Pahimakas kay Sister Cres Lucero

PAHIMAKAS KAY SISTER CRES LUCERO

sa pagkawala mo, masa'y napuno ng hinagpis
nawala kang human rights defenders ay tinitiris
nawala kang karapatang pantao'y tinutugis
nawala kang panibagong diktadura'y kaybangis
ngunit narito kaming saludo sa'yo, Sister Cres

sa isyu ng hustisyang panlipunan, nariyan ka
kasama sa maraming isyu't paglaban ng masa
madre kang matapang ding lumaban sa diktadura
para sa karapatan, patuloy na nakibaka
upang kamtin ng bayan ang panlipunang hustisya

sa T.F.D.P. ay naging matatag kang pangulo
sa AFAD, FIND, P.M.P.I., kaisa kang totoo
nais mo'y isang mundong walang desaparecido
sa IDefend, at ibang samahan, kasama kayo
sadyang isa kang moog ng karapatang pantao

bilang madre'y napakaganda ng iyong nilayon
sa nawalan ng hustisya, ikaw ay pumaroon
hanggang karapatan ng api'y iyong ibinangon
nariyan kang sa marami'y nagsilbing inspirasyon
isinagawa mong matagumpay ang iyong misyon

maraming salamat, Sister Cres, sa buhay mong alay
itinuro mo sa amin ay magsisilbing gabay
mga halimbawa mo'y inspirasyon at patnubay
sa panahong binigay mo, mabuhay ka, mabuhay
kaya sa iyo, kami'y taos-pusong nagpupugay

- gregbituinjr.,05/20/2019

* binasa sa programang parangal para kay Sis. Cres, na pinangunahan ng Task Force Detainees of the Philippines (TFDP) sa AVR ng St. Joseph's College, Lungsod Quezon, Mayo 20, 2019

Soneto sa kaarawan ng dalawang magigiting na lider ng masa

SONETO SA KAARAWAN NG DALAWANG MAGIGITING NA LIDER NG MASA

Maligayang kaarawan sa dalawang magaling
Na lider ng pakikibaka't sadyang magigiting
Humaba pa ang buhay nila'y tangi naming hiling
Maging malakas pa sila lalo't masa'y kapiling

Lider nating Pedring Fadrigon at Tita Flor Santos
Sa maraming isyu ng masa'y talagang kumilos
Ibinigay ang panahon at nakibakang lubos
Upang maralita'y di na basta binubusabos.

Sa inyo, Tita Flor Santos at Ka Pedring Fadrigon
Kasama ng masa sa pagharap sa mga hamon
Sa marami sa amin, tunay kayong inspirasyon
Talagang kasama sa pagbabago't rebolusyon

Nawa'y magpatuloy sa adhikaing nasimulan
At muli, pagbati ng maligayang kaarawan!

- gregbituinjr.,05/18/2019

Hindi natin kailangan ng amo

HINDI NATIN KAILANGAN NG AMO

"Kailangan ako ng amo ko," sabi mo noon
Hanggang ikaw ay lumisan at nagtrabaho doon
Inuna ang pamilya upang may maipanglamon
Dapat kumayod ng husto, walang baka-bakasyon.

Ganyan nga sa araw-araw ang ating ginagawa
Laging nagkakayod-kalabaw tayong manggagawa
Upang magpatuloy ang kumpanyang tuso't kuhila
Kontrakwal man at karampot na sahod ang mapala.

May hukbo kasing walang trabaho, mga karibal
Parang agawang buko, di ka basta makaangal
Pag nagreklamo, turing sa iyo'y parang kriminal
Pag di ka nagreklamo, para kang robot na hangal!

Di naman talaga natin kailangan ng amo
Basta gawin natin ang napag-usapang trabaho
Di alipin ngunit kailangan natin ng sweldo
Kaya para sa pamilya'y kumakayod ng husto.

Di tayo mamamatay kung mga amo'y mawala
Dahil sa manggagawa kaya sila pinagpala
Hindi sila mabubuhay kung obrero'y mawala
Pagkat pabrika o kumpanya'y di tatakbong kusa.

Oo, sila lamang ang may kailangan sa atin
At kailangan nila ang lakas-paggawa natin
Subalit kung tayo lang ay tapat na tatanungin
Di natin kailangan ng amo, iya'y isipin!

- gregbituinjr.

Kumilos kasama ng masa

Kung nais mong tulungan ang "masa" at manalo sa simpatiya at suporta ng "masa," hindi ka dapat matakot sa mga kahirapan, o sakit, panlilinlang, insulto at pag-uusig mula sa "mga pinuno," ngunit dapat ganap na kumilos kung saan matatagpuan ang masa.

~ Lenin, Kaliwang Panig na Komunismo: Sakit ng Musmos (1920)

KUMILOS KASAMA NG MASA

"para sa masa", iyan ang bukambibig ng trapo

"makamahirap ako," ang sambit ng pulitiko

ngunit una sa pulitiko'y kanilang negosyo

sa aktwal ay di nakikitang nagpapakatao

ani Lenin, kung ang masa'y nais nating tulungan

huwag katakutan ang sakripisyo't kahirapan,

ni ang sakit, panlalansi't panghahamak ninuman

ngunit kumilos saanman ang masa matagpuan

sa pagnanasang baguhin ang bulok na sistema

di ba't dapat makasama ang milyun-milyong masa

na pangungunahan ng manggagawa't magsasaka

na mapalitan ang sistemang burgis-elitista

ayaw na nating umiral pa ang sistemang bulok

tandaan natin ang sabi sa awit na "Tatsulok":

"hustisya'y para lang sa mayaman", di ko malunok

kaya maghanda sa panibagong pakikihamok

- gregbituinjr.

Ang 13 Martir ng Bagumbayan, ng Cavite, at ng Arad

ANG 13 MARTIR NG BAGUMBAYAN, NG CAVITE, AT NG ARAD
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ano kayang mayroon sa bilang na labingtatlo
at sa kasaysayan, mayroong labintatlong martir?
Nagkataon bang labintatlong rebolusyonaryo
ang lumaban upang durugin ang malaking pader?

Ilang araw lang matapos si Rizal ay mapaslang
sa Bagumbayan nitong mananakop na Kastila
Labintatlong maghihimagsik din yaong pinaslang
sa parehong lunan, mga buhay nila'y winala.

Doon sa Cavite'y labintatlong maghihimagsik
ang pinaslang ng mga Kastila't pinagbabaril
At sa lugar na iyon, bantayog ay itinirik
bilang tanda ng paglaban sa mga maniniil.

Sa Hungary'y pinaslang ang labintatlong heneral
na nadakip sa paglaban sa Imperyong Austria
Ang karamihan sa kanila'y binigti, sinakal
habang kalaban nila'y umiinom, tumatawa.

Sa labintatlong martir, taos-pusong pagpupugay!
dahil ipinaglaban ninyo ang laya ng bayan.
Nagkaisa't naghimagsik kapalit man ay buhay
puso't diwa'y inilaan para sa sambayanan.

Mga pinagsanggunian:
http://www.executedtoday.com/2010/01/11/1897-the-thirteen-martyrs-of-bagumbayan/
https://kahimyang.com/kauswagan/articles/871/today-in-philippine-history-january-11-1897-the-socalled-thirteen-martyrs-of-bagumbayan-were-executed
https://kahimyang.com/kauswagan/articles/597/today-in-philippine-history-september-12-1896-the-13-martyrs-of-cavite-were-executed-by-spanish-authorities
http://www.executedtoday.com/2008/10/06/1849-lajos-batthyany-13-martyrs-of-arad-hungary-1848/
https://en.wikipedia.org/wiki/The_13_Martyrs_of_Arad

Pagpupugay kay Moises Salvador

PAGPUPUGAY KAY MOISES SALVADOR
tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

pangalang Moises Salvador ay aking nakilala
sapul ng pagkabata dahil sa isang eskwela
siya pala'y isang bayani rin, sumama siya
kina Rizal, Plaridel, sa kilusang propaganda

sumanib sa Mason, diwa'y matalas, matalino
hanggang makilala si Deodato Arellano
na sa kilusang Katipunan ay unang pangulo
nakilala rin niya si Gat Andres Bonifacio

hanggang sa La Liga Filipina, siya'y sumapi
na pangulo'y kanyang ama, kumilos ng masidhi
hanggang dinakip si Rizal, ang bayani ng lahi
pinatapon sa Dapitan, ang La Liga'y ginapi

Katipunan ay natuklasan ng mga Espanyol
kaya mga Katipunero'y agad na nagtanggol
ang tulad niyang Mason, akala'y di masasapol
ngunit hinuli sila't inusig, binigyang hatol

hanggang si Rizal, pinaslang doon sa Bagumbayan;
labingdalawang araw matapos itong mapaslang
si Moises Salvador, binaril din sa Bagumbayan
na kasama ang labindalawa pang kababayan

sa iyo, O, Moises Salvador, isang pagpupugay
paaralang ipinangalan sa iyo'y kayhusay
pagkat buhay ng nagtapos dito'y naging makulay
O, mabuhay ka, Moises, martir ka't bayaning tunay!

Hiyaw ng Masa: Hustisya sa Bayan Ko!

HIYAW NG MASA: HUSTISYA SA BAYAN KO!

Ngayong ikasampu ng Mayo ay anibersaryo
ng pagkapaslang sa Supremo Andres Bonifacio.
Isang paggunita sa pagpaslang sa libu-libo.
Sa ngalan ng War on Drugs, naging War on the Poor ito.
Kaya ang hiyaw ng madla: HUSTISYA sa bayan ko!

Taas-kamao't mahigpit kaming nakikiisa
sa mga nakikibaka laban sa bantang Cha-Cha.
Nagbabanta ang mga naiibang elitista.
Babaguhin ang Konstitusyon dahil gusto nila
nang mapagharian ang peke nilang demokrasya

Babaguhin ang sistema tungong federalismo?
Sa ibang bansang watak-watak, nagkaisang todo
kaya sistema'y federal ng mga bansang ito.
Mula isang bansa'y pagbubukurin tayo,
iigting ang dinastiya't kabulukan ng trapo.

Inumpisahan nila sa pananakot, panonokhang
upang matakot pumalag ang masa't sambayanan.
Suriin mo, pulos droga lang ang kanilang alam
at sa Tsina'y nais pa tayong maging lalawigan.
Tayo'y inuuto, ibinebenta na ang bayan!

Huwag tayong matakot, harapin ang mga buktot!
Huwag nating hayaang tuwid ay binabaluktot!
Huwag nang iboto ang mandarambong at kurakot!
Ang tokhang, Cha-Cha't federalismong plano ng buktot
ay huwag payagan! Magkaisa at huwag matakot!

Ngayon ngang gabing ito'y nagkakapitbisig tayo.
Para sa kinabukasan ang pagkilos na ito
pagkat kailangan natin ay malayang senado!
Sa parating na botohan sa a-trese ng Mayo,
Otso Derecho at Labor Win, ating ipanalo!

- gregbituinjr., binasa sa Miting De Avance para sa bayan, 
na ginanap sa People Power Monument, Mayo 10, 2019
* ang tulang ito'y may tugma't sukat, labinlimang pantig bawat taludtod.

Sariling kaligtasan lang ba o kaligtasan ng lahat?

SARILING KALIGTASAN LANG BA O KALIGTASAN NG LAHAT?

kapag minamaneho mo ba ang isang sasakyan
ang naiisip mo lang ba'y ang iyong kaligtasan
di ba't iniisip mo rin ang ibang nakalulan
kapamilya, kapuso, di-kakilala, sinuman

pag nagkasunog, nauuna tayo sa bumbero
sa pagkuha ng tubig, aba'y tulong-tulong tayo
at di mo lang sariling bahay ang ililigtas mo
kundi bahay ng kapwa mong di mo kaanu-ano

tulad mo, bilang mamamayan, anong nasa diwa
sariling kaligtasan lang ba't iba'y balewala?
pag sinakop na ba ng Tsina'y mangingibang-bansa?
o sama-sama tayong lalaban upang lumaya?

mahirap magpabaya't isipin lang ang sarili
lalo't kapwa'y binabalewala, animo'y tigre
di ba't takot matuklaw ng ahas ang mga bibi
huwag patulog-tulog baka masila ng bwitre

walang mawawala sa pakikipagkapwa-tao
ngunit di tayo payag apak-apakan lang tayo
sama-sama nating ipagtanggol ang bansang ito
ito ang tahanan natin, tirahan nati'y dito

- gregbituinjr.

Sapat lang ang dapat kainin

sa salu-salo, pag kumuha ako ng pagkain
alam kong sapat na iyon sa aking kakainin
kaya pag binigyan mo ako ng dagdag na ulam
batid ko nang sasakit ang sikmura ko't kakalam
dapat alam natin kung anong sapat sa sarili
upang di lumabis at katawan ay mapabuti
ulam man ay letsong kawali, isda, o bulanglang
mahirap mabundat at kinain ay isuka lang

- gregbituinjr.

Iboto ang Partido Lakas ng Masa

IBOTO ANG PARTIDO LAKAS NG MASA 

Partido Lakas ng Masa, matatag na samahan
Ang adhika'y mabago na ang bulok na lipunan
Ramdam nilang ito'y marapat sa kasalukuyan.
Tunay na samahan para sa dukha't manggagawa
Isinusulong ang mga kagalingan ng madla
Dedikadong magsilbi sa masa, babae't bata.
Organisasyong tapat sa niyakap na prinsipyo
Lumalaban para sa kapakanan ng obrero
Ang adbokasya'y lipunang pantay at makatao.
Kung may suliranin ang bayan, pinag-uusapan
Ang bawat isyu't problema'y may mga kalutasan
Sama-samang pagkilos ay gawin ng mamamayan
Nasa sosyalisadong pagbabago ang simula
Gagawin ang tama upang matulungan ang madla
Mga dukha’t obrero’y pagkakaisang kusa.
Asahan mong ang P.L.M. ay laging naririto
Sa bawat isyu ng masa'y tiyak na kasangga mo
At may magagawa pa pag naupo sa Kongreso.
- gregbituinjr.

Ilampaso ang kandidatong maka-Intsik

ILAMPASO ANG KANDIDATONG MAKA-INTSIK

di ba't mahalagang sa bayan tayo'y naglilingkod
upang laya ng bayan ay matiyak na matanod
di ba't sa pagsakop ng dayo'y di tayo luluhod
di rin payag sa sariling bayan tayo'y ingudngod

pag nanalo ang mga kandidatong maka-Intsik
kontrolado nang tiyak ng pangulong mabalasik
ang Senado't Kongreso, kaysaya ng mga lintik
sa Tsina nga'y naglalaway na sila't nasasabik

kaya huwag payagang manalo ang mga ulol
ang bansa'y isinisilid na nila sa ataul
dapat ipakita na ang malawakang pagtutol
huwag silang iboto't bayan nati'y ipagtanggol

ibagsak lahat ng maka-Intsik na kandidato
huwag iboto ang partido ng mga sanggano
ang bayang malaya'y huwag ipasakop sa Tsino
kaya kandidato nila'y ilampaso ng todo

- gregbituinjr.

Sana'y dumating na ang araw ng sagupaan

SANA'Y DUMATING NA ANG ARAW NG SAGUPAAN

sinanay upang maging handa sa mga labanan
inaral kung paano ipansalag ang kampilan
sinanay sa buhay ng kahirapa't kagutuman
at matiisin daw kaming aktibistang Spartan

kung walang pera, aba'y maglakad papuntang pulong
kung walang pagkain, aba'y magtiis ka sa tutong
kung walang alawans, sanay namang gumulong-gulong
kung walang pang-ulam, mamitas na lang ng kangkong

matiisin daw kaya madaling balewalain
tingin sa amin ay maglulupa't sundalong kanin
kami'y utusan lang na madali lang alipinin
dahil pawang kumunoy ang nilalakaran namin

matagal na kaming naghanda sa pakikidigma
matagal na kaming nagtiis sa gutom at sumpa
kailan mag-aalsa ang hukbong mapagpalaya
sana'y dumating na ang araw ng pagsasagupa

kaming mga aktibistang Spartan ay narito
nagtitiis para sa pangarap na pagbabago
handa ang gulugod, ang puso, ang kris, ang prinsipyo
handang sumagupa sa sepyenteng may tatlong ulo

- gregbituinjr.

Pagbabalik sa Buhay-Spartan

PAGBABALIK SA BUHAY-SPARTAN

pag nawala si Misis ng ilang araw o linggo
sa buhay-Spartan ay muling bumabalik ako
bilang mandirigmang sumasagupa sa delubyo
na mga kalaban ay pagugulungin ang ulo

kailangang umuwi ni Misis sa lalawigan
upang doon gampanan ang tungkulin sa halalan
ako namang naririto sa lungsod maiiwan
dahil nasa Maynila ang aking pagbobotohan

tila ba langay-langayan sa dagat ng siphayo
tila sinisipat ang pinupuntiryang kaylayo
tila apo ni Leonidas, dugo'y kumukulo
tila handa sa laban, mabasag man yaong bungo

ako'y aktibistang Spartan, dugong mandirigma
kayang mabuhay saanman, kahit salapi'y wala
nakikibakang palaging nakatapak sa lupa
tangan ang kaluban, handang bunutin ang kampilan

at pag umuwi na si Misis sa aming tahanan
magkakakulay muli ang nangitim kong kawalan
mabubuhay muli ang pugad ng pagmamahalan
at muli ay makadarama ng kapayapaan

- gregbituinjr.

Pahimakas kay Ginoong VicVic Villavicencio

PAHIMAKAS KAY GINOONG VICVIC VILLAVICENCIO

Magtatatlumpung dekada na ang nakararaan

Nang magsimula ang talakayang pangkalikasan

Sa Kamayan restaurant isang beses bawat buwan

Suportado ng Triple V ang ganitong usapan

Para sa kalikasan, para sa ating daigdig

Sa Kamayan nabuo ang maraming isyu't tindig

Naging daan upang mag-usap at magkapitbisig

At naging tulay rin ng mga nabuong pag-ibig

Walang Kamayan Forum kung di ito suportado

Ng dakilang ginoong si VicVic VillaVicencio

Walang Kamayan Forum kung di binigyang espasyo

Ang adbokasya para sa kagalingan ng mundo

Dahil sa espasyo, maraming nagising na madla

Nagkaisa upang kalikasan ay di lumubha

Dahil sa espasyong iyon, maraming naging handa

Namulat at nag-usap nang problema'y di lumala

Inaalay nami'y taos pusong pasasalamat

Kay Ginoong Villavicencio, maraming salamat

Nawa'y magpatuloy pa itong nasimulang sukat

Para kay Mother Earth at sa kabutihan ng lahat

- gregbituinjr.

Pahimakas kay Mam Noemi Medina

Pahimakas kay Mam Noemi Medina

Mam Noemi A. Medina, guro, ina ng tahanan,

At pangulo rin ng aming grupong Kamalaysayan

Mahusay na guro sa usaping pangkasaysayan

Nakikipagbalitaktakan para sa katwiran

O, guro siyang sa estudyante'y mapagkalinga

Edukasyon ang una upang masa'y maihanda

Makata rin siya't may-akda ng aklat ng tula

Iniisip ang husay at kapakanan ng madla

Mahusay magpaliwanag ng konsepto't layunin

Ekwalidad ng kapwa'y maganda niyang hangarin

Dedikasyon sa trabaho'y sadya mong pupurihin

Inspirasyon din sa marami't kami'y saludo rin

Nawala man, sa aming puso siya'y dumadaloy

At kami sa Kamalaysayan pa'y magpapatuloy

- gregbituinjr.

MAM NOEMI MEDINA (Hulyo 19, 1943 - Abril 28, 2019)

Tula sa Mayo Uno

TULA SA MAYO UNO

kapitbisig na nagmartsa ang mga manggagawa
tila di napapagod sa lakarang anong haba
habang isa'y humihiyaw ng: "uring manggagawa!"
at ang iba'y sasagot ng: "hukbong mapagpalaya!"

pinagdiriwang nila ang dakilang Mayo Uno
na sa kasaysaya'y punung-puno ng sakripisyo
habang taas-kamaong inaawit ng obrero
ang Internasyunal, kantang tagos sa pagkatao

makabagbag-damdaming awit sa dakilang araw
ng mga manggagawang may pag-asang tinatanaw
mababago rin nila ang lipunan balang araw
pag nawasak ang sistemang may tarak ng balaraw

wawakasan na nila ang pribadong pag-aari
pagkat dahilan ng pagsulpot ng maraming uri
na dulot ay pagsasamantala't pagkukunwari
at lipunan ng manggagawa ay ipagwawagi

- gregbituinjr.

Tanaga sa barya

TANAGA SA BARYA

barya lang ba ang buhay?
daming di mapalagay
tinokhang at binistay
walang prosesong tunay

pulubi’y namalimos
pagkat kalunos-lunos
sa barya’y kinakapos
walang makaing lubos

Tanaga sa basura

TANAGA SA BASURA

mga plastik na trapo
walang lamang botelya
mga basag na baso
nadurog na plorera

ang kalat ay kayrami
tinapon ang madumi
pagkat wala raw silbi
tulad ng pobreng api

kayraming mga kalat
bulok na prutas, balat
tila ba di masukat
kung ilang kilo lahat

sa lungsod na'y nauso
ang tadtad na basura
kalat doon at dito
ang ginawa ng masa

lugar nati'y linisin
sapagkat ito'y atin
upang di ka bumahin
sa kagagawan mo rin

- gregbituinjr.

May trapong di magsisilbi sa bayan

MAY TRAPONG DI MAGSISILBI SA BAYAN

may trapong sadyang di magsisilbi
sa bayan kundi lang sa sarili
sa trapo, bayan kaya'y iigi?
o baka sumama kaysa dati?

maganda raw ang kutis at pisngi
ngunit kung umasta'y mapang-api
trapong di makalinis ng dumi
tiwali'y lalo lang dumarami

paano kung trapo'y negosyante
na ugali nang may sinusubi
negosyo lang ang kinakandili
ang bayan kaya'y mapapakali

pag nanalo'y ngingisi-ngisi
ngunit gobyerno'y di mapabuti
sa hinaing ng bayan ay bingi
sa isyung pangmasa'y napipipi

pag tinalo'y tiyak na gaganti
lalo na't gumastos ng malaki
tiyak babawi ng anong tindi
ganyan ba'y kandidatong mabuti?

- gregbituinjr.

Mga tanaga sa dukha 2

MGA TANAGA SA DUKHA 2

1

halina’makibaka

tayo’y mag-organisa

ipaglaban ang masa

pati na isyu nila

2

di na kalugod-lugod

sa maralitang lungsod

ang mga nagbubunsod

ng laksang pagkapagod

3

gulugod ng paglaban

ang lider na matapang

kailangang tanganan

ang prinsipyong daluyan

4

lumisan na ang dukha

sa winasak na dampa

demolisyong napala

sadyang kasumpa-sumpa

5

Inyong dinggin ang tinig

 “Dukha, magkapitbisig!

dapat nating mausig

ang mga manlulupig”

6

hukbong mapagpalaya

ang uring manggagawa

kasangga itong dukha

sa hirap at ginhawa

7

huwag bubulong-bulong

kung ang natira’y tutong

tara, kita’y lumusong

mamimitas ng kangkong

Bihira ang nabibigyan ng pagkakataong maging aktibista

BIHIRA ANG NABIBIGYAN NG PAGKAKATAONG MAGING AKTIBISTA

bihira lang ang nabibigyan ng pagkakataong
maging aktibista't ialay ang kanyang panahon
at buhay sa magagandang adhikain at layon
upang tuluyan nang baguhin ang sistema ngayon

pag nabigyan ka ng pagkakataong pambihira
huwag mong sayangin, maglingkod kang tunay sa madla
at makipagkaisa ka sa uring manggagawa
pagkat ang maging aktibista'y gawaing dakila

marami ang takot, tila nababahag ang buntot
maraming nangangambang manuligsa ng kurakot
tunay ngang mga aktibista'y di dapat matakot
kundi maging makatwiran, matatag, di bantulot

tara, maging aktibista, matutong manindigan
makibaka para sa pagbabago ng lipunan
maging prinsipyado, maging matatag, makatwiran
ipaglaban bawat karapatan ng mamamayan

mapalad ka kung nabigyan ka ng pagkakataong
maging aktibista't ialay ang buong panahon
at buhay sa magaganda't dakilang mithi't layon
upang tuluyang ibagsak ang mga panginoon!

- gregbituinjr.

Tula sa Araw ng Daigdig (Earth Day) 2019

TULA SA ARAW NG DAIGDIG, ABRIL 22, 2019

Sinira na ng kapitalismo ang kalikasan

Winasak ng sistemang ito ang kapaligiran

Kayraming plastik na ginawa upang pagtubuan

Kayraming basura na ilog ang pinagtapunan.

Para maging troso'y nilagari ang mga puno

Mga bundok ay kinalbo para sa tanso't ginto

Ginawa'y mga single use plastic para sa tubo

Kayrami nang lupang minina, dulot ay siphayo.

Dahil sa coal-fired powerplant, kalikasa'y nawasak

Pagtatayo pa ng Kaliwa Dam ang binabalak

Panahon nang kapitalismo'y palitan, ibagsak

Itanim ang bagong sistemang kayganda ng pitak.

Ngayong Araw ng Daigdig, halina't magkaisa

At tayo'y kumilos upang baguhin ang sistema.

- gregbituinjr.

* Nilikha at binasa ng may-akda ang tulang ito sa raling pinangunahan ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ) na nagprograma sa harap ng Department of Agriculture (DA), nagmartsa at nagprograma sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), umaga ng Abril 22, 2019, Araw ng Daigdig (Earth Day).

Binusog mo ako sa pagkain at pagmamahal

Binusog mo ako sa pagkain at pagmamahal
Kaya ako'y iyong-iyo, kasama sa almusal,
Sa tanghalian at hapunan, kahit napapagal
Ganyan nga ang pag-ibig na marahil magtatagal.

Bubusugin din kita sa pagkain at pag-ibig
Habang iniigib ko ang sa iyo'y ididilig
Sa kabila ng uhaw at gutom ay kapitbisig
Kaya di natutuyuan ng laway itong bibig.

- gregbituinjr.

Mga tanaga sa dukha

MGA TANAGA SA DUKHA

ni Greg Bituin Jr.

1

sinusumbat-sumbatan

yaong matang luhaan

mayroon bang daraan

sa gilid ng kangkungan

2

sangkahig ma't santuka

ang mga maralita

may prinsipyo't adhika

di payag makawawa

3

ang pabahay ng manhid

ay mansyong nasa gilid

walang bahay ang sampid

lansangan lang ang silid

4

ang dukha'y lumalaban

sapagkat karapatan

kung nakatunganga lang

walang kinabukasan

5

nagtungo sa ospital

ang dukha'y natigagal

pagkat napakamahal

ng gamot, at nautal

6

maralita'y tinokhang

akala yata'y hunghang

pamilyang naisahan

ang nasa'y katarungan

7

kapag mailalahad

na dukha'y may dignidad

sila pala'y mapalad

sapagkat di na hubad

* ang TANAGA ay taal na anyo ng pagtulang Pinoy, may pitong pantig bawat taludtod, at may apat na taludtod sa isang saknong

Proteksyon laban sa pananakop at pandarambong ng ibang bansa

10

PROTEKSYON LABAN SA PANANAKOP AT PANDARAMBONG NG IBANG BANSA

papayag na ba tayong magpasakop sa mga Intsik
gayong payag ang pangulong pasakop sa mga switik
ginagahasa na ang bayan, dapat tayong umimik
ipagtanggol ang bayan, ang kalaban ma'y anong bagsik

unti-unti nang sinasakop ang ating kapuluan
subalit tila ang pangulo'y tatawa-tawa lamang
sabi'y Pilipinas daw ay dapat maging lalawigan
ng Tsina, wala raw tayong magawa't pasakop na lang

kakandidato sa Senado'y dapat wasto lumirip
kapakanan ng mamamayan ang dapat nasa isip
pangulo man ay parang lasing, sa Tsina'y sumisipsip
mamamayan ay dapat gising upang bansa'y masagip

dapat proteksyunan ang bayan laban sa pandarambong
at sa bantang pananakop nila'y di tayo uurong

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Kaunlarang para sa lahat ng mamamayan, hindi ng iilan

9

KAUNLARANG  PARA SA LAHAT NG MAMAMAYAN HINDI NG IILAN

ating panawagan sa mga kandidatong maangas

pati sa mga kandidatong matitino't parehas

kaunlaran ay para sa lahat, kayo'y maging patas

ito'y para sa bata, babae, pantas, ungas, hudas

dapat walang maiwan sa pag-unlad, lahat kasali

di lang ito para sa tuso't masibang negosyante

dapat kasama sa pag-unlad maging dukha't pulubi

ganito ang kandidatong sa bayan ay magsisilbi

may respeto sa manggagawang gumagawa ng yaman

ng lipunan, may respeto sa magsasakang sa bayan

ay nagpapakain tatlong beses bawat araw, buwan

o taon man ang bilangin ay laging naririyan

mga kandidato'y dapat pangkalahatan tumingin

walang maiiwan pagkat lahat ay makakakain

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Kalikasang malusog at ligtas

8

KALIKASANG MALUSOG AT LIGTAS

itigil ang pagmimina, igalang ang katutubo

mga single-use plastic ay bulto-bulto't halu-halo

isdang pulos plastik ang tiyan ay nakapanlulumo

upos na lumulutang sa dagat kaya'y maglalaho?

polusyon, maruming hangin sa atin ay maglulugmok

sa henerasyong ito kayraming mga kalbong bundok

minina ang lupain mula talampas hanggang tuktok

dahil sa mga coal plants, usok na'y nakasusulasok

kung tingin ng bawat kandidato sa puno ay troso

tiyak tingin sa paglilingkod sa bayan ay negosyo

di ganyan ang karapat-dapat sa bayan magserbisyo

di maninira ng mundo ang dapat nating iboto

mundong ito'y dapat kalikasang malusog at ligtas

dapat mga gawin ninyo'y makakalikasang batas

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Sapat na pagkain, trabaho at pabahay

7

SAPAT NA PAGKAIN, TRABAHO AT PABAHAY

tiyaking may sapat na pagkain sa bawat lamesa

dapat bigyang ayuda ng gobyerno ang magsasaka

lalo ngayong isinabatas na ang pagtataripa

sa bigas na siyang pangunahing pagkain ng masa

di dapat kontraktwal silang masisipag na obrero

na dapat regular sa trabaho't may sapat na sweldo

dapat kilalanin ang unyon nitong nagtatrabaho

at kontraktwalisasyon ay ibasura ngang totoo

nais ng mga maralita'y abotkayang pabahay

na ayon sa kakayahan nila'y mabayarang tunay

di barungbarong, mga materyales ay matibay

may bentilasyon, tahanang mapapaghingahang tunay

bawat kandidato'y dapat itong isinasaisip

upang buhay ng dukha sa karukhaan ay masagip

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Lipunang mapayapa at panatag

6

LIPUNANG MAPAYAPA AT PANATAG

nais natin ng peace and order, payapang pamayanan

di yaong kapayapaang tulad ng nasa libingan

di yaong order ng pinunong naglalaway sa tokhang

nais natin ay isang lipunang may kapanatagan

di isang lipunang tahimik dahil walang naririnig

nakatago ang hinaing, tortyur, hikbi, di madinig

kundi lipunang payapa, tao'y nagkakapitbisig

nagkakaisa sa isang makatarungang daigdig

nawa ang "guns, goons, gold" ay tigilan na ng mga trapo

lalo ng mga dinastiyang pulitikal na tuso

mga nang-aagaw ng lupa, namimili ng boto

upang magpayaman sa poder at di nagseserbisyo

karapat-dapat na kandidato ang ating piliiin

at mula sa mga mandarambong, bayan ay sagipin

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Proteksyon para sa mga nagtatanggol ng karapatang pantao

5

PROTEKSYON PARA SA MGA NAGTATANGGOL NG KARAPATANG PANTAO

mga human rights defender ay dapat lang proteksyunan

mula sa pamunuang binababoy ang karapatan

mga H.R.D. na patuloy na ipinaglalaban

ang wastong proseso,'t makatarungan sa mamamayan

tuso ang gobyernong sa ginto't pilak lang humahalik

walang pakialam sa tinokhang na mata'y tumurik

laging iwinasiwas ang espadang anong bagsik

sa kababayan, habang halos maglumuhod sa Intsik

libu-libo na'y nawalan ng buhay, nakakatakot

pinuntirya din ang H.R.D., nakapanghihilakbot

kaytapang sa kababayan, sa dayo'y bahag ang buntot

dapat maiwasto na rin ang ganitong mga gusot

mga kandidatong karapat-dapat, ito'y isipin

at hinaing ng mamamayan ay agad nilang dinggin

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado