Miyerkules, Setyembre 11, 2024

P30 na aklat sa Manila International Book Fair

P30 NA AKLAT SA MANILA INTERNATIONAL BOOK FAIR
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Trenta pesos na libro? Ows? Hindi nga? Baka naman kung ano lang ang librong iyan kaya mura? Hindi. Sa katunayan, mga aklat pampanitikan ang mga nabili kong iyon. Aklat pampanitikang bagay sa mga makata't manunulat tulad ko.

Unang araw pa lang ng taunang Manila International Book Fair ay agad na akong nagpunta. Aba'y hindi maaaring hindi ko man lang masilip ang taunang okasyong iyon. Inikot ko muna ang venue kung saan may iba't ibang booth ang mga publishing house. Sa unang palapag, pinuntahan ko ang Fully Booked, National Book Store, Ateneo de Manila University Press, UST Publishing House, at marami pa. Hanggang makita ko ang UP Press na pinagkakaguluhan ng mga tao. 

Doon ako sa UP Press nakabili ng tigtetrenta pesos na mga aklat. Nakabili ako roon ng labinlimang libro, na ang pito rito ay nagkakahalaga ng trenta pesos lang, habang limang tig-P59 bawat isa, dalawang tig-P100, at isang P200. Subalit kaygaganda ng pamagat at nilalaman, dahil pampanitikan. Sa pagtalakay lalo na sa bilang ng pahina, pinagsama ko na ang roman numerals at hindu-arabic numerals ng pahina.

Isa-isahin natin ang pitong aklat na tig-P30.

1. Oda sa Kaldero at iba pang tula, ni Roberto "Abet' Umil. Isa siyang propesor sa Polytechnic University of the Philippines (PUP) sa Sta. Mesa. Huli kaming nagkita at nagkausap ni Abet ay nang magkasama kami sa Layag: Forum sa Pagsasalin sa University of Asia and the Pacific noong Mayo 18, 2024, 188 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/4".

2. A Literary Journey with Gilda Cordero-Fernando, ni Sylvia Mendez Ventura. Kilalang manunulat sa panitikan si Ms. Fernando, lalo na sa fiction at sa creative non-fiction, 178 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/4".

3. Hairtrigger Loves: 50 Poems on Woemen, ni Alfred "Krip" Yuson, 94 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/4".

4. 1998 Ang Aklat Likhaan ng Tula at Maikling Kwento. Mga Editor ay sina Aurelio S. Agcaoili at Jose "Pete' Lacaba, 274 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/2".

5. Galing Cine Cafe, na mga koleksyon ng tula ni Nestor De Guzman, 84 pahina, may sukat na 8" x 5" at kapal na 1/4".

6. Growing into Asia and Other Essays, ni Susan P. Evangelista, 114 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/4".

7. Huwaran/Hulmahan atbp. The Film Writings of Johven Velasco, 270 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 3/4".

Narito naman ang tig-P59:

1. In the name of the Mother: 100 Years of Philippine Feminist Poetry, ni Lilia Quindoza Hidalgo, 400 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 7/8".

2. Our Scene so Far, Filipino Poetry in English, 1905 to 1955, na editor nito'y si National Artist for Literature Gemino H. Abad, 246 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/2".

3. Salvador / Javier, at iba pang dula, ni Lito Casaje, 262 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 3/4".

4. The Words and Other Poems, ni Francis M. Macasantos, 174 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 3/8".

5. The Achieve of, The Mastery, Filipino Poetry and Verse from English, mid-'90s to 2016, The Sequel to a Habit of Shores, Volume II, edited by Gemino H. Abad and Mookie Katigbak-Lacuesta, 474 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1".

Narito naman ang dalawang aklat na nagkakahalagang P100.

1. The Achieve of, The Mastery, Filipino Poetry and Verse from English, mid-'90s to 2016, The Sequel to a Habit of Shores, Volume I, edited by Gemino H. Abad and Mookie Katigbak-Lacuesta, 464 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 7/8".

2. Balagen, Edukasyong Pangkapayapaan at Panitikang Pambata, ni Rosario Torres-Yu, 220 pahina, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1/2".

At ang panghuli, na tig-P200, ay: Underground Spirit, Philippine Short Stories in English, 1973 to 1989, Volume 1 (1973-1982), Edited by Gemino H. Abad, 684 pages, may sukat na 9" x 6" at kapal na 1.5".

Pawang mga aklat-pampanitikan. Kapansin-pansin na apat sa mga librong ito ay si National Artist for Literature Gemino H. Abad ang editor, na tatlo ay hinggil sa koleksyon ng mga tula sa Ingles at isa'y koleksyon ng maikling kwento sa Ingles. Anim na aklat naman ang pawang tula ng isang makata. Kaya bale sampung aklat ng mga tula ang aking nabili.

Isa naman ang koleksyon ng mga dula o drama. At apat ang pawang mga sanaysay-pampanitikan.

Dala-dala ko ang mga librong iyon kahit sa ikalawang palapag ng SMX kung saan pinuntahan ko ang iba't ibang booth, tulad ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Subalit wala na akong nabili rito.

Nakabili ako ng labinlimang aklat-pampanitikan sa unang araw, at nais ko pa ring bumalik sa huling araw ng Manila International Book Fair upang bakasakaling madagdagan ang mga aklat-pampanitikan ko sakaling hindi pa ubos ang mga murang aklat sa UP Press. Nais ko pa rin kasing makumpleto ang koleksyon ko ng Aklat Likhaan ng Tula at Maikling Kwento, na ang meron lang ako'y ang taon 1998. Baka 'yung 1996, 1997, 1999, at iba pa ay akin ding mabili.

Subalit dapat lang may dala kang salapi para rito. Sa ngayon, pag-iipunan ko naman ang Manila International Book Fair sa susunod na taon.

TRENTA PESOS NA AKLAT SA MIBF

nabili ko'y pitong aklat pampanitikan
na presyo ng bawat isa'y trenta pesos lang
doon sa Manila International Book Fair
sa unang araw nito, sa booth ng UP Press

bagamat mura, piling-pili ko talaga
ang mga aklat na talagang pambihira
may kaugnayan sa tula ay sampung libro
mayroong sanaysay, dula't maikling kwento

mga librong matagal ko ring babasahin
mga estilo ng makata'y aalamin
paggawa ng aklat ng tula'y haharapin
malathala ang mga ito'y titiyakin

sa Manila International Book Fair, tara
manunulat natin ay bigyan ng suporta
baka matsambahan natin si Rio Alma
sa bago niyang libro'y makapagpapirma

09.11.2024

Martes, Setyembre 10, 2024

Ano raw propesyon ko?

ANO RAW PROPESYON KO?

nag-fill up the form ako doon sa dentista
subalit natigilan ako sa tanong na -
profession: inhinyero, doktor, abogado
empleyado, guro, hardinero, bumbero

architect, baker, chief executive officer
accountant, art director, chef, civil engineer
tanong ni Leonidas, "what is your profession?"
"Ahu! Ahu!" tatlong daang kawal tumugon 

nais ko lang namang magpapasta ng ngipin
pagsagot sa form ay akin pang iisipin
doon sa others, ang naisagot ko na lang
ay writer, imbes na aktibistang Spartan

ano nga bang propesyon ko? full time activist
di engineer, actor, chef, o data analyst
pastahan kaya ako pag iyon ang sagot?
o pag nagsabi ng totoo'y malalagot?

- gregoriovbituinjr.
09.10.2024

Nasaan na ang kabika?

NASAAN NA ANG KABIKA?

hinahanap ko ang kabika ng tsinelas
ngunit di mahagilap saan napapunta
binti ko na'y namimitig at naninigas
kabika ng tsinelas ay di pa makita

naalala ko tuloy ang kwento ni Rizal
nang kabika'y tinangay ng agos sa ilog
isa pa'y hinagis sa ilog nang magtagal
nang makakita'y may magkabikang masuot

hanap ang nawawalang kabika o partner
tulad ng asawa o sintang iniibig
pag nagkatampuhan, nasa kaninong poder?
tangan ang prinsipyo, kanino ba titindig?

madalas, hanap agad natin ang kabika
na kung saan-saan natin aapuhapin
parang pagsintang wagas, prinsipyong dakila
na ating kinakapa sa diwa't damdamin

- gregoriovbituinjr.
09.10.2024

Lunes, Setyembre 9, 2024

Pagpupugay kay Rubilen Amit, World 9-Ball Champion

PAGPUPUGAY KAY RUBILEN AMIT, WORLD 9-BALL CHAMPION

tila sinundan ang yapak ni Efren "Bata" Reyes
at naging World 9-Ball Champion din si Rubilen Amit
noon pa, sa kampyonatong ito'y nakipagtagis
labimpitong taon ang nagdaan bago nakamit

ilang beses na pala siyang sa pinal lumaban
laging ikalawa man sa kampyon, siya'y nagsikap
ang bawat niyang mga laro'y pinagbubutihan
hanggang makamit ang tagumpay na pinapangarap

noon, mga tumalo sa iyo'y mula sa Tsina
ngayon, mula sa Tsina ang tinalo mo talaga
kaya Rubilen Amit, pagpupugay, mabuhay ka!
magpatuloy ka sa laro, kami'y sumusuporta

noon ay world women's 10-ball title ang nakamit mo
ngayon ay world women's 9-ball ang nakamtang totoo
habang nag-World 10-ball champion din si Carlo Biado
kayo'y nagbigay ng karangalan sa bansang ito

- gregoriovbituinjr.
09.09.2024

* ulat at litrato mula sa pahayagang Tempo, Bulgar, at Pang-Masa, Setyembre 9, 2024

Paralegal at laban ng dukha

PARALEGAL AT LABAN NG DUKHA

oo, inaamin ko, di ako magaling
halimbawa, sa paralegal na usapin
kayraming batas at butas ang aaralin
mga pasikot-sikot nito'y aalamin

anong mga nanalo at natalong kaso?
laban ng dukha'y paano maipanalo?
sa pamamagitan lang ba ng dokumento?
at nakapanghihikayat na argumento?

kung mga dukha'y tinaboy ng demolisyon
dahil walang dokumentong kanila iyon
sa papel pa lang, talo na, paano ngayon?
hahayaang parang dagang mataboy doon?

pera pa ng burgesya kapag naglabasan
pulis at hukuman ay baka masuhulan
mga walang-wala'y paano pa lalaban?
kundi kapitbisig ang tanging kasagutan

dapat mga dukha'y organisahing lubos
turuan bakit sistema'y dapat makalos
bakit lipunang ito'y di kampi sa kapos
at bigyang aral sa kolektibong pagkilos

minsan, di makukuha sa usaping legal
ang panalo laban sa burgesyang animal
panalo ng Sitio Mendez ay isang aral
sama-samang pagkilos, pagbawi ng dangal

- gregoriovbituinjr.
09.09.2024

Linggo, Setyembre 8, 2024

Nagpa-selfie sa pugante

NAGPA-SELFIE SA PUGANTE

animo'y sikat na artista ang pugante
gayong doon pa sa ibang bansa nahuli
pagdating sa bansa'y agad na nagpa-selfie
ang mga opisyal sa puganteng nasabi

walang masama kung sikat itong artista
subalit pugante ang kanilang nakuha
nahuli ng mga pulis ng Indonesia
na di nahuli ng ating pulis talaga

tulad ng ibang wanted na nalitratuhan
pag sa midya'y pinahayag sa taumbayan
ngunit ito'y iba, nahuli'y pakyut naman
mga opisyal ay nakangiti, tila fan

gayunman, paalala, siya'y isang takas
na dapat managot sa ilalim ng batas

- gregoriovbituinjr.
09.08.2024

* ulat at litrato mula sa SunStar Philippines at pahayagang Pang-Masa, Setyembre 7, 2024

Paglalaro ng block puzzle

PAGLALARO NG BLOCK PUZZLE

kaygaling ng app game na aking natagpuan
dahil nagbibigay sadya ng kasiyahan
paano ba ilagay sa wastong lagakan
ang mga korteng sadya mong pag-iisipan

kaygandang ehersisyo sa utak mong tunay
mapapasok ang ilan ngunit isa'y sablay
ang ipasok ang lahat ay isiping husay
pampalipas-oras din matapos dumighay

block puzzle ay palaisipang ninilayin
kumbaga sa problema, paano lutasin
habang nagpapahinga'y kaygandang laruin
ngunit pag di nalutas, huwag didibdibin

paano kotse'y iparada sa garahe
o gamit ikamada sa iskaparate
sa pagsalansan ay paano dumiskarte
tingni, sa block puzzle ay iyan ang mensahe

- gregoriovbituinjr.
09.08.2024

* litrato mula sa app game na BlockPuzzle

Kung ang buhay ay jigsaw puzzle

KUNG ANG BUHAY AY JIGSAW PUZZLE

kung buhay ay itutulad sa jigsaw puzzle
patuloy sa pag-ikot at di tumitigil
pagkat palaisipang walang makapigil
anong palagay mo't sa diwa'y umukilkil
kayraming salitang pinaikli't tinipil

ikumpara sa jigsaw puzzle, lahat tayo
ay binubuo rin ng maraming piraso
na pag binuo, lilitaw ay buong tao
na gumagawa, pinapakita'y talento
lalo't mahalaga'y ang pagpapakatao

kung nakikita lang sa piraso'y ang usli
at ang bawat piraso'y nagkabali-bali
ang ating sarili'y walang ibinahagi
ay, bawat piraso'y may puso, diwa't gawi
na pakikipagkapwa'y dapat manatili

jigsaw puzzle ay palaisipang may layon
tinutuklas natin ano ang tamang tugon
kung paano ba walang-wala'y magkaroon
habang nahaharap sa iba't ibang hamon
makakamit din natin ang wastong solusyon

- gregoriovbituinjr.
09.08.2024

* litrato mula sa app game na Zen Word

Sabado, Setyembre 7, 2024

Nais ko'y kalayaan

NAIS KO'Y KALAYAAN

nais ko'y kalayaan
ng bayan, uri't masa
laban sa kaapihan
at pagsasamantala
ng kuhila, gahaman
at tiwaling burgesya
ang aming panawagan:
baguhin ang sistema

aming pinapangarap
ang paglaya ng tao
laban sa pagpapanggap
ng dinastiya't trapo
pinairal nang ganap
negosyo, di serbisyo
silang di nililingap
ang dalita't obrero

nais ko'y kalayaan
ng uring manggagawa
palayain ang bayan
lalo ang mga dukha

- gregoriovbituinjr.
09.07.2024

Pagbaka para sa alternatiba

PAGBAKA PARA SA ALTERNATIBA

tadtad na ng pagsasamantala
at laksang kaapihan ang masa
dahil din bulok na ang sistema
marapat lang may alternatiba

laksa-laksa ang nahihirapan
habang may bilyonaryong iilan
di lang ang kalaban ay dayuhan
kundi mga tusong kababayan

ugat ay pribadong pag-aari
kaya mapang-api'y nagwawagi
dapat ibagsak ang hari't pari
nang paghahari'y di manatili

dapat mayroong pagkakapantay
ng kalagayan ng ating buhay
walang mayaman o dukhang tunay
kundi nililingap tayong sabay

kaya sistema'y dapat baguhin
pagpapakatao'y pagyamanin
pakikipagkapwa'y pairalin
alternatibang sistema'y kamtin

- gregoriovbituinjr.
09.07.2024

Biyernes, Setyembre 6, 2024

Maligayang kaarawan, Inay

MALIGAYANG KAARAWAN, INAY

pagbati po ng maligayang kaarawan, Inay
sa pagmamahal mo'y taospusong pasasalamat
sa mga nagawa sa mga anak, pagpupugay
dahil kami'y pinalaki at iningatang lahat

mula sa sinapupunan, kami'y inalagaan
pinakain, pinag-aral, at minahal nang lubos
ginagabayan, pinapayuhan, pinangaralan
nasa aming tabi hanggang kami'y makapagtapos

salamat pong taos sa inyong pagpapakasakit
upang kami'y mapanuto hanggang kami'y lumaki
ikaw sa puso namin ay lalaging nakaukit
ina po kayong tunay naming pinagmamalaki

muli, Inay, Mommy, Mama, Nanay, Happy Birthday po
binabati po namin kayo ng buong pagsuyo

- junjun at libay
09.06.2024

Huwebes, Setyembre 5, 2024

8-anyos, wagi ng 9 na medalya sa swimming

8-ANYOS, WAGI NG 9 NA MEDALYA SA SWIMMING

isang magandang bukas yaong ating matatanaw
sa napakabata pang si Ethan Joseph Parungao
limang gold, tatlong silver, isang bronze, kanyang nakamtan
sa isang paligsahan sa swimming sa Bangkok, Thailand

aba'y nasa edad walo pa lang, siya'y nanalo
karangalan sa bansa ang tagumpay niyang ito
Grade 3 student ng Notre Dame of Greater Manila
na naiuwi sa swimming ang siyam na medalya

ang ating masasabi'y taasnoong pagpupugay
kay Ethan Joseph Parungao, mabuhay ka! Mabuhay!
pangalan niya'y mauukit na sa kasaysayan
bilang bagong dugong atletang dapat alagaan

ipagpatuloy mo, Ethan, ang magandang simula
isa ka sa future sa Olympics ng ating bansa

- gregoriovbituinjr.
09.05.2024

* ulat mula sa pahayagang Abante, Setyembre 4, 2024, pahina 8

Miyerkules, Setyembre 4, 2024

Tula, tuli, tulo

TULA, TULI, TULO

tula ang tulay ko sa sambayanan
upang sila'y aking mapaglingkuran
tula'y tulay ng puso ko't isipan
sa asam na makataong lipunan

magpapatuli ang aking pamangkin
tama lang at nagbibinata na rin
boses niya'y nag-iba na pag dinggin
tila makata rin pag pabigkasin

nagbagyo, atip ay maraming tulo
ang suportang kahoy na'y nagagato
buti't kisame'y di pa gumuguho
bumabaon sa dibdib ang siphayo

minsan, salita'y nilalarong pilit
buti't dila'y di nagkakapilipit

- gregoriovbituinjr.
09.04.2024

* litrato mula sa app game na Zen word level 308 at level 522

Martes, Setyembre 3, 2024

Paglalakad sa ulan

PAGLALAKAD SA ULAN

naglakad kaming mag-asawa
sa maulan, basang kalsada
sinariwa ang alaala
kung paano naging magsinta

siya'y nakilala sa forum
ng kalikasan at paglaon
ay sinagot, bagyo pa noon
na alaala ng kahapon

maalab ang pagtitinginan
hanggang kami'y magkatuluyan
ngayon, naglalakad na naman
matapos ang bagyong nagdaan

hakbang-hakbang, kanan, kaliwa
buti na lang, wala nang baha
gaano mang katinding sigwa
pagsasama'y matibay sadya

- gregoriovbituinjr.
09.03.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/umUpBZneQd/ 

Pananghaliang tira sa isda

PANANGHALIANG TIRA SA ISDA

pananghaliang tira sa isda
ang kinain ng aming alaga
tinik, buntot, ulo at hasang man
ang mahalaga siya'y nabigyan

alam niyang manghingi sa amin
ngingiyaw lamang at maglalambing
kaya pagkatapos kong kumain
siya naman ang pakakainin

ganyan sa alaga, kapamilya
di nagpapabaya sa tuwina
di kinukulong, malaya siya
magtungo sa bahay o kalsada

madalas ko rin siyang ibidyo
kaya sa kanya'y maraming kwento
na nasubaybayan kong totoo
baka buhay niya'y masulat ko

- gregoriovbituinjr.
09.03.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/umYxNJKA85/ 

Lunes, Setyembre 2, 2024

Edgar Jopson

EDGAR JOPSON
(Setyembre 1, 1948 - Setyembre 21, 1982)

matanda si Dad ng pitong taon kay Edjop
trese anyos ako nang mapatay si Edjop
pareho kaming taga-Sampaloc, Maynila
napakabata ko noong siya'y mawala
anang ulat, siya'y binaril nang tumugis
ang kasama niya'y nakawalang mabilis

bata pa lang ay alam ko na iyang Jopson
di si Edjop, kundi groserya nila noon
minsan, sa Jopson supermarket sa Bustillos
kami ni ama namimili pagkatapos
naming magtungo sa simbahan ng Loreto
panahong nasa elementarya pa ako

tulad ni Edjop, ako'y naging aktibista
na animo'y sumusunod sa yapak niya
gawain ko'y magsulat, bumanat, magmulat
makauring prinsipyo'y ikalat sa lahat

Edgar Jopson, taaskamaong pagpupugay
dapat pangarap nati'y maipagtagumpay
asam na lipunang makatao'y matayo
at sa ipinaglalaban ay di susuko

- gregoriovbituinjr.
09.02.2024

* ang litrato ay selfie ng makatang gala sa loob ng Bantayog ng mga Bayani, ilang taon na ang nakararaan

Ang natutunan ni Efren "Bata" Reyes kay Chiquito

ANG NATUTUNAN NI EFREN "BATA" REYES KAY CHIQUITO

magaling din palang magbilyar si Chiquito
at sa panonood lang sa kanya ni Efren
ng bilyar ay maraming natutunan ito
kung kaya si Efren ay talagang gumaling

sa panonood lang kung paano tumumbok,
magpasunod ng bola, magpaatras, pektus
hanggang marating ni Efren Reyes ang tuktok
ng tagumpay, sa bilyar ay dakilang lubos

obserbasyon lang, di aktwal na tinuruan
ni Chiquito na magaling na komedyante
sa panonood lang sa kanya natutunan
ni Efren Reyes ang marami pang diskarte

mabuhay ka, Chiquito; mabuhay ka, Efren
sa kulturang Pinoy nga'y tunay kayong moog 
salamat, Chiquito, kami'y pinatawa rin
sa mga pelikula mo, tunay kang kalog

salamat, Efren, taospusong pagpupugay
mabuhay ka sa mga ambag mo sa bansa
sa internasyunal, nakilala kang tunay
kahit matanda na, ikaw pa rin si Bata

- gregoriovbituinjr.
09.02.2024

* mula sa reel ng "looban billiards" facebook page na mapapanood sa kawing na: 

Linggo, Setyembre 1, 2024

Ang mithi

ANG MITHI

nais kong mamatay na pulahan, ginoo
isa iyang adhikaing tinataglay ko
tibak na nagsisilbi sa dukha't obrero
tibak na nagtataguyod ng sosyalismo

pinag-aralan ko't yakap ang simulain
ng mga bayani sa kasaysayan natin
patuloy kong tutuparin ang adhikain
upang lipunang pangarap ay ating kamtin

itanim natin sa matabang lupa'y binhi
ng rebolusyon laban sa sistemang ngiwi
na nagdulot ng pagkaapi't pagkasawi
ng mga nakikibaka para sa uri

ang buhay at panahon natin na'y ginugol
laban sa sistemang kaybulok at masahol
kaya sa pagsasamantala tayo'y tutol
ating mga kauri'y dapat ipagtanggol

- gregoriovbituinjr.
09.01.2024

* litrato mula sa app game na Zen Word

Sabado, Agosto 31, 2024

'Biggest crime group' daw ang PNP

'BIGGEST CRIME GROUP' DAW ANG PNP?

akusasyon ng isang pulis ay kaytindi
nabasa mo ba o narinig ang sinabi?
si Espenido, hepe ng pulis sa Leyte
anang kernel, 'biggest crime group' daw ang PNP

aba'y anong bigat ng kanyang akusasyon
at madidismoral ang mga pulis doon
batik iyon sa kanilang organisasyon
na kayraming nagbuwis ng buhay sa misyon

sa kanyang sinabi'y tila ba di matinag
paninindigan niya'y tila di matibag
at pinulutan ng mga mamamahayag
'katotohanan' bang ito'y isang paglabag?

mapagkakatiwalaan pa ba ng tao?
ang mga pulis, pati tapat sa serbisyo?
kaytapang niya sa 'pag-amin' ng 'totoo'
ngunit dapat pa niyang patunayan ito

- gregoriovbituinjr.
08.31.2024

* ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Agosto 30, 2024, p.2
* ulat mula sa kolum na Responde ni Gus Abelgas, na may pamagat na "Akusasyon ni Espenido sa PNP, mabigat" mula sa pahayagang Pang-Masa, Agosto 30, 2024, p.3

Hating kapatid

HATING KAPATID 

hating kapatid ang mga alaga
sa natirang bangus, balat ng isda
at pinagmasdan ko silang may tuwa 
kaya may naihanda akong tula

pusang alaga sa bahay na ito
pagala-gala't natutulog dito
kaya napagpasyahan kong totoo 
katapon sila pag nagluto ako

bagamat minsan, sila'y nag-aaway
inaawat ko naman silang tunay
awayan nila'y ikinalulumbay
buti't sila'y nagiging mapagbigay

mabuti't alaga'y hating kapatid 
upang sa gutom sila'y di mabulid

- gregoriovbituinjr.
08.31.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uithLmOvd3/ 

Biyernes, Agosto 30, 2024

Buhay-kalye

BUHAY-KALYE

kaytindi ng kahirapan sa buhay-kalye
na upang makakain ay pulos diskarte
nang sa pangangalakal sila'y maitaboy
aba'y lalo silang nagmistulang palaboy

dati'y nakakakain pa sila ng pagpag
ngunit ngayon, gutom sila buong magdamag
dukhang walang lamon, sikmura'y kumakalam
habang ang mayamang aso'y busog sa ulam

dapat pagbutihin ang pagkakawanggawa
mulatin at organisahin silang dukha
ipakitang sila'y may magagawa pa rin
kung kikilos sila'y may ginhawang kakamtin

bahaghari'y lilitaw matapos ang unos
di lahat ng panaho'y panahong hikahos
may araw ding sisilay matapos ang bagyo
mabubusog din sa kangkong na inadobo

- gregoriovbituinjr.
08.30.2024

* larawan mula sa magasing Liwayway, Agosto 2024, pahina 29, kung saan nakasulat sa malalaking letra: "Naisip ni Biboy, sana ay hindi na niya kailangang umasa sa mga itinapong pagkain ng iba. Iyong sana ay masaya ring kasama ang kaniyang ama't ina. At sana ay hindi na niya kinakailangang umasa sa sariling diskarte para malamnan ang sikmura."

Huwebes, Agosto 29, 2024

Pag-utos sa pagpaslang

PAG-UTOS SA PAGPASLANG

hinggil sa War on Drugs, nakakagimbal na pag-amin
utos noon ng hepe ng pulisya na patayin
ang umano'y mga suspek sa droga, at lipulin
ang ilegal na droga't tuluyan itong durugin

mga pagpaslang ay utos daw ni Senador Bato
noong ito pa'y hepe ng pulis sa bansang ito
iyon ang pahayag sa Kongreso ni Espenido
na natalagang hepe ng pulis sa Leyte mismo

habang kalaban sa drug war campaign ay tinutugis
sa tanong kay Espenido'y sinagot nang mabilis
pag sinabi raw na mawala, sa lenggwaheng pulis
kasali raw ang pagpaslang upang droga'y mapalis

maganda namang mawala ang droga at malipol
ang mga sindikato ng drogang nakakaulol
ngunit kayrami raw inosenteng dito'y nasapol
pinaslang, walang proseso, krimen itong masahol

ang mga kamag-anak ng inosenteng biktima
ng pamamaslang ay nananawagan ng hustisya
kung may kasalanan ay ikinulong na lang sana
ang mga mahal nila sa buhay, sana'y buhay pa

- gregoriovbituinjr.
08.29.2024

* ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Agosto 29, 2024, headline at pahina 2

Panimdim

PANIMDIM

mabuhangin man ang lupa
mga putik ay sariwa
sinta, ikaw pa ring sadya
ang iibigin kong lubha

langit man ay makulimlim
bulaklak mo'y masisimsim
pagkagat ng takipsilim
ikaw ang nasa't panimdim

mamahalin kitang tapat
kahit tamaan ng kidlat
lalo't kaisa kang mulat
sa mundo kong parisukat

kahit malalim ang ilog
sisisirin kita, irog
di hahayaang lumubog
sarili ko'y ihahandog

- gregoriovbituinjr.
08.29.2024

* larawan mula sa google

Miyerkules, Agosto 28, 2024

Pulang tshirt

PULANG TSHIRT

mare-redtag ba ako kung suot ko'y pula?
o dahil simbolo ng pag-ibig ang pula?
di ba't watawat ng Katipunan ay pula?
di ba't sa bandila ng Pinas ay may pula?

tatak ng tshirt ni misis ay Baguio City
na noong naroon kami'y aming nabili
tatak naman ng tshirt ko ay Ka Leody
suot ko nang tumakbo siyang presidente

bughaw ang kulay ng langit at karagatan
luntian ang bundok, parang, at kabukiran
puti'y kapayapaan, itim ay karimlan
pula ang dugo ng sinumang mamamayan

sa kulay ng dugo makikitang malusog
kulay din ng galit at digmaang sumabog
kulay ng tapang upang bansa'y di madurog
salamat sa kulay pulang sa atin handog

- gregoriovbituinjr.
08.28.2024

Lunes, Agosto 26, 2024

Di lang palay kundi talbos

DI LANG PALAY KUNDI TALBOS

di lang palay ang tinutuka kundi talbos
ng sayote, mabuti't nagagawang lubos
halimbawang sa patuka na'y kinakapos 
kayraming talbos na di agad mauubos

pag nasa lalawigan, manok ay malaya
subalit kinukulong pag nasa Maynila 
kaya dito sa bundok ay pagala-gala
sila na ang naghahanap ng matutuka

paggising sa umaga, hanap na'y bulate
isang kahig at isang tuka ang diskarte
pag walang matuka, babaling sa sayote 
na sa aming looban ay sadyang kayrami 

ganyan ang pamumuhay ng alagang tandang 
ngunit di upang isabak lang sa sabungan
kundi mga inahin ay buhayin naman
upang mangitlog, may bagong aalagaan

- gregoriovbituinjr.
08.26.2024

* mapapanood ang ilang segundong bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uedWShIfQd/ 

Pagtuka ng bigas

PAGTUKA NG BIGAS

umaga, mga manok na'y patutukain
bibigyan sila ng bigas na mumurahin
habang malaya silang lupa'y galugarin
may alagang tandang at may ilang inahin

binidyo ko ang payak nilang pamumuhay
upang itula iyon habang nagninilay
ang buhay nila kung ilalarawang tunay
sangkahig, santuka, kahit mga inakay

tingni, animo sila'y abalang abala
sa paligid ay pagala-gala lang sila 
kakahig, tutuka, aba sila'y buhay na
di alam na panghanda sila sa piyesta

ganyan ang buhay ng mga alagang manok
isang kahig, isang tuka'y aking naarok
datapwat malaya naman sila sa bundok
na madalas ay itlog ang iniaalok

- gregoriovbituinjr.
08.26.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/ucRFVHCQNZ/ 

Linggo, Agosto 25, 2024

Pattong

PATTONG

nakiisa ako sa pagtugtog ng gangsa 
o Pattong nang may pagdiriwang sa kanila
na kaysarap sa kalooban ko talaga
na ako'y kanilang kaisa at kasama

kamag-anakan ni misis sa Cordillera 
na nagpapatuloy ng nagisnang kultura
lalo't aking napangasawa'y Igorota
na kalinangan ay pinaliwanag niya

sa pagtangan ng gangsa ay nababaguhan
dahil laking Maynila, tagakapatagan
subalit madali rin namang matutunan
at sumabay rin sa mga nagsisayawan

puso'y nagalak, kalooban ko'y sinalat
mula nang ikasal ay nabatid kong sukat
at kay misis sa pagbidyo niya'y salamat
nababalikan ko kung ginawa ko'y sapat

- gregoriovbituinjr.
08.25.2024

* mapapanood ang maikling bidyo sa kawing na: https://fb.watch/ueTTGZdC6E/ 

Kaylakas ng ulan sa bundok

KAYLAKAS NG ULAN SA BUNDOK

kaylakas ng ulan sa kabundukan 
ang mga bubong ay nagkalampagan
tubig sa dalisdis ay nagdaluyan
pusa't manok ay nagsipagtaguan

mabilis na niligpit ang sinampay
di na lumabas, doon lang sa bahay
ihip ng hangin ay napakaingay
na sa pisngi't balat ko'y lumalatay

ginawa na muna'y magmuni-muni
habang may ulan ay di mapakali
taludtod at saknong ang hinahabi
sa panulat man lang makapagsilbi

sana biyahe bukas ay maaraw
mula sa Benguet pauwi ng Cubao
ayos lang kahit biyahe'y maginaw
at si haring araw sana'y lumitaw

- gregoriovbituinjr.
08.25.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/ueud3ZCtjh/ 

Sabado, Agosto 24, 2024

Sa kabundukan

SA KABUNDUKAN

muling dumatal sa kabundukan 
ang tagapatag na mamamayan
lumayo muna sa kalunsuran
kamag-anakan ay pinasyalan

ulap ay nasa rabaw ng bundok
na di ko pa naabot ang tuktok 
ngunit ingat lang sa mga lamok
baka dengue pa ang makatusok

animo'y piging ang naririnig
nagsasaya ang mga kuliglig
awitan nila'y nakakaantig
huni ba nila'y iyo ring dinig

munti man ang bidyo kong hinabi
kaysa wala, ito na'y mabuti
at dito'y muling nagmuni-muni
palagay ay sa tula sinabi

- gregoriovbituinjr.
08.24.2024

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: https://fb.watch/uetS4p1vtl/ 

Pagtilaok ng tandang

PAGTILAOK NG TANDANG

pagtilaok ng alagang tandang
ay saglit ko namang binidyuhan
pakinggan mo ang tinig sa ilang
animo'y musika sa tahanan

isang matikas na mandirigma
na tinuka'y aking sinariwa
talbos, palay, natira sa isda
bituka't hasang ay tinutuka

bawat pagtilaok niya'y batid
na kasiyahan sa puso'y hatid
hayaang alpas, lumigid-ligid
doon sa labas, sa gilid-gilid

minsan, patuka'y di na bibilhin
bagamat alaga siyang turing
talbos at mumo nga'y kinakain
sa ganyan, nakakatipid na rin

- gregoriovbituinjr.
08.24.2024

* mapapanood ang pitong segundong bidyo sa kawing na: https://fb.watch/ueh2YSpZcg/