Ang unlaping taga___ o taga-___

ANG UNLAPING TAGA___ O TAGA-___

di lahat ng "taga" ay dapat gamitan ng gitling

tulad ng tagalaba, tagaluto't tagasaing

unawain anong tama upang di ka maduling

sa pagsusulat man, isulat nang tama't may lambing

lagyan lamang ng gitling kung ang karugtong ay lunan

pag pangngalang pantangi, gitling ay laging tandaan

halimbawa'y taga-Baclaran o taga-Pandacan

subalit walang gitling ang pangngalang karaniwan

ikaw ba'y taga-Maynila o taga-Marinduque

ikaw ba'y taga-Iloilo o taga-Cavite

ikaw ba'y taga-Avenida o taga-Mabini

ikaw ba'y tagawalis, tagalinis, tagabili

tagahanga ba kita sa maaksyon kong palabas

taga-Mindanao ka ba o diyan lang sa Batangas

aba'y gitling ay gamitin natin ng wasto't wagas

upang di malito't yaong binabasa'y mawatas

- gregbituinjr.

* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Agosto 16-31, 2019, p. 20

Nagrambulan dahil sa kulangot

kapansin-pansin ang balita sa Abante Tonite
nasa headline pa, lalo na't may dating ang pamagat
mga dayo'y nagrambulan nang dahil sa kulangot
ito nga ba'y nakakatawa o nakakatakot?

pinahiran ng kulangot ang Hapon sa comfort room
ng isa sa suspek na Taiwanes na nakainom
hanggang sa magkasagutan sa loob ng kubeta
at sa paglabas, aba, sila'y nagkarambulan na

nagkabatuhan ng bote dahil isa'y nambastos
tila ba sa disiplina sila'y wala sa ayos
ayon sa balita, ito'y naganap sa Maynila
sa isang bar sa Ermita, dayo'y nagkasagupa

parak ay dumating at agad na pinagdadampot
silang mga nagpang-abot nang dahil sa kulangot

- gregbituinjr.
* batay sa isang ulat sa Abante Tonite, Agosto 13, 2019

Tiyuhing ulupong

ulupong pala ang tiyuhin ng isang babae

na tumuklaw sa puri ng nasabing binibini

karumal-dumal ang balitang ito't insidente

niluray, pinaslang ang gagradweyt na estudyante

sa likod ng iskul, ang bangkay niya'y natagpuan

tiyuhin niya'y isa sa gumahasa't pumaslang

mabuti't nasumbong pa sa liham ang kaganapan

sa liham sa ina'y sumabog ang katotohanan

tiyuhin niya't apat pa nitong kasama'y suspek

mga walang budhing pwersahan siyang itinalik

pinagpasasaan ng mga walang awang lintik

ngunit sa huli, pati mata niya'y itinirik

salamat sa liham na nagbulgar sa krimen nila

na di napadala ng dilag sa mahal na ina

hustisya sa ginahasa't pinaslang na dalaga!

bulukin sa piitan ang nagmalupit sa kanya

- gregbituinjr.

* ang tula'y binatay sa headline sa pahayagang Bulgar, Agosto 13, 2019, na may pamagat na "Graduating student ni-rape ng 5, pinatay sa likod ng iskul" at may maliit na dugtong na "Nakagawa ng sulat, uncle itinuro"

Para sa mga inakay

patuloy ang lawin sa paglipad sa kalawakan
at nag-aabang ng madadagit sa kaparangan
bunsod ba iyon ng nadarama n'yang kagutuman?
o marahil iyon kasi ang kanyang kalikasan?

nakatingala yaong inahin sa kalangitan
magsungit kaya ang panahon, babagyo, uulan?
o baka kasi may lawing dapat silang iwasan?
upang kanyang mga inakay ay maprotektahan

pinaaalpas ng nag-aalaga ang inahin
upang ito'y makahanap naman ng makakain
para sa mga inakay nitong aalagain
nasa isip lagi'y anak nang ito'y di gutumin

tulad ng tao, may pamilya rin ang mga hayop
at sa pagbuo nito, bawat isa'y kinukupkop
ng ama o inang sa iba'y di nagpapasakop
titiyaking may sabaw nang anak ay makahigop

- gregbituinjr.

Pagpupugay kay Ka Fidel Castro

PAGPUPUGAY KAY KA FIDEL CASTRO

(Agosto 13, 1926 - Nobyembre 25, 2016)

O, Ka Fidel, tagumpay n'yo'y tunay na inspirasyon

sa tulad naming naghahangad din ng rebolusyon

naipanalo n'yo'y kasaysayan na ng kahapon

na mapaghahalawan ng mabuting aral ngayon

nabigo man kayo sa pagsalakay sa Moncada

iyon na ang senyales upang mamulat ang masa

dinakip kayo't kinulong ng rehimeng Batista

lumaya dahil sa matagumpay mong pagdepensa

di nagtagumpay ang U.S. sa anumang blokeyo

kahit limang dekadang blokeyo'y nabuhay kayo!

Cuba'y di napayuko ng mga Amerikano

ang Cuba'y matatag sa harap ng kalaban nito!

di natibag ng Kano ang pamumuno ni Fidel

sa higit limang dekada, ang Cuba'y di napigil

sosyalistang sistema'y patuloy, di tumitigil

taas-kamaong pagpupugay kay kasamang Fidel

- gregbituinjr.

* kinatha ang tula sa panayam-talakayan na "Celebrating Moncada, Remembering Fidel" ng Philippines-Cuba Cultural and Friendship Association (PhilCuba), Agosto 13, 2019, na ginanap sa LEARN Workers House, Delgado St., Quezon City

Upos ng yosi'y gawing yosibrik

Kaya mo bang mag-ipon ng mga upos ng yosi?
Kahit di ka nagyoyosi, nais mo lang magsilbi.
Tapon dito, tapos doon kasi ang nangyayari
hanggang sa upos ay maglipana sa tabi-tabi.

Nagyoyosi'y  dapat organisadong nagtatapon
ng hinitit nilang yosi upang ito'y matipon.
Upos ng yosi'y mga basurang dapat mabaon
sa lupa, marahil kalutasang ito ang tugon.

Ang upos ay di dapat palutang-lutang sa dagat.
Gawin itong yosibrik nang tao'y ating mamulat
kaysa naman basurang upos ay pakalat-kalat.
Tayo'y mag-yosibrik, gawain mang ito'y kaybigat.

Sa boteng plastik, mga upos ng yosi'y isiksik
hanggang sa tumigas na parang bato ang yosibrik!

- gregbituinjr.

Lamparaw

LAMPARAW

kung walang kuryente'y gamitin natin ang lamparaw
o solar lamp sa Ingles, lamparang gamit ay araw
dapat paghandaan anumang sakunang dumalaw
harapin natin kahit ang nagbabagong pananaw

sa Asya, pangalawa tayong mahal ang kuryente
mabuting magpalit na't mag-renewable energy
alagaan ang kalikasan, sa bayan magsilbi
murang kuryente na ang hangad ng nakararami

isa lang itong lamparaw sa ating magagamit
na malaking maitutulong sa panahong gipit
may ilawan ka na sa gabing madilim ang langit
saanman magpunta'y madali mo itong mabitbit

magkaroon ng lamparaw ay ating pag-ipunan
nang sa oras ng kagipitan ay may kahandaan

- gregbituinjr.

Ang payo ng matatandang tibak

halina't pag-aralan natin ang lipunan
payo ito ng maraming matandang tibak
aralin bakit may mahirap, may mayaman
bakit kayraming gumagapang sa lusak

halina't pag-aralan din ang kalikasan
bakit tumataas na ang sukat ng dagat
bakit nagbabagong klima'y di mamalayan
bakit sa nangyayaring ito'y di pa mulat

ang unang tungkulin ng tibak ay matuto
pag-aralan ang kapaligiran, magsuri
ang bawat tibak muna'y maging edukado
sapagkat sila ang magtatanim ng binhi

binhi ng pagbabago tungong sosyalismo
pati pagpawi ng pribadong pag-aari
na siyang sanhi ng paghihirap ng tao
halina't organisahin ang ating uri

organisahin na ang manggagawa't dukha
upang ang bawat isa'y nagkakapitbisig
uring manggagawa, hukbong mapagpalaya
magkaisa upang baguhin ang daigdig

- gregbituinjr.

Ang upos at kabulukan, ayon sa isang paham

ANG UPOS AT KABULUKAN, AYON SA ISANG PAHAM

paano ba tumira sa dagat ng upos?
tiyak ang pamumuhay mo'y kalunos-lunos
papatianod na lang ba tayo sa agos?
at mabubuhay sa mundong parang busabos?

pangatlo ang upos sa basura sa dagat
at sa upos, isda't balyena'y nabubundat
bakit basurang upos ay ikinakalat?
ng mga walang awang kung saan nagbuhat

minsan, dagat ng basura'y ating lingunin
kaya ba nating linisin ang dagat natin?
kung hindi'y paano ang wasto nating gawin?
upang isda, upos na ito'y di makain

noon, sa aplaya'y nakatitig ang paham
at kanyang nausal habang mata'y malamlam:
"Bulok ang mga taong walang pakialam.
Subalit mas bulok ang walang pakiramdam."

- gregbituinjr.

Huwag itayo ang Kaliwa Dam!

HUWAG ITAYO ANG KALIWA DAM!

Daigdigang Araw ng mga Katutubo ngayon

at ang pamahalaa'y ating ngayong hinahamon:

kumilos na para sa susunod na henerasyon

itigil ang Kaliwa Dam, tuluyan nang ibaon!

ang paggawa ng dam ay planong pondohan ng Tsina

di naman gobyerno ang magbabayad kundi masa

sa katutubo't taas-kamaong nakikiisa

kaming narito'y kasama n'yo sa pakikibaka

aba'y papayag pa ba tayong mabaon sa utang

bansa'y baon na sa utang, mababaon na naman

bakit ba gigil na gigil silang itayo ang dam

damuho silang sa buhay ay walang pakialam

mga kapatid na katutubo'y nangangalaga

sa kanilang lupaing ninuno'y nag-aaruga

kalikasan ay buhay, di dapat mapariwara

huwag itayo ang dam, sa kanila ito'y sumpa

- gregbituinjr.

* Nilikha ang tula at binasa sa rali sa harap ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa Visayas Ave., QC, umaga ng Agosto 9, 2019, kasabay ng paggunita sa International Day of the World's Indigenous People. Kasama sa pagkilos ang mga grupong Stop Kaliwa Dam Network, Save Sierra Madre Network Alliance, ALMA DAM, SUKATAN, SAGIBIN, PAKISAMA, Freedom from Debt Coalition (FDC), Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ), CEED, Alyansa Tigil Mina (ATM), LILAK, Piglas Kababaihan, Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Haribon Foundation, atbp.

Kung ako'y malalayo sa kilusang masa

kung ako'y malalayo sa kilusang masa
ang mararamdaman ko'y di na ako tao
lalo na't ako'y magtatatlong dekada na
bilang aktibistang may dangal at prinsipyo

ang tulad ko'y sagad-sagaring aktibista
tinatanganan ang karapatang pantao
lumalaban sa tuso't mapagsamantala
kalaban ng mapang-api't mapang-abuso

sa mga manggagawa'y nakipagkaisa
upang mapalitan na ang kapitalismo
uring manggagawa'y ating mga kasangga
sa pangwawasak sa pag-aaring pribado

dapat mga manggagawa'y maorganisa
at matayo ang sarili nilang gobyerno
sa pagtindig nila'y sasamahan ko sila
upang itatag ang sistemang sosyalismo

- gregbituinjr.

Tibuyô

TIBUYÔ

Mayroong pagpapahalaga sa kinabukasan
Ito ang naiisip ng ama sa mga anak
Kaya binigyan ng tig-isang tibuyong kawayan
Upang samutsaring barya'y doon nila ilagak.

Iyon marahil ang lunas sa kakapusan nila
Habang pinapangarap ang buhay na maginhawa.
Dapat mag-ipon, magsikap sa kabila ng dusa
Upang sa hinaharap, tuwa'y papalit sa luha.

At malaking hamon ang pag-iipon sa tibuyô
Papiso-piso muna, limang piso, sampung piso.
At ang paniwala ng magkapatid ay nabuô
Maliit, lalago, tulad ng ambong naging bagyo.

Tibuyo'y pupunuin ng pagsuyo't pagsisikap
Upang balang araw, maabot nila ang pangarap.

- gregbituinjr.

*TIBUYÔ - tagalog (Batangas) sa salitang Kastilang 'alkansya'



* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Agosto 1-15, 2019, p. 20

Halina't makibaka, huwag matakot sa ulan

umuulan na naman, habang sa rali'y papunta

mabuti na lang, may sumbrero't dyaket akong dala

dahil sa komitment at isyu'y kasama ng masa

kahit na umuulan, tuloy sa pakikibaka

sumuong man sa ulan, patuloy kami sa rali

upang dalhin sa kinauukulan ang mensahe

dapat pababain nila ang presyo ng kuryente

dapat maging polisiya'y renewable energy

may mahal na kuryente sa Asya'y pangalwa tayo

mula pa planta ng coal ang mga kuryenteng ito

napakaruming kuryente, kaytaas pa ng presyo

aba'y mag-renewable energy na dapat tayo

halina't makibaka, huwag matakot sa ulan

at patuloy nating paglingkuran ang sambayanan

- gregbituinjr.

* Nilikha ang tulang ito habang papunta ng rali sa Department of Energy (DOE) sa Bonifacio Global City (BGC), Agosto 7, 2019. Kasama sa pagkilos na ito ang mga grupong Power for People Coalition (P4P), Sanlakas, Metro Manila Vendors Alliance (MMVA), Center for Ecology, Environment and Development (CEED), Piglas-Kababaihan, Oriang, Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), at Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ).

Kumilos ka, dukha

KUMILOS KA, DUKHA

dukha'y mahirap na nga
ay patunga-tunganga
kumilos ka na, dukha
bago mapariwara

halina't magsibangon
bansang ito'y iahon
ang tikatik na ambon
baka unos paglaon

ang dukha'y naging sawi
dahil sa hari, pari
at elitistang uri
silang kamuhi-muhi

ang pari pag nangusap
mapalad ang mahirap
huwag ka nang magsikap
may langit kang pangarap

kaya may hari dahil
diyus-diyusang sutil
sa lupa kunwa'y anghel
ngunit sa masa'y taksil

kunwa'y may dugong bughaw
silang mga bakulaw
na sa mundong ibabaw
ay naghaharing bangaw

may iba silang mundo
daigdig ng hunyango
pulos pera't maluho
at budhi'y mababaho

burgesyang talusaling
ang sa mundo'y umangkin
mga dukha'y alipin
sa sariling lupain

dahil may panginoon
kayraming panginoon
dapat ibagsak iyon
at bayan ay ibangon

dukha, mag-aklas ka na
ibagsak ang burgesya
tayo'y maghimagsik na
baguhin ang sistema

- gregbituinjr.
* nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, publikasyon ng KPML (Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod), isyu ng Agosto 1-15, 2019, p. 20

Soneto sa charger

SONETO SA CHARGER

"Bumili ka ng sarili mong charger," ang payo ko
sa isang kasamang pulos panghihiram ang bisyo
sabagay, wala ring pera ang pultaym na tulad ko
pakikisama na lang, huwag lang maaabuso

kaysa manghiram, mabuti nang may sariling gamit
dahil may charger kang sarili'y di na mangungulit
kung may sariling charger, di ka na mangangalabit
sa mga tawag at text, ulo'y di na mag-iinit

sadyang kayhirap naman kung malolobat ang selpon
baka maraming kumokontak sa umaga't hapon
pag walang lod, pag lobat, di ka agad makatugon
kaya sa pambili ng charger, dapat kang mag-ipon

kung kailangan mo ng charger, bumili ka naman
huwag kang umasang lagi kang may mahihiraman

- gregbituinjr.

Palaban ang aktibista

PALABAN ANG AKTIBISTA

“Kaysa isang katawang malaya na may kaluluwang alipin, ibig ko pa ng isang katawang busabos na may kaluluwang malaya.” – Lázaro Francisco (1898-1980)

palaban tulad ni Spartacus ang aktibista
nagsasakripisyo man, tuloy sa pakikibaka
kaysa obrerong di mulat sa loob ng pabrika
na para sa sweldo'y alipin ng kapitalista

may mukhang malaya ngunit diwa pala'y alipin
di maisip na nambubusabos ay palayasin
may kayod-kalabaw subalit nagsusuri na rin
kung paanong bayang sawi'y kanilang palayain

tinatahak ng aktibista'y bihirang daanan
pagkat pagbabagong mithi'y madawag na larangan
pagkat pakikibaka'y masalimuot na daan
pagkat ang tinatahak ay maputik na lansangan

di dapat maging alipin ang isip, puso't gawa
kundi makibaka tayo patungo sa paglaya

- gregbituinjr.

Huwag kang mandaya

“I would prefer even to fail with honor than win by cheating.” ~ Sophocles

parating muli ang pagsusulit sa paaralan

parating muli ang halalan at magbobotohan

upang makapasa'y mandadaya't magkokopyahan

upang manalo ang manok, mandaraya na naman

gagawa ng paraan upang sila'y makapasa

imbes na magsunog ng kilay o magrebyu sila

katabi'y kakalabitin upang makapangopya

o nakasulat na sa munting papel ang pormula

maliit lang ang sweldo'y nag-aagawan sa pwesto

kongresista, senador, pangulo'y magkanong sweldo

anong prinsipyo ito't sa pwesto'y nagkakagulo?

kapag ba nakapwesto, may proteksyon ang negosyo?

mabuti nang mabigong ang pagkatao'y may dangal

kaysa mandaya't manalong dangal mo'y nasa kanal

mabuting magsikap, magtagumpay sa pagpapagal

kaysa manalong sarili'y tinulad sa pusakal

- gregbituinjr.

* Nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, ang opisyal na pahayagan ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Agosto 1-15, 2019, p. 20

Maralita raw ang nagdudumi sa mga ilog

maralita raw ang nagdudumi sa mga ilog
ilog raw ay sa mga basura pinalulubog
papayag ka bang maralita'y diyan mapabantog
pagkat walang disiplina't laging patulog-tulog

lagi nilang pinagbibintangan ang maralita
sanhi raw sila ng pagdumi ng ilog, pagbaha
mangmang daw kasi't walang pakialam itong dukha
silang madaling masisi, iba man ang maygawa

O, maralita, payag ka bang laging sinisisi?
ikaw lang kasi ang nakita nilang bulnerable
madaling sisihin pagkat buhay mo'y miserable
dukha'y mababa raw ang pagkatao't walang silbi

bumangon ka, maralita, tirisin ang gahaman
lumaban ka, dukha't inyong baguhin ang lipunan

- gregbituinjr.

Mga Lider-Maralita

MGA LIDER-MARALITA

mga lider-maralita'y dapat maging matatag

nang di makimi sa demolisyon, bagkus pumalag

mga pandarahas sa kanila'y dapat mabunyag

ang mawalan ng bahay ay isdang pupusag-pusag

kayhirap kung dukha'y isdang mawawalan ng hasang

dahil ba maralita'y basta na lang tinotokhang?

dahil ba sila'y dukha, ang tingin agad ay mangmang?

dahil ba mahirap, madali silang nalilinlang?

magkaisa, magtulungan laban sa demolisyon

walang mang-iiwan, magtatag ng organisasyon

bawat isa'y mag-usap at makipag-negosasyon

ipagtagumpay ang laban hanggang sa relokasyon

pampublikong pabahay, maralita'y nais ito

pabahay ay karapatan, huwag gawing negosyo

ang dapat mangasiwa ng pabahay ay gobyerno

dukha'y uupa lang ayon sa kakayahan nito

dapat matatag ang mga lider ng maralita

sila'y makipagkaisa sa uring manggagawa

kalunus-lunos man ang lagay, di dapat lumuha

sila'y tumindig nang sa lipunang ito'y lumaya

- gregbituinjr.

* Nilikha sa pulong ng Pambansang Konseho ng mga Lider (National Council of Leaders) ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) na naganap noong Agosto 2-4, 2019

Pag-iinit ng mundo

PAG-IINIT NG MUNDO

sa climate change, anang dalawang tagapagsalita

ang kondisyong pag-iinit ng mundo'y lumalala

tumataas na ang sukat ng dagat, nagbabaha

nangyayari sa hinaharap ay di matingkala

anong ating gagawin kung mga isla'y lulubog?

may ahensya ba o bansang dapat tayong dumulog?

paglutas sa climate change ba'y kanino iluluhog?

may magandang mundo pa ba tayong maihahandog?

coal-fired power plants ba'y patuloy pa sa operasyon?

kumpetisyon pa rin ba imbes na kooperasyon?

ang problema ba'y kapitalistang globalisasyon?

na tubo ang una, kalikasan man ay mabaon

di lang isyung ekolohikal kundi pulitikal

ang kundisyon ng klima sa ating mundo'y marawal

kalunus-lunos, buhay ay tila di magtatagal

maaliwalas na umaga pa kaya'y daratal?

- gregbituinjr.

* Nilikha habang tinatalakay ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ) ang usapin ng nagbabagong klima sa ikalawang araw ng pagpupulong ng Pambansang Konseho ng mga Lider (National Council of Leaders) ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod) na naganap noong Agosto 2-4, 2019

Nagbabagong klima

NAGBABAGONG KLIMA

tag-ulan na naman, di ako agad makauwi
basang-basa sa ulan, tila ako'y ibong sawi
naglutangang dagat ng basura'y nakakadiri
naglalakad sa baha kahit ito'y hanggang binti

tumataas na ang sukat ng dagat sa aplaya
pati matataas na lugar ay binabaha na
dahil ba sa basura, imburnal ay nagbabara?
o ito'y dinulot na ng pagbabago ng klima?

saan na humahapon ang mga langay-langayan?
puno ba sa lungsod ay mawawala nang tuluyan?
agila pa ba'y nakalilipad sa kalawakan?
ang nagbabagong klima ba'y di na makakayanan?

aba'y ngingiti pa kaya ng maganda ang langit?
bakit ba ang panahon ay lagi nang nagsusungit?
anong mga polisiya ang dapat pang igiit?
nang nagbabagong klima'y hinay-hinay sa pagbirit

umuulan na, nais ko nang umuwi ng bahay
sa klimang nagbabago'y paano pa mapalagay?
sa darating na panahon, paano mabubuhay?
kung sa nagbabagong klima'y di tayo makasabay

- gregbituinjr.

* Nilikha habang tinatalakay ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ) ang usapin ng nagbabagong klima sa ikalawang araw ng pagpupulong ng Pambansang Konseho ng mga Lider (National Council of Leaders) ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod) na naganap noong Agosto 2-4, 2019

Buhong

BUHONG

nawawala ang kakisigan pag nagiging buhong
lumalaki ang ulong parang apoy na panggatong
sikat at hinahangaan, iyon pala'y ulupong
sa kanila'y anong nangyari't sa droga ba'y lulong

nanggahasa ng dilag yaong sikat at mayaman
kaybining binibini'y kanilang pinaglaruan
ang akala yata'y kayang bilhin ang katarungan
na mga huwes at saksi'y kaya nilang bayaran

di dapat babuyin ng mga buhong ang hustisya
at di dapat manggahasa ng sinumang dalaga
dapat lang silang managot pagkat may krimen sila
huwag tayong papayag paglaruan ang hustisya

oo, nanggaling man sa putik ang ginto't dyamante
dapat igalang ng sinuman ang mga babae
gawin ang makatarungan upang di ka magsisi
ang nahatulan sa krimen ay higit pa sa tae

- gregbituinjr.

Soneto sa payong

SONETO SA PAYONG

ayokong bumili ng payong, laging nawawala
pagkat nang pinatutuyo ko lalo't ito'y basa
sa daming iniisip, pag umalis naiiwan
matatandaan ko na lamang pag biglang umulan
kaya maigi pang mag-dyaket na lang at sumbrero
pagkat mabasa man, nailalagay ko sa bag ko
kaysa payong pag nabasa, iyong patutuyuin
at sa pag-alis, maiiwan ng malilimutin
pag kailangan ng iba, sila'y may magagamit
madalas di na naibabalik, aba'y kaysakit
ilang beses na bang nakawala ako ng payong
ilang beses na bang sa ulan ako'y sumusuong
kaya maiging mag-dyaket at sumbrero na lang
kaysa magpayong at mawalan, aba ito'y sayang
- gregbituinjr.

1.5°C

1.5°C

umaalon-alon ang dagat sa sinapupunan
ng daigdig na kaytagal nating naging tahanan
nagbabago ang klima't nag-iinit kadalasan
at mismong lebel na ng dagat ay nagtataasan

lulubog ba tayo dahil sa nagbabagong klima
ano nang dapat nating gawing pagkilos, ng masa
sabi'y labing-isang taon na lang at delubyo na
sa nagbabagong klima, mayroon pa bang pag-asa

iba'y ayaw makialam, balewala lang iyon
wala raw magagawa sa delubyo ng panahon
sa problemang iyon ba'y paano makakaahon
kung ayaw kumilos, sa problema'y nagpapakahon

pag-aralan ang lipunan at kalikasan natin
at maghanda tayo sa delubyong kakaharapin
ang mga babalang ito'y huwag balewalain
ito'y pagtulungan natin at subukang lutasin

- gregbituinjr.

Mga tanaga sa dukha

MGA TANAGA SA DUKHA

K.P.M.L., pag-asa

ng maralitang masa

sistemang sosyalista

ang adhikain nila

nagtataas-kamao

kaming mga obrero

pangarap na totoo:

gobyernong proletaryo

pagkaisahing diwa

sa lipunang malaya

ang uring manggagawa

at masang maralita

maglulupa man ako't

kumikilos ng husto

ang tulad ko'y sinsero

tungo sa pagbabago

tapat akong umibig

mahal, kita'y magniig

ikukulong sa bisig

ang sintang masigasig

layon para sa bayan

ay di suntok sa buwan

hustisyang panlipunan

dapat kamtin ng bayan

sekretaryo-heneral

man ako'y nagpapagal

nawa ako'y tumagal

sa laban, walang angal

iyo bang matatanggap

na tayo'y naghihirap

kahit nagsusumikap

iba'y nagpapasarap

- gregbituinjr.

* Nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, publikasyon ng KPML (Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod), isyu ng Hulyo 16-31, 2019, p. 20

Emisyon

EMISYON

mainam ba ang kapak na lamang tiyan ay bulak
kaysa nakapaloob sa kanyang tiyan ay burak
ah, mabuti pang ang sawing puso'y di nagnanaknak
kung magdugo'y may mabuting lunas na ipapasak

kakamot-kamot ng ulo dahil di matingkala
ang laksang suliranin ng bayang di maunawa
bakit ba may iilang sa yaman nagpapasasa
at milyong dukha'y di man lang dumanas ng ginhawa

itong pagbabago ng klima'y bakit anong bilis
tumataas ang tubig-dagat, yelo'y numinipis
malulunasan pa ba ito't ating matitistis
upang susulpot pang salinlahi'y di na magtiis

mapipigilan pa ba ang laksa-laksang emisyon
na bundok, lungsod, bayan at dagat ay nilalamon
suriin ang kalagayan ng mundo sa maghapon
at baka may mapanukala tayong lunas ngayon

- gregbituinjr.

Nagbubunga nga ba ang bawat nating pagsisikap

nagbubunga nga ba ang bawat nating pagsisikap
upang tuluyang kamtin ang ating pinapangarap
may lungkot sa iyong ngiti, ito'y aking hinagap
habang mga mata mo'y patuloy na nangungusap
nawa'y di na pawang kabiguan itong malasap

patuloy tayong magsikap upang kamtin ang mithi
halina't magtulungan sa bawat pagpupunyagi
magkasabay nating ihasik ang magandang binhi
baka ibunga'y mabuti, nagbabakasakali
upang katwiran at kabutihan ang manatili

sa anumang panata'y ayoko nang mabilanggo
ayokong pangako ng trapo'y laging napapako
sa pusalian ba'y kailan tayo mahahango
ang kumunoy ba ng kahirapan ay maglalaho
o tayo'y nalilinlang ng kapitalistang mundo

- gregbituinjr.

Pagpupugay sa mga Pinoy na nagwagi sa Math Olympiad

Pagpupugay sa mga Pinoy na nagwagi sa Math Olympiad

ang ipinaaabot ko'y taospusong pagpupugay

sa matematisyang Pinoy sa kanilang tagumpay

dahil sa kanilang angking kaalaman at husay

at marahil ay talaga namang sila'y nagsikhay

talino sa sipnayan ay kanilang inilantad

sa International Mathematical Olympiad

nanalo sila ng mga medalya, kaypapalad

nangalahati na ang taon, magandang pambungad

anim silang pawang mag-aaral sa sekundarya

na talagang nagpakahusay sa matematika

nakapanalo nga ng medalyang pilak ang isa

napagwagian naman ng lima'y tansong medalya

sa inyong mga nagwagi, ako'y sumasaludo

lalo't dala ninyo ang bansa sa tagumpay ninyo

kayo nga'y totoong dangal ng bayang Pilipino

at sa napili ninyong paksa'y magpatuloy kayo

- gregbituinjr.

* May ulat hinggil sa tula, na sinulat ng makata, na nasa kawing na:

https://usapangsipnayan.blogspot.com/2019/07/mga-matematisyang-pinoy-tagumpay-sa.html

Nagpapatuloy pa rin itong kirot ng damdamin

nagpapatuloy pa rin itong kirot ng damdamin
kung kawalang hustisya'y patuloy sa bayan natin
pagwawalang-bahala ba ang ating tutunguhin
o nagkakaisang tinig ang ating bubuuin

ilang tanong lamang itong nararapat masagot
mag-ingat lang baka sagot ninyo'y may lamang poot
nawa sa atin ay may mabuti itong idudulot
maibsan man lang ang galit ng kung sinong sumambot

maraming salamat sa pagtugon, mga kapatid
kahit alam nating maraming buhay ang pinatid
nawa'y hustisya't kapayapaan ay maihatid
at ang mapaparusahan ay di sana malingid

nawa'y matigil na ang gawaing kasumpa-sumpa
nawa'y may hustisyang kamtin ang inang lumuluha
katarungan sa mga tinokhang ng walang awa
lalo roon sa mga batang kay-agang tinudla

- gregbituinjr.

Bakit laging dapat lumaban silang maralita?

bakit laging dapat lumaban silang maralita?
dahil ba ang dama nila'y wala silang dignidad?
dahil dama nilang inaapakan silang lubha?
dahil ba isinilang na silang dukha at hubad?

dahil ba salat sa yaman, dapat silang apihin?
dahil ba walang pribadong pag-aari'y alipin?
dahil laging marusing basta sila gugulpihin?
dahil tahanan ay iskwater, tatapakan na rin?

dahil isinilang na salat, ito'y kapalaran?
dahil wala silang makain, ito katamaran?
dahil walang pinag-aralan, ito'y kamangmangan?
dahil kayrami nila, ito'y populasyon naman?

kaya may dukha, pribadong pag-aari ang sanhi
at siya ring dahilan kung bakit may mga uri
upang maibsan ang kahirapan, ang ating mithi
ay pawiing tuluyan ang pribadong pag-aari

- gregbituinjr.