Martes, Hulyo 8, 2025

Sa muling pagninilay

SA MULING PAGNINILAY

pangit bang tawanan ang kababawan
katulad ng payak naming biruan
ng kapatid, kasama, kaibigan

anong kahulugan ng kalaliman
na kapara'y laot ng karagatan
o ng di maarok na kalangitan

nginingitian ko anumang bagay
di sa lalim o kababawang taglay
kundi dahil napukaw akong tunay

lalo na't isa lang abang makatâ
na kahit paano'y handa sa sigwâ
bata pa ako'y sanay na sa baha

sana'y maarok gaano kalalim
ang karagatan, pati suliranin
ng maralitang di naman alipin

upang mas tumibay pa ang prinsipyo
karapatang pantao'y irespeto
at matayo'y lipunang makatao

- gregoriovbituinjr.
07.08.2025

Kulay madilim ang mariposa

KULAY MADILIM ANG MARIPOSA

nabidyuhan ko ang paruparo
kulay madilim na mariposa
tila di na makalipad ito
buting siya'y magpahinga muna

di makalipad, baka napagod
wala na bang nektar ang bulaklak?
lalo't kapaligiran ay lungsod
sa polusyon ba ay napahamak?

patuloy ako sa paglalakad
malayu-layo ring hahakbangin
mariposa sana'y makalipad
nalilirip ko sana nga'y dinggin

nagdidilim din ang alapaap
ulang malakas ay nagbabadya
kung nagdidilim man ang pangarap
aaraw din paglipas ng sigwa

- gregoriovbituinjr.
07.08.2025

* mapapanood ang bisyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/19Y6CgA51X/ 

Lunes, Hulyo 7, 2025

Sa ika-7 taon ng church wedding

SA IKA-7 TAON NG CHURCH WEDDING

naaalala kita sa anibersaryo
ng Katipunan at ng tayo'y ikinasal
sa simbahan, ngayong ikapito ng Hulyo
ikapitong anibersaryo natin, mahal

ginunita ko rin kahapon ang Akamid
na sa tribu'y siyang seremonyas ng kasal
salamat sa pagsinta't paglingap mong hatid
at sa pitong taon natin, gayon katagal

ang kulang pa sana'y ang kasal sa Kartilya
ng Katipunan na binalak natin noon
ngunit di natupad, pagkat laging abala
sa trabaho't ibang aktibidad at layon

naaalala ka pagkat tayo'y iisa
habang kumakatha ng anuman sa cellphone
naaalala ka pagkat tangi kang sinta
lalo't anibersaryo ng church wedding ngayon

mababaw o malalim man ang metapora
bawat talinghaga sa diwa't puso'y baon
hinaharap ang bukas ng buong pag-asa
habang nagugunita ang ating kahapon

- gregoriovbituinjr.
07.07.2025

* litrato mula sa google, ctto

Linggo, Hulyo 6, 2025

Sa ikapitong anibersaryo ng Akamid

SA IKAPITONG ANIBERSARYO NG AKAMID

Akamid - ikalawang kasal natin, mahal
na seremonyas ng katutubong I-Lias
una'y civil wedding natin noon sa Tanay
ang ikatlo'y sa simbahan kinabukasan

nagkatay ng manok at umusal ng dasal
pagsasama'y binasbasan ng matatanda
habang inihandog ko naman sa kanila'y
isang kaldero, isang kumot, isang itak

ikapitong anibersaryo ng Akamid
ngayong araw, sa akin ay di nalilingid
subalit luha ko sa pisngi'y nangingilid
tila ba bawat hakbang ko'y sala-salabid

maraming salamat sa lahat-lahat, sinta
kita'y nagmahalan, nangarap at umasa
na sa magandang bukas ay magsama-sama
subalit isa na lamang iyong alaala

- gregoriovbituinjr.
07.06.2025

Sabado, Hulyo 5, 2025

Si alaga

SI ALAGA

sa bahay ay kauuwi lang sadya
pawisan mula lakarang kayhaba
at agad kong natanaw si alaga
na sa kanyang kama ay nakahiga

si misis ang bumili ng higaan
ng pusang aming inaalagaan
tila pagod ko'y agad napalitan
ng ginhawa nang pusa'y masilayan

hinayaan ko siyang magpahinga 
at ako'y nagpahinga na rin muna
sumagi sa isip ang kalabasa
at galunggong na inulam kanina

nasa dila ko pa ang mga iyon
at sa bahay pa lang makakainom
ay, di nakapag-uwi ng galunggong 
na kay alaga sana'y pasalubong

- gregoriovbituinjr.
07.05.2025

Walang pagod sa pagkilos

WALANG PAGOD SA PAGKILOS

walang pagod pa rin sa pagkilos
ang tulad kong makatang hikahos
nakikibaka pa rin ng taos
kikilos kahit walang panggastos

basta lang tula pa rin ng tula
ang prinsipyado't abang makatâ
paksa'y dukha't problema ng bansa
at kasanggang uring manggagawa

tuloy ang pagkilos sa kalsada
patuloy pa ring nakikibaka
asam ay makamtan ang hustisya
para sa obrero't aping masa

puso'y maalab, kapara'y apoy
nadarama ma'y hirap at kapoy
pasan man ay mabigat na kahoy
pagkilos dapat ay tuloy-tuloy 

- gregoriovbituinjr.
07.05.2025

Tiyuhin pa ang nanggahasa

TIYUHIN PA ANG NANGGAHASA

di lang libog kundi mental problem?
kaya ni-reyp ang tatlong pamangkin
o marahil nakadroga man din
sa bawal na gamot ba'y alipin?

naibulgar ay kaytinding ulat 
tatlong totoy ang ni-reyp ni uncle
epekto raw ng marihuwana
kaya nagawa iyon ng suspek

pamangkin niya'y tatlong lalaki
ang akala ko'y pawang babae
statutory rape ang kinaso
kaya siya na'y kinalaboso

kahindik-hindik iyang balita
tatlong pamangkin ang ginahasa
sadyang walang budhi ang gumawa
na talaga ngang kahiya-hiya

- gregoriovbituinjr.
07.05.2025

* tampok na balita (headline) sa pahayagang Bulgar, Hulyo 5, 2025, at ulat sa pahina 2

Biyernes, Hulyo 4, 2025

Payo't payong mula CHR

PAYO'T PAYONG MULA CHR

namigay sa mga dumalo
ng payong ang CHR dito
sa ulan, agad nagamit ko
buti na lang at di bumagyo

payong, kapatid, tila sabi 
ng mga katoto't kakampi
sa isyu ng bata, babae
obrero, maralita, IP

salamat sa payo at payong
nang karapatan ay isulong
salamat, binahagi'y dunong
ang problema ma'y patong-patong

may tatak: "Naglilingkod maging
sino ka man", aba'y kaygaling
sana'y tagos sa diwa natin
at puso ang gayong pagtingin

- gregoriovbituinjr.
07.04.2025

Pahinga muna sandali

pahinga muna sandali
bago sa bahay umuwi
ang lumbay ay pinapawi
napapangiti kunwari

- gregoriovbituinjr.
07.04.2025

* nagbidyo-selfie sa malaking pusa sa Fiesta Carnival
* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/share/v/1B4eMzs9bB/ 

Ulat ng grupo hinggil sa torture

CAT - Convention Against Torture
ULAT NG GRUPO HINGGIL SA TORTURE
(binigkas para sa isa sa walong thematic groupings sa workshop sa CHR)

Anti-Torture Act na'y naisabatas
nagdaan na'y labing-anim na taon
nakasuhan ay iisa pa lamang
nag-tortyur kay Jeremy Corre iyon

niratipika ng bansa ang OPCAT
to prevent torture, at may NPM pa
ang National Preventive Mechanism
na CHR daw ay maitalaga

may panukalang batas sa NPM
sa Kongreso't Senado'y naitanim
na dapat maging ganap na batas na
upang kulungan ay nabibisita

upang walang torture na magaganap
at walang nakabilanggong maharap
sa tortyur na talaga ngang pahirap
sana nga ang bayan ito'y magagap

jail decongestion ay dapat i-address 
anti-terror act ay dapat maalis
bilanggo'y huwag ituring na ipis
sila'y tao ring di dapat matiris

- gregoriovbituinjr.
07.04.2025

Huwebes, Hulyo 3, 2025

Pahimakas kay kasamang Rod

PAHIMAKAS KAY KASAMANG ROD
(binigkas ng makatang gala sa pugay-parangal)

sa iyo, kasama, pagpupugay
sa pagpapatibay mo ng hanay
sa adhikaing lipunang pantay
para sa masa, misyon mo'y lantay

ating kasamang Rod Guarino
mahusay makitungo sa tao
kasama ng guro, prinsipyado
organisador siyang totoo

naging secgen namin sa BMP
naging pangulo namin sa XD
organisador pa ng TDC
at sa Ating Guro pa'y nagsilbi

salamat sa lahat ng nagawa
pinaglaban ang isyu ng madla
kasangga ng uring manggagawa
kaisa ng guro't maralita 

pakikibaka ang ibinunsod
ng pagkilos mo at paglilingkod
ginhawa ng masa'y tinaguyod
taasnoong pagpupugay, Ka Rod

- gregoriovbituinjr.
07.03.2025

* BMP - Bukluran ng Manggagawang Pilipino
* XDI - Ex-Political Detainees Initiative
* TDC - Teachers Dignity Coalition 
* Ating Guro party list

Nakatagong katotohanan

NAKATAGONG KATOTOHANAN

kayraming katotohanan ang nakatago
katotohanang iwinaksi't pinaglaho
kumbaga malinaw na sapa'y pinalabo
ng basura ng kasakimang di mahinto

di lang hinggil sa nawawalang sabungero
kundi pati winalang desaparesido
kundi pati walang salang nakalaboso
pati nilait na karapatang pantao

paano ba patuloy na ipaglalaban
ang katotohanan para sa kagalingan
ng dukha, obrero, bata, kababaihan 
upang kamtin ang asam na katotohanan

talaga bang pangit ang kasinungalingan?
talaga bang masakit ang katotohanan?
tungong kapanatagan ng puso't isipan
halina't hagilapin ang katotohanan

- gregoriovbituinjr.
07.03.2025

* litrato mula sa headline ng pahayagang Tempo, Hunyo 3, 2025

Dalawang pinggan

DALAWANG PINGGAN

naglatag ako ng dalawang pinggan sa lamesa
akala ko, sabay tayong kakain, di na pala
nakasanayan kasing kakain tayong dalawa
ngunit di ko na tinanggal ang isang pinggan, sinta

marahil, matagal pa bago ko paniwalaan
na talagang wala na tayong pinagsasaluhan
pag naulit, ilatag ko muli'y dalawang pinggan
paumanhin, mahal, kung naalala ka na naman

minsan nga, paborito mo ang aking nabibili
na madalas mong papakin, tayo nga'y nawiwili
mga kwento mo'y diringgin ko habang magkatabi
pagkaing di mo naubos, uubusin ko rini

magsasalo pa rin tayo, sa pagdating ng araw
at sabay tayong hihigop ng mainit na sabaw
habang mga diwata'y umaawit, sumasayaw
sa alapaap at sa iyo'y muling manliligaw

- gregoriovbituinjr.
07.03.2025

Miyerkules, Hulyo 2, 2025

Listo pa ba?

LISTO PA BA?

buti't di natatabig ng sasakyan
habang tulala pa ring naglalakad
muntik-muntikan nang masagasaan
buti't mabilis pa ring nakaigtad

di ko pa rin batid ang kasagutan
kung bakit ganito ang naging palad
naming mag-asawang nag-iibigan
ang bulaklak ay di na bubukadkad

kami'y madalas magkatalamitam
kinabukasan ang isinasaad
ngunit ang kahapon ang nananamnam
kong ang buhay ay sadya nang sumadsad

hirap tanggaping nawalang tuluyan
ang sintang tanging pag-ibig ang hangad
ako'y tulala pa rin sa lansangan 
habang narito akong naglalakad

- gregoriovbituinjr.
07.02.2025

Martes, Hulyo 1, 2025

Pagsilip sa bookfair

PAGSILIP SA BOOKFAIR

matapos pumirma ng ilang papeles
o dokumentong di ko maintindihan
sa bookfair sa Megamall muna'y sumilip
sa samutsaring libro'y di nakatiis

ito lang nama'y aking pinakabisyo
kahit di bumili, titingin ng aklat
lumang libro ng tula o kaya'y bago
anumang isyu, paksa, binubulatlat

kaysimple ng buhay ng abang makatâ
kakayod nang nais na libro'y mabili
nakakapagbasa kahit walang-wala
pagkat gawain itong kawili-wili

mabuti't nakasilip sa unang araw
ng bookfair na tatlong araw daw gagawin
nais na libro'y pag-iipunang tunay
mapurol kong diwa'y nais kong hasain

- gregoriovbituinjr.
07.01.2025

Nilay sa Fiesta Carnival

NILAY SA FIESTA CARNIVAL

kinakaya ko ang lahat
ang totoo'y di pa kaya
kunwari, kaya ko lahat
bagamat naluluha pa

kaya sa tambayan namin
ni misis ng isang beses
ay doon nagmuni-muni
ng salu-salong kaytamis

kanina, mga papeles
ay di ko maunawaan
bagamat naintindihan
ang sinabi ng kausap

di madali ang ganito
kunwari'y kinakaya ko
sa nakasamang totoo
pagpasensyahan po ako

di ko pa kaya? kaya pa?
kakayanin ko talaga
kahit na wala na siya
sana nga'y kayanin ko pa

- gregoriovbituinjr.
07.01.2025

P50 dagdag sahod sa Hulyo 18

P50 DAGDAG SAHOD SA HULYO 18

imbes na dalawang daang piso
dagdag sahod ay limampung piso
pabor ba ito sa mga grupo
ng manggagawa o ng obrero

mabuti nang may dagdag, sabi nga
ng kapitalista, kaysa wala
pabor ba ang uring manggagawa
na limos lang ang bigay na sadya

aba, ito'y sa NCR pa lang
paano ang nasa lalawigan
kaawa-awa ang kalagayan
ng mga lumikha ng lipunan

anong liit ng kanilang sahod
sa ekonomya, sila'y gulugod
likha ng likha, kayod ng kayod
kaysisipag sapatos ma'y pudpod

- gregoriovbituinjr.
07.01.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Hulyo 1, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2

Lunes, Hunyo 30, 2025

Sa huling araw ng Hunyo

SA HULING ARAW NG HUNYO

pulos sulat
di maawat
pulos tulâ
ang mahabâ

ang pasensya
habang masa
ninanasa
ay hustisya

iyan pa rin
ang gagawin
tatapusin
ang labahin

magsasampay
magninilay
kahit panay 
luha't lumbay

diwa'y tuon
sa nilayon
inspirasyon
yaong misyon

basahin mo
ang akdâ ko
kahit ako
ay ganito

pag nahagip
ang nalirip
naiisip
ang nasagip

tapusin na
ang giyera
mundo nawa'y
pumayapa

- gregoriovbituinjr.
06.30.2025

Keychain

KEYCHAIN

tila isa na niyang pamana
ang keychain na may aming larawan
ito'y isang remembrance talaga
na aking dapat pakaingatan

gagamitin ko na rin ang susi
sino pa nga bang gagamit nito?
mga Mulawin ba't mga Sangre?
gayong sila'y nasa ibang mundo

ang keychain ay naroon sa kitchen
kung pakikinggan mo'y magkatugma
keychain, nasa kitchen, walang chicken
sa pagtutugma'y nakatutuwa

buti't itong aking diwa'y gising
sa panahong kaysarap magsulat
mamaya'y tiyak nang mahihimbing
upang bukas muli ay magmulat

- gregoriovbituinjr.
06.30.2025

Linggo, Hunyo 29, 2025

Bagong gupit, bagong pagharap sa buhay

BAGONG GUPIT, BAGONG PAGHARAP SA BUHAY

pagdating sa lungsod, plano kong magpagupit
tanda iyon ng bagong pagharap sa buhay
semikalbo ang sa barbero ay sinambit 
at ako nama'y ginupitan niyang tunay

haharapin ang buhay nang wala si misis
haharap sa buhay nang wala ang kabiyak
hindi araw-gabing laging paghihinagpis
dapat patuloy ang buhay sa tinatahak

bagamat may lumbay sa kanyang pagkawala
subalit minsan nga'y aking naitatanong
ilang taon kaya bago muling sumigla?
tulad ng puno bang taon din kung yumabong?

magpapatuloy ang buhay, titindig ako
haharapin anumang sigwa ang dumatal
ayaw ni misis na napapabayaan ko
ang sarili, salamat sa payo ni mahal

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

Subic, sakop pa ba ng U.S.?

SUBIC, SAKOP PA BA NG U.S.?

natanggal higit tatlong dekada na
ang base militar ng Amerika
may panukala mga solon nila:
Subic ay gawing imbakan ng bala

Pilipinas ba'y kanila pang sakop?
ang ating bansa ba'y bahag ang buntot?
ay, tayo pa ba'y kanila pang sakop?
balita itong nakabuburaot

di ba't iyang base na'y pinatalsik
kasama na pati ang Clark at Subic
bantang digmaan ay kanilang hibik
habang tayo rito'y nananahimik

panukala nila'y ating tutulan
halina't kumilos na, kababayan
baka madamay pa ang mamamayan
sa gerang di naman natin digmaan

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

* ulat mula sa pahayagang Abante, Hunyo 29, 2025, pahina 3

Lias Bridge sa NLEX

LIAS BRIDGE SA NLEX

pangitain na naman ba ito
galing kaming Lias, nakita ko
nang bumiyahe na galing Baguio:
ang "Lias Bridge" at ang "Tapat sa'yo"

oo, mahal, at nakita ko yaon
kinunan ko ng litrato iyon
nang nasa NLEX kami kahapon
ano kayang kahulugan niyon

nalibing na sa Lias si mahal
katapatang siya'y pupuntahan
ang sa puso't diwa nakakintal
sa undas at kanyang kaarawan 

di lilimutin yaong pangako
sa mundo man, siya na'y naglaho

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

Alapaap

ALAPAAP

kaybilis man nitong sasakyan
di matinag ang alapaap
sa kanyang kinatatayuan
subalit nais kong magagap
arukin ang kadahilanan
ng paghele ng mga ulap

parang kidlat ang kamatayan
na kinuha sa isang iglap
kanina'y kausap mo lamang
ngayon ay nawala nang ganap
sanaysay kong sinulat naman
ay kulang na sa pangungusap

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1HdNCfNGAo/ 

Pagkatha

PAGKATHA

ang pagkatha'y kawili-wili
ngunit pagbabakasakali
sapagkat madalas madugo
ang pinagdaanang proseso

dugo't pawis ang kumakatas
animo'y ritwal ng pag-utas
mainit ay nangangaligkig
pinagpawisan sa malamig

itim na tinta'y pumupula
at sa kwaderno'y nagmamantsa
kayraming dukhang humihibik
na parang kandilang tumirik

sinulat ang dama ng api 
siniwalat ang namumuni

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

Pagbabalik sa lungsod

PAGBABALIK SA LUNGSOD 

nakabalik na sa Maynila
itong pagod kong puso't diwa
mula sa nayon ng diwata
kong minumutya, namayapa

kapayapaan sana'y kamtin
ng magulong daigdig natin
ng rumagasang mga talim
ng nadaramang suliranin

suliranin sana'y malutas
sa mga hidwa makaalpas
kahit sa panahong taglagas
kamtin ang sa sakit ay lunas

magkalunas ang karamdamang
sanhi'y pait pag nalasahan
dapat suriin, pag-isipan
nang makamit ang kasagutan 

- gregoriovbituinjr.
06.29.2025

Sabado, Hunyo 28, 2025

Kayraming talbos sa likodbahay

KAYRAMING TALBOS SA LIKODBAHAY

dumaan muna ng bahay sa La Trinidad
na pitong kilometro lang mula sa Baguio
doon na muna nagpalipas ng magdamag
pagkat sa biyahe'y kaytindi nga ng bagyo

dumating kagabi, at dito na natulog
at ngayong umaga'y maaga nang gumising
sa likodbahay ay kaylalago ng talbos
ng kamote, pang-almusal na uulamin

mamaya kami maglalakbay pa-Maynila
kasamang bibiyahe'y mga kamag-anak
ni misis, at nagnilay matapos lumuha
ng tahimik habang ako na'y nakagayak

kayraming talbos sa likodbahay na iyon
buti kaya'y mamitas at magdala niyon

- gregoriovbituinjr.
06.28.2025

Balakin

BALAKIN

magpasa ng bukrebyu at sanaysay
sa publikasyon tulad ng Liwayway 
sa pagsusulat ay magpakahusay
kwento, pabula, tula'y gawing tulay
katha ng katha, kathang walang humpay

ituloy ang gawaing pagsasalin 
ituloy din ang yakap na tungkulin
ituloy kung may proyektong nabinbin
ituloy na bayaran ang bayarin
ituloy ang pantibak na gawain

naririto akong abang makata 
upang kumatha ng nobela't tula
Liwayway, Taliba ng Maralita
mga isyu ng manggagawa't dukha
kaharap man ay sangkaterbang sigwa

- gregoriovbituinjr.
06.28.2025

Pagtula

PAGTULA

tula ang tugon ko sa depresyon
kung di na makatula paglaon
baka ako na'y dinaklot niyon
at paano na makababangon

tula ng tula, anumang paksa
sa paligid, isyu man ng madla
tula ng tula, tula ng tula
ang gagawin ng abang makata

depresyon nang mawala si misis
luha ko'y bumabalong na batis
durog na puso na'y nagtitiis
sa pagkagupiling ba'y lalabis?

buti't may pagtula akong sining
diwa'y kumakatha kahit himbing
isusulat na lang pag nagising
ang liyab at kirot ng damdamin

- gregoriovbituinjr.
06.28.2025

Biyernes, Hunyo 27, 2025

Paglisan sa Lias

PAGLISAN SA LIAS

lilisan muna pansamantala
upang magtungo sa kalunsuran
buhay na ito'y ganyan talaga
may nauuna, may naiiwan 

subalit ako'y magbabalik din
upang dalawin ang kanyang puntod
undas, bagong taon at bertdey din
kahit ang sapatos ko na'y pudpod 

bagamat di masabing paalam
kundi hanggang pagkikitang muli
maghihilom din ang pakiramdam
sa loob ma'y naroon ang hapdi

lilisan ngunit muling babalik
ang sa kwaderno'y isasatitik 

- gregoriovbituinjr.
06.27.2025

Pagkakape bago umalis

PAGKAKAPE BAGO UMALIS

narito't nagpainit ng tubig
upang magkape bago umalis
kapaligiran ay anong lamig
ngunit naligo rin at nagbihis

sadyang anong sarap ng sinangrag 
na aking kinape ng umaga
ramdam na ang loob ay panatag
habang nasa diwa'y sinisinta

tara, magkape bago lisanin
ang nayon patungong kalunsuran 
huwag ding kalimutang kumain
maglakbay ng may laman ang tiyan

salamat sa masarap na kape
pampagising lalo't bibiyahe 

- gregoriovbituinjr.
06.27.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1Ceqf1uadF/