Sa tulay ng Patay na Tubig

SA TULAY NG PATAY NA TUBIG

sandali kaming nagpahinga

sa Tulay ng Patay na Tubig

ano kayang kwento ng sapa

o ilog ba'y kaibig-ibig

bakit Patay na Tubig iyon

at anong natatagong lihim

naroong magdadapithapon

maya'y kakagat na ang dilim

ah, kwento'y sasaliksikin ko

bakit ba patay na ang ilog

nang lihim nito'y maikwento

bago pa araw ay lumubog

palagay ko'y matatagalan

ang balak kong pananaliksik

ngayo'y walang mapagtanungan

ngunit hahanapin ang salik

- gregoriovbituinjr.

10.12.2023

* Climate Justice Walk 2023

* habang dumadaan sa San Pablo City sa Laguna patungong Pagbilao, Quezon

* Pasasalamat sa litratong ito na kuha ni Albert Lozada, na kasama rin sa Climate Justice Walk 2023

Pagninilay sa Climate Walk 2023

PAGNINILAY SA CLIMATE WALK

O, kaylamig ng amihan sa kinaroroonan

habang nagninilay dito't nagpapahinga naman

tila ba kami'y kawan ng ibon sa himpapawid

na mga bundok at karagatan ang tinatawid

magkakasama sa dakilang misyon na Climate Walk

na climate emergency ang isa sa aming tutok

na climate justice sa bayan ay itinataguyod

mapagod man, naglalakad kami ng buong lugod

pagsama sa Climate Walk ay malaking karangalan

kaunti man ang lumahok sa mahabang lakaran

mahalaga'y maipahayag ang aming layunin

na climate emergency ay harapin na't lutasin

ipabatid ano ang adaptation, mitigation

ano ang climate fund, bakit may climate reparation

paano maghanda ang mga bansang bulnerable

Climate Justice Walk, ang pangalan pa lang ay mensahe

- gregoriovbituinjr 

10.11.2023

* kinatha sa UP Los Baños

* Climate Walk 2023

My passion

MY PASSION

walking the talk is my passion

being healthy is my reason

climate justice is a mission

for the future of this nation

- gregoriovbituinjr.

10.08.2023

* picture with my wife at the Bonifacio Shrine near Manila City Hall before joining the Manila to Tacloban Climate Justice Walk 2023

Pahinga muna ako ng isang buwan

PAHINGA MUNA AKO NG ISANG BUWAN

magpapahinga muna ako ng isang buwan

kaya mawawala ako ng panahong iyan

pagkat tutungo sa malalayong lalawigan

nang nagbabagong klima'y dalumating mataman

palalakasin ang iwing katawang pisikal

pagpapahingahin ang kaisipan o mental

pangangalagaan ang loob o emosyonal

ang isang buwan ay sandali lang, di matagal

nais ko munang magnilay, buong puso't diwa

nangamatay sa unos sa puso'y masariwa

sa malayong pook ay magtirik ng kandila

maraming salamat po sa inyong pang-unawa

maglalakad-lakad pa rin habang nagninilay

at sasamahan ang mga kapwa manlalakbay

nagbabagong klima man ay nagbabagang tunay

ay babalik na panibagong lakas ang taglay

- gregoriovbituinjr.

10.07.2023

Apo ni Leonidas

APO NI LEONIDAS

dugong Spartan, isang aktibista

apo ni Leonidas ng Sparta

at tagapagtanggol ng aping masa

lingkod ng manggagawa't maralita 

tinig ng inaapi't mga dukha

di palulupig sa mga kuhila

tangan ang prinsipyo ng proletaryo

inoorganisa'y uring obrero

pangarap ay lipunang makatao

sa mapagsamantala'y di pagapi

pati na sa tuso't mapagkunwari

at lalabanan ang mapang-aglahi

nakikibaka pa rin hanggang ngayon

laging mahalaga'y kamtin ang layon

nabubuhay upang tupdin ang misyon

- gregoriovbituinjr.

10.07.2023

* litrato mula sa google

Die

DIE

sa Word Connect app, kayraming sadya

ng mga salitang nasagupa

mula sa binigay na salita

ano pang mabubuong kataga

tulad ng DINED, nabuo ko ang DIE

at DIED, sa PRIDE nama'y may RIDE at DIE

sa salitang IDLE, may LIE at DIE

tatatlong letra sa pagkamatay

ito kaya'y isang pahiwatig?

upang mag-ingat, huwag palupig

nais kong isipi't isatinig

na di namamatay ang pag-ibig

umabot sanang pitumpu't pito

o kaya'y edad na otso-otso

kung di man abutin ng sangsiglo

ay may tulang abot pitong libo

- gregoriovbituinjr.

10.07.2023

Nang mangatok ang mga pusa

NANG MANGATOK ANG MGA PUSA

nagkumpulan na naman ang mga alaga

kinatok ako't gutom na raw silang sadya

kaya binigyan ko ng tirang pritong isda

mabusog sila'y talagang ikatutuwa

- gregoriovbituinjr.

10.06.2023

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/nvhwzljIyj/

Kaylamlam ng umaga

KAYLAMLAN NG UMAGA

mainit ang araw ngunit malamlam ang umaga

totoo ngang dinaranas ang nagbabagong klima

ngayon ay mainit, biglang uulan, malamig na

maya-maya, bagyo'y bigla na lang mananalasa

bakit ba ganito ang dinaranas ng daigdig

paghaginit ng hangin, kaylayo pa'y maririnig

kanina'y maalinsangan, ngayo'y nangangaligkig

sa nagbabagong klima'y paano tayo titindig?

isang dekadang nakalipas, Yolanda'y naganap

nangyaring Ondoy at Yolanda'y wala sa hinagap

ngunit ngayon, climate emergency na'y nalalasap

mga bulnerableng bansa'y talagang maghihirap

anong dapat naging gawin sa climate emergency?

sa nagbabagong klima'y di tayo makakakubli

mga Annex I countries ba ang tanging masisisi?

o paglutas dito, ang mga bansa'y makumbinsi

- gregoriovbituinjr.

10.06.2023

Paalala sa palikuran

PAALALA SA PALIKURAN

sa palikuran, may paalala

itapon ng tama ang basura

tissue, wipes, napkin, tira't iba pa

di sa kasilyas, nang di magbara

payak na paalala sa tao

huwag magtapon sa inidoro

ng basura o kung anu-ano

dahil pag nagbara, ay, perwisyo!

may tamang basurahan, may waste bin

bakit ba di iyon ang gamitin

tinatamad ka? gawa'y wastuhin

kalinisan ay pakaisipin

tapon dito o doon, burara

tila walang isip sa ginawa

kalinisa'y winalang-bahala

dapat gawaing ito'y itama

- gregoriovbituinjr.

10.05.2023

* kuha ng makatang gala sa Environmental Science Institute (ESI), Miriam College, QC

Musikainom

MUSIKAINOM

animo'y dalawang salitang pinagsama

pinagdugtong na MUSIKA't INOM, tara na!

subalit pakatitigan mo't tatlo pala

MUSIKA, KAIN, at INOM, kayganda, di ba?

anong galing, pinagsamang salita'y tatlo

gig bilang suporta sa mga musikero

ngunit noong isang taon pa pala ito

ngayon lang nakita, di ako nakadalo

nais ko sanang dumalo roon, makinig

sa KusineRock, makiki-jamming din sa gig

tatagay ng isang beer habang nakikinig

at namumulutan ng isaw, mani't sisig

isang sining ang musika, tugtog at awit

tulad ng makatang katha'y tanaga't dalit

suporta sa musika'y pagmamalasakit

lalo sa musikero, di man natin dikit

mabuhay ang mga musikero ng bayan!

awit n'yo'y tumatagos sa puso't isipan

pagtugtog ng gitara'y sadyang aming ramdam

muli, pagpupugay, ituloy ang awitan!

- gregoriovbituinjr.

10.04.2023

Lumiham at bumago ng buhay

LUMIHAM AT BUMAGO NG BUHAY

minsan, kailangan mong magsulat ng liham

at may mapagsabihan ka ng inaasam

baka iyon ang kailangan nang maparam

ang iyong mga sulirani't agam-agam

isulat mo ang iyong mga saloobin

o kung mayroong mabigat na suliranin

bawat problema'y may kalutasan, isipin

mo ito, at sa wastong tao'y talakayin

kahit nga sa pahayagan, may kolumnista

na nagbibigay ng payo sa may problema

o sa anumang institusyon, lumiham ka

malay mo, may nagbasa, isa man, pag-asa

simulan mo sa unang hakbang ang pangarap

sa kapwa'y tumulong nang walang pagpapanggap

baka may buhay kang mabago sa paglingap

at pagliham upang makaraos sa hirap

papel at plumang tangan mo'y iyong isulong

baka sa liham mo, kapwa mo'y makabangon

o sa kinasadlakang putik makaahon

liham mo, munti man, ay malaki nang tulong

- gregoriovbituinjr.

10.02.2023

I was born a Red October

I WAS BORN A RED OCTOBER

I was born on the second of October

like Mahatma Gandhi, actor Benjie Paras

classmate Angelo Arvisu, singer Sting

chess grandmaster Jonathan Spillman

a Libra who fight for social change

a writer who write in progressive page

a proletarian poet in politics engage

that in exploitative system feel rage

an activist who read Marx, the sage

I was born a Red October

I was born when French painter, chess

player and writer Marcel Duchamp died

I was born when protesting students

were killed by government forces in what

was known as the Tlatelolco massacre

I was born to continue their struggle

and the struggle of the working class

that's why I am an Spartan activist

that's why I am an environmental advocate

that's why I am a human rights defender

that's why I am a proletarian writer and poet

that's why I am and will always be

a Red October

- gregoriovbituinjr.

10.02.2023

Pana, panagip, panaginip

PANA, PANAGIP, PANAGINIP

napanaginipan kong ako'y pinapana

ngunit anong panagip ko nang di tumama

sa katawan ang dusa't hirap ng timawa

nang di danasing muli ang lumbay at luha

tila gising na gising habang nagaganap

ang frat war na di maawat, walang paglingap

sa bawat isa, idudulot lang ay hirap

sa kaloobang katwiran ay di matanggap

bakit ba ganyang samahan ay itinayo?

upang depensa mo sa bully, gago't uto?

kung mapatay mo pa'y titira ka sa hoyo

pamilya'y kawawa't dinulot mo'y siphayo

anong panagip ko sa pana't pananakit?

sa panaginip sana'y magising na ulit

ang pagpapakatao'y di dapat mawaglit

at huwag hayaang laya'y maipagkait

- gregoriovbituinjr.

10.01.2023

* hoyo - salitang pabalbal sa kulungan

Antok pa

ANTOK PA

antok pa rin si alaga

baka nagmumuni-muni

ubos na kaya ang daga

para bang di mapakali

gising, aba'y tanghali na

baka may dagang mahuli

o nais lang magpahinga

dahil sa pagod kagabi

- gregoriovbituinjr.

10.01.2023

Noong unang panahon

NOONG UNANG PANAHON

noong unang panahon, / may isang pulitiko

na ugali'y magaspang / sa karaniwang tao

kaibang paglilingkod / ang ginagawa nito

tila baga negosyo / ang dapat ay serbisyo

sa presyong limangdaan / ay kanya raw nabili

ang prinsipyo ng dukha't / mga masang botante

tila ba walang paki / sa kanyang sinasabi

pang-uuto pa niya'y / ipinagmamalaki

kaya katiwalian / ay laganap sa bayan

kumpare't negosyante'y / kanyang kinikilingan

negosyo'y naglipana, / walang pangkalusugan

gusali'y nagtayugan, / hubad ang paaralan

mula sa dinastiyang / pulitikal din siya

dating meyor ang ama, / ina'y gobernadora

ang asawa'y may-ari / ng maraming pabrika

habang ang sahod naman / ay kaybabang talaga

bayang ito'y ginawa / nang basahan ng trapo!

sinong dapat sisihin? / yaong masang bumoto?

prinsipyo'y pinagpalit / sa limangdaang piso?

upang sang-araw man lang / dusa'y ibsang totoo?

sa sunod na halalan / ano nang magaganap?

bakit mga tiwali'y / tuloy sa paglaganap?

dapat ang taumbayan / ay talagang mag-usap

baguhin ang sistemang / sa kanila'y pahirap

- gregoriovbituinjr.

09.29.2023

22 Pababa: Pangangalap ng tao

22 PABABA: PANGUNGUHA NG TAO

natawa lang ako sa tanong dito

sa palaisipang sinagutan ko

tanong kasi'y "pangunguha ng tao"

aba'y KIDNAP agad ang naisip ko

kung nawala pa'y DESAPARESIDO

binilang ko, limang titik, di KIDNAP

sinagutan ang paligid, nahanap

ang tamang sagot, ito pala'y KALAP

pangunguha nga ng tao, ang saklap

na kahulugang iba sa hinagap

aba'y ano bang dapat tamang tanong

upang di malito't wasto ang tugon

maraming salitang di makakahon

ako man minsan ay paurong-sulong

- gregoriovbituinjr.

09.29.2023

Tula't tanong

TULA

pag masakit ang ulo ko, lunas dito'y pagtula

pag masakit ang buong kalamnan, ako'y tutula

sa hirap ng kalooban, ang hingahan ko'y tula

pag nais ko ng pahinga, ang pahinga ko'y tula

sa tambak na trabaho, tula na'y aking pahinga

sa pagod kong katawan, tula'y pinakapahinga

kaya ako'y humihingi sa inyo ng pasensya

kung tumula na naman ako sa inyong presensya

TANONG

bakit may taong sinasayang ang buhay sa bisyo

at sa gawaing masasama, di magpakatao

bakit may mga taong nais lang makapanloko

at buhay na'y inilaan sa gawaing ganito

sa paggawa ng mali, sila ba'y napapakali

wala na bang budhing sa kanila'y namamayani

halina't tuklasin natin anong makabubuti

para sa kapwa, panlahatan, di lang pansarili

- gregoriovbituinjr.

09.27.2023

Ang tindig

ANG TINDIG

inalay ko na para sa bayan at kalikasan

para sa katarungan at makataong lipunan

ang sarili, ito'y matagal na pinag-isipan

prinsipyo itong yakap-yakap hanggang kamatayan

ayokong sayangin yaring buhay sa mga bisyo,

sa pagyaman, o pagsasasamantala sa kapwa ko

ayokong sayangin ang buhay sa mga di wasto

ayokong mamuhay sa sistemang di makatao

kumikilos akong tinataguyod ang hustisya

na tanging iniisip ay kapakanan ng masa

simpleng pamumuhay at puspusang pakikibaka

labanan lahat ng uri ng pagsasamantala

sa paglilingkod sa bayan, buhay ko'y nakaugat

walang bisyo kundi sa masa'y maglingkod ng tapat

ganyan lang ako, di pansarili kundi panlahat

sa bawat hakbang, iyan ang laging nadadalumat

- gregoriovbituinjr.

09.27.2023

Alingasngas at aliwaswas

ALINGASNGAS AT ALIWASWAS

ano bang kanilang makakatas

sa mga gawaing panghuhudas

sa bayan? dahil sa yama't lakas?

kaya ba batas ay binubutas?

itaguyod ang lipunang patas

at sa kapwa tao'y pumarehas

labanan ang mga alingasngas

at anumang gawang aliwaswas

- gregoriovbituinjr.

09.25.2023

* alingasngas - kilos o pangyayari na itinuturing na mali at nagsasanhi ng galit ng madla, UP Diksiyonaryong Filipino, p.35

* aliwaswas - katiwalian, UPDF, p.37

Muyag at Mulay

MUYAG AT MULAY

dalawang salita na naman ang nakita

salitang di pamilyar, kahulugan - BARYA

ito'y nasa palaisipang magkaiba

na magkasunod kong sinagutang talaga

nang matapos, kahulugan ay tiningnan ko

nais kong makatiyak na sagot ko'y wasto

MUYAG at MULAY pala'y salitang totoo

nasa U.P. Diksiyonaryong Filipino

MUYAG at MULAY sa barya'y ibang salita

na lalawiganin pag inaral ang wika

na marahil magagamit ko sa pagtula

o sa kwento kung nauukol itong sadya

sapat ba ang kahulugan pag sinasambit

o dapat pang mabasa paano ginamit

sa pangungusap yaong salitang nabanggit

ah, salamat, MUYAG at MULAY ay nabatid

- gregoriovbituinjr.

09.24.2023

Palaisipan #16

11 Pahalang - Barya

Sagot: MUYAG

Palaisipan #19

26 Pababa - Barya

Sagot: MULAY

U.P. Diksiyonaryong Filipino

MUYAG - barya, p.804

MULAY - sa Batangas, barya, p.799

Sa pagkatha

SA PAGKATHA

di dahil sa inspirasyon kaya nakatutula

maysakit man, malungkot, nagdurusa, o tulala

di man inspirado, basta may sasabihing sadya

ay kaya mong isulat anumang nasasadiwa

huwag tititig sa papel kung walang sasabihin

at doon pipiliting pag-isipan ng malalim

ang paksang di pa batid o nakalutang sa hangin

huwag haharap sa kompyuter kung walang gagawin

basta may sasabihin ka'y tiyak makasusulat

maisasatitik ang anumang nadadalumat

may maaakda sa pagitan man ng mga sumbat

may makakatha gaano man kalalim ang sugat

huwag hintaying inspirasyon ay basta dumampi

na mangyayari'y mapapakagat ka lang sa labi

magsulat ka lang tulad ng pagtatanim ng binhi

isang payo iyang sa inyo'y nais ibahagi

- gregoriovbituinjr.

09.23.2023

Kampyon sa walong dibisyon

KAMPYON SA WALONG DIBISYON

iisa lang ang sagot sa palaisipan

sino ba ang 8-division champion ng boxing?

tinatanong pa ba iyan? si Pacquiao iyan!

boksingerong Pinoy na talagang kaygaling

sa labingpitong weight classes na naririyan

nagkampyon sa walong magkaibang dibisyon

nagkampyon sa flyweight, ang kauna-unahan

sa super bantamweight at featherweight paglaon

dalawang beses kampyon sa superfeatherweight

na kapwa laban kay Juan Manuel Marquez

panglimang dibisyon nang magkampyon sa lightweight

titulo'y naagaw niya kay David Diaz

ikaanim na dibisyon ang light welterweight

nang maagaw kay Ricky Hatton ang titulo

anim na buwan pa'y nagkampyon sa welterwight

nang ma-knowout naman niya si Miguel Cotto

sa light middleweight naman ay nagkampyong tunay

pangwalo laban kay Antonio Margarito

hinangaan si Pacquiao sa bilis at husay

walong dibisyon, kahanga-hangang totoo

- gregoriovbituinjr.

09.23.2023

Komentula

KOMENTULA

di raw ako masalita

tila tinahi ang dila

madaldal lang daw sa tula

at doon ngawa ng ngawa

sa tula nahahalata

ang damdamin ng makata

anuman ang sapantaha

sa katha sinasariwa

patuloy lang sa pagkatha

ang makatang maglulupa

kay-ingay ng nasa diwa

animo'y rumaragasa

mag-ingay ka pa, makata

ikaw na di masalita

sa toreng garing ma'y wala

kinakatha'y komentula

- gbj/09.23.2023

Nang matalo sa alamat

NANG MATALO SA ALAMAT

"Nothing wrong with losing to a legend." - Thurman

isa iyong kaygandang komento

kaya ako sa kanya'y saludo

nagpakatotoo ang natalo

noong una'y di matanggap ito

kapwa boksingero silang sikat

subalit bangko'y di na binuhat

nagpakumbaba nang madalumat

na tumalo sa kanya'y alamat

sa una'y kay-angas magsalita

na di maitikom ang bunganga

tila sinisilihan ang dila

hanggang naglabanan silang sadya

wala pang talo sa rekord niya

hanggang nagsagupa na talaga

sa unang round, siya'y bumagsak na

nakatayo, tuloy ang giyera

nang matapos, sino ang nagwagi?

talo ang may maangas na labi

alamat ang sa kanya'y gumapi

na sa walong dibisyon naghari

- gregoriovbituinjr.

09.20.2023

Hanap Salita

HANAP SALITA

natiyempuhan kong may panibagong paksa

kaya agad sinagot ang Hanap-Salita

tulad ng Dragon Ball characters, nagunita

ang palabas na ito noong ako'y bata

labanang martial arts, talagang nakilala

sina Son Goku, Trunks, Picollo, at Vegetta

Krillin, ang mandirigmang babaeng si Bulma

Tien Shinhan, Yamcha, at marami pang iba

apo ni Goku si Goten, anak ni Gohan

di pa ang dragon ball na may kapangyarihan

kaya yao'y pinanood ko't nagustuhan

kundi sa martial art, sila ma'y magliparan

kaygaganda ng labanan, di man totoo

pagkat manga o cartoon na palabas ito

kayhusay ng presentasyon ng pagkukwento

at sa martial art, ako rin dito'y natuto

- gregoriovbituinjr.

09.19.2023

Kung

KUNG

Kung mayroong katahimikin

Ngunit walang kapayapaan

Ito'y hanggang tainga lang

Di pa sa kalooban.

- gregbituinjr.

09.18.2023

Palaisipan

PAG-IBIG

sa malagkit na titig

kahit walang pinipig

pagsinta'y mananaig

sadyang nakaaantig

panahon ma'y kaylamig

animo'y maririnig

kapara ng kuliglig

ang bulong ng pag-ibig

- gbj/09.17.2023

Tatlo na lang

TATLO NA LANG

tatlo na lang, pitong libo na

tiya-tiyaga lang talaga

higit nang dalawang dekada

sa kathang pagbaka't pagsinta

taospusong pasasalamat

kung tula ko'y nakapagmulat

kahit minsang pinupulikat

sa pagnilay sa tabing dagat

talagang ako'y nagpatuloy

sa panahon mang kinakapoy

lalo't sa diwa'y dumadaloy

ang mga paksang di maluoy

narito mang nagmamakata

tigib man ng lumbay at luha

ako'y kakatha ng kakatha

kahit madalas walang-wala

- gregoriovbituinjr.

09.17.2023

Palaisipan

PALAISIPAN

hilig ko ang sumagot ng palaisipan

upang bokabularyo'y mapaunlad naman

kahit payo sa kapwa'y pinag-iisipan

sa problemang nilahad, anong katugunan?

sa krosword, tanong pahalang ay aalamin

at ang tanong pababa ay susuriin din

titik sa bawat kahon ay pagtutugmain

nang paglapat ng tamang salita'y tiyakin

halimbawa ang tanong ay SALAT, ano na?

ang sagot ay HAWAK o KAPOS? magkaiba

KAPA'y BALABAL o SALAT? iisipin pa

gaya ng payo, pag-iisipan din, di ba?

palaisipan ay pampatalas ng isip

na bisyo ko sa panahong nakaiinip

naghihintay, nagninilay, may nililirip

na minsan, may bagong salitang nahahagip

- gregoriovbituinjr.

09.17.2023

Paalala sa dyip

PAALALA SA DYIP

kaylinaw ng paalala

sa dyip na nasakyan agad:

"Barya lang po sa umaga

Pakiabot po ang bayad."

sa isa pa'y nakasulat

katagang "Always be honest!"

na kung iyong madalumat

ay Da Best ka among the rest

paalalang batid natin

kaydaling maunawaan

anong ganda ng layunin

patas at walang dayaan

bakit kailangan nito?

upang walang mag-1-2-3?

at walang basta tatakbo?

at sasakay lang ng libre?

- gregoriovbituinjr.

09.16.2023