Pahimakas kay Lola Yuen

PAHIMAKAS KAY LOLA YUEN

una ko siyang nakilala sa Lagman Law Office

kausap pa niya noon si Ka Sara Rosales

hanggang makasama namin siya nang ilang beses

sa mga pagkilos sa mga isyung di matiis

pagkat kailangang magsalita sa mga isyu

na talagang tumatama sa karaniwang tao

si Lola Yuen ay nagtatalumpating totoo

upang masabi ang panig ng tao sa gobyerno

sa matagal na panahon ay di na nagkasama

dahil sa magkaibang samahan kami napunta

subalit sa mga gawain, minsan nagkikita

siya'y gayon pa rin, napakamahinahon niya

nakikita siya sa Freedom from Debt Coalition,

sa P. M. C. J., at iba't ibang organisasyon

na kinatawan ng Partido Manggagawa roon

at kita mong masigasig siya sa nilalayon

sa iyo, Lola Yuen, taospusong pagpupugay

salamat sa panahon at buhay mong inialay

para sa uri at bayan, mabuhay ka! MABUHAY!

muli, Lola Yuen, taaskamaong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.

04.11.2023

* Binasa ng makata sa parangal para kay Lola Yuen

Kapag ako'y pinatula

KAPAG AKO'Y PINATULA

kapag ako'y pinatula

ako'y agad naghahanda

basta batid ko ang paksa

lalo na't hinggil sa madla

di na ako humihindi

at nagbabakasakali

may tulang mamumutawi

mula sa diwa ko't labi

bihirang pagkakataon

yaong ganyang imbitasyon

kaya agad yaring tugon

upang makabigkas doon

laking pasasalamat ko

sa nag-imbitang totoo

tula'y bibigkasing todo

wala mang salapi rito

pagbibigyan bawat hiling

kung makakatulong man din

pagtula ang aking sining

na lagi't laging gagawin

- gregoriovbituinjr.

04.11.2023

Ang nais kong banghay ng una kong nobela

ANG NAIS KONG BANGHAY NG UNA KONG NOBELA

nais kong makalikha ng isang nobela

isang nobela muna, iyon pa ang kaya

kaya sa pagkatha ng kwento'y magsanay pa

saka paghandaan ang maging nobelista

kaya dapat pag-aralan pa ang lipunan

pagkat mula roon ang banghay ng kwentuhan

walang bida o iisang bidang tauhan

kundi ang bida'y yaong buong sambayanan

anti-hero kumbaga ang aking estilo

pagkat ang pangarap kong bida'y kolektibo

nagsama-sama ang dukha't uring obrero

laban sa mga mapagsamantala't tuso

ayoko ng bidang prinsesa, hari't pari

na dahilan kaya masa'y napapalungi

ang nais kong bida'y masang may minimithi

na pangkalahatan, anumang kanyang lipi

di natin kailangan ng mga Superman

na may isang manunubos ng santinakpan

kundi sama-sama itong kilos ng bayan

iyan ang nobela kong nais, ganyang-ganyan

- gregoriovbituinjr.

04.11.2023

Salin ng mga termino sa matematika't agham

SALIN NG MGA TERMINO SA MATEMATIKA'T AGHAM

kung salin ng siyensya ay agham

ang matematika ay sipnayan

habang artitmetik ay bilnuran

geometry naman ay sugkisan

aba'y sinalin na pala ito

sa sariling wikang Filipino

aba'y lalo tayong matututo

kung gamit ay wika natin dito

ang set algebra'y palatangkasan

habang ang algebra'y panandaan

trigonometry ay tatsihaan

statistics ay palautatan

danumsigwasan ay sa hydraulics

buhagsigwasan sa pneumatics

initsigan sa thermodynamics

habang liknayan naman sa physics

timbulog, salin ng spherical

tulad ng laumin sa integral

tingirin naman sa differential

ah, pagsalin na'y ating itanghal

salin ng calculus ay tayahan

biology naman ay haynayan

salin ng equation ay tumbasan

ang dynamics naman ay isigan

salin ng monomial ay isakay

sa binomial naman ay duhakay

salin ng trinomial ay talukay

at sa polynomial ay damikay

tingni: isa, duha, talu, dami

sa mono, bino, trino, at poly

kapnayan ang salin sa chemistry

haykapnayan sa biochemistry

salin naman ng solid ay siksin

habang sa gravity nama'y dagsin

aba'y kayganda ng mga salin

na sa akda'y magandang gamitin

- gregoriovbituinjr.

04.11.2023

Mula sa Parnaso

MULA SA PARNASO

tapos na ang mahabang bakasyon

sa malayong paraisong iyon

luluwas muli sa lungsod ngayon

upang magbalik-trabaho roon

mag-asawa'y nakapagpahinga

nagbalik tuloy sa alaala

ang kwentong Malakas at Maganda

sa ating katutubong memorya

lilisanin na ang paraiso

na animo'y bundok ng Parnaso

ng mga makata't musa rito

mula sa sinaunang Griyego

aming dinama roon ang saya

habang sa pahinga'y nagbabasa

ng naipon kong tula't nobela

sa mga aklat na magaganda

at nagtampisaw kami sa tubig

naliligo habang magkaniig

diwata'y sadyang kaibig-ibig

na aking ikinulong sa bisig

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

Libangan

LIBANGAN

sa dyaryo'y may napaglilibangan

na palagi kong inaabangan

lalo na yaong palaisipan

may payo pa sa naguguluhan

ah, nakalilibang ba ang payo

o 'yung payo'y may itinuturo

nang iwing buhay ay di gumuho

mabatid ang problema't siphayo

sa krosword ay di ka maiinip

pagkat isang hamon, nag-iisip

isasagot anumang nalirip

animo'y mayroon kang nasagip

sa ibang dyaryo'y sasagutan ko

ang palaisipan sa numero

may Aritmetik at may Sudoku

na talagang kagigiliwan mo

ganyan ang buhay ko pagkaminsan

kapag wala sa mga labanan

problema't payo'y babasahin man

ay sasagot ng palaisipan

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

Pananghalian

PANANGHALIAN

tarang mananghalian

may tatlo tayong okra

sinaing na tulingan

at talbos ng kangkong pa

mga simpleng pagkain

talagang pampalusog

dito'y magsalo na rin

upang kita'y mabusog

kaysarap pag may gulay

na laging inuulam

diwa'y napapalagay

pati na pakiramdam

ang patis ng sinaing

sa kanin ko'y sinabaw

ramdam kong gumagaling

ang mata ko't pananaw

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

Ang alibughang anak

ANG ALIBUGHANG ANAK

may kwentong Prodigal Son o Ang Alibugang Anak

na sa isipan ng marami'y talagang tumatak

lumayas, nagliwaliw, nagsaya, kasama'y alak

nagpasya lang umuwi nang wala na siyang pilak

Ang Alibughang Anak ay tinanggap pa ng ama

lumayas man at naghirap ay anak pa rin siya

nagpatay ng hayop, nagpiging na animo'y pista

dahil anak na kaytagal nawala'y nagbalik na

ngayon ay mayroon na namang alibughang anak

na lumiham sa dyaryo, at nalathala sa pitak

naglayas naman sa magulang na talak ng talak

nang maghirap sa pagsosolo'y pag-uwi ang balak

nagpayo namang maayos ang sinulatang guro

balikan mo ang magulang nang may buong pagsuyo

matutuwa ang magulang pag bumalik kang buo

humingi ng tawad, makinig sa aral, mangako

madalas, nauulit ang maraming karanasan

ang kwento noon ay mayroon sa kasalukuyan

mahalaga'y natututo tayo sa nakaraan

at ginagawa anong tama sa kinabukasan

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

* litrato mula sa pahayagang Bulgar, Abril 10, 2023, pahina 9

Sigaw pa rin ay hustisya matapos ang kwaresma

SIGAW PA RIN AY HUSTISYA MATAPOS ANG KWARESMA

may Muling Pagkabuhay, Easter Sunday ng Kristyano

matapos ang tatlong araw ay nabuhay si Kristo

habang inaalala ang tinokhang ng berdugo

kayraming biktimang batang inosenteng totoo

buti si Kristo, nabuhay sa Muling Pagkabuhay

yaong mga natokhang, di na talaga binuhay

di kasi sila si Kristo, sila'y basta pinatay

buti si Dimas, kasama si Kristo nang mamatay

kayraming ina ang hanggang ngayon ay lumuluha

dahil buhay ng anak nila'y inutas, nawala

pinaslang sa atas ng poon ng mga kuhila

kahit di nanlaban, gawing nanlaban, atas pa nga

lumutang sa dugo ang mga nabiktima nito

Kian pa ang pangalan ng isa, tandang-tanda ko

"May pasok pa ako bukas..." ang huli nitong samo

ngunit siya'y dinala roon sa kanyang kalbaryo

buti si Kristo, buhay; sila'y nanatiling bangkay

hanggang ngayon, kayraming inang lumuluhang tunay

nahan ang hustisya! ang sigaw nilang nalulumbay

makamit sana ang hustisyang asam nila't pakay

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

Isang bandehang itlog

ISANG BANDEHANG ITLOG

matapos ang Easter Sunday at Easter egg hunt

na di naman namin talaga sinalihan

isang bandehang itlog ang binili naman

nang may ulam sa umaga hanggang hapunan

bagamat di ako kumakain ng manok

dahil pawang isda't gulay ang nilulunok

nag-iwas-karne, vegetarian ay sinubok

ngunit pampalusog daw ang itlog ng manok

minsan, isasapaw sa kaning iniinin

minsan, babatihin muna bago lutuin

minsan, sa kamatis sibuyas gigisahin

minsan, sa sardinas naman paghahaluin

madalas, iba't ibang luto'y ginagawa

mga ito'y lulutuin hangga't sariwa

dahil sayang lang pag nabugok at nasira

ang ginastos ng bulsa'y mababalewala

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

D + DI = MI

D + DI = MI

dapat maagap ang isip anong ibig sabihin

ng tanong na letra rin ang dapat isagot natin

buti't naalalang ekwasyon sa matematika

Roman numeral na dapat sagutin kapagdaka

D plus D. I. ekwals M. I., ang tamang sagot diyan

na "five hundred plus five hundred one equals one thousand one"

nakakatuwang nasasagot natin ang ekwasyon

sa palaisipan ng Pilipino Star Ngayon

ito ang napagtuunan ng diwa nang magising

nang dinalaw ng mutya mula sa pagkakahimbing

nakakagana ng diwa habang may libreng oras

dahil sa mga katanungang agad nawawatas

nakatuwaang magsagot kahit madaling araw

habang nagkakape't tinapay pa't ramdam ang ginaw

- gregoriovbituinjr.

04.10.2023

* litrato mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Abril 9, 2023, p. 10

Kalbaryo pa rin hangga't bulok ang sistema

KALBARYO PA RIN HANGGA'T BULOK ANG SISTEMA

kwaresma'y tapos na, ngunit di ang kalbaryo

dahil pabigat pa rin ang maraming isyu

sa dukha, babae, bata, vendor, obrero

napaisip kami: matatapos ba ito?

dahil problema'y nakaugat sa sistema

may uring mapang-api't mapagsamantala

at may pinagsasamantalahan talaga

sa ganito'y di na makahinga ang masa

may uring kamkam ang pribadong pag-aari

may isinilang na akala sila'y hari

may kapitalista, may elitista't pari

may sa pang-aapi'y nagkakaisang uri

may inaapi't pinagsasamantalahan

na walang pribadong pag-aaring anuman

liban sa lakas-paggawa nila't katawan

at nabubuhay bilang aliping sahuran

hangga't umiiral iyang sistemang bulok

patuloy tayong pamumunuan ng bugok

bakit kaya sinabi sa kantang "Tatsulok"

"Tulad ng dukha na ilagay mo sa tuktok!"

sadya bang ganyan ang kalakaran sa mundo?

tatanggapin na lang ba natin ang ganito?

o magkaisa ang dukha't uring obrero?

upang itatag ang lipunang makatao!

itayo'y lipunan ng uring manggagawa

na kung walang manggagawa, walang dakila

di uunlad ang daigdig na pinagpala

nitong kamay ng manggagawang mapanlikha

- gregoriovbituinjr.

04.09.2023

* litrato mula sa fb, maraming salamat po

Dalawang "taong" naglalakad: Ano ang tamang bigkas?

DALAWANG "TAONG" NAGLALAKAD: ANO ANG TAMANG BIGKAS?

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Narinig ko lang sa pinanonood ni misis ang isang banyagang pelikula sa kanyang selpon. Nasa wikang Filipino iyon, na isinalin sa wikang Ingles. Sa wari ko'y banyaga ang nagsasalita ng wikang Filipino. Agad kong hiningi kay misis ang kawing o link ng palabas, na makikita sa https://www.facebook.com/watch/?v=1949598872061352

Narinig ko ang ganitong pananalita roon: "Dalawang taong naglalakad..." Mabilis ang bigkas sa "taong" na kung isasalin ko sa Ingles ay ganito: "Two years walking..." Gayong ang tinutukoy doon ay "dalawang tao", hindi "dalawang taon". Na kung isasalin ko sa Ingles ay "two men are walking", lalo't parehong lalaki ang tinutukoy, dahil sa mga pangalang Dale at Billy. Kung dalawang babae naman ay "two women are walking..." o "two girls" o "two ladies" at kung isa ay lalaki at ang isa ay babae ay iba-iba pa ang gamit. "They are walking" o tukuyin ang pangalan: "Paulo and Paula are walking..." 

Sa madaling salita, dapat mabagal ang pagkabigkas o pagbasa sa "Dalawang taong naglalakad..." upang matiyak ng makaririnig na ang tinutukoy ay "dalawang tao" pala, at hindi "dalawang taon".

Ano naman ang usapin hinggil dito? Upang mas maunawaan talaga ang kwento. Isyu ito ng tamang pagkakasalin at tamang pagbigkas.

Mukhang binasa lang ng banyagang tagapagsalaysay ang nakasulat na salin kaya hindi niya nabigkas ng tama ang "taong" kung mabagal ba o mabilis.

Sa balarila o sa pag-aayos ng pangungusap, lalo na kung binabasa ito, at kung binibigkas pa ito tulad ng narinig ko, marahil ay ganito dapat ang pagsasalin:

Imbes na "Dalawang taong naglalakad", ayusin ang pagkakasulat tulad ng alinman sa dalawa: "Naglalakad ang dalawang tao..." o kaya'y "Naglalakad ng dalawang taon...", depende sa ibig talagang sabihin. O kaya ay "Dalawang tao ang naglalakad..." na iba rin kaysa "Dalawang taon siyang naglalakad..." na parang si Samuel Bilibit.

Dapat malinaw ang pagkakasalin upang mas maunawaan talaga ano ang ibig sabihin, at bigkasin naman ng tama ang isinalin.

Marami kasing salita sa ating wika na nag-iiba ang kahulugan depende kung paano ito binibigkas, tulad ng tubo (pipe), tubó (sugar cane), o tubò (profit o growth). Mayroon namang pareho ang bigkas subalit magkaiba ng kahulugan, tulad ng bola ng basketball at bola sa nililigawan.

Kalbaryo ng konsyumer

KALBARYO NG KONSYUMER

matapos ang Kwaresma'y kalbaryo pa rin sa masa

presyong kaymahal ng kuryente'y kalbaryo talaga

biktima na tayo ng ganid na kapitalista

aba'y biktima pa tayo ng bulok na sistema

sa mahal na kuryente'y talagang natuturete

di na malaman ng maralita bakit ganire

kung saan kukuha ng panggastos, ng pamasahe

ng pambiling pagkain, ng pambayad sa kuryente

mas mahal sa minimum wage ang sangkilong sibuyas

di kasya upang bayaran ang kuryenteng kaytaas

sa Asya, pinakamahal na ba ang Pilipinas?

masa'y gagamit na lang ba ng gasera o gaas?

coal plants at fossil fuel ang nagpapamahal sadya

sa presyo ng kuryenteng talagang kasumpa-sumpa!

kung ganito lagi, dukha'y mananatiling dukha!

mag-renewable energy kaya ang buong bansa?

- gregoriovbituinjr.

04.09.2023

Tambiling ang pasakalye

TAMBILING ANG PASAKALYE

pasakalye pala'y mula wikang Kastila

na mayroong katumbas sa ating salita

na magandang gamitin sa awiting sadya

kapara'y tambiling na lokal na kataga

pasakalye'y nakita ko sa Jingle noon

subalit di na makita sa songhits ngayon

nagbago na ba sa paglipas ng panahon?

unti-unting nawala ang salitang iyon?

buti't sa internet may nahanap pa ako

kung paano ginamit ang salitang ito

nina Willie Garte at April Boy Regino

at Freddie Aguilar sa awiting "Bayan Ko"

sa pinagsanggunian, kahulugang bitbit:

ikalawa o huling bahagi ng awit

iba'y tipa ng gitara ang ikinabit

magkakaiba man, kayganda pang magamit

pausuhin kaya ang salitang TAMBILING

imbes na pasakalye sa ating awitin

lumang salita ba itong dapat pawiin

o salitang ito'y hanguin at gamitin

baka makata lang ang dito'y may interes

ang paghanap ng salitang kanais-nais

lalo na't may lokal na salitang kaparis

mula sa banyagang sa atin ay umamis

- gregoriovbituinjr

04.09.2023

Pinaghalawan:

UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 943, 1220

https://www.justsomelyrics.com/862904/freddie-aguilar-bayan-ko-tagalog-lyrics.html

https://www.smule.com/song/willy-garte-lorena-karaoke-lyrics/427313881_462464/arrangement

https://www.scribd.com/document/411413655/awit-ng-isang-alagad-pdf#

https://mojim.com/usy173432x6x3.htm

Kalbaryo pa rin, nagtapos man ang semana santa

KALBARYO PA RIN, NAGTAPOS MAN ANG SEMANA SANTA

sa pagtatapos ng semana santa

natapos din ba ang kalbaryo nila?

may kalbaryo pa rin ang maralita!

patuloy pa rin ang dusa ng dukha!

nariyan ang banta ng demolisyon!

o pagtaboy sa kanila, ebiksyon!

may kontraktwalisasyon sa obrero!

di nireregular ang mga ito!

presyo ng mga bilihin, kaytaas!

mas mahal pa sa sweldo ang sibuyas!

mahal at maruming enerhiya pa!

na sadyang pasakit naman sa masa!

dapat konsyumer ang pinakikinggan!

at di ang mga kupal at gahaman!

kalbaryo nila'y di matapos-tapos...

ang sistema'y ginawa silang kapos!

kaya palitan ang sistemang bulok!

at mga dukha'y ilagay sa tuktok!

upang itayo ang lipunang patas!

kung saan lahat ay pumaparehas!

- gregoriovbituinjr.

04.09.2023

Ang buwan

ANG BUWAN

madaling araw nang buwan ay masilayan

na sa pagkahimbing ay naalimpungatan

o ito'y ang Venus ng bunying kagandahan

na sa aking panaginip lang natagpuan

subalit siyang tunay, buwan ay naroon

kaygandang pagkabilog, ako'y napabangon

ramdam ko'y giniginaw, tila sinisipon

tulad ng pagligo sa dagat at umahon

sa pusikit na karimlan nga'y tumatanglaw

lalo sa maglalakbay ng madaling araw

sa mga magsasaka'y isang munting ilaw

na tutungo na sa bukid kahit maginaw

Buwan, Buwan, hulugan mo ako ng sundang!

kasabihan daw ng matatanda sa ilang

nawa mga bata'y makinig sa magulang

habang yaring tinig ay pumapailanlang

- gregoriovbituinjr.

04.09.2023

Maling kahulugan ng development nila

MALING KAHULUGAN NG DEVELOPMENT NILA

maaalagaan ba natin ang kapaligiran

tulad ng samutsaring espesye sa karagatan

tulad ng ibon sa himpapawid at kagubatan

tulad ng nalalanghap na hangin sa kalikasan

ito'y sinisira ng development o progreso

ito'y winawasak ng sistemang kapitalismo

sinira ng mina, coal plants, bundok ay kinakalbo

sa trickle down theory, kakamtin ng masa'y mumo

iyan ba'y pag-unlad? sa paligid ay mapangwasak?

sistemang kapitalismo'y punyal na nakatarak

sa ating likod upang tumubo sila ng limpak

development nila'y dambuhalang halimaw, tiyak

iba ang kahulugan ng kanilang development

gumawa ng tulay upang kalakal ay tumulin

nagtayo ng gusali upang bulsa'y patabain

habang masa'y di kasama sa kanilang layunin

negatibo ang development nilang sinasabi

para lang sa iilan, sa bundat, makasarili

progresong ang silbi'y sa elit, trapo't negosyante

dukha pa rin ang dukha, lagay nila'y di bumuti

kalikasan na'y kawawa sa kanilang sistema

manira ng manira upang tumaba ang bulsa

terminong development ay dapat nang ibasura

kung laging para sa iilan, masa'y di kasama

- gregoriovbituinjr.

04.08.2023

Dilambong

DILAMBONG

anong inam ng nasaliksik kong salita
na natagpuan ko lang nang di sinasadya
agad nilitratuhan upang di mawala
sa isip ang dapat ibahagi sa madla

lalo't mahalagang salita sa pagtula
na nangangahulugan ng magandang wika
mula sa "dila nga maambong" ang salita
Hiligaynon pala ang nasabing kataga

sagisag din ng kataas-taasang diwa
at damdamin, kahulugan ngang tumatama
sa pagkatao't nakapagbibigay-sigla
pagsabi rin ng kapuri-puring salita

dilambong ang hagilap ng mga makata
upang mapahusay pa ang kanilang katha

- gregoriovbituinjr.
04.08.2023

* litrato mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 289

Ang tugma at di tugma sa tula

ANG TUGMA AT DI TUGMA SA TULA

di tugma ang dugo at berdugo

pati paso ng rosas at baso

di rin tugma ang buo at buko

kumain man ng taho ang tao

magkatugma ang dugo at paso

ng rosas, maging buo at taho

tugma ang naglaho mong pagsuyo

pati ang dungo mong kalaguyo

di katugma ng madla ang masa

pati na balita ng bisita

kaibhan dapat halata mo na

upang di lumuha at magdusa

kung tila ampalaya ang mukha

batirin bakit di ito tugma

ang kaibhan nga'y alaming sadya

isa'y may impit, ang isa'y wala

iba ang binibini at binhi

magkatugma ang hari at pari

iba ang guniguni sa mithi

tugma rin ang ihi mong mapanghi

tugma ang diskarte sa babae

di tugma ang lahi sa salbahe

sa tugmaang tinalakay dine

nawa'y batid mo na ang mensahe

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Abril 7 - World Health Day

ABRIL 7 - WORLD HEALTH DAY

tuwing Ikapito ng Abril ay Pandaigdigang

Araw ng Kalusugan, batid mo ba, kaibigan?

isang paalala lamang, kahit di ipagdiwang

pagkat patungkol sa kalusugan ng mamamayan

kumusta ka na, kaibigan, wala ka bang sakit

o kung may nararamdaman ay tumatayong pilit

iniisip na malakas kahit dinadalahit

ng ubo, o kaya'y may sakit din ang mga paslit

kung di ipinagdiriwang ay anong dapat gawin

upang kalusugan ng kapwa ay alalahanin

anong mga paalala ba ang dapat sabihin?

upang manatiling malusog ang pamilya natin?

walong basong tubig araw-araw ang inumin mo

magsuot ng bota pag sa baha'y lulusong kayo

ang leptospirosis ay talagang iwasan ninyo

pag naulanan, magpalit ng damit, baro, sando

ayos lang, kaibigan, kung maraming paalala

ika nga nila, prevention is better than cure, di ba 

kaya sa payo ng matatanda ay makinig ka

para sa kabutihan mo rin ang sinabi nila

kaya ngayong World Health Day, atin namang pagnilayan

ang samutsaring pandemyang ating pinagdaanan

pati mga mahal na inagaw ng kamatayan

at pakinggan ang nadarama't bulong ng katawan

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Pagninilay ngayong semana santa

PAGNINILAY NGAYONG SEMANA SANTA

nagninilay ngayong semana santa

ano bang kaugnayan ko sa masa?

bakit ba dukha'y inoorganisa?

babaguhin ba'y bulok na sistema?

ako'y lagi mang laman ng lansangan

ay matatag yaring paninindigan

inaalam bawat isyu ng bayan

bakasakaling makatulong naman

ramdam ang kalbaryo ng maralita

dinemolis, tahanan na'y nawala

kawawa ang mga babae't bata

karapatan pa'y binabalewala

parang ipinako muli si Hesus

mga dukha'y pinahirapang lubos

kailan ba sila makakaraos

kung di nagkakaisa't magsikilos

kayrami pa ring obrerong kontraktwal

at di magawang sila'y maregular

habang bundat na bundat ang kapital

sa ganitong sistema ba'y tatagal

patuloy pa rin akong nagninilay

sa semana santa'y di mapalagay

kung lipunang makatao ang pakay

ay dapat tayong kumilos na tunay

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Pagsasalin ng akda

PAGSASALIN NG AKDA

isa kong piniling tungkulin

sa buhay ko'y ang pagsasalin

mula Ingles sa wika natin

na talaga kong adhikain

upang higit na maunawa

ng madla ang akdang dakila

na likha ng mga banyaga

hinggil sa samutsaring paksa

tiya-tiyaga sa ganito

pag natapos ay isalibro

ito ang magiging ambag ko

sa panitikang Filipino

misyong ito'y di pampalipas

oras lang kundi sadyang watas

tungkulin itong nag-aatas

tutupdin ito't di aatras

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Kayganda ng umaga

KAYGANDA NG UMAGA

kayganda ng umaga, sinta

lalo na pag kasama kita

aliwalas ang nakikita

at ligaya ang nadarama

punong-puno ng pagmamahal

kahit ramdam ay napapagal

ngunit di naman hinihingal

kaya naritong walang angal

bagamat umaga'y kayginaw

iinit pag nikat ng araw

pag ikaw ang aking natanaw

yaring puso ko'y nagsasayaw

umagang ito'y salubungin

nang may magandang adhikain

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Huwag mong itatanong sa akin

HUWAG MONG ITATANONG SA AKIN

huwag mong itatanong sa akin 

kung ako ba'y walang ginagawa

dahil araw-gabi'y may gawain

na marapat kong tapusing sadya

pag natapos na'y may madaragdag

na naman, ayokong mabakante

doon lang ako napapanatag

pag may gawaing puno ng siste

pagtatrabaho, gawaing bahay

magluto, maglaba, maglampaso

pagkatha ng tula, pagninilay

pagsusulat ng maikling kwento

mag-organisa ng maralita

lumahok sa rali sa lansangan

pag-alam sa isyu ng paggawa

pananaliksik sa kasaysayan

kumilos sa climate emergency

at ikampanya ito sa masa

mag-ehersisyo, pamamalengke

pag-ihi't tulog lang ang pahinga

huwag itanong sa aking pilit

kung ako ba'y walang ginagawa

kundi pwede ba itong isingit

upang kapwa tayo may mapala

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

Aritmetik

ARITMETIK

mapanghamon ang ayos ng Aritmetik

kaya sa pagsagot nito'y masasabik

pag-iisipin ka sa namumutiktik

na tanong na lulutasing walang tumpik

isang ayos lang ang madaling nasagot

pang-apat na tanong na kaibang hugot

sa pito pa'y di basta makaharurot

dahil pag-iisipan ang tamang sagot

kaya mapanghamon ang ayos ng pito

baka magkamali pag di sineryoso

tutugma dapat sa suma at produkto

ang sinagot mong integer o numero

tara, Aritmetik ay ating sagutan

at madarama mo rin ay kasiyahan

- gregoriovbituinjr.

04.07.2023

* Ang palaisipang Aritmetik ay matatagpuan araw-araw sa pahayagang Pang-Masa, pahina 7.

Tarang mag-almusal

TARANG MAG-ALMUSAL

tara, mga kasangga sa abang lipunan

at magsalo tayo sa payak na agahan

talbos ng kamote't petsay ang ating ulam

mga gulay na pampalakas ng katawan

may kamatis pang pampaganda raw ng kutis

mga gulay para sa katawang manipis

pampagaan ng loob kahit nagtitiis

sa hirap basta pamumuhay ay malinis

tara nang mag-almusal bago pa maglakbay

sa ating mga paroroonan at pakay

habang narito tayong simpleng namumuhay

ay lumalakas itong katawan sa gulay

muli, tarang magsalo sa munting almusal

upang may lakas tayo kahit napapagal

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023

Mga pinaslang na Pinay sa Kuwait

MGA PINASLANG NA PINAY SA KUWAIT

kayrami palang Pinay na pinaslang sa Kuwait

si Jullebee Ranara ang huli, nakagagalit

nariyan din ang kaso ni Joanna Demafelis

na bangkay pa'y nilagay sa freezer, ito na'y labis

sina Constancia Dayag at Jeanelyn Villavende

ang dalawa pang Pinay na talagang sinalbahe

sana'y magkaroon ng hustisya sina Jullebee

at ang mga nabanggit na pinaslang pang babae

sila na'y minaltrato, aba, sila pa'y inutas!

bakit ba nagpapatuloy ang ganyang pandarahas?

sa mga Pinay na nagtatrabaho ng parehas

upang mapakain ang pamilya sa Pilipinas

paano bang pagmaltrato sa kanila'y mapigil

na mga karapatan bilang tao'y nasisikil

deployment ng Pinay workers sa Kuwait, itigil!

bago may iba pang buhay ng Pinay na makitil

dahil sa hirap ng buhay sa bansa, umaalis

ang mga kababayan, sa Kuwait nagtitiis

dapat talagang magkaroon ng aksyong mabilis

upang hustisya'y kamtin, huwag na ring magpaalis!

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023

* Pinaghalawan ng ulat: pahayagang Pang-Masa, Marso 26, 2023, pahina 3

Madaling araw pa naman

MADALING ARAW PA NAMAN

maagang nakatulog dahil marahil sa pagod

subalit nagising din naman ng madaling araw

ikawalo pa lang ng gabi'y agad nakatulog

subalit nagising nang diwata'y aking natanaw

matamis kaming nag-usap, animo'y pulotgata

maya-maya'y naglimayon kami sa alapaap

ng pagsuyo't paglaho, ipinahayag ang pita

nitong dalawang pusong patuloy sa pangangarap

ginising upang ibulong ng musa ng panitik

ang mga katagang isasama ko sa pagkatha

at pag naisulat ko na'y hihimbing at hihilik

sa bisig ng diwatang talaga kong minumutya

nais ko pang umidlip, madaling araw pa naman

upang di antukin sa buong araw na magdaan

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023

Kalbaryong krisis ng maralita

KALBARYONG KRISIS NG MARALITA

kwaresma, inaalala ng dukha ang kalbaryo

ginugunita ang paghihirap ni Hesukristo

panlilibak, panghahamak, inalalang totoo

na kapara'y kalbaryo ng kahirapan ng tao

higit dalawang libong taon na ang nakaraan

ay laganap pa rin ang paghamak at kaapihan

ng nakararami sa sibilisadong lipunan

kabulukan ng sistema'y ating nararanasan

nilayin ang buhay ni Kristo sa panahon niya

na laganap na noon ang kawalan ng hustisya

mga kawal na Hudyo pa ang sa kanya'y nagdala

sa bundok ng Kalbaryo't doon ipinako siya

ihambing sa buhay ng dukha sa panahong ito

kayrami nang pinagsasamantalahang obrero

ginagawang kontraktwal ng kapitalistang Hudyo

di maregular gayong kaytagal na sa trabaho

nagpapatuloy pa ang ebiksyon at demolisyon

dukha'y tinataboy sa malalayong relokasyon

walang serbisyong panlipunan, wala pang malamon

iba'y walang relokasyon, pulos bahala iyon

mga ginawa ni Kristo'y sadyang makasaysayan

mahalagang papel sa pagbabago ng lipunan

muling pagkabuhay n'ya'y pagkamit ng katarungan

at lipunang walang kaapihan, sana'y makamtan

- gregoriovbituinjr.

04.06.2023