Gamugamo't Apoy

GAMUGAMO'T APOY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

bakit kaya gamugamo'y nais sa apoy lagi
tila di natantong buhay ay mapapadali
iyang apoy ba'y nais niyang maipagwagi
gayong dahil doon maari siyang masawi

bakit kaya sa apoy gamugamo'y didikit-dikit
tila di nito natantong apoy ay kay-init
bakit pagdikit sa apoy ay ipinipilit
gayong marahil alam niyang ito'y kaysakit

bakit kaya sa apoy gamugamo'y lilipad-lipad
tila kakaway-kaway ang pakpak na malapad
buong katawan niya'y sa apoy nakalantad
tila iba ang init ng apoy niyang hangad

bakit kaya gamugamo'y halinang-halina
sa apoy gayong maaaring madarang siya
tulad kaya ng apoy ang kaygandang dalaga
na laging nasa isip ko sa tuwi-tuwina

kung tulad ng apoy ang magandang iniibig
ako'y gamugamong sa kanya lang palulupig
hahagkan siya't kukulungin ko sa aking bisig
habang tula niring puso'y kanyang dinirinig

Huwag Mo Akong Kahabagan, Mahal Ko

HUWAG MO AKONG KAHABAGAN, MAHAL KO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

mahalin mo ako dahil ako'y ako
huwag hanapin kung ano ang wala ako
dapat lang magpasya rito'y ang puso mo
kung akong narito ay sinisinta mo

minahal kita dahil ikaw ay ikaw
saan man, kaylan man, kahit araw-araw
maging sino ka man, tinanggap ko'y ikaw
inibig kita pagkat ikaw ay ikaw

tanggapin mo ako dahil ako'y ako
huwag mo akong kahabagan, mahal ko
huwag maawa kundi mahalin ako
kaytamis itong sadyang tatanggapin ko

ako'y huwag mong kahabagan, mahal ko
kundi mahalin mo ang kabuuan ko

Nawa'y Mahabag Ang Aking Mahal

NAWA'Y MAHABAG ANG AKING MAHAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

(tugon sa isang kasama sa kanyang tanong sa email na "Kasamang Greg, kung ang iyong pag-ibig ay tapat at dakila bakit kailangan ng habag?" na tumutukoy sa huling saknong ng tula kong "Sa Dilag na Tinitibok ng Puso" na nasa blog ko't email, na tinugon ko naman sa pamamagitan ng tula)

puso kong ito ang nagpapahayag
na iniibig ang magandang dilag
ang makata'y umaasam ng habag
nagbabakasakaling mapapayag
sa pagsintang luhog sa nililiyag

matagal ko siyang pinapangarap
siyang dyosa mula sa alapaap
habang lupa pa akong naghahanap
ng kahit konting pagtingin, paglingap
nang umalwan ang pusong naghihirap

kung ang pag-ibig ko'y dakila't tapat?
kasama, tama ka't tanong mo'y lapat
sa kalagayan kong wala pang sapat
na tugon, gayong pag-ibig ko'y tapat
kaya pagsusumamo'y nararapat

ang pag-ibig ko sa kanya'y dakila!
sapat ba iyon upang di lumuha?
paano kung ako'y mabalewala
tiyak malalanta ang mga tula
baka makata sa mundo'y mawala

ang magandang dalaga'y sinisinta
sa puso ko'y lagi nang nadarama
sa isip ko'y lagi nang nakikita
kaya pagsusumamo ko sa kanya
nawa'y maawa siyang aking sinta

Bakit kailangang luminis ang tubig sa ilog

BAKIT KAILANGANG LUMINIS ANG TUBIG SA ILOG
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

bakit kailangang luminis ang tubig sa ilog
nais ko ng kasagutan kahit na di matayog
sa katugunan naman ay di tayo malalamog
ang masasabi ko'y dapat tayong maging malusog
upang di masira yaong katawan at alindog
ng mamamayang ang buhay sa mundo'y laging lubog
sa utang at kahirapang sa puso'y dumudurog
kabutihan ng kalikasan ang dapat mahubog
malinis na tubig sa ilog siya nating handog
sa kinabukasan ng bayan nating iniirog

Kinadenahang Puso

KINADENAHANG PUSO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

puso'y dapat malaya

malayang tumungo saanmang ibig

sa kaninuman ay di palulupig

malaya ring tangayin ng pag-ibig

malaya ring umibig

ngunit minsan kailangang

kadenahan din ang puso upang

malasap ang tunay na pagsinta

upang ang pusong may kalayaan

ay di maging salawahan

Pagmasid sa Bukangliwayway

PAGMASID SA BUKANGLIWAYWAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

sa pagmasid ko sa bukangliwayway
pakiramdam ko'y kasiyahang tunay
munting naiibsan ang angking lumbay
parang nais ko na munang humimlay

upang alaala mo'y sariwain
at bawat gunita mo'y aking damhin
dalangin kong puso ko'y iyong dinggin
habang panata ko sa'yo'y tutupdin

minamasdan ko ang bukangliwayway
habang hanging amihan ang kasabay
para bang ikaw'y siyang kumakaway
sa aking ngayon ay nakaantabay

ang langit nawa'y di maging maulap
nawa'y maganap ang ating pangarap
sa bukangliwayway nariyang ganap
tayong dalawa habang magkayakap

sa bukangliwayway ikaw'y diringgin
patuloy kitang pakamamahalin
sa puso ko'y lagi kitang dadamhin
ikaw lang ang sa puso ko'y umangkin

Banaag ng Pagbabago

BANAAG NG PAGBABAGO

ni Gregorio V. Bituin Jr.

11 pantig bawat taludtod

itinaya natin yaring iwing buhay

upang baguhin itong lipunang hungkag

isang paa man natin ay nasa hukay

makikibaka tayo't di patitinag

sa kapitalistang sistemang lumuray

sa dignidad nating kanilang nilabag

halina’t magpatuloy sa pagsisikhay

upang sosyalismo'y ating maitatag

pagsikapan nating tayo’y magtagumpay

kaya sa pagmumulat tayo’y magsipag

sa pagsapit ng bagong bukang liwayway

bagong sistema na ang mababanaag

Diwang Sosyalista

DIWANG SOSYALISTA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

pag may nakikita kaming pagsasamantala
di kami tutunganga bagkus makikibaka
aalamin agad kung ano ba ang isyu nila
at tutulong kami sa abot ng makakaya

dahil bawat pagsasamantala'y isang krimen
na sa mga biktima'y masakit sa damdamin
ang bawat pang-aapi'y di dapat palagpasin
ang sinumang maysala'y dapat papanagutin

dahil tangan namin ang diwang sosyalista
na dapat ay walang api't nagsasamantala
hangad naming baguhin ang bulok na sistema
papalitan ng mas makabuluhang esensya

taas-noo kaming patuloy na lumalaban
upang mapalitan itong bulok na lipunan
ngunit di pulos galit ang nasa kalooban
kundi pagmamahal sa kapwa at mamamayan

ang pribadong pag-aaring nagdulot ng hirap
sa sambayanang paglaya ang pinapangarap
sa lipunan ay dapat maiwaksi nang ganap
at sa bagong sistema, ang masa'y ililingap

pangunahing pwersa sa amin ay manggagawa
sila yaong tunay na hukbong mapagpalaya
kaya kung lipunang ito'y daanan ng sigwa
pangungunahan ito ng uring manggagawa

kaya ang panawagan namin ay magkaisa
ang manggagawa upang baguhin ang sistema
kasama ang iba pang aping sektor ng masa
pagkat tangan namin ang diwang sosyalista

Palikerong Banal

PALIKERONG BANAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

di ko alam kung bakit "Palikerong Banal"?
ang pinangalan sa dyip nitong kapitbahay
banal ba ang palikero o isang hangal?
minsan sa dyip na iyon ako sumasakay

paano ba naging banal ang palikero
kung siya'y may babae doon, pati dito
aba'y matulis kahit na sa pasahero
banal? ang palikero'y salawahan kamo

Balic-Balic - Quiapo ang ruta nitong dyip
biyahe'y maikli man, ako'y nakakaidlip
habang sa daan ay tila nananaginip
maya-maya'y papara, "Tenkyu sa aming trip!"

dyip iyong kaaya-aya sa pasahero
makulay at kaygaganda ng pinta nito
ang tsuper pa'y nagpapatugtog ng isteryo
patingin-tingin sa magandang pasahero

ngayon ang "Palikerong Banal" ay wala na
di ko na nasasakyan, di na nakikita
ang dyip na iyon, kung wala mang balita na
ay bahagi ng pagkabata't alaala

Di Banal

DI BANAL
ni Gregorio V. Bituin Jr.

kapital
binungkal
kalakal
sinugal
kontraktwal
sinakmal
at kaswal
sinampal
nangatal
kriminal
tiwakal
pedestal
imburnal
di banal

Istorya ni Barok

ISTORYA NI BAROK
ni Gregorio V. Bituin Jr.

pasok
barok
umpok
lagok
alok
tambok
hayok
rurok
bulok
hutok
gulok
tusok
umbok
hagok
antok
lugmok

Minsan sa Isang Kanto

MINSAN SA ISANG KANTO
ni Gregorio V. Bituin Jr.

kawatan
looban
holdapan
kasahan
labanan
buntalan
duguan
banatan
patayan
libingan

Pisak

PISAK
ni Gregorio V. Bituin Jr.

balak
lagak
tambak
alak
imbak
hamak
tunggak
libak
laklak
pisak
pasak
bulak

Sa awtor ng "Catcher in the Rye"

SA AWTOR NG "CATCHER IN THE RYE"
Jerome David Salinger (Enero 1, 1919 – Enero 27, 2010)
tula ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

isa kang inspirasyon sa maraming manunulat
upang mga bayang hirap ay tuluyang mamulat
bagamat para sa kabataan yaong sinulat
matatanda'y humanga sa mga isiniwalat

tinalakay ng libro'y di pagkamakatarungan
ng pagitan nitong kagalingan ng kabataan
at sa mga matatanda'y gawang katiwalian
na ang mensahe'y may awang sa kanilang pagitan

ano nga bang meron sa iyong aklat na "Catcher in the Rye"
dahil sa aklat mo'y maraming pumatay at namatay
gayong aklat mo nama'y tumatalakay sa buhay
tulad ni Holden Caufield na tila bayaning tunay

ayon kay David Chapman na pumatay kay John Lennon
ang nobela mo'y maraming sagot na tumutugon
sa maraming suliranin at kanyang inspirasyon
taglay ba ng libro mo'y mga hamon at rebelyon

si John David Hickley na tulad din ni David Chapman
ay nakitaan din sa kanyang otel ng librong turan
nang tangkain niyang paslangin si Pangulong Reagan
taglay yata ng libro mo'y maraming katanungan

"Catcher in the Rye", sa mundo'y librong kinikilala
kasama sa sandaang magagaling na nobela
sa estilo mo ng pagsusulat ay hanga sila
at ako ring sa aklat mo'y nagsimulang magbasa

Tumutula ako dahil...

TUMUTULA AKO DAHIL...

ni Gregorio V. Bituin Jr.

tumutula ako

dahil di ko masabi sa iyo

ng diretso

ang laman ng puso ko

makapal ang mukha ko

sa anumang labanan

sa pakikibaka

sa rali sa lansangan

ngunit napipipi ako

pag kaharap ka, sinta

hindi naman ako pipi

patunay ang paghiyaw ko sa rali

laban sa pamahalaang bingi

sa iyo lang ako napipipi

kaya dinadaan ko sa tula

ang aking saloobin

ang nilalaman ng puso

ang kaloob-loobang diwa

ang aking pagkaako

patuloy akong kakatha

ng maraming akda

patuloy akong tutula

ng maraming katha

para sa iyo at sa madla

Si Macario Sakay, ayon kay Heneral Artemio Ricarte

SI MACARIO SAKAY, AYON KAY HENERAL ARTEMIO RICARTE
ni Gregorio V. Bituin Jr.
15 pantig bawat taludtod

sina Sakay at De Vega nga'y bayaning totoo
ngunit binitay dahil sa Ley de Bandolerismo
upang yaong di nagsisuko sa Amerikano
ay maparatangan at usigin bilang bandido
ngunit sila'y tunay na mga rebolusyonaryo
para sa atin sila'y bayani't patriyotiko

* This statement was supported by Gen. Artemio Ricarte in his letter sent to Mr. Jose P. Santos. He said, “Sakay and de Vega were hanged because of the LEY DE BANDOLERISMO in order that these patriots who refused to surrender might be persecuted as outlaws.
- mula sa artikulong "Why did Sakay wear his hair long?" ni Quennie Ann Palafox sa kawing na http://nhcp.gov.ph/why-did-sakay-wear-his-hair-long/

Si Macario Sakay, ayon kay Heneral Pio del Pilar

SI MACARIO SAKAY, AYON KAY HENERAL PIO DEL PILAR (23 Enero 1930)

ni Gregorio V. Bituin Jr.

15 pantig bawat taludtod

si Heneral Pio del Pilar noon ay nag-ulat

kay Ginoong Jose P. Santos ay kanyang sinulat:

"si Macario Sakay, makabayang tunay at tapat

na prinsipyo ng Katipunan ay ipinakalat

upang makamtan ng bayan ang asam na paglaya

mula sa pang-aapi't pananakop ng Kastila

hanggang sa Amerikanong sa bayan kumamawa

si Sakay ay bayaning tunay sa harap ng madla

sa bayan-bayan, Katipunan ay pinalaganap

sa kababayan ay matiyagang nakipag-usap

bakit dapat lumaya, anong lipunang pangarap

hanggang si Macario'y maraming Katipong nakalap"

sa pangangalap ng tao'y tunay na mahinahon

magaling na organisador ng kanyang panahon

* According to Gen. Pio del Pilar in a letter to Mr. Jose P. Santos, dated January 23, 1930, “Macario Sakay in his best knowledge was a true patriot who spread the seeds of the Katipunan to win the independence of the Philippines. He was one of those who went from town to town, winning the people over to the cause of the Katipunan, and thus, kept alive the spirit of resistance to the enemies”. He added, “Sakay may be called a tulisan or bandit by the Americans. That was the reason they executed him. But before God, Country, and Truth, he was a true son of the Country whom his fellow countrymen must revere for all the times”. 

- mula sa artikulong "Why did Sakay wear his hair long?" ni Quennie Ann Palafox sa kawing na http://nhcp.gov.ph/why-did-sakay-wear-his-hair-long/

Sana'y makadaupang palad ko si Fidel Castro

SANA'Y MAKADAUPANG PALAD KO SI FIDEL CASTRO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

Sana ay makadaupang palad ko si Fidel Castro
At maraming matutunan sa kanya, di lang sa libro
Siyang kilalang bayani sa panahon nating ito
Lider ng Cuba at tagapagtatag ng sosyalismo

Pagkat di lang sa pagbabasa ng kasaysayan nila
Tayo matututo kundi sa mismong lider ng Cuba
Na nakibaka't napalaya pa ang maraming masa
Magandang aral ito sa makabagong aktibista

Itong nasa isipan ko'y isa lang simpleng pangarap
Ngunit ako'y nagsisikap na matupad itong ganap
Wala namang mawawala kung sa akin ngang hinagap
Ang personalidad na ito'y akin nang nakaharap

Sana ay makadaupang palad ko si Fidel Castro
Bago man lang mawalang tuluyan ang aking idolo

Ibalik daw si Erap

IBALIK DAW SI ERAP
ni Matang Apoy
13 pantig bawat taludtod

Ibalik si Erap, ang sabi ng iilan
Sa kahirapan daw, siya ang kasagutan
Walang kama-kamag-anak at kaibigan
Nais nang bumalik, ibalik ngang tuluyan
At bakasakali ngang siya'y matauhan
Ibalik si Erap! Ibalik sa KULUNGAN!

Pangulong Hari, Haring Pangulo

PANGULONG HARI, HARING PANGULO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

"I Want To Be King Again" declares Erap Estrada, Inquirer headline, January 21, 2010

"ang hangad ko'y muling maging hari sa bansa"
anang dating pangulong Estrada sa madla
ang tinuran niyang ito't inaadhika
ay di hangarin ng totoong makadukha

ang pangulo'y dapat nagsisilbi sa bayan
ang hari naman yaong pinagsisilbihan
kaya pag nanalo si Erap sa halalan
Haring Erap, di Pangulong Erap ang turan

payag ba kayo sa kandidatong si Erap
na muling maging pangulo ng bayang hirap
kung maging hari siya sa kanyang pangarap
siya'y pagsisilbihan, di siya lilingap

dapat bang maging pangulo ang kandidato
na ang gusto'y maging hari sa mga tao
imbes na siya'y maglingkod bilang pangulo
nasa isip ay maghari-harian ito

aba'y di pala tayo ang paglilingkuran
nais nya'y maging haring dapat pagsilbihan
kaya tayo'y di dapat muling magpalinlang
dahil baka tayo'y pulutin sa kangkungan

Maso ang nais ko sa puntod

MASO ANG NAIS KO SA PUNTOD
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

maso, hindi kurus, ang nais ko sa puntod
pagkat ito'y tanda ng aking paglilingkod
sa uring manggagawang todo ang pagkayod
mabuhay lamang kahit kaybaba ng sahod

maso, hindi kurus sa puntod ang nais ko
pagkat ito'y tanda ng tangan kong prinsipyo
na lipunang ito'y lipunan ng obrero
di ng ganid na sistemang kapitalismo

maso ang nais ko sa puntod, hindi kurus
pagkat ito'y tandang naglingkod akong lubos
sa mga manggagawa't mamamayang kapos
upang sa araw-araw sila'y makaraos

maso't di kurus sa puntod ang aking nais
pagkat ito'y tanda ng prinsipyong malinis
hangad na sistema'y di maging labis-labis
at mapalitang tunay ang lipunang lihis

Palsipikadong Lingkod

PALSIPIKADONG LINGKOD
(Pitik lang sa mga trapong kandidato sa Eleksyon 2010)
ni Gregorio V. Bituin Jr.
13 pantig bawat taludtod

talagang huwad iyang mga pulitiko
wala tayong mapapala sa mga ito
lagi nang pangako doon, pangako dito
ang sinasabi nitong mga lokong trapo

pag kampanyahan sila na'y makamahirap
hahawiin daw nila ang lambong ng ulap
iibsan daw nila ang ating paghihirap
hay, panahon na nga ito ng mapagpanggap

mag-ingat tayo sa mga lingkod na ito
sinasabi nila'y pawang hindi totoo
gusto lang nila sa atin ay ating boto
at hindi tunay na maglilingkod sa tao

pagkat sila'y palsipikadong lingkod-bayan
ang tingin sa masa'y paano pagtubuan
ang lakas-paggawa nito't pangangatawan
palsipikadong lingkod ay sadyang gahaman

kaya sa kangkungan atin silang ibato
dahil wala ngang silbi silang mga trapo
mga tulad nila'y huwag nang ipanalo
pag nanalo sila'y kawawa muli tayo

Serbisyo, Hindi Perwisyo

SERBISYO, HINDI PERWISYO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
11 pantig bawat taludtod

nais ng masa'y serbisyo publiko
at tunay na paglilingkod sa tao
nais nila'y tapat at hindi trapo
na naglilingkod di sa negosyo

ayaw nila ng perwisyo publiko
na pangunahin ay tubo, di tao
ayaw rin nila ng trapong perwisyo
na walang ginawa kundi manggago

serbisyo ang kailangan ng bayan
tunay na lingkod ng sambayanan
ayaw nila ng kasinungalingan
ng mga trapong talagang gahaman

mga trapo'y lagi nang nakatanghod
sa boto ng masa'y naninikluhod
ang dapat magserbisyo kayong lingkod
nang itong bayan sa inyo'y malugod

Pag Kumatok ay Di Mo Kilala

PAG KUMATOK AY DI MO KILALA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

kakatok sa pinto, magpapakilala
kalan nyo't gasul daw ay tsetsekin nila
kapag nasa loob na ng bahay sila
kayo'y tututukan na't holdaper pala

kakatok sa pinto, sila raw ay saksi
ng Diyos kaya kayo agad magsisi
alok ay magasin, ikaw na'y bumili
ngunit mag-ingat sa kanilang salisi

kakatok sa pinto, alok ay home service
body scrub, foot spa, masaheng Swedish
ngunit mag-ingat, kamay nila'y kaybilis
sa bahay nyo mismo ikaw'y tinitiris

kakatok sa pinto, huwag papasukin
kung di mo kilala at baka salarin
matatamis na salita'y huwag dinggin
di mo alam, ikaw ang bibiktimahin

kayrami ng ganitong mga balita
binibiktima ng sindikato'y madla
nasalisihan, nanakawan, lumuha
mga biktima'y sadyang natutulala

sa isip nila ikaw'y tatanga-tanga
at kayang-kaya ka nilang mabiktima
huwag papasukin ang di mo kilala
batas itong dapat ay tandaan mo na

Mga Gamit ng Kutsara

MGA GAMIT NG KUTSARA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
10 pantig bawat taludtod

noong una tayo'y naghihinaw
bago kumain ng luto't hilaw
ngunit ngayon ito'y nag-iba na
pagkat kailangan na'y kutsara

kutsara na ang katulong natin
sa pagsubo ng ating pagkain
kaya ang kutsara'y inimbento
para lamang sa layuning ito

ngunit marami pa palang gamit
itong kutsara sa nagigipit
pwede itong gamiting panggayat
ng mga kamatis at sibuyas

pamitpit ng bawang nang sumarap
ang ulam na ating nilalasap
higit sa lahat ito'y pambukas
ng serbesa't lata ng sardinas

Ang Aking Tsinelas

ANG AKING TSINELAS
ni greg bituin jr.
9 pantig bawat taludtod

hinahanap-hanap ko siya
pagkagising ko sa umaga
nang maginhawang maihatid
sa pupuntahang walang patid

depensa sa daang matinik
alalay sa daang matarik
pati sa lansangang kaylamig
nang ako'y di naman manginig

kaysarap sa paang de kalyo
na parang hinehele ako
nagserbisyo kahit luma na
swelas man ay medyo pudpod pa

tsinelas ko'y nakalulugod
pagkat siya'y totoong lingkod

Tarantadong Trapo

TARANTADONG TRAPO
ni Gregorio V. Bituin Jr.
14 pantig bawat taludtod

huwag iboto ang mga tarantadong trapo
dahil tiyak tatarantaduhin muli tayo
nitong mga tarantadong trapo pag nanalo
kaya ang dapat nating gawin sa mga ito
ay gawin nang trapo silang mga tarantado

Trapo, Ibasura

TRAPO, IBASURA
ni Gregorio V. Bituin Jr.
6 pantig bawat taludtod

trapo'y walang kwenta
di lingkod ng masa
wala bang konsensya
mga tulad nila
dapat lamang pala
trapo, ibasura

trapo, ibasura
baguhin ang sistema
tayo'y magkaisa
laban sa kanila
ating ibasura
silang walang kwenta

Trapong Buktot

TRAPONG BUKTOT
ni Gregorio V. Bituin Jr.
8 pantig bawat taludtod

Nilalang nila ang poot
Galit, pangamba, hilakbot
At kung anu-anong gusot
Para makapangurakot

Sadyang sila'y trapong buktot
Pagkukunwari ang dulot
Pagngiti'y nakasimangot
Ngunit utak ay baluktot

Huwag sa kanilang umamot
Ng kahit anong nahakot
Magtiis nang mamaluktot
Habang maiksi ang kumot

Trapong buktot ay asungot
Dulot sa bayan ay lumot

Ang Aking Pamaypay - tula ni Gat Andres Bonifacio

Ilang pahayag hinggil sa salin: 

Hindi lang nagsalin ng tula ni Rizal si Bonifacio bilang patunay ng kanyang kaalaman sa wikang Kastila, kundi nagsulat din siya ng tula sa wikang Kastila, na ayon sa mananaliksik na si Virgilio S. Almario ay mula umano sa ulat ng isang E. Arsenio Manuel. [Panitikan ng Rebolusyon(g 1896), V. S, Almario, pahina 134]. Ang tulang ito "diumano'y nilikha ni Bonifacio noong bata pa at nakakanta pa ng kapatid na si Espiridiona nang kapanayamin ni Manuel." (Ibid.) Ibig sabihin, di lang simpleng tula sa wikang Kastila ang nalikha ni Bonifacio kundi isang awit. 

Noong high school ako ay may kurso pang Spanish. Nasa third year yata kami noon nang nagturo sa amin ng Spanish ang aming gurong si Mam Luz Boayes. Kahit ang sikat na awiting Espanyol na "Eres tu" ay tinuro niya't pinakanta sa amin, at tanda ko pa ang tono nito. Halos limot ko na ang ilang itinurong mga pangungusap sa Espanyol dahil bihira naman itong gamitin sa araw-araw. Sa kaunti kong kaalaman sa wikang Kastila, sinubukan kong isalin ang tula ng ating bayani. Wala kasing salin ang awiting ito sa aklat ni Almario. Ang nagawa ko'y isang tulang may labing-anim na pantig na may sesura (hati) sa ikawalo. 

Narito ang dalawang saknong na tulang Mi Abanico ni Bonifacio at ang aking pagkakasalin:

MI ABANICO

un poema de Andres Bonifacio

Del sol nos molesta mucho el resplandor,

Comprar un abanico de quita el sol;

Aqui sortijas traigo de gran valor,

De lo bueno acaba de lo mejor,

de lo mejor.

El abanico servi sabeis para que?

Para cubrir el rostro de una mujer,

Y con disimulo pondreis mirar,

Por ente las rajillas del abanico.

Vereis la mar.

ANG AKING PAMAYPAY

tula ni Gat Andres Bonifacio

salin mula sa wikang Kastila ni Gregorio V. Bituin Jr.

Sadyang nakababagabag yaring araw na sumikat

Kaya dapat lang mabili ang pamaypay na pantapat

May dala rin akong singsing na mahusay yaong karat

Kung ano ang mas mabuti ay buting karapat-dapat

kabutihang nararapat.

Ang silbi ng pamaypay ay iyo bang nababatid

Na sa maamong mukha ng binibini'y nagsisilid

At kabighanian niya'y susulyapan din ng lingid

Mula sa katawan niring pamaypay na ating hatid

habang ang dagat ay masid