Biyernes, Mayo 7, 2021

Ang oras ay ginto

ANG ORAS AY GINTO

pinagninilayan ko lagi anong kabuluhan
ng bawat oras, minuto't segundong nagdaraan
mahalaga bawat oras, salawikain iyan
kaya gamitin mo ng wasto ang panahong iyan

huwag mong sayangin ang panahon, anang Kartilya
ng Katipunan, ang yaman nga kahit mawala pa
ay maibabalik, ngunit panahong nawala na
ay di na muling magdaraan, sinabi'y kayganda

sa awitin man ng Asin, mapapaisip tayo
sa Gising Na Kaibigan, sinabi sa liriko
oras ay ginto, kinakalawang pag ginamit mo
kailan ka magbabago, kailan matututo

huwag nating hayaang oras lang ay kalawangin
na sa bisyong alak, babae't sugal lang gamitin
ngunit kung sa saya, iyan ang konsepto mong angkin
sino naman ako kung iyan ang iyong naisin

sa akin lang, kaibigan, gawing makabuluhan
ang ating panahon para sa pamilya't sa bayan
tulad ko, masaya sa prinsipyo't paninindigan
na panahon ko'y ginagamit ng makatuturan

- gregoriovbituinjr.

Pagninilay sa iba't ibang yugto

lumalatay sa binti ang dinulot ng delubyo
di dapat maglakad sa baha matapos ang bagyo
lalo na't lestospirosis ay tiyak kalaban mo
at paano pa kaya kung may rayuma si lolo

magtanim ng gulay ay isang aral sa pandemya
upang may mapipitas balang araw ang pamilya
magtanim ng puno kahit matagal pang mamunga
kahit tagalungsod ay mag-urban farming tuwina

nakababahala ang mga basura sa dagat
mga plastik, upos at face mask na yaong nagkalat
tao nga ba ang dahilan, ang budhi'y nanunumbat
laot na'y basurahan, sa dibdib mo ba'y mabigat

kabundukan at kagubatan ay nakakalbo na
dahil sa ilegal na pagtotroso't pagmimina
dito'y limpak ang tubo ng mga kapitalista
balewala lang kung kalikasan ay masira na

may Earth Day sa Abril, National Bird Day sa Enero
World Forestry Day at World Water Day naman sa Marso
may World Environment Day at World Oceans Day sa Hunyo
at World No Tobacco Day sa huling araw ng Mayo

may World Ozone Day at Green Consumers Day sa Setyembre
may World Habitat Day at World Wildlife Week sa Oktubre
aba'y may America Recycles Day sa Nobyembre
World Soil Day, International Mountain Day sa Disyembre 

maraming araw palang para sa kapaligiran
mga paalalang magsikilos ang taumbayan
at huwag balewalain si Inang Kalikasan
dahil iisa lang ang daigdig nating tahanan

personal kong ambag ang maggupit-gupit ng plastik
isiksik sa boteng plastik upang gawing ekobrik
tinanganan kong tungkuling walang patumpik-tumpik
na pati upos ng yosi'y ginagawang yosibrik

tara, pakinggan natin yaong lagaslas ng batis
masdan din ang batis, di ba't kayganda kung malinis
pag kalikasa'y sinira, iyo bang matitiis
o tutunganga ka lang kahit may nagmamalabis

- gregoriovbituinjr.

Salamisim sa iba't ibang tagpo

tulad ng kagutumang sadyang di kayang tiisin
yaong pagtahak sa masalimuot na landasin
"matter over mind" talaga kung iyong iisipin
ang anumang nangyayari sa buhay-buhay natin

kaya habang ginagawa ang akda sa tiklado
at inaayos ng matino ang letra't numero
nagsalimbayan sa isip ang mga panlulumo
habang sa pandemya'y kayraming nagsasakripisyo

katuwang ko sa problema ang kapwa maralita
kasangga sa pakikibaka'y mga manggagawa
lakad ng lakad kung saan-saan ang maglulupa
at lipunang makatao'y aming inaadhika

paminsan-minsan ay naggugupit-gupit ng plastik
upang isiksik ang mga ito sa boteng plastik
mahalagang tungkulin na itong pageekobrik
habang upos naman ang tinitipon sa yosibrik

minsan, kinakayod ang niyog upang magbukayo
habang nakikipaghuntahan pa rin kay tukayo
iwinawasto ang mga kaisipang baligho
na alak, babae't sugal ang sinasambang luho

nang anak niya'y pinaslang ay dama ko ang inang
habang luha niya'y umaagos nang walang patlang
di matingkala ang pinsalang likha sa pinaslang
lalo't sanhi'y balighong utos ng ama ng tokhang

ipinaglalaban man ang panlipunang hustisya
prinsipyo'y di isusuko ng mga aktibista
lalo't lipunang makatao ang adhika nila
na siya ring isusulat ng makata tuwina

- gregoriovbituinjr.

Muni sa naganap noong Mayo Uno 2021

galit ang manggagawa pagkat itinaboy sila
ng mga pulis, nagsama-sama raw sa kalsada
Araw ng Paggawa, manggagawa'y may disiplina
katulad din ng pagiging obrero sa pabrika

Araw ng Paggawa, kaarawan ng manggagawa
dapat ipagdiwang ang kasaysayang pinagpala
na ipinagwagi ang walong oras na paggawa
na ipinagwagi ang maraming batas sa bansa

tinaboy ng mga pulis na alam lang sumunod
utos iyan sa itaas, dapat lang daw sumunod
nagpasensya na lang, baka mapalo pa sa likod
di pa organisado kaya di pa makasugod

patungo sa Mendiola upang doon ay ilahad
ang samutsaring kahilingan at isyu'y ilantad
kontraktwalisasyon ay tanggalin, ay di natupad
ayudang sapat. wala nga bang pondo o kaykupad

manggagawa'y nagtayo rin ng community pantry
nagdadamayan at nagbayanihan ang marami
datapwat sa palasyo'y balewala ang ganire
patutsada pa ni Duterte, sila'y ignorante

tindig ng manggagawa, patalsikin ang inutil
kontraktwalisasyon pala'y di kayang ipatigil
kayraming buhay pang walang due process na kinitil
bansa pa'y pinamimigay na sa Tsina ng taksil

kaisa ng manggagawang itaguyod ang tama
kaya lipunang makatao ang inaadhika
Mayo Uno, kasama ko'y manggagawang dakila
na bumubuhay sa daigdig, lipunan, at bansa

- gregoriovbituinjr.

Huwebes, Mayo 6, 2021

Panaghoy ng maglulupa

PANAGHOY NG MAGLULUPA

patuloy ang pakikibaka bilang maralita
at ipaglaban ang karapatan ng kapwa dukha
patuloy sa pagkilos ang tulad kong maglulupa
upang itaguyod ang tindig, prinsipyo't adhika

dapat tuluyang palitan na ang sistemang bulok
na pang-aapi't pagsasamantala'y mula rurok
ng lipunang sanhi ng maraming paghihimutok
ng madlang dahil sa kahirapan ay nakalugmok

ako'y maglulupang nagnanasa ng pagbabago
ng lipunang ang naghahari'y mga asendero,
negosyante, kapitalista, elitistang tuso
na tanging pribilehiyo'y pag-aaring pribado

ako'y maglulupang ang nais ay lipunang pantay
na pagbuo ng makataong sistema ang pakay
ang hustisya'y kunin, pagkat di kusang ibibigay
at karapatang pantao'y itaguyod ng tunay

ako'y maglulupang maraming isyung tinatagos
sa isyung kalikasan, basura, plastik at upos
sa isyung pabahay, magkabahay kahit hikahos
sa isyung obrero, kontraktwalisasyon, matapos

oo, ilaban ang karapatan at katarungan
tungo sa pagtatayo ng makataong lipunan
di makasarili, buhay na'y inalay sa bayan
maglulupang naninindigan hanggang kamatayan

- gregoriovbituinjr.

World No Tobacco Day ang huling araw ng Mayo

World No Tobacco Day pala'y huling araw ng Mayo
at sa gawaing pagyoyosibrik ay naririto
United Nations umano ang may pakana nito
upang marami'y tumigil na sa pananabako

pagkat tayo'y may karapatan daw sa kalusugan
at malusog na pamumuhay sa sandaigdigan
upang pangalagaan din daw ang kinabukasan
ng mga susunod pang salinlahi't kabataan

ang World Health Assembly'y nagpasa ng resolusyon
upang maiguhit ang pandaigdigang atensyon
sa pagkamatay at sakit na nangyayari noon
dulot ng tabako't paninigarilyo ng milyon

at huling araw ng Mayo'y kanilang itinakda
bilang World No Tobacco Day, pinaalam sa madla
ngunit kayraming kumpanyang ito ang ginagawa
kung ipasara'y walang trabaho ang manggagawa

ang tabako't sigarilyo'y parehong hinihitit
may epekto sa katawan, yosi man ay maliit
tindi ng epekto sa baga'y  nagdulot ng sakit
basurang upos nama'y iniintindi kong pilit

gayunman, sang-ayon ako sa konseptong kayganda
tinutukan ko naman ay upos na naglipana
pagyoyosibrik ko'y pagbabakasakali muna
baka sa mga upos ng yosi'y may magawa pa

- gregoriovbituinjr.

* ayon sa World Health Organization: 
"In 1987, the World Health Assembly passed Resolution WHA40.38, calling for 7 April 1988 to be "a world no-smoking day. In 1988, Resolution WHA42.19 was passed, calling for the celebration of World No Tobacco Day, every year on 31 May."

Salimbubog

SALIMBUBOG

kung dikyang kulay puti'y palutang-lutang sa dagat
mayroon din palang dikyang itim sa tubig-alat
salimbubog ang tawag kaya huwag malilingat
baka mangati ka kaya sa pagligo'y mag-ingat

bakit kaya ito pinangalanang salimbubog
dahil pag natibo ka nito'y para kang nabubog
salitang Hiligaynon, na maganda nang isahog
sa pagtula ng may pagsuyo, saya, hapdi't libog

kung kasama pa ang pamilya'y pag-ingatang lalo
at patnubayan ang mga anak sa paliligo
pag nakagat ng salimbubog ay masisiphayo
o kung dikya man iyon ay tiyak na manlulumo

mag-ingat sa dikyang puti't salimbubog na itim
mag-ingat sa dikya't salimbubog lalo't dumilim
lalo't naglulunoy na may problemang kinikimkim
lalo't nagbababad sa tubig ng may paninimdim

samutsaring suliranin man ay di matingkala
batid man ang kapaligira'y pag-ingatang kusa
baka madale ng salimbubog ay matulala
at madarama'y nakakagulo sa iyong diwa

- gregoriovbituinjr.

* salimbubog - dikya na kulay itim, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1087

Community pantry ng mga Pinoy sa Thailand




COMMUNITY PANTRY NG MGA PINOY SA THAILAND

di na lang sa Timor Leste kundi sa Thailand na rin
ang diwa ng community pantry ay nakarating
sadyang ang bayanihan ay damayang anong galing
pati O.F.W. na pamilya'y di kapiling

patunay itong buhay na buhay ang bayanihan
na sa kabila man ng pandemya'y nagtutulungan
nasa Thailand man, magbigay ayon sa kakayahan
at kumuha lang ayon sa iyong pangangailangan

nangibangbayan na kayo upang magsakripisyo
malayo sa pamilya'y doon nakapagtrabaho
sino pa bang magtutulungan kundi kayo-kayo
ang bayanihan nga'y dinala sa lupa ng dayo

tunay na kulturang di lang sa libro mababasa
nagbabayanihan na, nagdo-door-to-door pa sila
salamat, kayo'y sadyang kahanga-hangang talaga
tunay na mga bayani ng bayan at pamilya

- gregoriovbituinjr.

Ang magtanim ng puno

ANG MAGTANIM NG PUNO

sinabi noon ng isang polimatong Bengali
at makatang nagngangalang Rabindranath Tagore
ang magtanim ng puno, mag-alaga't magpalaki
kahit sa lilim nito'y di sumilong o tumabi
ay nauunawaan na ang buhay na sakbibi

sa sinabi ako'y nagpapasalamat ngang sadya
bilang napaisip at talagang napatingala
dapat na akong magtanim ng puno't magsimula
pagtatanim ko sa paso'y ngayon ko naunawa
na sa kalikasan at sa kapwa'y may magagawa

halina't magtanim ng puno upang mga ibon
ay may matatahanan kung saan sila hahapon
mga ibong malaya, sa hawla'y di ikukulong
at mga tao'y sa lilim ng puno magkakanlong
pipitas ng bunga nito nang maibsan ang gutom

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Miyerkules, Mayo 5, 2021

Ginisang wombok





GINISANG WOMBOK

kaysarap ng inulam kong wombok o petsay Baguio
na sa isang sibuyas at bawang ay ginisa ko
pang-almusal, pananghalian, hapunan na ito
kahit isang wombok lang, pangmaramihang totoo

dito'y pumilas lang ako ng nasa sampung dahon
makapal pa ang wombok, pangsanlinggo yata iyon
tantya ko'y higit limampung dahon pa ang naroon
tamang pang-ulam para sa maraming nagugutom

kung dahon ng petsay sa Maynila'y pito o walo
baka ang sangkilong wombok ay animnapu't tatlo
kaya laking pasalamat ko sa wombok na ito
pagkat ilang araw din itong pagkain, panalo!

nagsaliksik ako hinggil sa wombok at maarok
ang iba pang uri ng petsay na dito'y kalahok
sa U.P. Diksiyunaryong Filipino'y walang wombok
idagdag ito sa diksyunaryo'y aking paghimok

tara, ang niluto kong ginisang wombok ay tikman
ako'y sabayan na rin ninyo sa pananghalian
tiyak madarama ninyo'y di lamang kabusugan
kundi masasarapan pa kayo't masisiyahan

- gregoriovbituinjr.
05.05.2021

Pangulo, hayaan ang mga community pantry

PANGULO, HAYAAN ANG MGA COMMUNITY PANTRY

di niya tanggap nasapawan ang pamahalaan
dahil din naman ito sa kanilang kabagalan
ng pagbibigay ng ayuda't napagdiskitahan
naman ay community pantry na nagdadamayan

bakit ba nagsisulputan ang community pantry
baka tingin ng masa, gobyerno'y wala nang silbi
tingin nila'y walang magawa ang gobyernong bingi
may pandemya'y nagugutom na ang masang kayrami

kaya magandang insiyatiba ang bayanihan
nagtutulungan, nagdadamayan ang taumbayan
kaygandang diwa, magbigay ayon sa kakayahan
at kumuha ayon sa iyong pangangailangan

ang pakiramdam ni Duterte'y nasapawan sila
nitong community pantry kaya binanatan na
tinawag na ignorante ang nag-oorganisa
ng mga community pantry, gobyerno'y nahan ba?

oo, tanong ng bayan, nasaan na ang gobyerno
alalahaning kayraming nawalan ng trabaho
alalahaning laksa ang nagugutom na tao
alalahaning ayuda sa tao'y atrasado

ngayon, community pantry ang napagdiskitahan
panawagan namin, huwag itong pakialaman
hayaan mo nang ang bayan ay nagbabayanihan
lalo'y kaytagal ng tulong mula pamahalaan

- gregoriovbituinjr.

Dapat mag-resign na si Teddy Boy Locsin

DAPAT MAG-RESIGN NA SI TEDDY BOY LOCSIN

bakit ka nagsori, Locsin, di ko maunawaan
kapit tuko ka pa rin sa pwesto mo, bakit naman
magsosori lang matapos Tsina'y iyong banatan
aba'y mas honorable pa kung nag-resign ka na lang

maganda na ang iyong ginawa't ipinakita
bilang senyales na di dapat manakop ang Tsina
sa West Philippine Sea, di pa upang pikunin sila
na pag napikon ay maglulunsad sila ng gera

kaya ka ba nagsori ay natakot kay Duterte
tatanggalin ka sa pwesto pag hindi ka nagsori
aba'y dapat nag-resign ka na lang bilang mensahe
at baka maituring ka pang taong honorable

nang magsori'y nagmukha kang walang paninindigan
para bang napunta ang bayag mo sa lalamunan
naggalit-galitan lang ba, at di pala palaban?
kung tao kang honorable, buting mag-resign na lang

subalit sinayang mo ang isang pagkakataon
di tulad ni Jose Abad Santos noong panahon 
ng Hapon, na di siya sumuko sa mga Hapon
sa harap ng anak ay pinaslang ng mga iyon

kapuri-puri ang ginawa kahit na mamatay
isa iyong pagkakataong bihirang ibigay
ng kasaysayan, ang pagkakataon mo'y sinablay
dahil ba sa pwesto'y nais mangunyapit pang tunay?

- gregoriovbituinjr.

Face mask sa ilalim ng dagat


FACE MASK SA ILALIM NG DAGAT

bukod sa upos ng yosi't plastik sa karagatan
pati mga binasurang face mask na'y naririyan
bakit ba karagatan ay ginawang basurahan
paano ito nangyari't sinong may kagagawan

dapat may patakaran kung saan lang itatapon
ang mga face mask at face shield pag binasura iyon
kawawa pati mga isdang face mask ay nilalamon
na ayon sa ulat, nahahalo sa lumot iyon

lalo't nagiging microplastic ang mga basura
sa dagat, na sa liit ay di natin nakikita
pag kinain ng isda, tanggalin man ang bituka
at kinain natin ang isda, aba'y paano na

kaya pagtatapon ng face mask ay dapat isipin
subalit may balita noong di dapat gayahin
nilagay daw sa unan ang face mask na binenta rin
sa murang halaga subalit ito'y mali't krimen

dapat magkaroon ng batas ang pamahalaan
kung anong tamang gawin sa mga face mask na iyan
o gumawa ng inisyatiba ang taumbayan
nang face mask ay di maging basura sa karagatan

- gregoriovbituinjr.

Martes, Mayo 4, 2021

Dalawang nakahahalinang pamagat

DALAWANG NAKAHAHALINANG PAMAGAT

dalawang pamagat ang sa akin nakahalina
sa eskaparate ng bookstore ay aking nakita
ang isa'y paano makakaligtas sa pandemya
habang paano naman hindi mamatay ang isa

sadyang napapanahon ang mga nasabing aklat
sa pandemya'y kayraming namatay, kagulat-gulat
nais kong basahin ang nilalaman kung mabuklat
nais ko sanang bilhin, ngunit salapi'y di sapat

kung may pera, gutom muna'y uunahing lutasin
at kung may sobrang salapi saka libro'y bibilhin
kapara ba nito'y survival kit? anong gagawin?
tulad ng bagyo, lindol, sunog, pag nangyari man din?

tiyak na matatalakay dito ang kasaysayan
ang Spanish influenza ng siglong nakaraan
ang Bubonic Plague na milyon ang namatay naman
ang Black Death na sa Asya't Europa ang dinaanan

paano nakaligtas ang madla noon sa sakit
pandemya'y paano natakasan ng mga gipit
ah, pagbili ng aklat nga'y bakasakaling pilit
habang naritong tila sa patalim kumakapit

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa Fully Booked sa Gateway sa Cubao.

Peyon tugaw

PEYON TUGAW

kumbaga sa chess o ahedres iyon ay touch move na
di maaaring ibalik pag iyo nang natira
di na mababago ang naisulong mong piyesa
tawag pala'y peyon tugaw kapag sa larong dama

may lokal na katawagan, salitang Ilokano
sa gayong maling tira't patakaran pala ito
ang touch move sa Ingles ay may katumbas pala rito
peyon tugaw ang lokal na salita natin dito

touch move ka na, peyon tugaw ka, anang manlalaro
kaya mandaraya'y sa hiya tiyak manlulumo
salitang ambag sa isports na di dapat maglaho
isa ring disiplina't paghusayan pa ang laro

kaya peyon tugaw ay salitang gamiting sadya
na ambag sa pagpapaunlad ng sariling wika
sa mga torneyo ay gamitin na ang salita
upang mabatid ng masa't gamitin nilang kusa

kaysarap ilapat sa tula ang wikang sarili
magpatuloy lang magsaliksik ng mga ganiri
ilapat sa tula bakasakaling makumbinsi
ang bayan na sa wika ay makapagsasarili

- gregoriovbituinjr.

* peyon tugaw - salitang Ilokano, na ang ibig sabihin ay patakaran sa larong dama na hindi na maaaring ibalik ang naisulong na piyesa at magbago ng tira, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 965.

Pinababantayan ang mga community pantry

PINABABANTAYAN ANG MGA COMMUNITY PANTRY

sa ulat, higit tatlong daang community pantry
ang binabantayan ng kapulisan, na ang sabi
dapat health protocol ay nasusunod ng marami
di ba dahil community pantry'y communist party?

sana naman, hindi sila nagkamali ng dinig
community pantry na sa damayan nakasandig
at di communist party na kanilang inuusig
kundi'y parang community pantry na'y nilulupig

grabe, subalit iyon ang sinabi sa balita
sana'y pagbantay sa health protocol ang ginagawa
at di ang manmanan yaong mga nangangasiwa
na bayanihan mismo'y tinatakot, ginigiba

ang community pantry'y anong ganda ng konsepto
ngunit binanatan pa ng ignoranteng pangulo
ignorante raw ang mga nagpasimuno nito
gayong nagbabayanihan naman ang mga tao

gulat sila nang community pantry'y magsulputan
ramdam kasi ng rehimen na sila'y nasapawan
kaya community pantry na'y pinababantayan
subalit patuloy pa rin ang pagbabayanihan

mahabang pila ng taong gutom ay napapansin
na sa pamilya'y nais mag-uwi ng makakain
sundin ng community pantry ang social distancing
bakasakaling pulisya'y iyon lang ang naisin

- gregoriovbituinjr.

Hazard pay ng mga frontliner, ibigay


HAZARD PAY NG MGA FRONTLINER, IBIGAY

hazard pay o sahod sa mapanganib na gawain
na tulad ng mga medical frontliners sa atin
dahil sa pananalasa ngayon ng COVID-19
marapat lang na hazard pay nila'y ibigay na rin

subalit may ulat na iyon ay naaantala
iyon ang sinabi ng mga nars at manggagawa
may trabaho sa gitna ng pandemya'y walang-wala
at pag nagutom pa ang pamilya'y kaawa-awa

ang hazard pay ba nila'y kailan pa ibibigay?
kung sa sakit ba manggagawa'y mawala nang tunay?
kung kanilang pamilya'y sinakbibi na ng lumbay?
sinong dapat makinig? sinong dapat umalalay?

ibigay ang hazard pay ng mga frontliner natin
ito'y munting kahilingan nilang dapat lang dinggin

- gregoriovbituinjr.

Ulam na talbos ng sayote

ULAM NA TALBOS NG SAYOTE

padala naman ni misis ang talbos ng sayote
iba sa nakasanayang talbos ng kamote
inilaga ko't isasawsaw sa toyong may sili
aba'y napakasarap, baka ako'y makarami

tara, kain tayo, talbos ng sayote ang ulam
pag natikman mo, alalahanin mo'y mapaparam
oo, sapagkat ganito ang aking pakiramdam
lalo't magana kang kumain dahil malinamnam

nakapagtanim na rin ako minsan ng ganito
sayoteng magugulang ang sa lupa'y ililibing mo
at susuloy na ito ng ilang buwan o linggo
kasama si misis ay itinanim namin ito

ngayon, may pang-ulam nang talaga namang kaysarap
upang may makain kahit ang buhay ay mahirap
tatalbusin lamang ang dulo ng mga pangarap
lalo na't may pandemyang kagutuman ang kaharap

- gregoriovbituinjr.

Pulutgata sa Mindanao

PULUTGATA SA MINDANAO

minsan na kaming nagpunta ng Mindanao ni misis
nang dumalo sa Third Philippine Environment Summit
kasalamuha'y grupo't kapwa environmentalists
umalalay sa mga nag-organisa ng summit

nakapag-ikot din sa marami roong tanawin
bukod sa Cagayan de Oro ay sa Bukidnon din
mahalagang pagmumulat ang aming mga gawain
upang ating kalikasan ay alagaan natin

magandang gawain, memorableng karanasan
na kalagayan ng kalikasan ay pag-usapan
na maraming problemang dapat bigyang kalutasan
napagtantong mapangwasak ay sa tubo gahaman

ugali lang ng tao ang tukoy nilang problema
na sila ring di masabing problema'y ang sistema
subalit mabuti na ring sila'y nag-aalala
habang pulutgata nami'y di naman naabala

- gregoriovbituinjr.

Lunes, Mayo 3, 2021

Katha lang ng katha

di na rin makasali sa anumang paligsahan
wala ring mapagsulatang anumang pahayagan
grupo-grupo kasi, anang makatang kaibigan
kung sinong kakilala ang mayroong karangalan

subalit ako'y di naman talaga sumasali
nadala na ako kay Rio Alma sa sinabi
pulos social realism daw ang aking putahe
at sumasalamin sa mga katha ko't diskarte

tanggap ko naman ang kanyang mga sinabing sadya
ngayon nga'y isa lang akong makatang maglulupa
naglilingkod sa pambansang samahang maralita
kasama rin sa pakikibaka ng manggagawa

di man sumasali sa paligsahan ng pagsulat
bagamat dating nagpasa sa Palanca't inalat
mabuting magsulat ng tula kung may mamumulat
at kung may magbabasa ng aking mga sinulat

kumakatha di upang manalo sa paligsahan
kundi ang magsilbi sa pagbabago ng lipunan
katha lang ng katha, iyon ang aking panuntunan
at bakasakaling may ambag sa kinabukasan

- gregoriovbituinjr.

Pagtambay sa kapehan

PAGTAMBAY SA KAPEHAN

ako'y nagkape muna't si misis ay hinihintay
upang sunduin sa trabaho habang nagninilay
ng samutsaring paksa't pagsusulat ng sanaysay
mainit-init pa ang kape'y hihiguping tunay

minsan, sumasagot ng palaisipang Tagalog
o kaya'y magbabasa ng mga librong di bantog
maya-maya'y tatawag na ang mutyang sinta't irog
upang ako'y puntahan niya't siya'y papanaog

at kami'y magkakapeng sabay doon sa kapehan
ngunit naka-social distancing pa rin sa upuan
bawal kasing magtabi at baka magkahawaan
kahit na laging magkatabi sa silid-tulugan

kaysayang magkape lalo't kaytamis at kaysarap
habang kasama ang diwata sa bawat pangarap
di mo mararamdaman ang nararanasang hirap
dahil sa pandemyang di mabatid ang hinaharap

maraming salamat, nakakatambay sa kapehan
kaysa naman patulog-tulog doon sa pansitan
sa kapeng mainit, gising na gising ang kalamnan
at maraming paksang pagulong-gulong sa isipan

- gregoriovbituinjr.

Masarap na Hawaiian dish


MASARAP NA HAWAIIAN DISH

sa T.V. nga, Hawaiian dish ay makatawag-pansin
nakakatuwang pakinggan ang kanilang lutuin
masarap kaya ito kung sakaling papapakin
aba'y talaga naman, mukhang kaysarap kainin

pinaksa sa telebisyon ang kultura sa Hawaii
pati iba't ibang lugar doon ang natalakay
pinanood, pinakinggan, ngayon ay nagninilay
nakatingin sa kisameng nangangarap ng husay

ngunit di ko pa napuntahan ang lugar na iyon
na kayrami raw naggagandahang tanawin doon
kung may pera lang ay masarap doong magbakasyon
doon magsusulat ng mga panibagong hamon

berde rin ang utak nitong naglagay ng pamagat
na sa taga-Hawaii ay karaniwan lang na sulat
subalit sa Pinoy, kahulugan nito'y dalumat
na ngingiti ka na lang upang ikaw ay kumagat

Oh, kaysarap ng Hawaiian dish, nais kong matikman
na baka rito'y katumbas ng kalamay o suman
ngunit sa tanda ko nang ito, ako'y mahihirapan
Hawaiian dish na ito'y hahanapin dito na lang

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha mula sa Unang Hirit ng GMA7, 05.03.2021

Dapat daw nating i-monitor ang sarili

DAPAT DAW NATING I-MONITOR ANG SARILI

wala raw social distancing ang nakita sa T.V.
yaon daw mga nagsidalo sa Labor Day rally
kaya Kagawaran ng Kalusugan ay nagsabi
nagpaalalang i-monitor natin ang sarili

walang masama, tama lamang ang magpaalala
upang malayo tayo sa nakaambang sakit pa
na sa buong mundo'y patuloy na nananalasa
salamat, tungkulin n'yong magpaalalang talaga

subalit araw-araw nang tayo'y nasa panganib
nariyan ang gutom, kahirapan, saanmang liblib
ngayon, nahaharap sa sakit na naninibasib
na pag-aalaga sa sarili'y talagang tigib

sino bang gustong lumabas upang magkasakit lang
dahil Mayo Uno ito'y lumabas ng lansangan
sa Araw ng Paggawa sa buong sandaigdigan
upang ipahayag ang prinsipyo't paninindigan

gayunman, salamat po sa paalala, salamat
i-monitor ang sarili'y tama at nararapat
kung may lagnat, magpatingin na't baka pa mabinat
ayaw nating maghawahan, lalo't buhay pa'y salat

- gregoriovbituinjr.

Paalala sa nagkilos-protesta

PAALALA SA NAGKILOS-PROTESTA

nanood ako ng balita nang ito'y makita
tungkol sa Labor Day ngunit balita'y di maganda
ayon sa ulat, mga kasama, nagpaalala
itong Department of Health sa mga kilos-protesta

nagbabala silang super spreader daw ng virus
ang malalaking event tulad ng ating pagkilos
bagamat dinisiplina naman natin ng maayos
ang ating hanay, social distancing, ginawang lubos

ngunit alam nating di naman nakasunod lahat
dahil may mga pulis na hinarang tayong sukat
pinaalis, pinagtabuyan, naging kalat-kalat
at isa iyong katotohanang nagdudumilat

kaya nating mag-social distancing, iyon ang plano
at maipakitang hanay natin ay disiplinado
Araw ng Paggawa iyon, daming tiyak dadalo
kaya nanawagan ding layu-layong isang metro

di tayo nagkulang kung di lang pulis ay nangharang
sa atin upang Araw ng Paggawa'y ipagdiwang 
gayunman, salamat sa paalala't mayroong hakbang
kaming nasa rali upang sakit ay maiwasan

- gregoriovbituinjr.
05.03.2021

Linggo, Mayo 2, 2021

Halimaw

sinusumbatan ng budhi ang sangkaterbang aswang
di na nila kaya ang palagiang pamamaslang
gayong sa kanila'y inatas ng ama ng tokhang
wastong proseso't karapatan ay di na ginalang

bakit naglalaway sa dugo ang mga berdugo
at bakit sila tuwang-tuwang pumaslang ng tao
sadyang binabalewala na ang due process of law
pati karapatang pantao'y tinatarantado

at nangagsiluha ang mga nagdurusang ina
habang ulit-ulit isinisigaw ang hustisya!
ang mga berdugo'y katatakutan mo talaga
pagkat walang muwang ang katarungan sa kanila

basta inatas ng ama ng tokhang ay gagawin
pag sinabing papatayin, kanilang papatayin
ginawa na silang halimaw ng utak-salarin
nilikha na silang halimaw ng pangulong praning

walang galang sa karapatan at due process of law
kahit pinag-aralan ang karapatang pantao
nilikhang halimaw na katatakutang totoo
kahit illegal order ay susundin ang pangulo

nawa biktima'y kamtin ang asam na katarungan
mapanagot ang utak at mga may kagagawan
at di na dapat manatili pa sa katungkulan
ang pinunong nag-atas ng maraming kamatayan

- gregoriovbituinjr.

Katatakutan

nagmumulto ang mga nilalang
ang nadama ng mga magulang
di nila alam saan nagkulang
lalo't inosente ang pinaslang

madalas akong magbasang sadya
ng mga katatakutang akda
kaya minsan ay laging tulala
pati guniguni'y lumuluha

sa karimlan sumabog ang lagim
nanokhang ang alagad ng dilim
mga gawang karima-rimarim
amoy asupre ang nasisimsim

masdam mo ang malamig na bungkay
na sa dugo'y lumutang na tunay
pagkatao nila ang niluray
ng mga aswang na pumapatay

sagad sa buto ang inhustisya
at di matahimik ang pamilya
habang pangulo'y tatawa-tawa
pag may katawang itinutumba

naglalaway sa sugo ang aswang
pagkat maya't maya'y pumapaslang
lalo't atas ng ama ng tokhang 
kaya sinunod ng mga bu-ang

inhustisya'y nakapanginginig
ramdam iyon sa gabing malamig
sa salarin ay sinong lulupig
kung walang sinumang mang-uusig

- gregoriovbituinjr.

Kung walang manggagawa

kung walang manggagawa, walang natayong gusali
at wala ring trono at palasyo para sa hari
walang ring kaunlaran silang ipagkakapuri
at wala ring luklukan ang mga payaso't pari

kung walang manggagawa, wala tayong mga bahay
wala ring mahahabang lansangan at mga tulay
dahil sa kanila kaya may kaunlarang tunay
lalo't buong daigdig ang kanilang binubuhay

subalit kayliit ng natatanggap nilang sweldo
sapat lang upang makabalik sila sa trabaho
at karampot din kung may madadagdag sa umento
ang kontraktwalisasyon pa'y pasakit sa obrero

karapatan nila'y nakasaad sa Konstitusyon
karapatang makipagtawaran at magkaunyon
sa usapan, dalawang panig ay dapat sang-ayon
kung hindi man, karapatang magwelga'y isang opsyon

subalit welga'y huling opsyon lang ng manggagawa
upang kalagayan sa pabrika ay maitama
silang nagpapaunlad ng ekonomya ng bansa
at nagpapabundat sa kapitalistang kuhila

karapatan ng manggagawa'y dapat ipaglaban
upang pagsasamantala'y mawala nang tuluyan
sila'y dapat magkapitbisig, tahakin ang daan
upang itayo ang isang makataong lipunan

salamat, manggagawa, taos-pusong pagpupugay
sapagkat buong lipunan ang inyong binubuhay
walang kaunlarang di dumaan sa inyong kamay
nagningning ang mga lungsod sa inyong pagsisikhay

- gregoriovbituinjr.

Alisin at panagutin ang palpak



ALISIN AT PANAGUTIN ANG PALPAK

kapalpakan ng pinuno'y tagos sa sambayanan
pinunong inutil at palpak ang dama ng bayan
alisin at panagutin sa mga kasalanan
sa bayan sapagkat patulog-tulog sa pansitan

sa likod ng taumbayan ay parang may balaraw
tila tinarak ng palpak na pinunong halimaw
alisin, panagutin ang inutil, yaong hiyaw
ng masa, at kami'y sang-ayon sa kanilang sigaw

dapat lang namang patalsikin ang ama ng tokhang
na dahil sa kanyang atas, kayrami nang pinaslang
na inosente ang awtoridad na pusong halang
na nilikhang maging halimaw ng pangulong bu-ang

mabuhay kayong nananawagang patalsikin na
ang rehimen at dapat nang baguhin ang sistema
na ibig sabihin, mapagmahal kayo sa kapwa
at kinabukasan ng bayan ay inaalala

sa mga nakikibaka, salamat at mabuhay
sapagkat may pusong puno ng kabutihang taglay
lipunang makatao'y nais maitayong tunay
kaya kami rito'y taas-kamaong nagpupugay!

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagdiriwang ng Mayo Uno 2021

Isa pang tula sa Mayo Uno 2021

ISA PANG TULA SA MAYO UNO 2021

mabuhay ang uring manggagawa
tunay na hukbong mapagpalaya
binubuhay ang maraming bansa
manggagawang kasangga ng madla

nagsama-sama ng Mayo Uno
upang kalampagin ang gobyerno
nagkakapitbisig ang obrero
sa maraming sektor na narito

habang ako'y nakilahok pa rin
taun-taon dahil sa layunin
na buong uri'y pagkaisahin
at bulok na sistema'y baguhin

kapag Mayo Uno'y sumapit na
'renewal of vow" ang nadarama
katapatan sa prinsipyo't masa
sa puso'y tumatagos pagdaka

manggagawa sa buong daigdig
ay talagang nagkakapitbisig
upang kapitalista'y mausig
upang tusong burgesya'y malupig

patalsikin ang lider na bugok
ang masa'y di na siya malunok
sinong dapat ilagay sa tuktok
lider-manggagawa ang iluklok

ito ang hiling namin at sigaw
na sa bansa'y umaalingawngaw
asam naming dumating ang araw
na bagong sistema ang lilitaw

na pagsisikapan ng obrero
na palitan ang kapitalismo
at isang lipunang makatao
ang maitayo sa buong mundo

- gregoriovbituinjr.

Kagutuman sa gitna ng pandemya

KAGUTUMAN SA GITNA NG PANDEMYA

gutom ang nararanasan sa gitna ng pandemya
na ayon sa survey ay anim sa sampung pamilya
anong tindi ng datos, may maaasahan pa ba
sa gobyernong di na makapagbigay ng ayuda?

kayrami ng nawalan ng trabaho sa pabrika
marami na ring mga nagsasarahang kumpanya
mga dyipney drayber ay di na makapamasada
dahil minibus na'y ipinapalit sa kanila

mabuti nga't nagsulputan ang community pantry
anang pangulo'y inorganisa ng ignorante
pulos ngawa't kung anu-ano pa ang sinasabi
katibayan ng kapalpakan ng gobyernong imbi

dahil sa community pantry, nagbabayanihan
ang taumbayan maibsan lamang ang kagutuman
bagamat ito'y pansamantalang katugunan lang
habang wala pang magawa ang rehimeng hukluban

sa mga community pantry, maraming salamat
dahil sa inyo, maraming tao ang namumulat
bayanihan dahil sa problemang nagdudumilat
na tindi ng kagutuman ang isinisiwalat

sa nagtayo ng community pantry, pagpupugay
pagkat sa kapwa kababayan, kayo'y dumadamay
taospusong pasasalamat ang sa inyo'y alay
talagang sa bayan nagsilbi, mabuhay! mabuhay!

- gregoriovbituinjr.