Linggo, Disyembre 21, 2025

Di ko ginagamit ang "pero" sa akdâ

DI KO GINAGAMIT ANG "PERO" SA AKDÂ

matagal ko nang di ginagamit ang "pero"
salitang Kastilà, salitang Mehikano
gayong may katumbas sa wikang Filipino
na dapat gawing palasak, gamitin ito

sa wikang Ingles, ang salitang"pero" ay "but"
sa ating wika'y ngunit, subalit, datapwat
ang mga iyan ang gamit ko sa panulat
sa tula, kwento, sa ganyan ako maingat

nais kong patampukin ang sariling wikà
bilang makatâ sa katutubong salitâ
upang mapatampok din ang ninunong diwà
habang nakikibaka kapiling ng dukhâ 

ngunit, subalit, datapwat, bagamat mithî
mga salitang ganito'y pinanatili
di wikà ng mga mananakop na imbi
kung may katumbas naman, gamiting masidhi

- gregoriovbituinjr.
12.21.2025

* kahulugan ng mga salita mula sa Diksiyonaryong Adarna

Dilis pa lang, walang pating

DILIS PA LANG, WALANG PATING

ang nakulong pa lang ay dilis
wala pang nakulong na pating
di ba iya'y nakakainis
gayong mga korap na'y buking

at ang sigaw ng taumbayan:
ikulong lahat ng kurakot!
kanilang tinig ay pakinggan
ikulong ang lahat ng sangkot

paulit-ulit yaong sigaw
inuulit-ulit ng masa
nararamdaman mo ang hiyaw
upang makamit ang hustisya 

magpa-Pasko lang sa kulungan
ay yaong maliit na isdâ
wala pang pating sa piitan
walang balyenang dambuhalà

- gregoriovbituinjr.
12.21.2025

* litrato mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon at Pang-Masa, Disyembre 20, 2025, headline at pahina 2

Nagbabakáy si alagà

NAGBABAKÁY SI ALAGÀ

nagbabakáy si alagà sa pagbukas ng pintô
gayong pahingahan niya'y di roon, ibang dakò
baka siya'y gutóm, kung makapagsasalitâ lang
sasabihing "nais kong kumain, ako'y pagbuksan."

minsan, pag-uwi ko, sa banig na'y naroon siya
nakahigâ na sa tulugan ko't nagpapahinga
at sa bangkô ako'y tatalungkô na lang sa antok
doon panagimpan ay hahabihin sa pagtulog

at ngayon, hinihintay akong siya'y papasukin
nakapikit siya, at ayoko nang istorbohin
marahil, may hinahabi rin siyang panaginip
samantalang ako'y nagising at muling iidlip

sana'y umayos na ang paglakad niya't napilay
baka nalaglag sa bubong isang gabing kay-ingay
dapat ang pahinga't tulog namin ay walong oras
upang katawan, puso't isipan ay mapalakas

- gregoriovbituinjr.
12.21.2025

Sabado, Disyembre 20, 2025

Tama ang Thailand fans!

TAMA ANG THAILAND FANS!

tamâ ang Thai fans, nandayà ang Pilipinas
sa paggamit ng mga banyagà sa Gilas
na di gumagamit ng katutubong Pinoy
na tingin sa mga katutubo'y kolokoy

ginamit ay mga naturalized citizen
na di naman kabayang tumubò sa atin
para lang makapaglarô sa bansang ito
pinasok ang pagiging naturalisado

sadyang matindi ang colonial mentality
walang tiwala sa katutubo't sarili
ang mga lider ng isports sa ating bansâ
sa mga atletang banyagà nagtiwalà

para silang mga kurakot sa flood control
kitang kita na ang kanilang pambubudol
para kamtin ng bansâ ang medalyang gintô
ay di nagsikap magsanay ng katutubò

nakakahiyâ, kaytinding katotohanan
pati pala sa isports, uso ang dayaan
kayâ Thailand, mabuti't inilantad ninyo
mabuhay kayo sa pagsabi ng totoo

- gregoriovbituinjr.
12.20.2025

* ulat mula sa SportsTalkPh sa kawing na: https://www.facebook.com/share/p/1Cf6GWfftE/ at sa JerAve 24 page sa kawing na: https://www.facebook.com/share/p/1APyDPBWBS/  

Pagsusulat

PAGSUSULAT

nagsusulat ako anumang oras
di kung kailan lang may oras ako
di kung kailan lang handâ na ako
at di kung kailan ko lamang gusto

nagsusulat sapagkat manunulat
nagsusulat upang makapagmulat
sa masa ng anumang mabibigat
na isyung sa bayan nati'y pabigat

di ako tititig sa blangkong papel
o sa screen man ng laptop computer
kung wala pang anumang sasabihin
kung wala pang isyung nakakagigil

basta pluma't kwaderno'y nakahandâ
sa bulsa't bag, nang agad makakathâ
iyan ang katangian ng makatâ
may nalilikhâ kahit namumutlâ

- gregoriovbituinjr
12.20.2025

Bawal mapagod

BAWAL MAPAGOD

bawal mapagod ang diwà, puso't katawan
magpahinga pa rin ng madalas at minsan
habang naghahanda sa matitinding laban
sa pagsulat at pagkilos para sa bayan

matulog tayo ng walong oras, ang sabi
payò ng matatanda'y sundin araw-gabi
walong basong tubig ang inuming mabuti
katawa'y ipahinga kahit super-busy

minsan, hatinggabi'y gising pa't nagsusulat
nang musa ng panitik ay naritong sukat
antok ako'y di na pinigilang magmulat
upang likhain ang tulang may tugma't sukat

O, Musa ng Panitik, diwa ko't diwatà
pagkat likhang tula'y aking tulay sa madlâ

- gregoriovbituinjr.
12.20.2025

Biyernes, Disyembre 19, 2025

Pagpupugay sa iyo, Alex Eala!

PAGPUPUGAY SA IYO, ALEX EALA!

tagumpay ang buong taon para sa iyo
sa simulâ pa lang, bigatin ang tinalo
huling tagumpay mo'y iyang gintong medalya
sa Southeast Asian Games ay ikaw ang nanguna

sa kabila ng isyung kurakutan ngayon
O, Alex Eala, isa kang inspirasyon
ang mga kurakot, kahihiyan ng bansâ
ngunit ikaw, Alex, karangalan ng bansâ

mahalaga sa bansa ang iyong tagumpay
dahil pinataas ang moral naming tunay
sa kabilâ ng krimen ng mga kurakot
gintong medalya mo'y pag-asa ang dinulot

ang ngalan mo'y naukit na sa kasaysayan
lalo't pinataob ang maraming kalaban
nang pinakita sa mundo ang iyong husay
mabuhay ka, taaskamaong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
12.19.2025

Empatso, di empathy, sa corrupt

EMPATSO, DI EMPATHY, SA CORRUPT

empatso, di empathy
sa mga pulitikong kurakot
sa mga sangkot sa ghost flood control
sa mga lingkod bayang kawatan
sa mga dinastiya't balakyot
sa nang-api't mapagsamantala
sa mga TONGresista't senaTONG

empathy, di empatso
sa masang ninakawan ng buwis
sa nagtatrabaho ng marangal
sa mga obrero't mahihirap
sa mga bata't kababaihan
sa inapi't winalan ng tinig
sa masang ninakawan ng dangal

- gregoriovbituinjr.
12.19.2025

Huwebes, Disyembre 18, 2025

Naglalakad pa rin sa kawalan

NAGLALAKAD PA RIN SA KAWALAN

nakatitig lamang ako sa kalangitan
tilà tulalâ pa rin doon sa lansangan
parang si Samwel Bilibit, lakad ng lakad
sa pagkawalâ ni misis, di makausad

lalo na't magpa-Pasko't magba-Bagong Taon
wala pa ring malaking isdang nakukulong
aba'y baka walâ pang limang daang piso
ang aking Noche Buena pagkat nagsosolo

isang kilong bigas, limampung pisong tuyô
malunggay, bawang, sibuyas, kamatis, toyò
walang ham, isang Red Horse, at matutulog na
iyan ang plano ng makatang nag-iisa

lakad ng lakad, nag-eehersisyo man din
pag-uwi ng bahay, hihiga na't hihimbing

- gregoriovbituinjr.
12.18.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/17zo5Ba6Rw/ 

Mabuhay ka, Islay Erika Bomogao!

MABUHAY KA, ISLAY ERIKA BOMOGAO!

tinalo mo ang Thai sa isports na Muay Thai
iba ka talaga pagkat napakahusay
mabuhay ka sa iyong nakamit na gintô
na sa batà mong edad ay di ka nabigô

kababayan mo si misis na Igorota
bagamat walâ na siya'y naaalala
pag may taga-Cordillera na nagwawagi
sa anumang larangan, di basta nagapi

mula ka sa lahi ng mga mandirigmâ
di kayo nasakop ng buhong na Kastilà
mula sa lahing matatapang, magigiting
sa martial arts, ipinakita mo ang galing

isang puntos lang ang lamang mo sa kalaban
sa larang na bansâ nila ang pinagmulan
mabuhay ka, O, Islay Erika Bomogao!
talà kang sadyang sa daigdig ay lumitaw!

- gregoriovbituinjr.
12.18.2025

* mula sa pahayagang Abante Tonite, Disyembre 18, 2025, p.8

Miyerkules, Disyembre 17, 2025

Bienvenue, Chez Nous

BIENVENUE, CHEZ NOUS

sa sahig ng nasakyang traysikel
nakasulat: Bienvenue, Chez Nous
Home Sweet Home, habang ako'y pauwi
na para bang ang sasalubong ay
magandang bahay, magandang buhay

kahulugan nito'y sinaliksik
Bienvenue ay Welcome sa Paris
habang Chez Nous naman ay Our Home
kaygandang bati nang pag-uwi'y may
magandang bahay, maalwang buhay

salamat sa sinakyang traysikel
sa nabasa kahit ako'y pagod
sa maghapong paglakò ng aklat
ay may uuwian pa rin akong
bahay na ang loob ko'y palagay

- gregoriovbituinjr.
12.17.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/share/r/16sRK71DTp/ 

Konsehal, kinasuhan ng kapwa konsehal

KONSEHAL, KINASUHAN NG KAPWA KONSEHAL
(Tulâ batay sa balità sa pahayagang Bulgar, isyu ng DIsyembre 17, 2025, tampok na balita, at ulat sa pahina 2)

kapwa ko pa taga-Sampaloc, Maynilà ang sangkot
sa headline ng pahayagang Bulgar ang ibinulgar
konsehala, kinasuhan ang konsehal na buktot
kung mag-isip at sa kabastuhan nitong inasal

ibinulgar sa privilege speech ng konsehala
pati ang 'yoni message' na kahuluga'y kaytindi
paghipo sa kanyang kamay ng tinawag na Kuya
na pawang kabastusan ang ipinamamarali

di iyon paglalambing kundi sa puri'y pagyurak
mabuti't ang konsehala'y matatag at palaban
kinasuhan na ng paglabag sa Safe Spaces Act
ang konsehal na umano'y sagad sa kabastuhan

marami nang mga kurakot, marami pang bastos
kailan lingkod bayan ay magiging makatao?
kayraming trapong sa buwis ng bayan ay nabusog
kailan pa titinó ang mga nabotong trapo?

kayâ tamà lang baligtarin natin ang tatsulok!
sa konsehala ng Distrito Kwatro, pagpupugay!
saludo sa tapang mong labanan ang mga bugok
nawa hustisya'y kamtin mo, mabuhay ka! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr
12.17.2025

Napilayan si alagà

NAPILAYAN SI ALAGÀ 

nakita kong napilayan siya
sa kapwa pusa'y napalaban ba?
nabangga ba siya't nadisgrasya?
nabidyuhan kong pilay na siya

kauuwi ko lang ng tahanan
nang siya'y agad kong nasilayan
nakaliyad ang paa sa kanan
sa kanya'y bakit nangyari iyan?

biglang umilap, di na umuwi
sa lagay niya'y ano ang sanhi?
ang kalooban ko'y di mawarì
sa kaibigang kapuri-puri

ngayong may pilay, anong gagawin?
sa beterinaryo ba'y dadalhin?
dapat muna siyang pauwiin
upang dito sa bahay gamutin

- gregoriovbituinjr.
12.17.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1HNexaiUjp/ 

Sa 3 bayaning nagdiwang ng ika-150 kaarawan ngayong 2025

SA 3 BAYANING NAGDIWANG NG IKA-150 KAARAWAN NGAYONG 2025

pagpupugay po kina Oriang, Goyò, at Pingkian
sa kanilang pangsandaan, limampung kaarawan
ngayong taon, kabayanihan nila'y kinilala
na noong panahon ng mananakop nakibaka

si Oriang na asawa ng Supremo Bonifacio
Lakambini ng Katipunan, rebolusyonaryo
si Heneral Goyò ay napatay ng mga Kanô
sa Pasong Tirad, na inalay ang sariling dugô

si Gat Emilio Jacinto, Utak ng Katipunan
kasangga't kaibigan ng Supremo sa kilusan
sa Kartilya ng Katipunan ay siyang may-akda
ang Liwanag at Dilim niya'y pamana ngang sadyâ

taaskamaong pagpupugay sa tatlong bayani
ang halimbawa nila'y inspirasyon sa marami
sa bayan sila'y nagsilbi at nakibakang tunay
nang tayo'y lumayà sa pangil ng mga halimaw

- gregoriovbituinjr.
12.17.2025

* mga litrato mula sa google

Martes, Disyembre 16, 2025

Liwanag mula sa bintanà

LIWANAG MULA SA BINTANÀ

liwanag mula sa bintanà
animo'y maskara ni Batman
matang tila ba namumutlâ
sa akin nakatingin naman

may nakakathang mga tula
mula sa di pangkaraniwan
pag may nakita ang makatâ
sa kanya ngang kapaligiran

ilang halimbawa ang bahâ
at ang isyu ng ghost flood control
may proyekto raw ngunit walâ
buwis natin saan ginugol?

itutulâ anumang paksâ
kahit silang mga kurakot
maisusulat naming sadyâ
bakit dapat silang managot

kung pipili, dapat di hungkag
Kadiliman o Kasamaan?
walâ, walâ kundi Liwanag
ang pangarap ng Sambayanan

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/14SqVT9EkWp/ 

Ang tungkulin bilang makatâ ng bayan

ANG TUNGKULIN BILANG MAKATÂ NG BAYAN

minsang tinuring na / makatâ ng bayan
nang tula'y binigkas / sa isang pagkilos
karangalang pag may / rali sa lansangan
patutulain ka't / dapat handang lubos

may ilang tungkuling / isinasabuhay
lalo't tinuring kang / makatâ ng bayan
pinahalagahan / kayâ nagsisikhay
nang tungkuling ito'y / sadyang magampanan

alamin ang datos / at isyu ng madlâ
sapagkat lalamnin / ng tulang gagawin
tutulâ sa rali / ng obrero't dukhâ
nang kanilang diwa't / puso'y pag-alabin

tulang karaniwang / may tugmâ at sukat
pinagbuti bawat / taludtod at saknong
madaling araw pa'y / mumulat, susulat
sa isyu ng masa / laging nakatuntong

kung may kathang tulâ / ang mga kasama
hihingi ng kopya / nang aking matipon
upang balang araw / ay maisasama
sa maraming akda't / isaaklat iyon

matinding tungkulin / subalit marangal
gagawin ng husay / ang bawat gampanin
kakathâ akong may / buong pagmamahal
na para sa bayan, / tula'y bibigkasin

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

* salamat sa kasamang kumuha ng litrato

Pagpupugay at pasasalamat, CHR!

PAGPUPUGAY AT PASASALAMAT, CHR!

natanggap ko ang backback ng Biyernes
sa isang forum para sa C.S.O.
may sertipiko pa't payong ng Martes
sabay ng araw ng Lunsad-Aklat ko

may tatak na C.H.R. at islogan
ang backpack at payong na ibinigay
na "Naglilingkod Maging Sino Ka Man"
nag-isip niyon ay napakahusay

kaylalim ng tungkuling ipagtanggol
natin bawat karapatang pantao
sa anumang paglabag tayo'y tutol
pagkat karapatan nati'y sagrado

sa C.H.R., maraming salamat po!
pagpupugay itong mula sa puso!

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

Lunes, Disyembre 15, 2025

Taospusong pasasalamat sa tshirt

TAOSPUSONG PASASALAMAT SA TSHIRT

tinanong muna ako ng isang kasama
kung anong size ng tshirt ko, medium, sagot ko
sunod na tanong niya, ako ba'y lalahok
sa rali o pagkilos patungong Mendiola

sabi ko'y oo, di ako pwedeng mag-absent
lalo't sa Araw ng Karapatang Pantao
doon ay nagkita kami't kanyang binigay
ang tshirt hinggil sa karapatang pantao

lubos at taospusong nagpapasalamat
ang abang makata sa tshirt na natanggap
tshirt man iyon ngunit nakapagmumulat
ako'y binigyang halaga't di nalimutan

sa iyo, kasama, salamat, pagpupugay
nawa ang katulad mo'y dumami pang tunay

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Hinggil sa Lunsad-Aklat ng Disyembre 9

HINGGIL SA LUNSAD-AKLAT NG DISYEMBRE 9

akala ko'y lalangawin ang Lunsad-Aklat
mabuti na lamang, may dumating na tatlo
sila'y pawang sa isyu ng bayan ay mulat
kaya kagalakan ay ramdam kong totoo

sapat iyon upang mabuhayan ng loob
at magsikap pa ring magsulat at kumathâ
kahit sa trabaho'y talagang nakasubsob
tumaas ang aking moral bilang makatâ

marami ring nagsabing di makararating
sa kanila'y pagpupugay at pasalamat
iyon ay respeto na ngang maituturing
sa kanila'y naglaan na ako ng aklat

magpatuloy lang bilang makatâ ng bayan
pati sa pagsusulat ng isyu ng masa
iyan ang ipinayo sa akin ng ilan
kaya ako'y sadyang saludo sa kanila

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

* nailunsad ang "Tula't Tuligsa Laban sa Korapsyon" sa CHR noong Disyembre 9 - International Anti-Corruption Day
* ngayong Disyembre 15 ang ika-150 kaarawan ng dakilang bayaning si Gat Emilio Jacinto, aka Pingkian

Gutom na kayâ ngumiyaw sa pintô

GUTOM NA KAYÂ NGUMIYAW SA PINTÔ

pusa'y marunong din palang kumatok
upang mabigyan siya ng pagkain
pusang galâ siyang nadama'y gutom
batid din niya paano tumayming

kauuwi ko lang kasi ng bahay
galing sa labas, may inasikaso
pagod, balak kong magpahingang tunay
saka na harapin ang dokumento

paano ko nga ba matatanggihan
ang pusang galang nahuli'y bubuwit
minsang ako'y nagising sa higaan
isang gabing ang ulo ko'y masakit

at binigyan ko siya ng galunggong
sana'y makabusog sa kanya iyon

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/1HB3cAYtt2/ 

Ayuda ay kendi lang sa mga trapo

AYUDA AY KENDI LANG SA MGA TRAPO

heto muli tayo, malapit na ang Pasko
may ayuda muli galing sa pulitiko
regalong kendi't pera'y anong pinagmulan?
sa sariling bulsa o sa kaban ng bayan?

regalong ang ngalan ng trapo'y nakatatak
upang sa balota ba'y matandaang tiyak?
may ayuda muling ibibigay sa tao
gayong ayuda'y kendi lang sa mga trapo

pinauso nila ang kulturang ayuda
imbes na magbigay ng trabaho sa masa
imbes living wage ay ibigay sa obrero
pinaasa na lang sa ayuda ang tao

silang mga trapo'y hubaran ng maskara
baka mapansing galing silang dinastiya
iisang apelyido, mula isang angkan
namamana rin ba kung kurakot ang yaman?

matuto na tayo sa isyu ng flood control
matuto na rin tayong sa trapo'y tumutol
tanggapin ang ayudang mula buwis natin
huwag nang hayaang trapo tayo't lokohin

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Ang pinakamataas na uri ng pagmamahal

ANG PINAKAMATAAS NA URI NG PAGMAMAHAL

marami ang nagsasabing ang pinakamataas
na uri ng pagmamahal ay yaong paglilingkod
sa kapwà, kayâ kumikilos ako't nangangarap
ng lipunang patas, walang dukhang naninikluhod

upang karapatang pantao nila'y irespeto
kinikilala ang dignidad kahit sila'y dukhâ
lipunang nawa'y makamit - lipunang makatao
naglilingkod sa ating kapwà, dukha't manggagawà

walang dinastiya, oligarkiya, hari, pari
walang magsasamantala't mang-aapi sa bayan
binaligtad ang tatsulok, wala nang mga uri
walang pribadong pag-aari, wala nang gahaman

nakikipagkapwa't nagpapakatao ang lahat
ang pinakamataas na uri ng pagmamahal
sa prinsipyong ito'y wala akong maisusumbat
humayo tayo't sa kapwa'y magsilbi ng may dangal

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Tatlo sanang lunsad-aklat ko ngayong taon

TATLO SANANG LUNSAD-AKLAT KO NGAYONG TAON

tatlo sanang Lunsad-Aklat ko ngayong taon
naglunsad tig-isa ng Nobyembre't DIsyembre
una'y "Salin ng Tula ng mga Makatang
Palestino", ikalawa'y "Tula't Tuligsâ

Laban sa Korapsyon", ikatlo sana'y itong
muling lunsad ng akdang "Liwanag at Dilim"
ni Emilio Jacinto, na pinagdiriwang
ngayon ang kanyang ikasandaan-limampung

kaarawan, librong dati nang nalathala
subalit bagong edisyon, may mga dagdag
na bagong saliksik, ngunit di malathala
kinapos sa suporta, salapi't panahon

ang abang makatang sa pagkilos ay pultaym
"Liwanag at Dilim" sana'y muling malunsad
gayunman, Happy One-Hundred-Fiftieth Birthday
sa ating bayaning Gat Emilio Jacinto!

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Linggo, Disyembre 14, 2025

Tának

TÁNAK

kaysarap gamitin / ng lumang Tagalog
lalo na't patungkol / sa pagsinta't irog
sa mapulang rosas, / may mga bubuyog
na lilipad-lipad, / rosas ay kinuyog

bago sa pandinig / ang salitang "tának"
batid ko'y katugmâ / nitong isdang "banak"
ang lumang salitâ / ay ikinagalak
niring aking pusong / dama'y pagkaantak

tának: kahuluga'y / napakadalisay
purong-puro, tunay, / kaysarap manilay
wagas na pagsinta / ang iniaalay
pinakamamahal, / pag-ibig na tunay

buti't ang makata'y / nakapagsaliksik
ng salitang luma't / bago lang sa isip
na sa kakathai'y / nais na isiksik
pagkat matulaing / kaysarap malirip

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* tanak - mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.902

O, Pag-ibig!

O, PAG-IBIG!

kaysarap basahin ng mga tulâ
nina Balagtas at Huseng Batutè
tagos sa dibdib ang kanilang kathâ
tulad ng pag-ibig na di mawarì

pananalita'y kayganda ng daloy
handang mamatay dahil sa pag-ibig
kaysarap dinggin, kaylupit ng latoy
tiyak sinta'y kukulungin sa bisig

inidolong makatang magigiting
tula'y higit sa panà ni Kupido
na sinta'y nanaising makasiping
at makasama sa búhay sa mundo

pagpupugay sa Florante at Laura
ni Balagtas, ang Sisne ng Panginay
kay Huseng Batutè, nagpupugay pa
kanyang Sa Dakong Silangan, mabuhay!

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* litrato kuha sa terminal ng dyip biyaheng UP Campus - Philcoa

Kaypanglaw ng gubat sa lungsod

KAYPANGLAW NG GUBAT SA LUNGSOD

anong panglaw nitong gubat sa kalunsuran
araw-araw na lang iyan ang magigisnan
dahil ba kayraming kurakot sa lipunan?
dahil laksa ang buktot sa pamahalaan?

naluluha ako sa mga nangyayari
bansa'y mayaman, mamamayan ay pulubi
manggagawa'y kayod-kalabaw araw-gabi
habang kurakot sa bayan daw nagsisilbi

minamata nga ng matapobre ang pobre
sarili'y sinasalba ng trapong salbahe
sistema na'y binubulok, iyan ang siste
di na ganadong mapagana ang granahe

dahil sa ayuda trapo na'y iboboto
pera-pera na lang upang trapo'y manalo
kaya ngayon pa lamang ay isisigaw ko:
serbisyo sa tao, huwag gawing negosyo!

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

Bawal pumasok sa Marunong St.

BAWAL PUMASOK SA MARUNONG ST.

bawal pumasok sa Daang Marunong
sakaling baha, sana'y makalusong
sakaling bagyo, sana'y makasulong
sa problema, baka may makatulong

kung nasok roong luha'y bumabalong
ako'y kakain sa platong malukong
ulam ko'y galunggong sa kaning tutong
habang asam ko'y korap na'y makulong

walang kapilya, bisita o tuklong
na pupuntahan sa Daang Marunong
ang meron, lasing na bubulong-bulong
kayraming alam, madalas magtanong:

sa flood control bakit laksa'y nalulong?
paano mababatid ang himatong?
sa ibinulgar ng mga kontrakTONG?
may mga ulo na kayang gugulong?

buti pa ang asong umaalulong
nakakapasok sa Daang Marunong
sa kantong iyon lamang nakatuntong
pag nasok, ako kaya'y makukulong?

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

Tambúkaw at Tambulì

TAMBÚKAW AT TAMBULÌ

nais kong maging pamagat
ng aklat ng aking akdâ
ang salitang nabulatlat
na kayganda sa makatâ

ang "Tambúkaw at Tambulì"
mga gamit noong una
mga hudyat sa taguri
na kaysarap gamitin pa

isama sa mga kwento
anong banghay o salaysay
o nobelang gagawin ko
ay, dapat iyong manilay

marapat ko nang planuhin
nang maisakatuparan
ang pangarap na gagawin
plano'y dapat nang simulan

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* litrato mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.900

Sabado, Disyembre 13, 2025

Pagdalo sa talakayan hinggil sa dystopian fiction

PAGDALO SA TALAKAYAN HINGGIL SA DYSTOPIAN FICTION
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Lumahok ako kanina sa forum na Writing Dystopian Fiction, sa booth ng Adarna House sa Gateway Mall sa Cubao, na ang tagapagsalita ay si Ginoong Chuckberry Pascual. 

Ilan sa aking mga nakuhang punto o natutunan: 
1. Ang Dystopian pala ay tulad sa Armaggedon.
2. Kabaligtaran iyon ng utopian, na ang Utopia ay magandang lugar, ayon sa akda ni Sir Thomas More. Ang dys ay Griyego sa masama o mahirap, at ang topos ay lugar. Dystopia - masamang lugar.
3. Tatlong halimbawa ang tinalakay niyang dystopian fiction, ang pelikulang Hunger Games, ang pelikulang DIvergence, at ang nobelang 1984 ni George Orwell.
4. Ang dystopian fiction ay inimbento ni John Stuart Mill noong 1898.
5.. Paano pag sa Pilipinas nangyari, o Pilipinas ang setting, lalo na;t dumaan tayo sa pandemya, bakuna, anong mga pananaw, bakit di pantay ang lipunan.
6. Ekspresyon ito ng takot at pag-asa pag nawasak ang mundo
7. Sa pagsusulat, mabuting magkaroon ng character profile. Edad, uring pinagmulan, kasarian, pamilya, kaibigan, kapaligiran.
8. Itsura ng mundo - araw-araw na pamumuhay, tubig, pagkain, damit, teknolohiya, kaligtasan mula sa panganib
8. Uri ng gobyerno - totalitarian, batas, kultura, pagbabago sa ugali o pananaw
9. Di nakikita - mga lihim, kasinungalingan, kadiliman at kasamaan, pagkabulok ng lipunan
10. Banghay - normal na dystopia, watda o silip sa hindi nakikita, detalyeng magbibigay ng bagong pananaw sa pangunahing tauhan, anong desisyon ng bida - lalaban o uurong?, new normal - ang mundo pagkatapos ng pagbabago
11. Paano pa rin mananatiling tao, na may dignidad
12. Personal journey ang pagsusulat, may maituturo hinggil sa istruktura ng pagsusulat ngunit hahanapin mismo ng manunulat ang sarili niyang estilo

Nagtaas ako ng kamay ng ilang beses sa open forum:
1. Tinukoy ko bilang halimbawa ang RA 12252 na magandang gawing dystopian fiction, dahil ginawa nang batas na pinauupahan na sa dayuhan ng 99 na taon ang lupa ng bansa
2. Anong kalagayan ng bayan? Binanggit kong naisip ko bilang dystopian fiction ang mga tinokhang, na bumangon at naging zombie upang maghiganti, na ayon sa tagapagsalita, ay magandang ideya
3. (Hindi ko na naitanong dahil ubos na ang oras?) Paano kung ang kasalukuyang gobyerno ay puno ng kurakot? Pag-iisipan ko kung paano ang dystopian fiction na aking isusulat.

Nang matapos ang talakayan ay book signing na ng kanyang libro sa mga dumalo roon at nakinig.

Natabig ng dagâ ang bote

NATABIG NG DAGÂ ANG BOTE

masasabi bang binasag
ng dagâ ang boteng iyon
o di sinadyang natabig
kaya bumagsak sa sahig

mula roon sa bintanà
ay nakita ko ang dagâ
mabilis na tumatakbo
nang marating ang lababo

binugaw ko, anong bilis
niyang tumakbo't umalis
ang boteng natabig naman
sa sahig agad bumagsak

boteng sa uhaw pamatid
ay natabig ng mabait
ano kayang pahiwatig
baka ingat ang pabatid

- gregoriovbituinjr.
12.13.2025