Asukal na ama

ASUKAL NA AMA 

ang tanong sa Dalawa Pababa

ay Sugar Daddy, ano nga kaya?

Asukal na Ama ba'y sagot ko?

sapagkat tinagalog lang ito

lahat muna'y aking sinagutan

mga tanong Pababa't Pahalang

at sa kalaliman ay nahugot

ang di agad natingkalang sagot

at di pala Asukal na Ama

kaytamis mang ngiti ng dalaga

Palabigasan ang Sugar Daddy

huthutan ng pera ng babae

parehong labing-isa ang titik

nasagot gaano man katarik

sa diwa ang metaporang iyon

sa palaisipang mapanghamon

- gregoriovbituinjr.

04.27.2025

* palaisipan mula sa pahayagang Abante, Abril 25, 2025, p.7

Umuwi muna sa bahay

UMUWI MUNA SA BAHAY

Sabado, umuwi muna ako sa bahay

mula ospital, nang dito magpahingalay

naiwan ang dalawang pamangkin ni Libay

pati kanyang hipag na sa dalawa'y nanay

lumipas ang mahigit na dalawang linggo

ngayon lang umuwi sa bahay naming ito

agad nagwalis ng sala, kusina't kwarto

nagsaing, nagluto, naglaba na rin dito

sa umaga balak bumalik ng ospital

marahil, matapos kumain ng almusal

upang tupdin ang tungkulin sa minamahal

kung saan nakaratay na roong kaytagal

kailangan din nating magpahingang sadya

babangon muli upang loob ay ihanda

at sa aming kama'y muli akong nahiga

mata'y pinikit nang may inaalagata

- gregoriovbituinjr.

04.19.2025

Aparato

APARATO

dapat ay matuto rin tayong

basahin yaong aparato

at mabatid kung anu-anong

kahulugan ng linya rito

mahalaga ang pagmonitor

sa pasyente, anong blood pressure,

respiration rate, temperature,

heart rate, at iba't ibang sensor

lalo't si misis naospital

kayrami ring dapat maaral

lalo't dito pa'y magtatagal

habang ako'y natitigagal

dapat kong lakasan ang loob

ang dibdib ma'y saklot ng takot

pag-ibig sa sinta'y marubdob 

sana'y paggaling ay maabot

- gregoriovbituinjr.

04.18.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/162x48EEmw/ 

Ako'y nauuhaw

AKO'Y NAUUHAW

"Ako'y nauuhaw!" sabi ni Hesus

habang nakabayubay siya sa krus

pangungusap na inalalang lubos

nang Semana Santa ay idinaos

"Ako'y nauuhaw!" ang pahiwatig

ni misis, habang siya'y nasa banig

ng karamdaman, akong umiibig

pinainom agad siya ng tubig

- gregoriovbituinjr.

04.18.2025

Muling paglipat ng silid

MULING PAGLIPAT NG SILID

sa regular na silid kami pinalipat

matapos pasakan ng NGT kanina

iyon na ang pang-apat na lipat ng silid

mula emergency room at hanggang sa ngayon 

mahalaga lagi'y paano gumaling

si misis sa panahong ito ng ligalig

sa aking puso't diwang di na madalumat

para bagang ako'y nalulunod sa dagat

sa gitna ng alat at tabang naroroon

na kapayapaan sa puso'y di matalos

marahil kung maibabaiik ang kahapon

lahat ng asam nami'y tutuparing lubos

katanghaliang tapat nang lumipat kami

kung hanggang kailan dito'y di ko masabi

-: gregoriovbituinjr.

04.17.2025

* NGT - nasogastric tube

Walang pag-aari

WALANG PAG-AARI

pribadong pag-aari ang ugat ng kahirapan

at isa iyang katotohanang matutuklasan

pag pinag-aralan ang ekonomya at lipunan

katotohanang dapat tumagos sa sambayanan

subalit di iyan tinatanggap ng mga sakim

sa kapangyarihan at ng may budhing maiitim

tulad ng trapo't kapitalistang dulot ay lagim

kasamaan at kadilimang karima-rimarim

bago pa si Marx ay mayroon nang Marcus Aurelius 

noong unang panahon ay batid na nilang lubos

pribadong pag-aari'y sanhi ng pambubusabos

at pagyurak ng dangal ng mga dukha't hikahos

halina't katotohanang ito'y ipalaganap

baguhin na ang sistema nang malutas ang hirap

magagawa kung patuloy tayong magsusumikap

upang ating kamtin ang ginhawang pinapangarap 

- gregoriovbituinjr.

04.17.2025

Bata, batay, bantay

BATA, BATAY, BANTAY

bata pa ako'y napag-aralan

sinong bayani't kabayanihan

kung saan kanilang pinaglaban

ang paglaya mula sa dayuhan

batay sa kasaysayan ng lahi

na kayraming bayaning nasawi

na paglaya ng bayan ang mithi

kalayaang dapat ipagwagi

kaya bantayan natin ang bansa

laban sa mga tuso't kuhila

tiyaking madla'y maging malaya

laban sa anumang pagbabanta

patuloy ang pagpapakasakit

sa masang ang buhay ay winaglit

patuloy tayong magmalasakit

upang ginhawa'y ating makamit

- gregoriovbituinjr.

04.16.2025

Pagbili ng gamot sa parmasiya

PAGBILI NG GAMOT SA PARMASIYA

madaling araw, may gamot na namang

binili sa pharmacy ng ospital

araw-gabi, maghahanap ng pera

upang may magastos pag kailangan

upang tuluyang gumaling si misis 

na naoperahan kamakailan

sa ulo't tiyan, abot hanggang langit 

samo kong gumaling siyang tuluyan

mahal ko, naririto lagi ako

upang pangalagaan kang totoo

gagawin ko lahat para sa iyo

ngunit sana'y dinggin ang aking samo

na sa karamdaman mo'y makaligtas

at sa problemang ito'y makaalpas

- gregoriovbituinjr.

04.16.2025

Nebulizer

NEBULIZER

animo'y ritwal ng pagpapausok

ang nebulizer sa bibig at ilong

sa paghinga'y pampaluwag ng daloy

at mapaunti ang plema sa loob

mula lima hanggang pitong minuto

subalit minsan pag may halong gamot

abot ng labindalawang minuto

tanong ko sa nars ay agad sinagot

may side effect daw ito: heart rate increase

subalit ito'y ilang saglit lamang

ngunit nebulizer ay dapat gawin 

kada anim na oras yaong ritwal

animo'y insenso subalit hindi

kundi siya'y mapalakas ang mithi

paggaling niya'y samo kong masidhi

labang ito sana'y maipagwagi

- gregoriovbituinjr.

04.16.2025

Bastos na kandidato sia

BASTOS NA KANDIDATO SIA

may bastos na kandidato

na ngayon ay tumatakbo

na vlogger ang sinisisi

imbes na kanyang sarili

binastos ang solo parent

na nais na makasiping

tila para siyang praning

eh, abogado pa man din

parang may toyo sa utak

nang-aapi't nanghahamak

di batid ang Safe Space Act

dapat kasuhan ang tunggak

sino siya? Ian Sia?

iyan siya, bastos siya!

di dapat iboto Sia

ng mamamayan, ng masa

- gregoriovbituinjr.

04.15.2025

* litrato mula sa Philippine Star, Abril 14, 2025, p.C2

Panibagong laban

PANIBAGONG LABAN

tila ako nasa apoy

na nadadarang sa init

ngunit di dahong naluoy

sa suliraning kaylupit

ito'y panibagong laban

nang si misis ko'y gumaling

problemang dapat lagpasan

na sana'y aming kayanin

matagalang laban ito

dapat may lakas ng loob

anuma'y gawing totoo

at pagsikapang marubdob

habang nasa ospital pa 

alagaan siyang sukat

planuhin paglabas niya

ito ang nadadalumat

- gregoriovbituinjr.

04.14.2025

Paglipat ng silid

PAGLIPAT NG SILID

kagabi ay inilipat siya ng silid

na magmula sa NeuroCritical Care Unit 

ay ibinaba na sa Progressive Care Unit

habang sa pisngi ko'y may luhang nangingilid

mula sa third floor, ngayon ay nasa basement na

maaari na akong magbantay sa kanya

dito ako mula gabi hanggang umaga

at sa mga susunod na gabi't araw pa

kanina, inexray siya't dugo'y kinuha

pati physical therapist tinesting siya

ineehersisyo ang kamay niya't paa

kwarto'y maluwag, natulog ako sa sopa

ang nadala ko lamang ay dalawang aklat

at maliit na kwaderno sa pagsusulat

habang nagbabantay, gamitin ko ang oras

upang kumatha kahit di dala ang laptop

- gregoriovbituinjr.

04.14.2025

Naninilay

NANINILAY

baka magdyanitor na sa ospital

paraan ng pagbabayad ng utang

para lang kay misis na aking mahal

para may iambag kahit munti man

lahat ngayo'y pagbabakasakali

upang matamo lamang ang paggaling 

ni misis, na asam ko't minimithi

para sa kanya, anuma'y gagawin 

ayokong sa sinuman ay lumuhod

baka ngayon lang, ito'y gagawin ko

magpatirapa at maninikluhod

sa sinumang may salaping totoo

ako kaya'y tatanggaping artista

tulad ni Palito, parang kamukha

di rin Lito Lapid o FPJ ba

comedy ba'y mapapasok kong sadya

bayarin nga'y sadyang nakakabaliw

wala pa ang nobela kong gagawin

di ko na alam paano maaliw

sunod na hakbang, iniisip pa rin

- gregoriovbituinjr.

04.13.2025

Pagdalaw sa puntod

PAGDALAW SA PUNTOD

dinalaw ko ang puntod ni Ama

sa petsang unang anibersaryo

ng kamatayan, kaya pamilya

ay nagsitungo sa sementaryo

matapos ang padasal, kainan

at nagsindi roon ng kandila

habang inaalaala naman

ang sa pamilya'y kanyang nagawa

maraming salamat sa iyo, Dad

sa pagpapalaki mo sa amin

at mabuhay kaming may dignidad

sinumang yuyurak, pipigilin

sa babang luksa, ako'y naroon

tahimik, panatag, mahinahon

- gregoriovbituinjr.

04.12.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1C6oe2GsHG/ 

Babang luksa

BABANG LUKSA

ngayon ang unang anibersaryo

ng kamatayan ng aking ama

kaya bumiyahe muna ako

sakay ng bus papuntang probinsya

babang luksa raw ang tawag doon

pupuntahan ko na rin si Inay

at mga kapatid na naroon

at kung saan si Ama nahimlay

habang pansamantalang iniwan

ko muna si misis sa ospital

matapos ang babang luksa naman

sa probinsya'y di na magtatagal

sapagkat agad akong luluwas

nang madalaw sa gabi si misis

asam kong siya'y maging malakas

at ang paggaling niya'y bumilis

- gregoriovbituinjr.

04.12.2025

Lugmok

LUGMOK

paano nga bang sa patalim ay kakapit

kung nararanasa'y matinding pagkagipit

lalo't sa ospital, si misis ay maysakit

presyo ng babayaran ay nakagagalit

di sapat ang mamalimos lang sa Quiapo

maliitan lang, barya-barya lang, nakupo

wala namang kasamang nagnais magpayo

gayong alam nilang ako'y natutuliro

paano kung tibak ay gumawa ng krimen

halimbawa, kidnap-for-ransom, patay ka rin

paano kung malaking bangko'y titirahin

upang ospital lang ay mabayaran man din

aba'y nagpultaym kasi ako ng maaga

iniwan ang kolehiyo tungong kalsada

sa ospital, walang pambayad, walang pera

buti pa yata ako'y magpatiwakal na

subalit hindi, paano mababayaran

ang ospital, si misis ko'y kawawa naman

nais ko lang ay gumaling siyang tuluyan

ano nang gagawin, di ako mapayuhan

- gregoriovbituinjr.

04.11.2025

Na-redtag na sa ospital

NA-REDTAG NA NG OSPITAL

medical abstract ay kaytagal pang makuha

na rekisitong gagamitin sana

upang kami'y di ma-redtag talaga

ngunit talagang kapos, na-redtag na

ibig sabihin, tuwing ikaanim

ng gabi, reseta'y bigay sa amin

upang gamot ay amin nang bibilhin

sa parmasya, malaking suliranin

di nakabayad sa tamang panahon 

kaya ni-redtag kami ng ospital 

sistema nang di lumaki ang utang

ngayon nga'y nariritong nangangatal

kaya imbes serbisyo ng ospital 

bawat galaw, kami na'y magbabayad 

saang bulsa kukunin pag-isipan

saang ahensya ng pamahalaan

sino-sino ang mga kaibigan

kaya ang dapat naming malapitan

dapat kumilos, dapat maghagilap

said na ang itong kaban ng paglingap

paggaling ni misis ang iniisip

habang walang salaping halukipkip

kaya ako ngayo'y di makaimik

sana sa pagkilos ay di tumirik

- gregoriovbituinjr.

04.11.2025

Pagpupugay, Chess National Master Racasa

PAGPUPUGAY, CHESS NATIONAL MASTER RACASA

pagpupugay, Antonella Berthe Racasa

Woman National Master, Arena FIDE Master

na kampyon sa paligsahang tinaguriang

Battle of the Calendrical Savants Tournament

"Calendrical" o ang "system for recording time"

"Savant" o "a very learned or talented person"

kumbaga'y labanan ng mga magagaling

at mabibilis na mag-isip sa larong chess

labingwalong taong gulang na manlalaro

na kinabukasan sa chess ay mahahango

bawat usad ng pyesa'y may dalang pangako

napakahusay pagkat nagkampyon sa buo

muli, saludo sa ipinakitang husay

na magagaling ang mga atletang Pinay

maging Judit Polgar, at muling magtagumpay

at sa buong mundo ay maging kampyong tunay

- gregoriovbituinjr.

04.11.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Abril 10, 2025, p.12

Pinainom si alaga

PINAINOM SI ALAGA

bago umalis sa tahanan

at tumungo sa pupuntahan

ay akin munang pinainom

si alagang uhaw na uhaw

at sabay din kaming kumain

sa akin ang tiyan ng isda

sa kanya ang ulo't iba pa

na ginagawa sa tuwina

sa bahay siya tumatambay

sa tahanan ay nagbabantay

laban sa dagang sasalakay

sadyang alaga siyang tunay

madalas ako'y may bitbit na

kay alaga kapag umuwi

sabay na kakain talaga

may bigay ako kahit munti

- gregoriovbituinjr.

04.11.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/v/1BdeeK3Vr2/ 

Tubo na'y tinanggal

TUBO NA'Y TINANGGAL

nang si misis ay muli kong dalawin

inalis na ang tubong nakalagay

kung saan doon siya kumakain

ang labi'y naigagalaw nang tunay

kaliwang kamay niya'y pinisil ko

nag-acupressure, nagbakasakali

pati kaliwang paa'y pinisil ko

upang dugo'y dumaloy yaring mithi

anang doktor mula infectious disease 

may dalawang bakterya ang nakita 

na kanilang sinusuring mabilis

upang sa tiyan di na kumalat pa

tanging bulong na lang ng pagmamahal

ang aking iniwan sa minamahal 

- gregoriovbituinjr.

04.11.2025

Di nakadalaw ngayong gabi

DI NAKADALAW NGAYONG GABI

ngayon lamang ako nag-absent sa pagdalaw

kay misis sa ospital, dahil ang kandado 

sa bahay ay na-lost thread, papunta na sana

sa ospital kaninang hapon, alas-singko

alas-sais hanggang alas-otso ng gabi

ang visiting hours, wala pa rin si Regine

kasama ni misis sa bahay at trabaho

mabuti't tinawagan ako ng doktora

mula sa infectious disease, na may nakita

silang dalawang klaseng bakterya sa tiyan

ngalan daw ng isang bakterya ay icolai

nagbigay silang antibiotic kay Libay

salamat at talagang inaasikaso

ang asawa kong dapat magpakatatag pa

dumating si Regine bandang alas-siyete

at ako'y umalis, pumunta sa palengke

hardware ay sarado na, alas-singko pa lang

at nag-ikot pa rin ako, walang mabilhan

ng susi't kandado para sa tarangkahan

mahal ko, sori, at di kita napuntahan

- gregoriovbituinjr.

04.10.2025

Pagdalaw kay Libay

PAGDALAW KAY LIBAY

tatlo kaming madalas dumalaw kay Libay

ako, ang kaibigan niya, at si bayaw

kaming tatlo'y talagang malapit na tunay

at sadyang nagtutulungan sa gabi't araw

isinugod sa ospital nang siya'y ma-istrok

dinala sa mga may alam sa history

ng kanyang sakit, ito'y malaking pagsubok

kaya madalas ay di ako mapakali

naoperahan na siya sa ulo't tiyan

ay, anong titindi nga ng tumamang sakit

"magpagaling ka!" sa kanya'y bulong ko naman

"magpalakas ka!" sa kanya'y lagi kong sambit

pag visiting hours, kami'y bumibisita

umaga'y sang-oras, gabi'y dalawang oras

habang iniisip saan kami kukuha

ng kaperahan, na pinaplanong madalas

mga kaibigan ni Libay nagnanais

siyang dalawin, ang tangi ko lamang bilin

sa visiting hours makikita si misis

ang asam ko'y tuluyan na siyang gumaling

- gregoriovbituinjr.

04.10.2025

Pagpisil sa kamay

muli, nasa ospital ako

upang kay misis ay dumalaw

siya'y muling tinitigan ko

hinawakan ang kanyang kamay

pinisil ang mga daliri

kamay ko'y pinisil din niya

tila pangarap niya't mithi

na kami'y muling magkasama

siya'y aking sinasabihan

nang sa loob ko'y bumubukal:

"pagaling ka! kaya mo iyan!

magpalakas ka, aking mahal!"

visiting hours na'y natapos

kaya ako na'y nagpaalam

babalikan ko siyang lubos

na pagsinta'y di mapaparam

- gregoriovbituinjr.

04.10.2025

Pagsulyap

nandito akong muli sa ospital 

dinadalaw siya pag visiting hours

at tinitigan ko na naman siya

ngunit di muna ako nagpakita

kagabi, nang siya na'y magkamalay

kinausap ko, nagpilit gumalaw

luha'y pumatak at nais yumakap

buti't nasalo, buti't di bumagsak

buti't siya'y agad kong naagapan

kaya ngayon ay nakatitig lamang

operasyon niya sa ulo't tiyan

kahapon ng hapon katatapos lang

ayoko muna siyang abalahin

dapat muna siyang pagpahingahin

ilang araw muna'y palilipasin

pag handa na, saka siya dalawin

- gregoriovbituinjr.

04.09.2025

Pag-ambag ng dugo

PAG-AMBAG NG DUGO

nasalinan siya ng dugo ng Oktubre

nang maospital si misis hanggang Disyembre

ngayong Abril, nasa ospital muli kami

muling sinalinan ng dugo si Liberty

di na niya maigalaw ang paa't kamay

nakailang bag na rin ng dugo si Libay

lalo't hemoglobin niya'y kaybabang tunay

kaya naisip ko ring dugo'y makapagbigay

nang minsang makita ko ang Philippine Red Cross

sa isang mall ay nag-ambag na akong lubos

dugo ko'y binigay para sa mga kapos

five hundred CC lang, di naman mauubos

ang dugo kong B na dumaloy sa katawan

na nais kong iambag para sa sinuman

isang bag man lang sa loob ng tatlong buwan

nang may maitulong sa nangangailangan

panata ko na ngayong dugo ko'y iambag

upang sa pasyente'y may dugong maidagdag

upang may kailangan nito'y mapanatag 

tulad ni misis na sana'y magpakatatag

- gregoriovbituinjr.

04.09.2025

* kinatha sa Araw ng Kagitingan, Abril 9, 2025

* litratong kuha noong Marso 6, 2025

3 Grade 12, nanggahasa ng Grade 11

3 GRADE 12, NANGGAHASA NG GRADE 11

krimen itong anong tindi

dahil ang tatlong kaklase

ang humalay sa babae

sadyang napakasalbahe

pagkatao na'y winaksi

nakipag-inuman pala

at nalasing ang biktima

saka ginahasa siya

nang magmadaling araw na

payo sa kadalagahan

huwag makipag-inuman

sa mga kalalakihan

kung puri'y mabubuyangyang

nang dahil sa kalasingan

sa puri niya'y nasabik

ang tatlong kaklaseng suspek

buti't sila na'y nadakip

at ngayon ay nakapiit

- gregoriovbituinjr.

04.09.2025

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Abril 9, 2025, Araw ng Kagitingan

Bastos na pulitiko, huwag iboto

BASTOS NA PULITIKO, HUWAG IBOTO

bastos na pulitiko 

na walang pagkatao

huwag SIA iboto

di dapat ipanalo

ang tulad niyang bastos

sa etika ay kapos

ay dapat kinakalos

nang di tularang lubos

tila ba puso'y halang

sapagkat walang galang

nasa puso't isipan

ay pawang kalaswaan

ang mga trapong ulol

na ugali'y masahol

ay dapat pinupukol

ng bato ng pagtutol

ang tulad niya'y praning 

na mababa ang tingin

sa mga solo parent

abogadong libugin

akala'y macho siya

ay wala palang kwenta

ang pagkatao niya

lalo't bastos talaga

- gregoriovbituinjr.

04.09.2025

* sinulat sa Araw ng Kagitingan, Abril 9, 2025

* editoryal mula sa Bulgar, Abril 8, 2025. p.3

Matapos ang ikalawang operasyon

MATAPOS ANG IKALAWANG OPERASYON 

nakita ko si misis sa operating room

bago lumabas upang madala sa kwarto

matapos gawin ang dalawang operasyon

habang si misis ay naroong nakatubo

mga doktor at nars inihatid na siya

upang doon ay pangalagaang totoo

paglabas sa O.R., sinabayan ko sila

habang may luhang nangingilid sa pisngi ko

una ay sa ulo siya inoperahan

nang dahil sa pamamaga ng kanyang utak 

ikalawa'y tinanggal ang abscess sa tiyan

o malaking nana sa tiyan nagsitambak

unang operasyon, higit dalawang oras

ikalawa nama'y tatlong oras mahigit

matagal-tagal din bago pa makalabas

mahalaga'y lampasan ang buhay sa bingit

matagal pa ang laban ni misis, matagal

ngunit laban niya sana'y kanyang kayanin

ako'y naritong patuloy na nagmamahal

mabuhay lang siya, lahat aking gagawin

- gregoriovbituinjr.

04.08.2025

* naisulat bandang alauna y media ng hapon sa NeuroCritical Care Unit (NCCU), Abril 8, 2025

Tagumpay ang unang operasyon

TAGUMPAY ANG UNANG OPERASYON

nasa kantin ako ng ospital

nag-aabang doon ng balita

nang biglang tumunog itong selpon

ako'y pinababa na ng doktor

at nagtungo sa operating room

tapos na ang unang operasyon

matagumpay daw ang pagtitistis

ng mga doktor sa aking misis

subalit may kasunod pa iyon

sa tiyan pangalwang operasyon

ikalawa rin sana'y tagumpay 

ang pagtistis sa sinta kong tunay

nasa ospital pa akong sadya

muli'y nag-aabang ng balita

- gregoriovbituinjr.

04.08.2025

* naisulat bandang ikasampu't kalahati ng umaga sa kantina ng ospital, Abril 8, 2025

* decompressive hemicraniectomy ang tawag sa unang operasyong ginawa kay misis

Pag-shave ng buhok

PAG-SHAVE NG BUHOK

nagpaalam ang doktor sa akin kanina

ang buhok ni misis ay ise-shave raw nila

kalahati lamang ba o buong buhok na

dahil nga sa ulo sila mag-oopera

nang sinabing buong buhok, tumango ako

upang sabay pang tumubo ang mga ito

kailangan sa pag-oopera sa ulo

pag natapos, wala nang buhok si misis ko

mahalaga'y magtagumpay ang operasyon

saka ko iisipin ang gastusin doon

upang di ma-redtag sa ospital na iyon

na babayaran ay tiyak abot ng milyon

nawa'y tagumpay ang pag-opera kay misis

ang luha ko man sa pisngi'y dumadalisdis

- gregoriovbituinjr.

04.08.2025

* sinulat bandang ikaanim at kalahati ng umaga nang dinala na sa operating room si misis, Abril 8, 2025