Proteksyon laban sa pananakop at pandarambong ng ibang bansa

10

PROTEKSYON LABAN SA PANANAKOP AT PANDARAMBONG NG IBANG BANSA

papayag na ba tayong magpasakop sa mga Intsik
gayong payag ang pangulong pasakop sa mga switik
ginagahasa na ang bayan, dapat tayong umimik
ipagtanggol ang bayan, ang kalaban ma'y anong bagsik

unti-unti nang sinasakop ang ating kapuluan
subalit tila ang pangulo'y tatawa-tawa lamang
sabi'y Pilipinas daw ay dapat maging lalawigan
ng Tsina, wala raw tayong magawa't pasakop na lang

kakandidato sa Senado'y dapat wasto lumirip
kapakanan ng mamamayan ang dapat nasa isip
pangulo man ay parang lasing, sa Tsina'y sumisipsip
mamamayan ay dapat gising upang bansa'y masagip

dapat proteksyunan ang bayan laban sa pandarambong
at sa bantang pananakop nila'y di tayo uurong

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Kaunlarang para sa lahat ng mamamayan, hindi ng iilan

9

KAUNLARANG  PARA SA LAHAT NG MAMAMAYAN HINDI NG IILAN

ating panawagan sa mga kandidatong maangas

pati sa mga kandidatong matitino't parehas

kaunlaran ay para sa lahat, kayo'y maging patas

ito'y para sa bata, babae, pantas, ungas, hudas

dapat walang maiwan sa pag-unlad, lahat kasali

di lang ito para sa tuso't masibang negosyante

dapat kasama sa pag-unlad maging dukha't pulubi

ganito ang kandidatong sa bayan ay magsisilbi

may respeto sa manggagawang gumagawa ng yaman

ng lipunan, may respeto sa magsasakang sa bayan

ay nagpapakain tatlong beses bawat araw, buwan

o taon man ang bilangin ay laging naririyan

mga kandidato'y dapat pangkalahatan tumingin

walang maiiwan pagkat lahat ay makakakain

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Kalikasang malusog at ligtas

8

KALIKASANG MALUSOG AT LIGTAS

itigil ang pagmimina, igalang ang katutubo

mga single-use plastic ay bulto-bulto't halu-halo

isdang pulos plastik ang tiyan ay nakapanlulumo

upos na lumulutang sa dagat kaya'y maglalaho?

polusyon, maruming hangin sa atin ay maglulugmok

sa henerasyong ito kayraming mga kalbong bundok

minina ang lupain mula talampas hanggang tuktok

dahil sa mga coal plants, usok na'y nakasusulasok

kung tingin ng bawat kandidato sa puno ay troso

tiyak tingin sa paglilingkod sa bayan ay negosyo

di ganyan ang karapat-dapat sa bayan magserbisyo

di maninira ng mundo ang dapat nating iboto

mundong ito'y dapat kalikasang malusog at ligtas

dapat mga gawin ninyo'y makakalikasang batas

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Sapat na pagkain, trabaho at pabahay

7

SAPAT NA PAGKAIN, TRABAHO AT PABAHAY

tiyaking may sapat na pagkain sa bawat lamesa

dapat bigyang ayuda ng gobyerno ang magsasaka

lalo ngayong isinabatas na ang pagtataripa

sa bigas na siyang pangunahing pagkain ng masa

di dapat kontraktwal silang masisipag na obrero

na dapat regular sa trabaho't may sapat na sweldo

dapat kilalanin ang unyon nitong nagtatrabaho

at kontraktwalisasyon ay ibasura ngang totoo

nais ng mga maralita'y abotkayang pabahay

na ayon sa kakayahan nila'y mabayarang tunay

di barungbarong, mga materyales ay matibay

may bentilasyon, tahanang mapapaghingahang tunay

bawat kandidato'y dapat itong isinasaisip

upang buhay ng dukha sa karukhaan ay masagip

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Lipunang mapayapa at panatag

6

LIPUNANG MAPAYAPA AT PANATAG

nais natin ng peace and order, payapang pamayanan

di yaong kapayapaang tulad ng nasa libingan

di yaong order ng pinunong naglalaway sa tokhang

nais natin ay isang lipunang may kapanatagan

di isang lipunang tahimik dahil walang naririnig

nakatago ang hinaing, tortyur, hikbi, di madinig

kundi lipunang payapa, tao'y nagkakapitbisig

nagkakaisa sa isang makatarungang daigdig

nawa ang "guns, goons, gold" ay tigilan na ng mga trapo

lalo ng mga dinastiyang pulitikal na tuso

mga nang-aagaw ng lupa, namimili ng boto

upang magpayaman sa poder at di nagseserbisyo

karapat-dapat na kandidato ang ating piliiin

at mula sa mga mandarambong, bayan ay sagipin

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Proteksyon para sa mga nagtatanggol ng karapatang pantao

5

PROTEKSYON PARA SA MGA NAGTATANGGOL NG KARAPATANG PANTAO

mga human rights defender ay dapat lang proteksyunan

mula sa pamunuang binababoy ang karapatan

mga H.R.D. na patuloy na ipinaglalaban

ang wastong proseso,'t makatarungan sa mamamayan

tuso ang gobyernong sa ginto't pilak lang humahalik

walang pakialam sa tinokhang na mata'y tumurik

laging iwinasiwas ang espadang anong bagsik

sa kababayan, habang halos maglumuhod sa Intsik

libu-libo na'y nawalan ng buhay, nakakatakot

pinuntirya din ang H.R.D., nakapanghihilakbot

kaytapang sa kababayan, sa dayo'y bahag ang buntot

dapat maiwasto na rin ang ganitong mga gusot

mga kandidatong karapat-dapat, ito'y isipin

at hinaing ng mamamayan ay agad nilang dinggin

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Proteksyon sa mga inaapi at pinagsasamantalahang sektor

4

PROTEKSYON SA MGA INAAPI AT PINAGSASAMANTALAHANG SEKTOR

mga katutubo'y dapat igalang, pati kultura

huwag payagan yaong dam na wawasak sa kanila

dapat igalang ang kababaihan, pati lesbyana

ang kabataan ay dapat ilayo sa bisyo't droga

huwag hayaang yurakan ang kultura't identidad

ng bawat mamamayan, bulok na sistema'y ilantad

huwag hayaang hustisya'y tila pagong sa pag-usad

dapat bawat mamamayan ay kasama sa pag-unlad

mga obrero'y dapat maging regular sa trabaho

mga magsasaka'y ayudahan sa pag-aararo

mga vendor ay huwag hulihin sa munting negosyo

pagkat marangal silang nabubuhay dito sa mundo

upang proteksyunan ang maliliit, ang inaapi

karapat-dapat na kandidato'y piliing mabuti

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Hustisyang abot ng maralita at patas para sa lahat

3

HUSTISYANG ABOT NG MARALITA AT PATAS PARA SA LAHAT

ang asukal na gaano katamis ay walang lasa

pag di nararamdaman ng maralita ang hustisya

pumapait ang asukal sa langgam na nagdurusa

tulad ng dukhang ang buhay ng mahal ay kinuha

nanlaban daw ang maralita kaya tinokhang nila

habang  mayayamang durugista'y pagala-gala pa

bakit kaydaling paslangin, buhay ba ng dukha'y barya

habang buhay ng malalaking tao'y di nila kaya

marapat ba ang kandidatong tuwang-tuwa sa tokhang

upang durugista'y mabawasan, sila'y nalilibang

hinuli, walang proseso, parang dagang pinapaslang

hustisya't batas na'y binaboy ng mga salanggapang

magkano ang abugado, at magkano rin ang batas

hustisya'y dapat abot ng maralita't ito'y patas

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Pamahalaang sumusunod sa pandaigdigang pamantayan ng karapatan ng mamamayan

2

PAMAHALAANG SUMUSUNOD SA PANDAIGDIGANG

PAMANTAYAN NG KARAPATAN NG MAMAMAYAN

di usad pagong pag kumilala sa pandaigdigang

pamantayan ng karapatan ng bawat mamamayan

di rin parang langaw sa likod ng kalabaw sa yabang

na nakalagda raw sa pandaigdigang karapatan

Universal Declaration of Human Rights ay kilala

ngunit kilala lang ba, at di naman ito nabasa?

gobyerno'y di dapat buhay-diktador sa demokrasya

dapat marunong itong rumespeto sa kanyang masa

I.C.C.P.R. at I.C.E.S.C.R., di man batid

iginagalang ang kapwa, karapatan man ay lingid

di dapat sa kawalang-hustisya, kapwa'y binubulid

kundi ang bawat isa'y magturingang magkakapatid

dapat ito'y alam ng kandidatong karapat-dapat

sugat ng lipunan ay dapat malunasa't maampat

- gregbituinjr.

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado
* ICCPR = International Covenant on Civil and Political Rights; ICESCR = International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights

Paggu-gobyernong maka-karapatang pantao

1

PAGGU-GOBYERNONG MAKA-KARAPATANG PANTAO

nais natin ng paggu-gobyernong marunong gumalang

sa karapatan ng mamamayan mula pagkasilang

hanggang kamatayan, may dignidad kahit na gumulang

kaya galit tayo sa walang habas na pamamaslang

ang nais natin ay makatarungang paggu-gobyerno

na karapatan sa buhay ay sadyang nirerespeto

ang nais natin, di man banal ang nabotong pangulo

ay kumikilala sa buhay, karapatang pantao

tinitiyak ang kalusugan ng mamamayan natin

ospital ay murang maningil, mura rin ang pagkain

trabaho'y regular, sahod ng manggagawa'y sapat din

pabahay ng dukha'y matibay, tulog dito'y mahimbing

nais natin ng paggu-gubyernong tunay na may puso

kandidato'y tutok sa tao, di sa negosyo't tubo

- gregbituinjr

* Isa sa sampung isyu ng "Karapat Dapat - Karapatan Dapat" para sa mga kandidatong tumatakbo. Ito'y isang kampanyang inilunsad ng ng Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) para sa Botohan 2019, na may hashtag na #sampusigurado

Mahirap kung wala kang salapi'y walang karamay

MAHIRAP KUNG WALA KANG SALAPI'Y WALANG KARAMAY

mahirap kung wala kang salapi'y walang karamay
maysakit ka'y balewala ka, iyong naninilay
tila ba ang salapi'y magandang gamot sa lumbay
malulunasan ang puso mong napuno ng pilay

ganyan kadalasan ang buhay mong nararanasan
pag walang salapi'y walang kasangga't kaibigan
di ka papansinin, para kang tuod sa kawalan
walang-wala ka na'y wala na silang pakialam

saan ka na patungo kung wala ka nang salapi
tila ba buong bayan ang sa iyo'y namumuhi
ang sugat mong naging pilat ay muling humahapdi
buti pa noong may pera ka pa't di nasasawi

dahil ba walang pera'y bawal nang magpakatao?
iyan ba'y pamana ng sistemang kapitalismo?

- gregbituinjr.

Pahimakas kay Kasamang Richard

PAHIMAKAS KAY KASAMANG RICHARD
(Oktubre 15, 1980 - Abril 6, 2019)

Ka Richard Lupiba, sa iyo'y pagpupugay
Aktibista kang kasamang sadyang kayhusay
Rubdob na pagkilos ay iyong dinalisay
Iniisip bawat gawain, nagninilay
Commitment mo'y hindi matatawarang tunay
Halimbawa ka ng matinding aktibista
Aral sa parlamento ng pakikibaka
Ramdam namin ang pagkawala mo, kasama
Dito sa mundong patuloy na may pag-asa
Lumalaban, naninindigan, sosyalista
Upang maitayo ang asam na lipunan
Paalam, Ka Richard, ikaw man ay nasaan
Itutuloy namin ang labang nasimulan
Bagong umaga'y sisilay sa ating bayan
At iyang bulok na sistema'y papalitan.

- gregbituinjr.

Pahimakas kay Kasamang Benjie

PAHIMAKAS KAY KASAMANG BENJIE
(namatay: Abril 6, 2019)

pagpupugay ang aming ipinaaabot
sa ating kasamang mahusay, walang takot
na nakipaglaban ng walang pag-iimbot
sa harap ng espada'y di bahag ang buntot

si Ka Benjie, lider ng P.L.M.-Tatalon
na kinaharap na isyu'y malaking hamon
siya'y may prinsipyong di basta makakahon
nagnanasang magtagumpay ang rebolusyon

tahimik, mapanuri, laging nagninilay
myembro ng K.P.M.L. ang samahang taglay
ipinaglaban niyang todo ang pabahay
upang mga kasama’y may matirhang tunay

Ka Benjie, salamat sa mga inambag mo
sa samahan, sa taumbayan, at sa grupo
sadyang nagpupugay kaming taas-kamao
sa pinanindigan mo, buhay at prinsipyo

- gregbituinjr.

* KA BENJIE, LIDER NG PLM TATALON

Si Benedicto "Ka Benjie" Resma ang lider ng Partido Lakas ng Masa (PLM) sa Tatalon, Lungsod Quezon. Dati siyang empleyado ng Comelec. Kasama siya sa founding ng PLM noong 2009, at ang samahan ay kasapi ng KPML at isa sa regional council member ng KPML-NCRR. Siya ang team leader ng QRF (quick reaction force) sa QC. at ang huli niyang pagdalo sa rali ay sa ERC sa isyu ng kuryente.

Pahimakas kay Ka Cesar Bristol

PAHIMAKAS KAY KA CESAR BRISTOL

ka Cesar Bristol, tunay siyang lider-manggagawa

magaling na intelektwal, manunulat, dakila

sa kumpanya sa Pasig ay nagtrabaho't lumikha

ng produkto, ngunit nag-organisa ng paggawa

kumilos sa paaralan at mga pagawaan

at organisador ng manggagawang lumalaban

nangarap, kumilos upang baguhin ang lipunan

dekano ng edukasyon ng BMPng palaban

sa nahuling Antipolo Five, siya'y nakasama

pagkat isang manggagawa, palabang aktibista

biktima ng tortyur sa panahon ng diktadura

magaling na taktisyan ng obrero sa pabrika

kakampi ng obrero, makibaka'y iyong tungkol

mabigat na pagpupugay sa iyo'y nauukol

ikaw na nakibaka't sa kapitalismo'y tutol

taas-noo kaming nagpupugay, Ka Cesar Bristol

- gregbituinjr.,04/09/2019

* KA CESAR BRISTOL, Vice President ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino - Timog Katagalugan (BMP-ST)

Si Ka Cesar Bristol ang unang dean ng Workers School ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino. Naging kagawad niya kami pag deploy namin sa TU ED (trade union education) mula sa youth sector. Isang magiting na intelektwal mula sa hanay ng paggawa. Resident writer at tactician ng BMP-Sòuthern Tagalog, kung saan siya ay kasalukuyang Deputy Secretary General. Dekada 70 nang kumilos sa unibersidad at namabrika, nang maugnayan muli bilang manggagawa sa isang kompanya ni Gokongwei sa Pasig. Naging biktima ng tortyur ng diktadurang Marcos bilang bahagi ng "Antipolo 5" (kasama si Ka Romy "Kaste" Castillo). Naging lider ng KMU-NCR at BMP (kung saan siya naging dean ng Workers School, bago tumungo sa BMP-ST).

Nakalimutan nilang tao rin ang manggagawa

NAKALIMUTAN NILANG TAO RIN ANG MANGGAGAWA

may mag-asawang nangarap na kumita ng todo
naipong pera nila'y pinuhunan sa negosyo
may makina'y dalawa lang silang nagpapatakbo
at naisipan nilang dapat magdagdag ng tao
kaya agad silang nangalap ng mga obrero

at maraming manggagawa ang kanilang kinuha
upang magtrabaho't mapalago ang kanilang kita
tingin nila, manggagawa'y ekstensyon ng makina
na anumang oras ay gagawin ang nais nila
di pwedeng umangal pagkat sinasahuran sila

hanggang pabrika'y lumago sa tagal ng panahon
dahil sa manggagawang masisipag, nakaahon
pinauso pa ang salot na kontraktwalisasyon
trabaho'y limang buwan lang, ganito taun-taon
bagamat may obrerong na-regular din paglaon

ngunit tingin ng obrero, sahod nila'y kayliit
walang proteksyon sa pagawaan, napakainit
di bayad ang obertaym, ang sweldo pa'y naiipit
nagtayo sila ng unyon laban sa panggigipit
ang mag-asawang may-ari ng pabrika'y nagalit

nais ng may-aring mga unyunista'y masipa
kahit higit sampung taon sa trabaho'y mawala
nais nilang manggagawa sa hirap ay dumapa
nakalimutan nilang tao rin ang manggagawa
humihinga, napapagod, may pamilya, may luha

madalas maraming pagsisikap ang gumuguho
pagkat magpakatao'y nalimot dahil sa tubo
ganyan ang sistemang kapitalismo, walang puso
sa ganyang kalagayan, obrero'y dapat mahango
at bulok na sistema'y mapalitan, maigupo

- gregbituinjr.

Ako'y nauupos

ako'y nauupos sa dami ng upos ng yosi
naglalakad ako'y nagkalat sa daan, kayrami
tapon doon, tapon dito, sila na'y nahirati
ang ating pamahalaan ba'y anong masasabi?

ako'y nauupos sa laksang nagkalat na upos
wala bang lagakan ng abo, sa ash tray ba'y kapos?
latang walang laman, bakit di gamitin nang lubos?
nang mga upos na ito'y ating maisaayos

nakakaupos ang naglipanang upos sa dagat
pagkat kayraming isda ang sa upos nabubundat
ikatlo raw na basura ang upos na nagkalat
paanong sa pagtapon nito tao'y maaawat?

sa nagkalat na upos, anong dapat nating gawin?
ito bang kalikasan ay paano sasagipin?
huwag hayaang upos ay lulutang-lutang pa rin
sa dagat nang kalikasa't isda'y masagip natin

- gregbituinjr.

Halina't mag-yosibrik

HALINA'T MAG-YOSIBRIK

di ka pa ba naiinis sa naglipanang upos
sa basurahan, daan, dagat, di maubos-ubos
tila ba sa ating likuran, ito'y umuulos
upos sa kapaligiran, animo'y umaagos

sa nangyayari'y dapat may gawin, tayo'y umimik
tipunin ang mga upos, gawing parang ECOBRICK
sa boteng plastik ay ipasok at ating isiksik
ang boteng siksik sa upos ay tawaging YOSIBRIK

kailangang may gawin sa upos na naglipana
sa dagat kasi'y upos na ang pangatlong basura
di ba't dahil sa upos, may namatay na balyena
imakalang pagkain ang itinapong basura

madawag na ang lungsod, sa upos ay nabubundat
naninigarilyo kasi'y walang kaingat-ingat
pansamantalang tugon sa upos na walang puknat
ay gawing yosibrik ang mga upos na nagkalat

- gregbituinjr.

Kinalabosong upos

KINALABOSONG UPOS

Kita nyo bang sa dagat, mga upos na'y nagkalat?
Ikatlo raw ito sa laksang basura sa dagat
Naisip nyo bang sa upos, mga isda'y bubundat?
At pagkamatay nila sa upos sa budhi'y sumbat
Lagi nating isipin ang buti nitong daigdig
Ang dagat na'y nasaktan, pati pusong pumipintig
Basurang nagkalat sa kalamnan niya'y yumanig
O, dapat itong wakasan, tayo'y magkapitbisig
Simulan nating sagipin ang ating karagatan
O kaya'y mag-umpisa sa ating mga tahanan
Naglipanang upos ay gawan natin ng paraan
Gumising na't magsikilos para sa kalikasan
Upos ay kinulong ko sa bote bilang simula
Pag dagat ay pulos upos, mga isda'y kawawa
Oo, ito'y pagkain, aakalain ng isda
Sumpa iyang upos sa dagat, problemang kaylubha

-gregbituinjr.

Ang Martir - Tula ni Nick Joaquin

Ang Martir

Tula ni Nick Joaquin, Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang pagsinta'y hindi nangangahulugang dapat kang magpaumanhin

Gayunpaman, sa isang yugto ng buhay mo

Ang pagsintang iyon ang pinakamahalagang bagay sa iyo,

Ang pagsintang iyon ang maaaring iaasahan mong magtatagal magpakailanman,

Ang pagsintang iyon na pinaniniwalaan mong hindi umiiral ang tadhana,

At dahil sa pagsintang iyon ay nagtatanong ka,

Bakit ka natatakot umibig sa una pa lang.

Sa panahong iyon ng iyong buhay,

Animo'y perpekto ang lahat

Animo lahat ay napakaganda

Animo ang lahat ay nagniningning para sa iyo,

At ikaw ang lahat sa akin.

Hindi na ako nagdadalawang-isip hinggil sa pagsakripisyo ng sarili kong kaligayahan para sa iyo,

Ninanais ko pang hubarin ang nadidindingan ngunit nilamukos kong puso,

Upang makasama lang kita.

Ang lahat ay ginagawa ko upang maalagaan ka

Ang lahat ay ginagawa ko upang masiyahan ka

At ginawa ko iyon dahil mahal kita.

Ang pagsinta'y hindi nangangahulugang dapat kang magpaumanhin

Subalit dapat akong humingi ng tawad sa nasaktan ko ng lubos...

Ang aking sarili.

The Martyr

Poem by Nick Joaquin

from http://lovepoemscollection.blogspot.com/2015/01/selected-poems-from-nick-joaquin.html

Being in love means never having to say you’re sorry

After all, at some point in your life

That love was the most important thing to you,

That love might be the one that you hoped would last forever,

That love made you believe that destiny does exist,

And that love made you question,

Why you were afraid to fall in love in the first place.

At that time in your life,

Everything just seemed so perfect,

Everything seemed so beautiful,

Everything seemed to glow for you,

And you were my everything.

I wouldn't even think twice about sacrificing my own happiness for yours,

I was even willing to bare up this walled but crumpled heart of mine,

Just so I could be with you.

All I ever did was care for you.

All I ever did was to make you happy.

And all I ever did was love you.

Being in love means never having to say you’re sorry

But I needed to ask forgiveness from the one who was hurt the most…

Myself.

Bigas, Hindi Bala

BIGAS, HINDI BALA

(Alay sa ikatlong anibersaryo ng masaker sa Kidapawan, at binasa ng may-akda sa rali sa harap ng Department of Agriculture, Abril 1, 2019.)

Hustisya sa mga magsasakang buhay ay inutas

gayong nagrali lamang dahil sa kawalan ng bigas

Bakit sila pinaslang ng mga alagad ng batas

gayong nais lang nilang dusa't gutom nila'y malutas?

Katarungan sa mga minasaker sa Kidapawan

sa pamilyang nais lang makaalpas sa kagutuman

Nagpapahayag lang sila'y bakit ba sila pinaslang?

Dapat malutas ang kasong ito't huwag matabunan

Bigas, hindi bala, ang sigaw ng mga magsasaka

Hiningi'y bigas, bakit binigay sa kanila'y bala

Kaya isinisigaw namin ay: Hustisya! Hustisya!

Kaya hinihiling din ng masa'y Hustisya! Hustisya!

Bigas, hindi bala! Katarungan! Nawa ito'y dinggin

ng mga nasa poder at problemang ito'y lutasin.

- gregbituinjr.

* Ang rali ay pinangunahan ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ), at nilahukan ng SANLAKAS, Oriang, ALMA-QC, Metro Manila Vendors Alliance (MMVA), Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Partido Lakas ng Masa (PLM), LILAK, Piglas-Kababaihan, Alyansa Tigil Mina (ATM), at ang mga magsasaka ng Sicogon Island mula sa grupong Katarungan, na nakakampo sa DENR.

Mga Litrato mula sa facebook page ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ)

Pahimakas kay Kasamang Kulot

PAHIMAKAS KAY KASAMANG KULOT

sa lahat, ang pagbati ko'y mapulang araw
si kasamang Doreen man ngayon ay pumanaw
kami'y hanga sa kanya't malayo ang tanaw
magaling na lider, malalim ang pananaw

tunay na magiting na lider-maralita
pinagkaisa ang mga kasama't dukha
masipag kumilos, siya'y laging may kusa
tunay ngang kawalan ang kanyang pagkawala

kasama siya sa mga rali't pagkilos
nilaban ang karapatan ng kapwa kapos
at upang pamumuhay ay maging maayos
tunay na kasamang nakibaka ng lubos

kanyang pinaglaban ang usaping pabahay
at para rin sa makataong pamumuhay
sa buong samahan, siya'y lider at nanay
kay ka Doreen, taas-kamaong pagpupugay

- gregbituinjr.

- nilikha at binasa sa Luksang Parangal na idinaos ng KPML-NCRR para kay kasamang Doreen "Kulot" Mendoza, na pangulo ng NMKPI, Marso 29, 2019, sa Tulos, Dagat-Dagatan, Caloocan City

Matapos ang pulong

pakiramdam ko'y para kaming mga patay-gutom
naghihintay ng pagkain nang matapos ang pulong
tila baga ako'y nasa impyerno't nasusunog
nais ko nang umalis kahit ulo'y umiinog

tunay ngang minsan, nakakainip ang paghihintay
umaasa'y di mo alam kung darating ngang tunay
kayraming nasa isip, nahihiya, nagninilay
iniihaw sa init ang buong kalamnang taglay

nais ko nang magpaalam kahit walang kinain
magdadahilan na lang akong may katatagpuin
kahit di nag-almusal, sa tanghalian, kapos din
mabuti nang umalis at nakakahiya na rin

- gregbituinjr.

Pag-aalay, Pasasalamat, Panawagan

PAG-AALAY, PASASALAMAT, PANAWAGAN
(kinatha para sa huling bahagi ng isang nilikhang bidyo ng
makata hinggil sa kampanya ng mga kandidato ng PLM partylist,
na in-upload noong Marso 26, 2019 sa facebook page na LitraTula)

sa Philippine Underground Movement, maraming salamat
sa campaign jingle ng PLM na katha nyong sukat
ang mga tulang naririto'y alay ko sa lahat
nawa'y iboto ninyo ang maglilingkod ng tapat

Ka Leody De Guzman para senador, iboto
ang PLM partylist, ito ang ating partido
lahat sila, sa Senado't Kongreso'y ipanalo
upang may kakampi ang masa at uring obrero

- gregbituinjr.

Si Oriang, ang Lakambini

SI ORIANG, ANG LAKAMBINI

Si Oriang, bayani, asawa
Lakambini ng Katipunan
Matapang na Katipunera
Para sa bayang tinubuan

Ikaw ang mithing binibini
Ng bayani't Supremo Andres
Itinalagang Lakambini
Nang bayan ay di na magtiis

Magkatuwang kayo ni Andres
Sa Katipunang pinagpala
Susupil sa pagmamalabis
Ng mga Kastilang kuhila

Kay Andres, di ka lang asawa
Di ka lang inspirasyon kundi
Kasama sa pakikibaka
At kalayaan ang lunggati

Ang bayan ay inyong hinango
Mula sa hinagpis at luha
Sinindihan ninyo ang sulo
Nang kamtin ng bayan ang laya

- gregbituinjr.
(Binasa sa Rizal Park Open Air Auditorium, Marso 23, 2019)

Tula sa World Water Day, Marso 22, 2019

TULA SA WORLD WATER DAY, MARSO 22, 2019

kahapon ay World Poetry Day, araw ng pagtula
ngayon ay World Water Day, araw ng tubig ng madla
habang ang krisis sa tubig ay biglang nagsimula
nawalan ng tubig, ramdam  ng masa'y dusa't luha

animo krisis ay nilikha upang pag-usapan
itong pagtatayo ng dambuhalang Kaliwa Dam
na sa krisis daw sa tubig umano'y kalutasan
ngunit magpapalubog sa maraming pamayanan

pagtatayo ng Kaliwa Dam ay tutulan ngayon
pagkat sa krisis sa tubig ay di ito ang tugon
maraming tubig, pamamahala ay di ayon
di maayos, pulos tutubuin ang laging layon

napapalibutan ng tubig itong ating bansa
palibot ay dagat, kayraming ilog, sapa't lawa
parte ng bayodibersidad, mahalagang sadya
subalit may krisis sa tubig, dapat maunawa

sa nangyaring krisis na ito'y daming apektado
tubig nang gawin pang pribado'y nagmahal ang presyo
tubig ay serbisyo, kaya huwag gawing negosyo
ito'y para sa publiko, huwag isapribado

at ngayong World Water Day, nawa'y maraming makinig
tutulan ang Kaliwa Dam, ito ang aming tindig
at kung kinakailangan, tayo'y magkapitbisig
upang ang lumikha ng krisis ay ating malupig

- gregbituinjr.
(binasa sa rali hinggil sa tubig sa harap ng tanggapan ng MWSS
sa Katipunan Avenue, Balara, Lungsod Quezon, Marso 22, 2019)

Ang personal ko'y pulitikal

ANG PERSONAL KO'Y PULITIKAL

nanindigan akong ang personal ko'y pulitikal
kasapi ng lipunang ang mayorya'y nagpapagal
upang makakain kahit alipin ng kapital
kayod-kalabaw, sarili mang buhay ay sinugal

ang personal ko'y pulitikal, kahit sa pagkain
nabubusog lang ba pag kapitalismo'y kainin?
giginhawa lang ba pag komersyalismo'y lunukin?
o sa globalisasyon, dukha'y lalong gugutumin?

pulitikal din kahit ang pag-ihi, bakit kamo
iihi sa C.R. ng mall, ang bayad: sampung piso
pag-ihi man sa C.R. ng simbahan, sampung piso
may presyo rin kasi bawat pag-flush sa inidoro

pulitikal din naman kahit pagpili ng damit
magbabarong tulad ng sa kabangbayan nangupit?
kamisetang kupas tulad ng sa monay nang-umit?
o payak na kasuotan ng dukhang nagigipit?

pulitikal din ang pahinga, paghinga't paghiga
nasa isip ang nangyayari sa pamilya't madla
bakit kahit kayod-kalabaw, kayraming nalikha
ay di pa rin sapat ang sahod nitong manggagawa

pag-aasawa ma'y personal, ito'y pulitikal
kung wala silang trabaho, pag-ibig ba'y tatagal?
kung walang pambili ng bigas, ang isa'y aangal
baka may pag-ibig lang sa unang taon ng kasal

pulitikal din kahit ang pagsakay sa dyip o bus
dapat may pamasahe ka't bulsa'y di kinakapos
karukhaa'y pulitikal, walang dangal sa limos
ayaw rin ng obrero't madla ang binubusabos

ah, buhay ko'y nasa panahon ng pakikibaka
kumikilos para sa uri kaya aktibista
kumikilos para sa bayan, paglaya ang nasa
itinataguyod din ang kagalingan ng masa

kongkreto ring magsusuri sa kongkretong sitwasyon
at kung maaari'y mag-isip ng labas sa kahon
patuloy na oorganisahin ang rebolusyon
na organisadong uring manggagawa ang layon

ang personal ko'y pulitikal, ang buo kong buhay
sa kapakanan ng uri't ng bayan na'y inalay
patuloy akong makikibaka hanggang mamatay
kikilos hanggang sosyalismo'y maipagtagumpay

- gregbituinjr.

Pagsasalin ng akda

minsan, nakakatamad magsalin ng isang akda
o anupamang sulating wala kang napapala
walang insentibo, ramdam mong mahirap ka na nga
naaabuso pa ang kakayahan mong kumatha

mas nais kong isalin kung may sosyalistang layon
upang matuto ang manggagawang mag-rebolusyon
kahit libre, walang bayad, para sa uri iyon
hayaan akong magsalin kahit walang panglamon

ngunit kung ibang isyung di para sa sosyalismo
napipilitang magsalin, pakikisama ito
kung walang insentibo, ako ba'y naaabuso
mabuti pang isalin ko'y Marxismo-Leninismo

sana'y makaramdam ang nakasalubong kong langgam
siya naman kung pagmamasdam mo animo'y paham
di ko kasi ugali yaong basta makialam
sabihan ang kausap ko na walang pakiramdam

- gregbituinjr.

KaBaSib (KAmatis, BAwang at SIBuyas)

litrato mula sa google

KABASIB (KAMATIS, BAWAT AT SIBUYAS)

kamatis, bawang at sibuyas
kinakaing hilaw at hubad
ito ang aking pampalakas
sa kilo-kilometrong lakad

bawang ay ngunguyaing hilaw
habang naglalakad sa lansangan
pagkat ito'y bitamina raw
upang tumibay ang kalamnan

masarap naman ang kamatis
habang tumatakbo ang isip
panlaban sa problema't hapis
habang pag-asa'y halukipkip

sa sibuyas tiyak luluha
ngunit nalilinis ang mata
di mo ramdam ang pagkapata
kundi katawan mo'y gagana

paghaluin mo yaong tatlo
nang may maalab na pagsuyo
tiyak lalakas ka’t lilisto
kaya di ka na madudungo

- gregbituinjr.

Itim ang suot bilang sagisag ng protesta

ITIM ANG SUOT BILANG SAGISAG NG PROTESTA

pulitikal ang pagsuot ko ng t-shirt na itim
dahil ang bulok na sistema'y puno ng panindim
dahil sangkatutak ang krimeng karima-rimarim
dahil kayraming rosas ang ginahasa't sinimsim
dahil laksang inosente ang pinaslang, kaylagim

pagsuot ko ng kamisetang itim ay protesta
kahit pa kay-init nito habang nasa kalsada
kahit nasa gitna ng alab ng pakikibaka
di dapat nakatunganga lang habang nakikita
na maraming lugmok ang naghahanap ng hustisya

hangga't sistema ng lipunan ay napakalupit
hangga't niyuyurakan ang dangal ng maliliit
patuloy akong magsusuot ng itim na damit
bilang protesta, at hustisya'y aking igigiit

- gregbituinjr.

Asam ng mulawin

litrato mula sa google

ASAM NG MULAWIN

nakakapagod yaong ganda ng tanawin
habang nililipad ang lawak ng layunin
nananaginip, buti kung ako'y mulawin
isang taong ibong may langit na hangarin

minamasdan-masdan ko ang magandang dilag
pagkat kaytamis ng ngiting nagpapapitlag
sa pusong tila pagsinta'y naaaninag
kaya nadarama'y kalagayang panatag

matayog ang punong nais pagpahingahan
ng pakpak na hapo't pusong nahihirapan
dahil pag-irog sa dilag ay di malaman
kung liligaw ba sa kabila ng kaibhan

pusikit pa ang karimlan sa balintataw
gayong nakapikit kahit araw na araw
nawa'y makaisa ko siya ng pananaw
upang sa lipunang ito'y di maliligaw

- gregbituinjr.