sa Cuba!

patuloy ang blokeyo sa Cubang mapagpalaya
dahil itinulak ng Amerikang dambuhala
ginugutom ng Amerika ang sa Cubang madla
subalit di sumusuko ang maliit na bansa

matibay ang paniniwala ng mga Cubano
sa tangan nilang prinsipyo't gabay - ang sosyalismo
hinding-hindi sila susuko sa Amerikano
lalo't nilalabanan nila ang imperyalismo

hinaharang ang pagpasok ng pinansya't komersyal
embargo'y kaytindi sa usaping ekonomikal
higit limang dekada na ito, sadyang kaytagal
sa kabila nito, bansang Cuba'y di natigagal

itigil ang blokeyo sa mapagpalayang Cuba
dapat lang lumaya sa kuko ng imperyalista
may karapatan din silang mamamayan ng Cuba
tulad ng mamamayan natin, bansang Amerika

itigil na sa Cuba ang mapang-aping blokeyo
blokeyo'y sumisira sa karapatang pantao
sa Cuba'y itigil ang di makatarungang trato
at Amerika'y dapat maging bansang makatao

- gregbituinjr.
* nilikha ng makata sa Public Forum and Discussion on US Blockade na ginanap sa UP CIDS, Nobyembre 5, 2019

Nakahiga siya roon sa bangketang semento

nakahiga siya roon sa bangketang semento
may karatulang "pangkain lang po" sa tabi nito
kaawa-awang pulubing tulad natin ay tao
sa gutom ay tila baga mamamatay na ito

anong ginagawa ng gobyerno sa tulad nila?
hinigaang bangketang semento'y di naman kama
sa pulubi ba'y anong nararapat na hustisya?
upang dignidad niya't pagkatao'y maisalba

halina't dinggin ang daing ng kawawang pulubi
marami sa kanila'y nariyan sa tabi-tabi
nanghihingi, sa bayan ba'y anong kanilang silbi?
kinakausap pa ba sila, anong sinasabi?

sila ba'y pulos himutok na di na makayanan?
sila ba kaya pulubi'y nasira ang isipan?
anong tulong ang magagawa ng pamahalaan?
madarama pa ba ng pulubi ang kaalwanan?

- gregbituinjr.

Aba'y igalang ang kababaihan, kahit sa dyip

aba'y igalang ang kababaihan, kahit sa dyip
sila'y simbolo ng ating ina, dapat maisip
huwag babastusin sa salita, kahit gahanip
at huwag tingnang mababang uri, dapat malirip

kahit sa karatula sa dyip, dapat may respeto
dahil mga babae ang kalahati ng mundo
maling-maling sa karatula'y nakasulat ito:
"kahit anong ganda mo, driver lang ang katapat mo!"

macho ba ang pakiramdam mo pag iyong sinabi?
na parang kaya mong kunin kahit sinong babae?
"basta driver, sweet lover", matagal nang pasakalye
sa dyip, ngunit respetuhin sinumang binibini

sa loob man ng dyip, igalang ang kababaihan
huwag mo silang ituring na parausan lamang
tulad ng iyong mahal na ina'y dapat igalang
sila'y tao ring tulad mong may puri't katauhan

- gregbituinjr.

Tanaga sa pakikibaka

damhin ang pagdurusa

ng masang maralita

dinig at dama mo ba

ang daing nila't luha

halina't makibaka

kahirapa'y labanan

palitan ang sistema

baguhin ang lipunan

nakatarak sa dibdib

ang balaraw ng hirap

dapat nang masibasib

ang mga mapagpanggap

dukha'y pagkaisahin

nang sila'y maghimagsik

elitista'y lipulin

at ilublob sa putik

diwa ng rebolusyon

ay ating pag-aralan

at maging mahinahon

sa pakikipaglaban

di tayo naglalaro

tayo'y naghihimagsik

ang gagong namumuno

ay dapat mapatalsik

bantayan mo ang bata

baka ulo’yumpugin

ang isang perang muta

baka niya kainin

- gregbituinjr.

* Nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Nobyembre 1-15, 2019, p. 20.

Paano ba pinahahalagahan ang winika

paano ba pinahahalagahan ang winika
lalo't galing sa sariling bibig yaong kataga
sa Kartilya ng Katipunan nga'y may sinalita:
sa taong may hiya, bawat salita'y panunumpa

mabigat ang salita kaya dapat pag-ingatan
bago magbitaw ng salita'y dapat pag-isipan
gaano man ang poot, dapat magkaunawaan
maging mahinahon at suriin ang kalagayan

paano kung sa galit mo'y tungayaw ng tungayaw
at isinusumpa mo na ang kalaban mong hilaw
kayrami nang sinabi't ikaw pala'y naliligaw
mag-ingat sa binitawan, ang salita'y balaraw

kung nangako ka sa tao tulad ng pulitiko
kung may hiya ka, mga pinangako'y tuparin mo
ang pag-iingat sa salita'y pagpapakatao
makipagkapwa't huwag magsalita ng patalo

halina't pakinggan mo ang pinuputok ng dibdib
pagnilayan kung anong emosyong naninibasib
pag-isipan ang sasabihi't baka mapanganib
kaakibat ng salita'y pagkatao mong tigib

- gregbituinjr.

Kahit isang kusing lamang ang matira sa bulsa

kahit isang kusing lamang ang matira sa bulsa
tuloy pa rin sa layuning makapag-organisa
dumugo man ang noo't ilong sa pakikibaka
tuluy-tuloy pa rin ang ugnayan sa uring aba

naghihirap man, patuloy sa dakilang layunin
maglakad man ng malayo para sa adhikain
tutuparin ang misyon at niyakap na hangarin
upang kamtin ang pinapangarap na simulain

kamulatang makauri, karapatan ng dukha
panawagan ng mga ninunong kasama'y madla
hustisyang panlipunan, karapatan ng paggawa
ay dapat isapuso't diwa tungo sa paglaya

minsan, kahit mumo na lang ang matira sa pinggan
patuloy pa rin sa pagkilos, pakikipaglaban
minsan, kahit mababad man sa araw sa lansangan
gagawin ang layunin hanggang mapagtagumpayan

- gregbituinjr.

Bakit may lahing pinili? Dapat wala!

"For you are a holy nation to the Lord your God. The Lord your God has chosen you out of all the nations on the earth, to be His own." - Deuteronomy 7:6

"All human beings are born free and equal in dignity and rights." - from Article 1, Universal Declaration of Human Rights (UDHR)

sa bibliya nga'y may lahing pinili, dapat wala

sa karapatang pantao, pantay bawat nilikha

kung may lahing pinili, ibang lahi'y balewala?

sa karapatang pantao, pantay-pantay ang madla!

kinikilalang may dignidad kahit sila'y dukha

magkaibang konsepto, ang isa'y galing sa diyos

ang isa'y mula sa paglaya sa pagkabusabos

subalit sinong babali sa gusto niyang taos

kung Palestinong inagawan ng lupa'y binastos

ang lahing pinili ba ang tutubos o uubos?

lahing pinili'y pinaniwalang di magagapi

kaya mababa ang tingin nila sa ibang lahi

dapat walang lahing pinili, pantay bawat lahi

walang Hudyo, walang Palestino, walang pinili

sa ating karapatan, walang espesyal na lipi

pantay dapat ang trato sa mahirap at mayaman

dapat kasama lahat sa pag-unlad ng lipunan

pagkasilang, tao'y may dignidad at karapatan 

na dapat igalang, di balewalain ninuman

walang isang lahing pinili't kilalanin lamang

- gregbituinjr.

Itinirik nila'y halaman imbes na kandila

itinirik nila'y halaman imbes na kandila
katabi ng larawan ng mahal nilang winala
halaman upang tumubo, pag-asa ang sagisag
simbolong bawat isang naroo'y maging matatag

uusbong ang halaman upang maging isang puno
na magbibigay ng lilim sa bawat nahahapo
magbibigay ng bunga sa bawat gutom at luha
at tutulong upang mapawi ang malaking baha

mga halamang simbolo ng desaparesido
upang mahal na winala'y matagpuang totoo
daraan ang araw, buwan, taon, puno'y yayabong
magkakabunga't panibagong pag-asa'y uusbong

itinanim na halaman ay ating alagaan
diligan palagi't huwag hayaang matuyuan
nawa ibunga nito'y kapayapaan sa puso
at mabubuong pag-asa'y patuloy pang lumago

- gregbituinjr.
* Larawan kuha ng may-akda sa aktibidad ng grupong FIND (Families of Victims of Involuntary Disappearance) sa Bantayog ng mga Desaparesido, Nobyembre 2, 2019.

Plastik at dahon ay huwag pagsamahin sa basurahan

itinapon ang boteng plastik kung saan-saan lang
at isinama pa sa dahong nabubulok naman
tila hirap na hirap magtapon sa basurahan
tandang pag-uugali'y sagisag ng kabulukan

anong itinuro sa kanila ng mga guro?
kung itinuro man, di naunawaan, kaylabo
o kaya guro'y terror sa kanila't di kasundo
o kaya sila mismo sa buhay nila'y tuliro

dahil ba may basurang hawak, sila'y nahihiya?
dahil sa basurang tangan, sila'y naaasiwa?
nawalan ng laman ang bote, ito'y basura na?
habang nang may laman pa'y tangan pa itong masaya!

bakit hinalo ang plastik sa dahong nabubulok?
iyon ba'y wala lang sa kanila? sila ba'y bugok?
gayong ang mga plastik ay di naman nabubulok!
bakit may pinag-aralan pa ang nagiging ugok?

masisita ka ng titser mo sa maling pagtapon
kung sakaling nakita ka sa ginawa mo ngayon
payo ko, i-ekobrik iyang plastik mong natipon
at dahon ay huwag sunugin, sa lupa'y ibaon

- gregbituinjr.

Ngayong Undas, gunitain ang mga biktima ng EJK

Ngayong Undas, alalahanin ang mga pinaslang
lalo ang mga inosenteng pinatay ng halang
kayraming biktimang itinumba sa murang gulang
hustisya ang hiyaw ng kamag-anak at magulang

bakit sila pinaslang nang wala man lang proseso
wala man lang paglilitis kung may sala nga ito
ganyan ba magpahalaga ang gobyerno sa tao
pinairal nila'y mga polisiyang barbaro

may tinatawag tayong restoratibong hustisya
o restorative justice, may pagbabago pa sila
kung may sala, ikulong at bunuin ang sentensya
kung walang sala, huwag paslangin, mag-imbestiga

di wasto ang pamamaslang, ikulong pag maysala
huwag maging berdugo lalo sa harap ng dukha
huwag sumunod sa utos ng buwang na kuhila
huwag malasing sa dugo't pawis ng iyong kapwa

sana'y igalang na ang proseso't maging parehas
sana'y maging patas sila sa ilalim ng batas
ngayong Undas, gunitain ang buhay na nalagas
at magtirik ng kandila sa puntod ng inutas

- gregbituinjr.

Hustisya sa mga desaparesidos

wala kaming puntod na titirikan ng kandila

hanggang ngayon, sa mahal namin ay nangungulila

sila'y aktibistang nagsikilos upang lumaya

mula sa pagsasamantala ang bayan at dukha

inorganisa ang kababaihan, manggagawa

magsasaka, kabataang estudyante, ang madla

ang guro, manininda, abugado, mangingisda 

subalit sila'y dinukot, sinaktan, iwinala

hinanap ng pamilya ang kanilang katauhan

nagtungo sa mga ospital, presinto, kulungan

nagbabakasakaling may bakas silang naiwan

sinong saksi, sinong maysala o may kagagawan

sa paghahanap sa kanila'y di dapat mabagot

sa nangyaring pagkawala, sinong dapat managot 

krimen at pangyayaring ganito' y dapat malagot

mga naiwang katanungan ay dapat masagot

hustisya'y aming sigaw, sa kampo, korte, kalsada

saanmang lugar, panawagan namin ay hustisya

mga desaparesidos sana'y matagpuan na

mga mahal naming iwinala, sana'y makita

- gregbituinjr.

* Inihanda para sa paggunita ng grupong FIND (Families of Victims of Involuntary Disappearance) sa kanilang mga mahal na desaparesidos sa Nobyembre 2, 2019, mula 9am-12nn, sa Baclaran Church.

Ilang pagninilay sa relokasyon

may natirhang bahay, wala namang laman ang tiyan
ganyang buhay sa relokasyon, pag iyong nalaman
paano na ang buhay kung walang anumang yaman
kundi sariling buhay, humihinga pa rin naman

binigyan ng matitirhang bahay sa relokasyon
subalit walang hanapbuhay na nagisnan doon
di ba't di lang bahay ang usapan sa negosasyon
kundi hanapbuhay, panlipunang serbisyo roon

ginawan ng bahay, tinapon doong parang daga
sa lunsod daw, masakit sila sa mata ng madla
kaya hayun, itinapon sa malayo ang dukha
ang pamahalaan pala'y ganuon kumalinga

buhay sa relokasyon ay dusa, gutom, marahas
tila isang kumunoy iyong di ka makaligtas
minsan may seks kapalit ng ilang latang sardinas
nangyayari'y seks kapalit ng ilang kilong bigas

kaya dapat pampublikong pabahay ang ihanda
ibatay iyon sa kakayahan ng maralita
di aangkinin iyon o kinatirikang lupa
kundi habang nakatira'y uupahan ng dukha

di ipamamana, pag nasira iyon ng bagyo
o kaya'y winasak iyon ng nagdaang delubyo
ang may tungkuling magpagawa niyon ay gobyerno
dahil pampublikong pabahay ay kanyang serbisyo

- gregbituinjr.

Habang tinititigan ang bumubukol na ulap

habang tinititigan ang bumubukol na ulap
natatanaw ko sa haraya ang luksang pangarap
buhay ng dukha'y patuloy na aandap-andap
sa kabila ng tiyaga, sipag at pagsisikap
tila di na sila ihehele sa alapaap

nakikita ko sa haraya'y isang pangitain
habang sa maraming bansa, laksa'y inaalipin
may namamalimos pa sa pagdaan ng limousine
laksang babae'y di asawa yaong umaangkin
kailan ba babangon ang mga bayani natin

sinagasaan ng salagubang ang mga uod
doon sa puwet ng tigre'y may mga humihimod
sa haraya'y nakikita ko ang ulilang puntod
at nag-aalay ng bulaklak ang isang pilantod
binigkas ang alay na tulang may sampung taludtod

- gregbituinjr.

Mutyang rosas

kanyang winisik-wisikan
yaong rosas ng kariktan
habang inaalagaan
ang sinasambang hayagan

tila adang minumutya
ang rosas na anong putla
kailan kaya huhupa
ang dumaluhong na baha

ang rosas sana'y pumula
tulad ng dugo ng sinta
at masilayan na niya
ang sinisintang dalaga

inibig ang mutyang rosas
tulad ng kakaning bigas
kapara animo'y pantas
tulad ng isang ilahas

rosas na tadtad ng tinik
na sa puso'y tumitirik
at sa diwa'y natititik:
"mutyang rosas itong hibik!"

- gregbituinjr.

Sentimyento

sentimyento'y paano tatakas sa kahirapan
pulos pagtakas, imbes na suriin ang lipunan
kaya nagsisipag magtrabaho sa pagawaan
nag-iipon upang anak ay mapag-aral lamang

makakaalpas nga ba sa hirap ng kanya-kanya
imbes kolektibo nating lutasin ang problema
sa sipag ba't tiyaga'y makakaalpas sa dusa
o dapat nating baguhin ang bulok na sistema

kayod-kalabaw ang di nagkakaisang obrero
magsipag at tiyaga lang daw ay uunlad tayo
kahit nagpapaalipin man sa kapitalismo
at makakaipon ka rin para sa pamilya mo

iyan ang palasak na kaisipang umukilkil
di makitang pribadong pag-aari'y sumisikil
dukha'y nananatiling dukha, masa'y kinikitil
pati karapatang pantao nila'y sinusupil

di pagtakas sa kahirapan ang ating solusyon
kundi suriin bakit may dusang laganap ngayon
pribadong pag-aari'y sanhi ng dusa't linggatong
dapat sistema'y palitan, dukha'y magrebolusyon

- gregbituinjr.

Pagninilay bago mag-Undas

magu-Undas na naman, muling aalalahanin
mga mahal na nangamatay na di lilimutin
magtitirik tayo ng kandila doon sa puntod
at baka sa kabilang buhay, sila'y mangalugod
maaraw man o maulan, tiyak tayo'y dadalaw
sa buong taon bibisita kahit isang araw
parang reyunyon din ng pamilyang nasa malayo
doon sa harap ng puntod ay magkatagpo-tagpo
gugunitain ang mahal sa buhay na namatay
pagkat siya'y karugtong niring puso, diwa't buhay

- gregbituinjr.

Paghahanap ng katuturan (munting talambuhay)

kung para lang sa pera kaya ka nagtatrabaho
sa pagtatrabaho umiikot ang iyong mundo
ano ka na? ano nang katuturan ng buhay mo?
kung laging trabaho, kumain, matulog, trabaho

iyan lang ba ang esensya ng buhay, ang kumain
matulog, magtrabaho, at magtrabaho, kumain
paikot-ikot, matulog, magtrabaho, kumain
hanggang tumanda, magtrabaho, matulog, kumain

dalawampung anyos pa lang ako'y nagtrabaho na
at nagpatakbo ng makina doon sa pabrika
naging manggagawang regular bilang makinista
tatlong taong singkad, nag-resign, lumipat sa iba

napunta sa opisina, kasama'y matatanda
pawang papel ang hawak, sa trabaho'y natulala
kayraming tiwali, pera-pera, budhi'y napatda
madali lang ang pera kung konsensya'y madadaya

doon na lang ba ako hanggang tumanda sa buhay
sa puntong iyon, talagang di ako napalagay
hanggang may mga nakilalang may prinsipyong taglay
at nakita ko ang tamang daan kaya umugnay

umalis ng walang paalam sa tanggapang iyon
naging aktibistang niyakap ang magandang layon
ako'y kaisa na sa pagbabago't rebolusyon
masayang may katuturan na ang buhay ko ngayon

- gregbituinjr.

Doon tayo sa buhay na may katuturan

kung gusto ko'y pera, matagal na akong yumaman
baka sa kamay ko'y maraming babaeng nagdaan
baka maraming napatayong gusali't tahanan
baka lagi ako sa bar, laging nasa inuman

ngunit di ako tumutok sa pagkita ng pera
kundi maglingkod sa uri't bayan, mag-organisa
kung aalpas sa hirap, dapat di ako mag-isa
kundi aalpas sa dusang kasama ko ang masa

mag-isip lang ng pansarili'y walang kabuluhan
buhay na walang kwenta ang pulos lang kasiyahan
kaya mabuti pang maglingkod sa uri't sa bayan
sa pakikibaka, ang buhay mo'y may katuturan

nabuhay ka lang ba upang kumain at magsaya?
nabuhay ka lang ba upang magtrabaho't kumita?
kung sa kabila ng hirap, kasama mo ang masa
aba'y kaysarap ng tagumpay sa pakikibaka

halina't lipunan ay suriin at pag-aralan
upang bulok na sistema'y mapalitang tuluyan
halina't tayo'y maglingkod para sa uri't bayan
manggagawa'y ihanda sa sosyalistang lipunan

- gregbituinjr.

Pagtakbo sana bilang pangulo ng unyon

noong matanggap sa pabrika ako'y binatilyo
nag-operador ng makina sa departamento
tatlong taon doon bilang regular na obrero
nagtatrabaho nang maging batas ang Herrera Law

balak ko rin noong tumakbong pangulo ng unyon
tiyo ko sa ibang kumpanya'y natunugan iyon
bago ko mapasa ang kandidatura ko roon
aba, tiyo ko'y pinainom ako't pinalamon

pinigilan akong maghanda sa kandidatura
dahil siya'y manager sa kapatid na kumpanya
magtrabaho lang ako't huwag daw mag-unyunista
at baka makasira ako sa ugnayan nila

trabaho ko'y sa Alabang, ang tiyo'y nasa Taytay
sayang na pagkakataon ang aking naninilay
alauna ng hapon nagising sa kanyang bahay
di ko na nahabol ang kandidatura kong tunay

bise presidente ko sana ang siyang nanalo
nagkaroon ng halalan, siya'y naging pangulo
ilang buwan pa, at nag-resign ako sa trabaho
upang bumalik sa paaralan, nagkolehiyo

tatlong taong machine operator, aking gunita
tatlong taon ding naging regular na manggagawa
paano kung nanalo't anong aking magagawa
bilang pangulo ng unyong may prinsipyo't adhika

- gregbituinjr.

Sa pagkatha ng tula

aba'y kaya pa bang gumawa ng isa pang tula
upang ipahayag ang nasasaloob kong nasa
anong nakakulapol sa puso't inaadhika
upang madama namang ang makata'y pinagpala

bakit ganito't sa daigdig ay paikot-ikot
nahahihilo na sa naglipanang mapag-imbot
bakit sa pamahalaan ay kayraming kurakot
pag nabisto sa kasalanan ay nakalulusot

ginagawan ko ng tula ang samutsaring ulat
kung anong makita'y nagsusuri, nagmumulat
kung anong mali, nagmumura at nanggugulat
ang anumang poot ay sa tula sumasambulat

bawat tula'y parang pintong ang makata'y kakatok
nang basahin ng madla ang sa tula'y tinatampok
hiyaw ng makata'y palitan ang sistemang bulok
subukang uring manggagawa'y ilagay sa tuktok

- gregbituinjr.

Ulat sa kolehiyalang ginahasa

doon sa malayong lalawigan ng Iloilo

labing-apat anyos na binatilyo'y arestado

na ginahasa'y labingsiyam anyos na dalaga

sinaksak daw ang kolehiyala't iginapos pa

ang paalam sa ama'y bibili lang sa tindahan

dalaga'y di umuwi ilang oras ang nagdaan

hanggang makitang patay na't nakatali sa kahoy

ang hikbi ng ama, "anak ko'y kanilang binaboy!"

hustisya para kay 'Rona' ang sigaw ng kaanak

ikulong yaong maysalang gumahasa't sumaksak

pahayag nga ng ama, "grabe 'yung ginawa nila!"

dugtong pa, " kung pwede lang sana, patayin din sila"

mula sa pahayagang Bulgar ang nasabing ulat

talagang nakagagalit yaong isiniwalat

nawa hustisya'y makamtan ng dalagang pinaslang

makulong ang salaring puri't buhay ang inutang

- gregbituinjr.

* ibinatay ang tula mula sa headline ng pahayagang Bulgar, Oktubre 28, 2019, na may pamagat na "Kolehiyala Ni-Rape, Pinatay; 14-anyos, arestado"

Huwag asahan ang ibang uri

may kongresista kayang magsasabing tatlong buwan
imbes dalawang taon ang probi sa pagawaan?
may senador kayang obrero yaong kakampihan
o senado na'y nakain ng sistemang gahaman?

pangitain o pag-asa bang ito'y mangyayari?
umaasa sa ibang uri? aba'y anong silbi?
wala ba tayong gagawin kundi manggalaiti?
na gawa lang nila'y para sa kanilang sarili?

manggagawa ang magpapalaya sa manggagawa
sa kapitalismo, obrero'y di basta lalaya
dapat nilang ibagsak ang sistemang mapanira
pagtatag ng sosyalismo'y dapat nilang ihanda

manggagawa, huwag mong asahan ang ibang uri
lalo't uring ang asam ay pribadong pag-aari
sa kongkretong kalagayan dapat kayong magsuri
at magkaisa upang ibagsak ang naghahari

- gregbituinjr.

Magsuri at lumaban

paano ba gumagapang sa lusak ang magulang
paanong pag-aaral ng anak ay ginagapang
paano bang dinudurog ang mga salanggapang
paano ba sa pag-ibig ang puso'y nadadarang

mga obrero'y biktima ng kontraktwalisasyon
ang taumbayan ay biktima ng globalisasyon
ang magsasaka'y biktima ng rice tarrification
sa mga problema't isyu, masa'y ibinabaon

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan
na sa samutsaring isyu't problema'y panuntunan
kaya kailangan ang pagbubuo ng samahan
upang makatulong sa pagbabago ng lipunan

tayong aktibistang Spartan, anong dapat gawin
dapat tayong magkaisa sa iisang layunin
uring manggagawa'y patuloy na organisahin
at itayo ang lipunang nararapat sa atin

- gregbituinjr.

Halina't tayo'y magbutaw

upang makapagbutaw ka, bawasan mo ang bisyo
kung kaya'y limang boteng gin, isa lang inumin mo
bawasan ng kalahati ang kahang sigarilyo
upang ibigay sa organisasyon ang butaw mo

alalahanin mong palagi ang organisasyon
ito'y buhay-pakikibakang may magandang layon
at prinsipyadong samahang sa isyu'y tumutugon
na sa bulok na sistema'y tiyak na magbabaon

sa bawat buwan sa samahan, sampung pisong butaw
o limampung pisong alak nang mawala ang ginaw
o pitumpung pisong kaha ng yosi bawat araw
ah, sampung pisong butaw ang mas kaya mong ibitaw

kaya, tara, kasama, alagaan ang samahan
magbutaw nang organisasyon ay mabuhay naman
upang magpatuloy ang serbisyo sa taumbayan
hanggang lipunang bulok ay tuluyang mapalitan

- gregbituinjr.

Sa biyahe

minsan sa pagbibiyahe, ako'y napapaidlip
lalo na't matrapik, nakaupo, nakakainip
kung di makatulog, nagsusulat ng tula sa dyip
itinatala agad nang di mawala sa isip

pag lulan ng bus at trapik ay nasa tatlong oras
naglalaro sa selpon, sudoku, kwadro de alas
nagbabasa rin, bakasakaling may bagong tuklas
o kaya naman ay nanonood pag may palabas

kaytagal din, ilang oras, ang biyahe sa barko
patungong lugar upang sa kumperensya'y dumalo
habang tinititigan ang alon, nakaliliyo
walang lupang natatanaw, tubig ang paligid ko

sumakay ng eroplano't tinungo'y dayong lupa
bawat upuan ay may telebisyon, nangangapa
hanggang Les Miserables ang napindot ko't bumulaga
napanood ko roo'y di napanood sa bansa

sa paglalakbay, may mga lugar na pinakete
kayraming mararanasan sa iyong pagbiyahe
maitatala'y samutsaring danas, kwento't siste
tila ba gagaan ang sa damdamin mo'y bagahe

- gregbituinjr.

Ako'y manhik manaog sa loob ng kabahayan

ako'y manhik manaog sa loob ng kabahayan
nag-iisip, nagninilay, anong kinabukasan
ang dadatnan, dapat kumilos lalo't kailangan
at makibaka para sa hustisyang panlipunan

tumigil ako sumandali't sa banig nahiga
matamang tinitigan ang kisameng parang bula
lahat ng ipinaglaban ba'y mababalewala
kung tagumpay ng masa'y aangkinin ng kuhila

mga trapo't naghaharing uri'y kuhilang bastos
na pinananatiling hirap ang buhay ng kapos
sa lakas-paggawang kaybaba, sinong magtutuos
kung sa karukhaan, balat ng dukha'y nalalapnos

buti na lamang, di ako ganap na nakatulog
muli, sa loob ng bahay, ako'y manhik manaog
palakad-lakad, sana ang bata'y maging malusog
at huwag sanang dumating ang kung sinong may usog

- gregbituinjr.

Gawing ekobrik ang mga pulitikong plastik

di pwedeng gawing pataba sa lupa dahil toksik
iyang mga pulitikong dapat lang i-ekobrik
lalo ang mga tusong trapong gahaman at lintik
silang sanhi kaya buhay ng masa'y putik-putik
mga basurang trapong kapara'y single-use plactic

di sapat na ang mga pulitiko'y ibasura
pagkat baka makahawa pag sila'y naglipana
dapat i-ekobrik ang tulad nilang palamara
pagkat sila ang sanhi ng kahirapan ng masa
lalo't dignidad ng dukha'y kanilang dinudusta

tanong ko lang, may matitino pa bang pulitiko
lalo na't layunin nila'y pag-aaring pribado
na sanhi'y pagsasamantala ng tao sa tao
at ninenegosyo pati pampublikong serbisyo
i-ekobrik ang trapo upang sistema'y magbago

- gregbituinjr.