Saan daw ako nagsusulat?

SAAN DAW AKO NAGSUSULAT?

tanong sa akin ng isang kapwa ko manunulat

"kaibigan, sa anong pahayagan ka nag-uulat,

tumutula, nagsasaysay, o kaya'y nagsusulat?"

tila sa kanyang tanong, ako'y bahagyang nagulat

pagkat tulad nila'y may dyaryong pinagsusulatan

nagmamalaking nagsusulat sa ganito't ganyan

kanilang akda'y pinababasa sa sambayanan

sinabui ko rin ang dyaryo kong pinaglilingkuran

ako'y nagsusulat sa Taliba ng Maralita

na opisyal na pahayagan ng samahang dukha

ang K.P.M.L. ay may dyaryong kanilang ginawa

dalawampung pahinang dyaryong kayrami ng akda

mga ulat ng samahan sa dinaluhang pulong

at nag-uulat ng tapat, di fake news o halibyong

ang pangulo ng samahan pa'y may sariling kolum

may balita't tula, isyu'y paano isusulong

salamat sa Taliba ng Maralita, may dyaryo

akong pinagsusulatan, sa kanila'y tugon ko

na sa mga akda ko'y naglalathalang totoo

na pag nawala pa ito'y ikaluluhang todo

- gregoriovbituinjr.

08.11.2022

* K.P.M.L. - Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML)    

Hugot

HUGOT

pag nais kunin ay huhugutin

ang litaw sa butas na malalim

hugot din pag mula sa damdamin

na sa diwa'y lalambi-lambitin

iniibig kita, aking mahal

ibig kita kaya minamahal

kahit na hirit mo'y pulos mahal

mahal bilhin, presyo'y anong mahal

kayraming hugot sa mga pader

na isinulat naman sa papel

di ko na kailangan ng google

nang makita ka, the search is over

dilim ka ba? noong dumating ka

wala na akong nakitang iba

kung ini-SMALL ka naman nila

aba'y inii-BIG naman kita

kung si pinsan, may asawang Pretty

at may Byutipul naman si Pare

isang katoto'y mayroong Honey

aba, ako nama'y may Liberty

kayraming hugot ng dusa't tuwa

dulot ay kilig o kaya'y luha

may pintig yaong sinasalita

minsan, sapul ang bawat patama

- gregoriovbituinjr.

08.11.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa nadaanan niyang sago't gulaman

Walden

WALDEN

aba'y laman siya ngayon ng mga pahayagan

siyang binabaka yaong nakaambang karimlan

siyang lumalaban sa mga kasinungalingan

siyang matapang na ihayag ang katotohanan

tangan kaya ng anak ng diktador ang pambura?

ng kasaysayang nais nilang mabago talaga?

katotohanan kaya'y tangan ba naman ng masa?

ayaw mabaluktot ang naganap na diktadura?

dudurugin ang estratehiya ng mandarambong

at mga halimaw na sa bayan ay gumugunggong

huwag hayaang kumalat ang fake news o halibyong

huwag hayaang bayan ay punuin ng linggatong

sa panahon noon ng ama, ikaw na'y napiit

kumilos para sa karapatan ng maliliit

isinulong ang adhikain at lipunang giit

sa panahon ngayon ng anak, muli kang napiit

ituloy mo ang laban, inspirasyon ka sa amin

habang ipinaglalaban mo'y tinutuloy namin

taas-kamaong pugay sa tangan mong adhikain

pagkat magkasangga nating lalabanan ang dilim

- gregoriovbituinjr.

08.10.2022

Paglalaba sa kanal

PAGLALABA SA KANAL

binidyuhan ko lang nang makita

ang isang matandang naglalaba

sa tubig ng kanal, sa bangketa

dahil tubig ba'y libre talaga?

kita kong malakas ang pag-agos

ng tubig, baka kaya nilubos

ng matanda, paglaba'y rinaos

lalo't sa buhay siya'y hikahos

bakit kanal ang nilabhang lubha?

nitong matandang tingnan mo't dukha?

kawawang buhay ng maralita

baka wala pang bahay si Tanda

ayoko pang tingnan siyang baliw

kundi sa pagbidyo pa'y naaliw 

matandang kapara'y basang sisiw

na marahil iniwan ng giliw

- gregoriovbituinjr.

08.09.2022

* ang bidyo na 15 segundo ang haba ay nasa kawing na: https://fb.watch/eOd7NSrM28/

Upos sa paso

UPOS SA PASO

sa palengke'y nagtungo ni misis

nabili'y isang tumpok na isda

okra, itlog, sangkilong kamatis

nang may makitang ikinabigla

ang paso'y ginawang basurahan!

halamanang nilagyan ng upos

matapos magyosi'y gayon lamang

matapos sa hitit nakaraos

tanong ko lang, upos ba'y pataba?

o di mabulok tulad ng plastik?

gawain itong kahiya-hiya

na upos sa paso pinipitik

basura'y saan wastong ilagak?

ay, di mapalagay yaring isip

tila ba sugat ko'y nag-aantak

kalikasa'y paano masagip?

- gregoriovbituinjr.

07.31.2022

Hatid

HATID

wala ka raw doon noong panahon ng marsyalo

anang matanda't makagintong panahon sa iyo

wala rin tayo noong panahon ni Bonifacio

panahon ni Julius Caesar ay nabasa lang ito

marsyalo, wala ka pa nang karapata'y siniil

maganda raw ang gintong panahon, anang matabil

ay, wala rin tayo nang si Bonifacio'y kinitil

noong Romano sa kapangyariha'y nanggigigil

inihahatid ka sa nais burahing gunita

na sa katotohanan ay wala kang mapapala

payag ka bang kasaysayan ay sinasalaula?

upang krimen nila sa baya'y mapawi't mawala?

dapat lang nating ipaglaban ang dangal ng bayan

ang gunita ng dinahas, iwinala't pinaslang

di dapat halibyong ang umiral sa kasaysayan

katotohanan ay huwag ihatid sa kawalan

- gregoriovbituinjr.

07.29.2022

halibyong - fake news, ayon sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.426

Talubata

TALUBATA 

10 pantig bawat taludtod

ang milenyal pala'y talubata

kahulugan sa sariling wika

mga kabataang papatanda

na sa buhay dapat maging handa

mula bentsingko 'gang trenta'y singko

ang sabi'y edad ng mga ito

ng mga unang pagtatrabaho,

ng pagpapamilya't pagpaplano

- gregoriovbituinjr.

07.27.2022

Kepler 186f

KEPLER 186F

may nakitang planetang kapara raw ng daigdig

anang mga astronomo sa kanilang saliksik

natagpuan ang planetang Kepler, mayroong tubig

na marahil may nabubuhay ding ating kawangis

"There is no planet B!" sigaw ng mga aktibista

walang makapapalit sa mundong nilakhan nila

kayâ kung may natagpuang mundong sa atin gaya 

dapat pang suriin kung may nabubuhay talaga

bakit mundo'y sinisira't naghahanap ng bago

pinabilis ang pagbabago ng klima ng mundo

pulos coal plant, pagmimina, bundok ay kinakalbo

kalsada't dagat ay pinagtatapunang totoo

ngayong may panibagong planeta silang nahanap

bubuo ba tayo roon ng lipunang pangarap?

o kaya'y sistemang walang mayaman at mahirap?

o alagaan ang tanging mundo't tahanang ganap?

- gregoriovbituinjr.

07.26.2022

Pagsulong

PAGSULONG

10 pantig bawat taludtod

kumakalat na ang alimuom

at tumitindi ang halibyong

kaharap man natin ay linggatong

maging positibo sa pagsulong

- gregoriovbituinjr.

07.26.2022

talasalitaan: 

alimuom - tsismis, ayon kay national artist poet Rio Alma

halibyong - fake news, ayon sa UP Diksiyonaryong Filipino

linggatong - ligalig, nabanggit sa Florante at Laura ni Balagtas

Ngiti

NGITI

tulang TAGAIKU (TAnaGA at haIKU)

i

nakangiti ang pusong

pinaglagyan ng napkin

habang tila naglaho

ang tulang sasambitin

tuloy ang tagay

kasabay ng pagnilay

sa ngiti't lumbay

ii

pag ikaw'y nasa rurok

niyang sistemang bulok

ah, nakasusulasok

lalo't di mo malunok

nasa tuktok man

ay di malilimutan

ang nakaraan

iii

baso'y iindak-insak

bote'y humahalakhak

sa puso nakaimbak

ang laksang luha't galak

aking nilaro

ang tanikalang gintong

dapat mapugto

- gregoriovbituinjr.

07.21.2022

Robot

ALAM ko kaagad ang sagot nang di nakikita ang karugtong. Para bagang ang google ay nagtanong. Fill in the blanks. Sagot ko: Robot. Nabasa ko na kasi ito noon sa libro ni Isaac Asimov, isa sa tatlong master ng science fiction genre. Tama ang sagot.

Napagawa akong bigla ng munting tula hinggil dito.

ROBOT

iyon ay salitang mula sa Czech

mula panulat ni Karel Capek

"compulsory labor" pala iyon

o sapilitang paggawa, gan'on

nasa aklat din na "Caves of Steel"

ni Isaac Asimov, napaskil

sa utak ko ang mga binasa

lalo't sci-fi, ukol sa siyensya

si Karel Capek unang gumamit

sa kanyang mga kwentong marikit

kwento niya'y sinalin sa atin

akda niyang kaysarap basahin

robot ng Star Wars at Star Trek

mula panulat ni Karel Capek,

pagpupugay ang aking paabot 

sa imbentor ng salitang "robot"

- gregoriovbituinjr.

07.19.2022

Ipipinta ko

IPIPINTA KO

kung tutularan ko si Da Vinci

aking gagawing kawili-wili

ang mga tula kong hinahabi

upang ihandog sa kinakasi

kung tutulara'y si Van Gogh naman

ilalarawan ko ang lipunan

ng laksang dukha't mayamang ilan

patungo sa pagbabagong asam

ako'y ipinanganak ni Inay

nang si Marcel Duchamp ay namatay

pintor siyang kaygaling ng kamay

Oktubre Dos, kami'y nagkasabay

siya'y nawala, ako'y nabuhay

aking ipipinta sa salita

ang asam ng uring manggagawa

aking ipipinta sa kataga

ang kalikasan, gubat at sigwa

ipipinta'y adhika't pangarap

pawis at amoy na nalalanghap

ipipinta sa kapwa mahirap

ang ginhawang dapat nalalasap

- gregoriovbituinjr.

07.19.2022

Upos

UPOS

parang kandila pag sinindihan

upang hititin ng nagninilay

mamaya'y liliit ng tuluyan

ang yosing may kasiyahang bigay

ang natirang ipit ng daliri'y

sa kung saan na lang ipinitik

sa daan, pasilyo, di mawari't

ginawa ng buong pagkasabik

ah, matapos sunugin ang baga't

paliparin ang usok sa hangin

at itaktak ang titis sa lupa

ginhawa'y panandalian man din

ikinalat na upos sa daan

ay salamin ng ating lipunan

- gregoriovbituinjr.

07.18.2022

Tsismis ay alimuom

TSISMIS AY ALIMUOM

tsismis ay alimuom, anang Rio Alma

sa isang sanaysay niyang aking nabasa

na iniulat naman ni Ambeth Ocampo

na sa ngayon ay binabanatan nang todo

mas matindi pa raw sa pakpak ng balita

yaong alimuom, sabi pa ng makata

singaw galing sa lupa matapos ang ambon

o ulan, tsismis ay lumitaw ding ganoon

historya'y tsismis daw, anang isang Ella Cruz

tila ba turo sa paaralan ay kapos

dapat sa historya'y may fact check at batayan

di basta narinig, iyon na'y kasaysayan

ah, dalawang iyon ay dapat pag-ibahin

di tsismis ang kasaysayan ng bayan natin

maraming dapat gawin kung ganyan ang batid

ng henerasyon ngayon, kilos na, kapatid

- gregoriovbituinjr.

07.18.2022

Talasalitaan:

* alimuom - singaw na galing sa lupa pagkatapos ng ulan o ambon, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 34

* tsismis - mula sa Espanyol na chismes, kaswal na usapan o balita hinggil sa ibang tao, karaniwang kaugnay ng mga detalyeng hindi kumpirmadong totoo, UPDF, p. 1279

Kwentong lango

KWENTONG LANGO

tulang TAGAIKU (TAnaGA at haIKU)

i

"tagay pa, cheers, amigo!

magpakalango tayo!"

sabi ng lasenggero

sa katotong lasenggo

isip ay tikom

balewala ang gutom

basta may inom

ii

habang serbesa'y lasap

di siya kumukurap

na nilunod sa iglap

ang problemang kaharap

sugat ma'y antak

simot ang huling patak

ng nilalaklak

- gregoriovbituinjr.

07.18.2022

Tagaiku

TAGAIKU

nais kong kathain ay TAGAIKU

animo'y kalahating soneto

ah, kaygandang kumbinasyon nito

pinagsama ang TAnaGA't haIKU

tanaga'y tigpipito ng pantig

sa saknong ay magkakapitbisig

haiku'y lima-pito-limang pantig

puntirya ko'y bulok na sistema

tinitira'y tuso't palamara

paksa't pangarap para sa masa'y

kamtin ang panlipunang hustisya

halina't subukang mag-TAGAIKU

at ilatag ang angking prinsipyo

habang tayo pa'y nasa huwisyo

- gregoriovbituinjr.

07.17.2022

Hustisya

HUSTISYA

"For me, justice is the first condition of humanity." - Literature laureate Wole Soyinka 

bakit nga ba ang katarungan

ay dapat nating ipaglaban ?

ayon nga kay Wole Soyinka

hustisya ang unang kondisyon

ng sangkatauhan, O, bayan

makahulugan, anong talim

ipaglaban nating taimtim

makasugat man ng damdamin

ay kaygandang salawikain

kaya kami nakikibaka

tibak akong nakikibaka

upang masa, hustisya'y kamtin

upang pang-aapi'y mawala 

at mapanagot ang maysala

- gregoriovbituinjr.

07.17.2022

Lanta

LANTA

kung ako'y dahon nang nalalanta

matatanggal na ako sa sanga

katandaan ay narating ko na

matatapos na yaring pagbaka

sinubukan noon ng amihang

ako'y tanggalin sa kinalagyan

kaytibay ko sa pinagkapitang

sanga't talaga ngang nanindigan 

kay Inang Kalikasan ay dahong

nakipagtagalan sa panahon 

ako'y dahong nakibaka noon

na pagkalanta'y inabot ngayon

hintay na lang matanggal sa tangkay

upang sa lupa na'y humingalay

pagkalanta ko'y 'wag ikalumbay

at may uusbong ding bagong buhay

- gregoriovbituinjr.

07.17.2022

Mamon

MAMON

bakit ayokong kumain ng mamon?

mas nais ko pa'y pandecoco, monay,

ensaymada, pandesal, anong tugon?

ngunit mamon? ako'y di mapalagay...

dahil ba sa lasa'y tinatanggihan

ang mamon upang meryendahing tunay?

dahil ba malagkit sa lalamunan?

di ba masaya't malasang tinapay?

ako'y aktibistang babad sa rali

makatang sa bayan ay nagsisilbi

minsan sa isang pagkilos nahuli

sinubo sa aki'y mamon, malaki

pinasok sa bibig kong sapilitan

nang kamao'y bumaon pa sa tiyan

habang bibig ko'y kanilang tinakpan

santimbang tubig ang sumunod naman

namilipit ako, di kaya iyon

kaya di nagmamamon mula noon

nagbabalik ang matinding kahapon

pandecoco na lang, huwag lang iyon

- gregoriovbituinjr.

07.16.2022

Pahimakas sa kamakatang Richard Gappi

PAHIMAKAS SA KAMAKATANG RICHARD GAPPI

salamat sa inorganisa mo

noon, na proyektong panulaan

nang naglakad kami sa Climate Walk

mula Luneta hanggang Tacloban

di man kita kilalang personal

katulad din ng ibang makata

saludo ako sa iyong ambag

sa panulaan ng sambayanan

magkakilala man sa pangalan

ngunit magkaiba ng kilusan

nais ko lang kita'y pagpugayan

mabuhay ka't naglingkod sa bayan

halina't magbasahan ng tula

kung magkita tayo sa kabila

nauna ka man sa pagkawala

ngunit patuloy lang sa pagkatha

- gregoriovbituinjr.

07.16.2022

* Richard Gappi, pangulong tagapagtatag ng Angono 3/7 Poetry Society at ng Angono Rizal Online News 

Walang tinta

WALANG TINTA

ubos muli ang tinta 

niring bolpen ko, mahal

dapat makabili na

kahit walang almusal

upang masagutan ko

yaong palaisipan

pati na ang sudokung

sadyang kinahiligan

at isulat ding pawa

ang mga tulang handog

sa nag-iisang mutya

at tanging iniirog

maitala ang tinig

ng dalita't obrero

upang magkapitbisig

tungo sa pagbabago

ubos muli ang tinta

nitong bughaw kong bolpen

ibili ako, sinta

kahit na bolpeng itim

at kita'y bubusugin

ng tula ko't panaghoy

mithi ko sana'y dinggin

nang ako'y di maluoy

- gregoriovbituinjr.

07.16.2022

Eman Lacaba

EMAN LACABA

I

isinilang noong Araw ng Karapatang Pantao

pinaslang sa anibersaryo ng Jabidah Massacre

siya si Eman Lacaba, manunulat, prinsipyado

naging mandirigma noong diktador pa'y nasa poder

manunulat na maraming nakamit na gantimpala

guro, artista sa entablado, organisador din

pag wala raw papel, siya'y nagsusulat sa palara

palaisip na tibak, mangangatha rin ng awitin

natanggal sa pagkaguro nang sumama sa aklasan

ng manggagawa, at siya'y nagpasiya nang mamundok

upang maging mandirigma't tagapagtanggol ng bayan

patuloy pa ring nagsulat, may baril mang nakasuksok

natagpuan ng kaaway, agad silang pinutukan

mga kasama'y napatay, dalawa silang natira

walang ititirang buhay, ayon sa mga kalaban

unang binaril ay buntis, sumunod ay siya naman

II

ang mandirigmang maraming tula sa Philippines Free Press

sa bahay ng biyenan ko'y nahalungkat ko't tinipon

ang makatang tinulad kay Rimbaud na makatang Pranses

taospusong pagpupugay sa halimbawa mo't layon

ang Cultural Center of the Philippines nama'y lumikha

ng Gawad Eman Lacaba na para sa manunulat

na kabataan, mga mananalaysay, at makata

natatanging gawad sa paglilingkod at pagmumulat

- gregoriovbituinjr.

07.15.2022

* Halaw ang mga datos sa Bantayog ng mga Bayani

* Emmanuel Lacaba (Disyembre 10, 1949 - Marso 18, 1976)

Ikaw

IKAW

Tula ni Vladimir Mayakovsky, 1922

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Dumating ka -

determinado,

sapagkat malaki ako,

sapagkat ako’y umuungol,

ngunit sa malapitang inspeksyon

nakikita mo’y isang batang lalaki.

Kinuha mo

at inagaw ang puso ko

at sinimulan

itong paglaruan -

parang babaeng may bolang tumatalbog.

At bago ang himalang ito

bawat babae

ay maaaring babaeng nagtataka

o kaya’y dalagang nagtatanong:

"Ibigin ang taong ganyan?

Bakit, susuntukin ka niyan!

Dapat niyang mapaamo ang leyon,

isang babae mula sa palahayupan!"

Ngunit nagtagumpay ako.

DI ko iyon naramdaman -

ang pamatok!

Nalilito sa tuwa,

ako'y tumalon 

at napalundag, sa namumulang balat ng masayang katipan,

Nakaramdam ako ng sobrang tuwa

at gaan ng loob.

* Isinalin: Hulyo 14, 2022

* Hinalaw sa Vladimir Mayakovsky Internet Archive

* Litrato mula sa google

YOU

Poem by Vladimir Mayakovsky, 1922

Source: The Bedbug and selected poetry, translated by Max Hayward and George Reavey. Meridian Books, New York, 1960;

Transcribed: by Mitchell Abidor.

You came –

determined,

because I was large,

because I was roaring,

but on close inspection

you saw a mere boy.

You seized

and snatched away my heart

and began

to play with it –

like a girl with a bouncing ball.

And before this miracle

every woman

was either a lady astounded

or a maiden inquiring:

“Love such a fellow?

Why, he'll pounce on you!

She must be a lion tamer,

a girl from the zoo!”

But I was triumphant.

I didn’t feel it –

the yoke!

Oblivious with joy,

I jumped

and leapt about, a bride-happy redskin,

I felt so elated

and light.

Pagbangon

PAGBANGON

madaling araw, ako'y nagising

naghilamos, nagmumog, umiling

agad kong inilaga ang saging

potasyum sa katawan, kaygaling

ang mutya kasi'y nakatulugan

sa kanyang pag-awit ng kundiman

ang mutya'y aking nakatuluyan

nang hinarana't naging katipan

nagising akong presyo ng langis

ay binalitang agad sumirit

kilo man ng bigas at kamatis

presyo'y tila abot hanggang langit

gagawin ko ang lahat, aniko

sa kanya, nang magkasama tayo

at lilibutin natin ang mundo

kung di man ay luwasan at hulo

- gregoriovbituinjr.

07.14.2022

Kadastro

KADASTRO

ilang beses kong narinig sa usaping palupa

ang salitang KADASTRO sa isyu ng maralita

na sa pananaliksik pala'y salitang Kastila

ang sukat ng lupa sa lungsod at sa lalawigan

ay nasusulat sa kadastro na isang talaan

na iniingatan sa nakatalagang tanggapan

kaya sa isyung pabahay ng kapwa mahihirap

ang usaping ito'y dapat mabatid naming ganap

lalo't ipinaglalaban ang tahanang pangarap

magkaroon ng bahay ay karapatang pantao

ngunit bawat metro kwadrado ng lupa'y magkano

mura sa malayo, mahal na pag may market value

aaminin ko, na di pa ako nakakakita

ng kadastro sa pampamahalaang opisina

na sa aking haraya, ito ba'y matriks o mapa?

nakita ko dati ay mapa ng lugar, may sulat

nakadrowing ang lupa, marahil may mga sukat

iyon ba'y kadastro, kung hindi pa, daghang salamat

- gregoriovbituinjr.

07.14.2022

* litrato mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 539

Kamagi

KAMAGI

ang kamagi pala'y "kadenang ginto"

na sa palaisipan ko nahulo

ang sagot ay di ko agad natanto

at sa diksyunaryo din ay hinango

"mga suson ng ginto" pag sinuri

"malaking kwintas ng ginto" ng pari

kayrami ba nito kaya nagwagi?

yaong may Tallano gold daw na ari?

"kadenang ginto", ibig bang sabihin

mayaman ang nagkulong sa alipin?

ginto mang tanikala'y dapat putlin

upang kalayaan ay tamasahin

kadenang ginto'y gawing araro man

upang mundo sa kamagi'y mahubdan

mas itanghal natin ang kabutihan

niring pakikipagkapwa sa tanan

- gregoriovbituinjr.

07.14.2022

* mula sa Tanong 4 Pababa, ng Pinoy Henyo Krosword Puzzle, Blg. 18, puzzle 8;

* kamagi, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 561

Tanaga sa upos

TANAGA SA UPOS

ang nagkalat na upos

sa paligid na'y ulos!

solusyon bang papatos

ay sangkaterbang kutos?

- gregoriovbituinjr.

07.13.2022

* tanaga - taal na tulang may pitong pantig bawat taludtod

Soneto 77

SONETO 77

ni William Shakespeare

malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

20 pantig bawat taludtod (tugmaang abab-cdcd-efef-gg)

Ipakikita sa iyo niyang / salamin ang suot mong alindog,

Idadayal mo pa’no nasayang / yaong mahahalagang sandali;

Matatala sa kawalang puwang / ang sa iyong diwa’y mahuhubog,

At sa aklat na ito’y iyo ngang / malalasap ang aral na mithi.

Ang mga kulubot na naroong / ipinakikita ng salamin

Sa mga bunganga ng libingang / tumatak sa iyong alaala;

Sa pagdayal mo sa makulimlim / na lilim na ari mang alamin

Ang panakaw na pag-unlad niyong / panahon tungong kawalang-hangga.

Tingni kung ano ang hindi aring / maakibat niyang isipan mo

Magsulat sa mga blangkong sayang / na ito’t iyong matatagpuan.

Ang mga inalagaang paslit / na dinala sa iyong huwisyo

Upang ang diwa mo’y magkaroon / ng panibago ring kasamahan.

Ang mga nariritong tanggapan, / sa tuwing pagmamasdan mong sukat,

Ay talagang makikinabang ka’t / mapayayaman pa yaong aklat.

07.13.2022

Tugmaan batay sa aralin sa katutubong pagtula:

abab - katinig na malakas o; patinig na may impit i;

cdcd - katinig na mahina i; patinig na walang impit a;

efef - patinig na walang impit o; katinig na mahina a;

gg - katinig na malakas a.

SONNET 77

from the book The Sonnets, by William Shakespeare, Collins Classics

Thy glass will show thee how thy beauties wear,

Thy dial how thy precious minutes waste;

The vacant leaves thy mind’s imprint will bear,

And of this book this learning mayst thou taste.

The wrinkles which thy glass will truly show

Of mouthed graves will give thee memory;

Thou by thy dial’s shady stealth mayst know

Time’s thievish progress to eternity.

Look what thy memory cannot contain,

Commit to these waste blanks, and thou shalt find

Those children nurs'd, deliver’d from thy brain,

To take a new acquaintance of thy mind.

These offices, so oft as thou wilt look,

Shall profit thee and much enrich thy book.

Pagkatha

PAGKATHA

di ako tumutula / para sa sarili lang

at kung pangsarili lang / ay di ako tutula

at kung di makatula, / bakit ba diwa'y lutang

sa langit ng kawalan, / loob ko'y di payapa

bakit sa aking budhi'y / mayroong sumisilang

na samutsaring paksang / minsa'y di matingkala

tila ba mga luhang / sa dibdib naninimbang

paano pipigilin / kung di ko masawata

may tumutubong damo / maging sa lupang tigang

tinutula ko'y buhay / ng madla't kapwa dukha

may tumutubong palay / sa bukid na nalinang

adhika ng pesante't / obrero'y tinutula

ang binhi niring wika'y / sa loob nakaumang

na pag naglaho'y tila / baga mangungulila

pawang buntong hininga / lalo't may pagkukulang

na di dalumat hanggang / ako'y naglahong bula

- gregoriovbituinjr.

07.13.2022

Optimistiko

OPTIMISTIKO

tula ni Hazim Hikmet

malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

noong bata pa'y di niya binunot ang pakpak ng mga langaw

di rin siya nagtali ng lata sa buntot ng mga pusa

o nagsilid ng salagubang sa mga kahon ng posporo

o dumapa sa umbok na punso

siya'y lumaki na

at lahat ng bagay na iyon ay pinaggagawa sa kanya

nasa tabi ako ng kanyang kama nang siya'y mamatay

sabi niya'y babasahan ako ng tula

tungkol sa araw at sa dagat

tungkol sa mga reaktor ng nukleyar at satelayt

tungkol sa kadakilaan ng sangkatauhan

* Isinalin: Hulyo 12, 2022

OPTIMISTIC MAN

poem by Nazim Hikmet

as a child he never plucked the wings off flies

he didn't tie tin cans to cats' tails

or lock beetles in matchboxes

or stomp anthills

he grew up

and all those things were done to him

I was at his bedside when he died

he said read me a poem

about the sun and the sea

about nuclear reactors and satellites

about the greatness of humanity